Opium

Annemieke Bosman in gesprek met Corinne Heyrman over haar boek Het begin en zijn oneindigheid.

Corinne Heyrman (1994) is een schrijver, podcast-en theatermaker uit Eindhoven. Ze studeerde
Woordkunst in Antwerpen en publiceerde Mogelijke eigenschappen samen met De Nieuwe Oost | Wintertuin. Ze droeg o.a. voorop Lowlands en Oerol.

Het begin en zijn oneindigheid
Op hoge leeftijd is Marcel met een depressie in een psychiatrisch ziekenhuis beland, waar zijn kleindochter jaren eerder ook verbleef, op de afdeling eetstoornissen. Ze komt hem dikwijls opzoeken en bespreekt haar vragen in een radiodocumentaire. In hoeverre kies je zelf wie je bent? Wat is een Verward Persoon? Hoe erfelijk is ontregeling, en wat is de oorzaak ervan?
Wanneer begint herstel en belangrijker, wanneer eindigt het? Corinne Heyrman vertelt het verhaal van de grootvader, zijn kleindochter, familieleden en andere patiënten in het ziekenhuis, waarmee ze de complexiteit en de vele gezichtspunten van psychische kwetsbaarheid volverbeeldingskracht en inlevingsvermogen ontleedt.

Jan Mom praat met Jan Dirk van der Burg, Fotograaf des Vaderlands, over zijn overzichtstentoonstelling Typisch Nederland in het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam. 

Waarom zou je een klikobak camoufleren? Waarom worden telefoonmasten vermomd als bomen? Waarom?

Jan Dirk van der Burg werd in 2018 benoemd tot Fotograaf des Vaderlands. In het najaar van 2022 draagt hij zijn ambt over aan een collega-fotograaf. Ter afsluiting van zijn ambtsperiode presenteert het Nederlands Fotomuseum van 3 juli t/m 30 oktober 2022 een overzichtstentoonstelling van zijn bijzondere fotografie-oeuvre dat hij de afgelopen 3 jaar heeft opgebouwd. 

In de tentoonstelling Typisch Nederland rekent Jan Dirk van der Burg vrolijk af met het idee dat Nederland zo normaal is. Van het polderboeddhisme tot het vermommen van kliko’s en de vindingrijkheid voor de onderhoudsarme voortuin. Typisch Nederland is een droogkomische reflectie en een unieke kijk op de alledaagsheid. Na een bezoek aan de tentoonstelling kijk je nooit meer hetzelfde naar jouw omgeving en vraag je je op elke straathoek af: waarom? 

Met dit project plaatst Jan Dirk van der Burg zich in de traditie van fotografen die school maakten met kritisch-ironische, fotografische observaties van het alledaagse Nederland. Een aantal van hen zijn in de Collectie van het Nederlands Fotomuseum vertegenwoordigd, onder wie Hans Aarsman, Hans van der Meer, Hans Eijkelboom en Marwan Bassiouni.

Annemieke Bosman ontvangt schrijver Matthijs de Ridder. Hij keek voor Opium de documentaire The real Charlie Chaplin, die vanaf vandaag in de bioscoop is te zien.  Matthijs schreef het boek "De eeuw van Charlie Chaplin"  en praat met Annemieke over de film. 

Decennialang was hij de beroemdste man op aarde, voor wie enorme mensenmassa’s op de been kwamen. Bij velen vooral bekend als de komiek die de iconische zwerver The Tramp op het witte doek tot leven bracht en daarmee voor altijd vereenzelvigd werd. Hij wordt geroemd als groot filmmaker van legendarische films als The Kid, Modern Times en The Great Dictator die nog altijd veel zeggingskracht hebben. Maar wie was de mens achter een van de meest getalenteerde kunstenaars van de twintigste eeuw: Charlie Chaplin (1889-1977).

Aan de hand van geënsceneerde beelden met nieuw ontdekte, authentieke audio-opnames van onder meer een interview van Chaplin met Life Magazine in 1966 en Chaplin’s persoonlijke archiefmateriaal, wordt Chaplin’s razendsnelle opkomst vanuit de sloppenwijken van Victoriaans Londen naar de hoogten van het supersterrendom in Hollywood geconstrueerd. Tot het moment dat hij op schandalige wijze uit de gratie viel en zijn gloriejaren in een heel ander daglicht kwamen te staan.

Door zijn leven te spiegelen aan een caleidoscoop van nooit eerder gehoorde stemmen – waaronder die van zijn kinderen en Effie Wisdom,  een vriendin uit zijn kindertijd - werpt de film nieuw licht op de vele kanten van een baanbrekend, controversieel en visionair artiest. Actrice Pearl Mackie brengt als verteller de persoon Chaplin tot leven, waarbij zijn donkere kanten niet onbelicht blijven. Gedurende zijn hele carrière heeft de media een grote rol gespeeld in de beeldvorming rondom Chaplin. Aanvankelijk in zijn voordeel, maar later draaide dit radicaal om en na intensieve bemoeienis van Amerikaanse overheidsinstanties die hem betichtten van communistische denkbeelden, moest hij zelfs de VS verlaten.

Annemieke Bosman praat met schrijver Maarten van der Graaf over zijn nieuwe roman Onder asfalt.

Maarten van der Graaff (1987) is schrijver en dichter. Hij debuteerde in 2013 met de bundel Vluchtautogedichten, en ontving de C. Buddingh’-prijs. Zijn tweede bundel Dood werk verscheen in 2015 en werd bekroond met de J.C. Bloem-poëzieprijs. Wormen en engelen, zijn debuutroman uit 2017, werd zeer goed ontvangen en genomineerd voor de Anton Wachterprijs. In 2020 verscheen Nederland in stukken, zijn derde dichtbundel. Van der Graaff is medeoprichter en redacteur van het online literair tijdschrift Samplekanon.

Het is 1999. Op een zomeravond, rond de klok van tien, verdwijnen alle snelwegen. Modderige vlaktes blijven achter en er duiken schimmige figuren op die zichzelf de engelen noemen. Alina en Sinem, Shirley en Julian, Lennard en Simon, Raziël en Jeremiël: allemaal doorkruisen ze deze nieuwe wereld, op zoek naar antwoorden.

Het is 2068. Ira woont in Dierenriem, een wijk in de Buitenste Randstad. Ze wantrouwt het gelijkmatige leven daar al langer, maar door de mysterieuze aandoening van haar moeder en de vondst van een bak vol oude systeemkaarten, lijkt niets meer te kloppen. Deze gebeurtenissen lokken haar steeds maar weer naar de snelweg, waar ze zich overgeeft aan het onbekende.

Andrea van Pol praat met Lucia Nankoe, curator van de tentoonstelling Surinaamse Trouwportretten in het Amsterdamse Fotografiemuseum FOAM. 

Vanaf 24 juni 2022 presenteert Foam de tentoonstelling Surinaamse Trouwportretten, een verzameling van bijzondere portretten die samen bijna een eeuw Surinaamse geschiedenis beslaan. De foto’s bestrijken de periode van 1846 tot 1954, toen Suriname nog een Nederlandse kolonie was. De familiefoto’s en -verhalen maken inzichtelijk hoezeer Surinamers onder Nederlands bestuur naar alle windstreken zijn afgereisd. Surinamers waaierden namelijk al vroeg uit over de wereld en vonden hun partner soms elders, op Aruba, Curaçao of Bonaire, in voormalig Nederlands Oost-Indië, Nederland of Noord-Amerika. De kracht van deze verzameling persoonlijke foto’s zit hem dan ook in de veelheid aan verschillende verbintenissen die zich over de hele wereld uitstrekken.

Het idee om deze bijzondere portretten bijeen te brengen ontstond bij Lucia Nankoe, de gastcurator. Samen met haar team sprak zij vele nakomelingen van bruidsparen, van wie minimaal één voorouder een Surinaamse achtergrond heeft. De resulterende verzameling portretten is sinds de uitgave van een boek en een reizende tentoonstelling in 2019 gestaag blijven groeien. Inmiddels telt het project meer dan 135 foto’s en verhalen, die samen bijna een eeuw Surinaamse geschiedenis beslaan.

Lucia Nankoe groeide op in Amsterdam en studeerde moderne letterkunde aan de Sorbonne in Parijs. Studie in Frankrijk: Literatuur(Lettres Modernes) en Geschiedenis. Sinds 1986 doceert ze Frans, Franse media en literatuur aan de Faculteit Communicatie en Journalistiek aan de Hogeschool van Utrecht.

Andrea van Pol in gesprek met Nicole Ex, oprichter en hoofdredacteur van het kunstmagazine 'See All This'.

See All This een kunstmagazine dat vier keer per jaar verschijnt in print, en dat zich inzet voor meer aandacht voor vrouwelijke kunstenaars.
De laatste editie heet 'We are all meat’. Met 200 pagina’s, gedrukt in alle kleuren van de menselijke huid, is het nieuwe zomernummer van See All This het vlezigste nummer ooit. Een dubbeldikke, tweetalige editie met vlees in al zijn verschijningsvormen, over mens en dier, vlees en huid, en de sensatie en noodzaak van aanraking. See All This #26 onderzoekt onze relatie met andere dieren, en is een noodzakelijke reminder dat we uiteindelijk allemaal vlees zijn.

Nicole Ex is hoofdredacteur en oprichter van See All This kunstmagazine, dat inmiddels zeven jaar bestaat. Voor die tijd was ze de betrokken bij de totstandkoming van cultuurtijdschrift Hollands Diep. Daarnaast is ze auteur van meerdere boeken, fictie en non-fictie. 

Annemieke Bosman praat met jeugdboekenschrijver Marco Kunst over zijn boek Patroon.

In een melige bui besluiten Mylo en zijn beste vriend Mees tot een experiment: met niets anders dan een hamer en een tang vuren ze een kogel af. Het gaat gruwelijk mis. Door stom gepruts van Mylo krijgt Mees de kogel in zijn hoofd en sterft. Het boek gaat over verantwoordelijkheid en schuld, maar ook over noodlot en vrije wil: de dingen gingen zoals ze gingen. Misschien kon Mylo wel niet anders, omdat de chemie en de bedrading in Mylo’s hersenen nu eenmaal zo is. Dan heeft het hele begrip van verantwoordelijkheid geen betekenis, dan is er namelijk alleen oorzaak en gevolg. Ook komt een familiepatroon aan het licht dat al drie generaties speelt. Kun je aan dat soort patronen ontsnappen? Zo ja, hoe dan?

Annemieke Bosman in gesprek met Menno Fitski, hoofd Aziatische kunst Rijksmuseum in Amsterdam.
Het Rijksmuseum toont deze zomer een uitzonderlijke collectie Japans lak uit de periode 1890-1950. Een selectie van bijna 70 werken van over de hele wereld laat zien hoe de al eeuwen oude lakkunst zich in het begin van de 20ste eeuw opnieuw uitvindt: van traditionele dromerige voorstellingen in goud, zilver en zwart, transformeert lakwerk zich tot een kunstvorm met sprekende kleuren en sterke ontwerpen. Menno Fitski stelde de tentoonstelling 'Modern Japans Lak' samen met Jan Dees, specialist op het gebied van de Japanse lakkunst. 

Annemieke Bosman praat met Guus Luijters over zijn roman Hoe Tarzan de Tour de France won. 

Amsterdam, jaren vijftig. Als Tom niet zit te fantaseren over het geheimzinnige huis aan de overkant van de straat, plakt hij uitgeknipte foto's van wielrenners in zijn schrift. Maar het liefst volgt hij wielerwedstrijden op de radio. Zijn favoriet is Hein van Breenen, die Tarzan wordt genoemd omdat hij zichzelf spectaculair wist te behoeden voor een val door zich aan een boomtak vast te grijpen. Tarzan was een gewone jongen die het geschopt heeft tot de Tour: een held.

Wanneer zijn vader een heuse Buick aanschaft, vertrekt Tom met zijn ouders naar Zuid-Frankrijk om de renners van de Tour de France in het echt te bekijken. Maar die reis verloopt heel anders dan hij zich had voorgesteld...

Guus Luijters publiceerde romans, novellen, poëzie en het indrukwekkende In Memoriam, een monument voor kinderen die in de oorlog zijn weggevoerd. Zijn meest recente publicatie is het vrolijke Ode aan het ei, dat hij samen met zijn dochter Sara Luijters schreef.  

Andrea van Pol in gesprek met Charlotte Martens, curator bij de Kunsthal Rotterdam. 

Martens maakt de tentoonstelling ‘Here We Are! Women in Design 1900 – Today’ . In de Kunsthal zijn  ruim honderd vrouwelijke ontwerpers te zien die een cruciale bijdrage hebben geleverd aan de ontwikkeling van modern en hedendaags design. Kunsthal Rotterdam zet werk van vrouwen in de schijnwerpers, met 120 jaar aan designhistorie uit de collectie van Vitra Design Museum als uitgangspunt. Van vrouwelijke Bauhauspioniers en het design van ruimtecapsule-interieurs tot legendarische designklassiekers en vrouwen die op dit moment met hun duurzame innovaties hun vak herdefiniëren. Aan de hand van sleutelmomenten uit deze en afgelopen eeuw krijgt het publiek een breed scala aan hoogwaardige designstukken voorgeschoteld, inclusief highlights uit het vermaarde Dutch Design. Ontdek nieuwe perspectieven op het verhaal van modern en hedendaags design in Here We Are!:
een groots en veelomvattend overzicht met een selectie aan meubels, keramiek, glaswerk, juwelen, mode en textiel.