Opium

Jan Mom in gesprek met schrijver Jamal Ouariachi over zijn boek Herfstdraad.

Herfstdraad
Een schrijver verhuist met zijn gezin naar een buurt waar Het Kruispunt opereert, een stichting die verplichte informatieavonden en workshops organiseert met een antiracistisch oogmerk: van de strijd tegen microagressies en culturele toe-eigening tot de ‘dekolonisatie’ van de plaatselijke snackbar. Al snel begint de schrijver zich te verzetten tegen de benauwende identiteitspolitiek van Het Kruispunt, terwijl zijn vrouw, van Marokkaanse afkomst, juist meer en meer in de ban raakt van het programma.

De spanningen lopen op, een scheiding dreigt. Desillusie en vertwijfeling drijven de schrijver uiteindelijk in de armen van Deftig Rechts, een conservatief-nationalistisch genootschap van schijnbare vrijdenkers, maar ook hier krijgt extremisme al snel de overhand.

In Herfstdraad dompelt Jamal Ouariachi de lezer met sardonisch genoegen onder in de duistere sferen van woke links en nationalistisch rechts: extreme werelden die bij nadere beschouwing verdacht veel op elkaar lijken. Maar Herfstdraad is ook het aangrijpende verhaal van een man die de vergankelijkheid van alles wat hem dierbaar is onder ogen moet zien.

Jan Mom praat met regisseur en vertaler Koen van Dijk over de musical 'Falsettos'

Falsettos is vertelt het verhaal van een Joodse 'modern family' in New York in de begin jaren tachtig. De musical is geschreven en gecomponeerd door William Finn en beleefde zijn premiere in 1992. Het gaat over een New Yorkse man, zijn ex-vrouw Trina, zijn zoon Jason en zijn nieuwe vriend Whizzer. Ondanks dat Marvin uit de kast is gekomen blijft hij zijn gezin trouw. Deze bijzondere gezinssamenstelling leidt tot allerlei pijnlijke en komische confrontaties. Falsettos is komende weken te zien in het kader van de Amsterdamse Gaypride in het DeLaMar Theater in Amsterdam. 

Koen van  Dijk is schrijver, regisseur en vertaler. Hij schreef het script van 'Cyrano de musical‘ en samen met componist Ad van Dijk maakte hij ook de musicals 'Joe' en 'Rex'. 
Hij regisseerde vele musicals onder anderen 'Fame' en 'Into the woods' en was mede-oprichter en artistiek directeur van theater M-Lab.

Ook vertaalde Van Dijk veel musicals, met name het werk van Stephen Sondheim: 'Sweeney Todd, 'Into the woods', 'West Side Story, 'Company' en ' A little night music'.

Jan Mom in gesprek met fotograaf Claire Felicie over haar Fotoboek Falling Man.

Toen het Coronavirus en de daaropvolgende lockdowns het openbare leven lamlegden, begon fotograaf Claire Felicie, zichzelf vragen stellen over hoe wij in onze cultuur omgaan met onze sterfelijkheid. Ze bezocht vorig jaar maart met haar analoge Rolleiflex begraafplaatsen, de Amsterdamse Nicolaaskerk en De Wallen. Toen ze begon met fotograferen was dit normaal zo drukbezochte gebied vol met sekswerkers, leeg en verlaten. De kerken waren gesloten en elkaar aanraken was verboden.

Het resultaat is te zien in het boek Falling Man.

Schrijver, columnist en journalist Toine Heijmans leest voor Opium het boek Atlas van vuurtorens aan het einde van de wereld.

Atlas van vuurtorens aan het einde van de wereld is een unieke verzameling van meer dan dertig waargebeurde verhalen over vuurtorens, met prachtige, kleurrijke illustraties, bouwtekeningen en zeekaarten.

Een blinde vuurtorenwachter in Rusland zorgt dat er licht schijnt op de poolcirkel. Een dapper meisje uit de Verenigde Staten zal voor altijd herinnerd worden om haar hulp bij verschillende schipbreuken. In Nieuw-Zeeland dreigt een klein vogeltje uit te sterven na de bouw van een vuurtoren en de komst van de nieuwe vuurtorenwachter en zijn kat. Op het zuidelijkste puntje van Argentinië spookt het. Een Britse excentriekeling bouwt een toren op open zee om er later te sterven. Twee bewakers verdwijnen op mysterieuze wijze uit een eenzame baai op Robbeneiland. Al deze verhalen voeren ons naar horizonten waar bijzondere figuren als Nelson Mandela, Edgar Allan Poe en Virginia Woolf elkaar ontmoeten en waar momenten van gekte en eenzaamheid, moed en geluk elkaar opvolgen.

José Luis González Macías schreef én ontwierp dit visueel verbluffende boek. Het resultaat is een reis rond de wereld om bij weg te dromen.

Jan Mom in gesprek met schrijfster en radiomaakster Nikki Dekker over haar debuutroman diepdiepblauw. 

Nikki Dekker (1989) is schrijver en radiomaker. Ze publiceerde onder meer in Tirade, De Gids en De Revisor, en trad op tijdens Lowlands en Dichters in de Prinsentuin. In 2018 verscheen bij Wintertuin een voorwerp dat nog leeft, een bundeling essays en gedichten op het snijvlak van het persoonlijke en het politieke. Met haar radiodocumentaire De oppas en ik werd Dekker genomineerd voor de Prix Europa. diepdiepblauw is haar debuutroman.

diepdiepblauw (De Bezige Bij) | Zonder zwemdiploma slinken je overlevingskansen, weet de verteller in diepdiepblauw. Ze weet hoe je het hoofd boven water houdt in een onrustige zee en dat je bij hoge golven het beste naar de bodem duikt om het gebulder over je heen te laten komen. Maar in het echte leven heb je aan zulke lessen niet veel.

In haar debuutroman onderzoekt Nikki Dekker wat we van de dieren onder water kunnen leren over liefde en identiteit. Ze zet alikruiken tegenover onenightstands, de blobvis naast het schoonheidsideaal en duikt in de wereld van geheimzinnige platvissen, homoseksuele zeehonden en zelfbewuste poetslipvissen.

diepdiepblauw is een rijke essayistische roman over het onstuitbare verlangen naar onbekende plekken, naar andere levens en naar het water dat je altijd zal dragen.

Jan Mom in gesprek met Joost Oomen over zijn boek Visjes.

Joost Oomen (1990) trad als dichter op van Pisa tot Parijs en van Lowlands tot Oerol. De Volkskrant riep hem uit tot het literaire talent van 2021. Vorig jaar verscheen zijn lovend besproken debuutroman Het Perenlied en sinds september is hij vaste columnist voor de Leeuwarder Courant en het Dagblad van het Noorden. Hij werd derde bij de kennisquiz De Slimste Mens.

Visjes
Ten noorden van Sicilië ligt het eiland Salina. Het bestaat uit twee dode vulkaantoppen, vijf dorpjes en een vuurtorentje. Het ligt in een kristalheldere zee, met aan de linkerkant de rokende Stromboli en aan de rechterkant de besneeuwde toppen van de Etna.
Maar het eiland is in mineur. Al maanden blijven de toeristen weg. Midden in deze crisis, in mei 2021, wordt Joost Oomen uitgenodigd voor een kunstenaarsresidentie op Salina. Hij besluit de eilanders te helpen. Om de toeristen terug naar het eiland te lokken, wil hij bewijzen dat de vissen rond Salina gevoel voor poëzie hebben. Hoe? Door ze met een gedicht te vangen.
Visjes is een waargebeurd reisverslag tegen de achtergrond van de coronacrisis. Het is een lofzang op Italiaanse eilanden en het logboek van een artistiek avontuur.

Andrea van Pol in gesprek met Saskia Boelsums over haar tentoonstelling in museum JAN getiteld: 'Liefde voor Landschap'.

Saskia Boelsums laat een impressionistische en persoonlijke beleving zien in haar expositie, waarin bijna honderd werken tentoon worden gesteld. In de twee grote zalen van het museum zijn een groot aantal Nederlandse landschappen te zien. In de twee kleinere zalen is te zien hoe Saskia Boelsums gekomen is tot de keuze voor fotografie en hoe ze zich via stillevens en portretten ontwikkeld heeft tot landschapsfotograaf. De expositie is op 30 juni geopend en loopt tot en met 25 september. 

'Ik voel me kunstenaar met een camera,' zegt Saskia Boelsums vaak over haar speciale manier van werken.' Ze gebruikt camera en fotografische
technieken om uit te drukken wat ze ervaart als ze in de natuur is. Net als een schilder dat zou doen. 'De foto die ik maak daar zit alles al in. Dat is mijn basis, of zoals een schilder zou zeggen, dat is mijn schets. Daarna ga ik ermee aan het werk. Ik maak een uitsnede, zoek naar een goede balans tussen licht en donker en geef bijvoorbeeld extra nadruk aan de meest essentiële kleuren. Zo werk ik eraan tot ik in het eindresultaat de ervaring terugzie die ik had toen ik de foto maakte.'

Saskia Boelsums (1960) is geboren in Nieuwer-Amstel in Nederland en groeide op in Iran en Curaçao. Boelsums studeerde Grafische en Ruimtelijke Vormgeving aan de Academie Minerva in Groningen. Sinds 2013 richt ze zich op fotografie exposeerde ze haar werk in Amsterdam, Londen, Berlijn, Hong Kong en New York. Haar kunstwerken zijn opgenomen in diverse kunstcollecties. Onlangs is zij uitgeroepen tot Nederlands kunstenaar van het jaar 2020, wat betekent dat zij op dit moment de meest geliefde Nederlandse beeldend kunstenaar is. 
 

Annemieke Bosman in gesprek met cameravrouw Myrthe Mosterman over de Nederlandse film Splendid Isolation (2021, regie: Urszula Antoniak). Myrthe draaide alle shots in Splendid Isolation op 16mm-film. 

Myrthe Mosterman (1983) studeerde Filmwetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam, volgde de Nederlandse Filmacademie en is werkzaam als regisseur en director of photography. Mosterman filmde prijswinnende documentaires, commercials en korte films, waaronder The Walking Fish van Thessa Meijer (vorig jaar op IFA te zien en bekroond met de Noorderkroon award van het Noordelijk Film Festival) en Weeën (Nils Vleugels, 2017), waarvoor ze tijdens Shortcutz Amsterdam de Mr Zee Award won voor Best Cinematography. In 2020 won Mosterman als eerste vrouw ooit een Gouden Kalf voor Beste Camera, voor het coming-of-age turndrama Goud (Rogier Hesp, 2020). Myrthes werk (speelfilms, documentaires en commercials) wordt vaak gekarakteriseerd als ‘dicht op de huid’: kijkers verdrinken in de gedachtewereld van de personages voor haar lens. Haar beelden zijn intiem en sereen, vaak met een helder kleurgebruik.

Splendid Isolation | Er is weinig bekend over de ramp die Anna en Hannah zijn ontvlucht en de moeite die zij hebben moeten doen om het afgelegen eiland te bereiken. Wanneer ze drinkbaar water en een verlaten huis vinden in de duinen, valt Anna terug in haar rol als de verzorger van Hannah. Afstand is zowel noodzaak als een marteling voor de twee geliefden. Hannahs kwetsbare toestand herinnert de twee vrouwen eraan dat de tijd die zij samen hebben ten einde loopt. Op een dag ziet Hannah iemand op het strand. Het wrange noodlot dient zich aan. De indringer is de Dood die de vrouwen gevolgd is naar het eiland.

Annemieke Bosman in gesprek met Jeroen Theunissen over zijn boek 'Ik = Cartograaf'.

Toen hij een jaar of twintig was, vond Jeroen Theunissen in een reiswinkeltje een kaart van Europa waarop dikke purperen lijnen langeafstandswandelingen markeerden. Als de schrijver jaren later last krijgt van melancholie, angstaanvallen en depressies, en zich gevangen voelt in een mislukkend huwelijk, laat hij alles en iedereen achter, ook en vooral zijn twee kinderen, en begint aan een zes maanden durende wandeltocht van Zuidwest-Ierland tot aan de Bosporus. Hij treedt zo in de voetsporen van de Brit Patrick Leigh Fermor, die al in 1933 te voet van Hoek van Holland naar Constantinopel reisde, dwars door een Europa dat zich op een scharniermoment bevond – Adolf Hitler was immers net aan de macht gekomen. Het Europa waar Theunissen doorheen wandelt kampt opnieuw met heel wat problemen: klimaatverandering, nationalisme en een vluchtelingencrisis.

Ik = cartograaf is vele boeken ineen. Een verslag van een wandeltocht. Een onhandige poging om onze snel veranderende wereld vast te grijpen. Een verhaal over een man die halsoverkop wegvlucht van zijn verantwoordelijkheden, terugkomt en probeert een woonplek voor zijn kinderen te creëren. In Ik = cartograaf tekent Jeroen Theunissen een persoonlijke kaart van Europa, het continent dat hij graag zijn thuis wil noemen.

Jeroen Theunissen (1977) publiceerde eerder drie dichtbundels en verscheidene prozawerken. Zijn in 2013 verschenen familieroman 'De omwegen' leverde hem lovende kritieken op en belandde op de shortlist van de Libris Literatuur Prijs. Voor de bundel 'Hier woon je' kreeg hij de Herman de Coninck Publieksprijs 2016 en met de roman 'Jouw huid' stond hij op de longlist van de BookSpot Literatuurprijs 2018.

Annemieke Bosman praat met Mascha Halberstad over haar animatiefilm Knor. 

Voor haar negende verjaardag krijgt Babs van haar opa uit Amerika het varkentje Knor cadeau. Haar ouders zijn daar niet zo blij mee. Alleen op voorwaarde dat Knor een puppycursus volgt, mag Babs hem houden. Maar dan blijkt opa stiekem andere plannen te hebben met Knor. Hij doet mee met de worstenwedstrijd van de Vereniging voor Vleeswaren van Verse Varkens. 

Voor haar debuut zocht regisseur Mascha Halberstad naar een verhaal dat zich zou lenen voor stop-motion animatie, maar in de geest van haar literaire held Roald Dahl ook een donker randje mocht hebben. Ze vond het in De wraak van Knor van schrijfster Tosca Menten. Knor is dan ook meer dan alleen een kinderfilm geworden. Oerhollands van decor, maar niet alleen maar knus.

Met de stemmen van: Hiba Ghafry, Kees Prins, Matsen Montsma, Jelka van Houten, Henry van Loon, Loes Luca, Johnny Kraaijkamp, Alex Klaasen, Remko Vrijdag.