បទសម្ភាស

ក្នុងឱកាសចូលឆ្នាំខ្មែរចាប់ពីថ្ងៃទី ១៤-១៦ មេសាខាងមុខ​ សហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជានឹងរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍អង្គរសង្ក្រាន្ត​ ២០២៥ ក្នុងខេត្តសៀមរាប ក្រោមប្រធានបទ «ញញឹមសាទរសង្ក្រាន្តឆ្នាំថ្មី»។ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នៅថ្ងៃទី២៨​ មីនានេះ លោក សោម រតនា ប្រធានក្រុម​ការងារផ្សព្វផ្សាយ និងទំនាក់ទំនងសាធារណៈនៃព្រឹត្តិការណ៍អង្គរសង្ក្រាន្តឲ្យដឹងថា ដំណើររៀបចំព្រឹត្តិការណ៍អង្គរសង្ក្រាន្ត ២០២៥ សម្រេចបានប្រមាណ ៦០ភាគរយ ខណៈការរៀបចំល្បែងប្រជាប្រិយនានានឹងត្រូវបង្កើនឲ្យច្រើនជាងលើកមុនៗ។ ទន្ទឹមគ្នានេះ និងបើតាមលោក សោម រតនា «ព្រឹត្តិការណ៍អង្គរសង្ក្រាន្ត ២០២៥» នឹងត្រូវការពារសន្តិសុខសណ្តាប់ធ្នាប់ខ្ពស់ដើម្បីបញ្ចៀសហេតុការណ៍អាក្រក់ណាមួយដែលអាចកើតមានជាយថាហេតុ។

នៅថ្ងៃទី២៧ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ គណៈកម្មាធិការជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើជួញដូរមនុស្សបានបើកកិច្ចប្រជុំស្តីពីការប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើជួញដូរមនុស្សឆ្នាំ២០២៤ និងលើកទិសដៅសម្រាប់ឆ្នាំ ២០២៥។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំង RFI នាថ្ងៃទី២៧ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ នេះ លោកស្រី ជូ ប៊ុនអេង រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងមហាផ្ទៃ និងជាអនុប្រធានអចិន្ត្រៃយ៍នៃគណៈកម្មាធិការជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើជួញដូរមនុស្សបានថ្លែងថា អំពើជួញដូរមនុស្សនៅក្នុងឆ្នាំ២០២៤ កន្លងទៅមានការកើនឡើងដល់ទៅ ២០% ធៀបនឹងឆ្នាំ២០២៣។ កំណើននេះត្រូវបានលោកស្រី ជូ ប៊ុនអេង បញ្ជាក់ថាគឺជាបញ្ហាប្រឈមសម្រាប់ពិភពលោក ពោលមិនចំពោះតែប្រទេសណាមួយទេ៕

គណៈ​បញ្ជាការ​បង្រ្កាប​បទ​ល្មើស​នេសាទ​របស់​កង​ទ័ព​ជើង​គោក​បាន​ឃាត់​ខ្លួន​ជន​សង្ស័យ​ចំនួន ​៤៧៨នាក់​ ក្នុង​នោះមាន​ជន​ជាតិ​វៀត​ណាម​៤៧​នាក់​ដែលបាន​ប្រព្រឹត្ត​បទ​ល្មើស​នេសាទ​នៅ​បឹង​ទន្លេ​សាប​។​ នេះ​បើតាម​របាយការណ៍​ដែល​ផ្សាយ​នៅថ្ងៃទី​២៤ ខែ​មីនា ឆ្នាំ​២០២៥ ដោយ​បាន​បន្ថែម​ថា មាន​ពលរដ្ឋ ១,១៨៧​នាក់​ទៀត​ត្រូវ​បាន​ហៅមក​អប់​រំដោយ​សារ​តែ​ការ​ប្រើ​ឧបករណ៍​នេសាទ​ខុស​ច្បាប់ ក្នុង​នោះ​មាន​ ៤៤១​នាក់​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​កិច្ច​សន្យា​ព្រមាន​។​ លោក​ យុក សេង ឡុង នាយក​អង្គការ​សម្ព័ន្ធ​ភាព​ដើម្បី​អភិរក្ស​ធនធាន​ជល​ផល​បាន​សាទរ​លើ​ចំណាត់​ការ​នេះ​ តែ​លោក​ចង់​ឃើញ​យុទ្ធនា​ការ​បង្ក្រាប​បទ​ល្មើស​នេសាទ​នៅ​បឹង​ទន្លេសាប​ធ្វើ​ឡើង​ជា​ប្រចាំ​នៅ​រៀង​រាល់​៦​ខែ​ម្តង​។

ករណីបង្ហៀរសំណល់រាវពីសំណាក់រោងចក្រកែច្នៃផ្លែឈើចូលក្នុងប្រភពទឹកសាធារណៈកំពុងកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់។ នៅស្រុករតនមណ្ឌល ខេត្តបាត់ដំបងនាដើមសប្តាហ៍នេះ រោងចក្រកែច្នៃផ្លែឈើមួយបានបង្ហៀរសំណល់រាវចូលទៅអូរត្រែងដែលធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ការរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋចំនួន២ភូមិ។ នៅក្នុងបទសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិនាថ្ងៃអង្គារទី២៥ មីនា លោក ខ្វៃ អាទិត្យា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថានបានឲ្យដឹងថា ក្នុងរយៈពេល ២ខែចុងក្រោយនេះ ក្រសួងបានរកឃើញរោងចក្រចំនួន៩ ដែលបង្ហៀរសំណល់រាវចូលទៅប្រភពទឹកសាធារណៈ។

លោក តូច ថឹង លោក ខឿន វីរ៉ាត់ និងលោកស្រី នូ សិទ្ធារី ដែលជាមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់គណបក្សភ្លើងទៀន និងគណបក្សឆន្ទៈខ្មែរត្រូវបានដោះលែងឲ្យមានសេរីភាពវិញនៅថ្ងៃចន្ទ ទី២៤ មីនា។ ពួកគេត្រូវបានតុលាការកាត់ទោសឲ្យជាប់ក្នុងពន្ធនាគាររយៈពេល២ឆ្នាំ និងទើបបញ្ចប់ការអនុវត្តទោស។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នាថ្ងៃទី២៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥នេះ លោក លី សុធារ៉ាយុត្តិ អគ្គលេខាធិការគណបក្សភ្លើងទៀនបានបញ្ជាក់ថា គណបក្សសម្តែងការស្វាគមន៍ដល់មន្ត្រីបក្សដែលទទួលបានសេរីភាពឡើងវិញ និងថាគណបក្សនឹងបន្តស្នើសុំឲ្យរដ្ឋាភិបាលដោះលែងមន្ត្រីរបស់ខ្លួនទាំងអស់ចំនួនជិត២០នាក់នៅក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរខាងមុខ។

ព្រឹត្តិការណ៍សមរាត្រី ឬព្រះអាទិត្យរះចំកំពូលប្រាសាទអង្គរវត្ដ នាព្រឹកថ្ងៃទី២១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ បានទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរប្រមាណជាង ២ម៉ឺននាក់។ ក្នុងបទសម្ភាសន៍ខ្លីជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ លោក ឡុង កុសល អ្នកនាំពាក្យអាជ្ញាធរជាតិអប្សារាអះអាងថាព្រឹត្តិការណ៍សមរាត្រីឆ្នាំនេះនឹងអាចទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍ច្រើនជាងឆ្នាំមុនៗ ខណៈសមរាត្រីនៅអង្គររដូវប្រាំងត្រូវបានរំពឹងកើតឡើង៣ថ្ងៃ ពីថ្ងៃទី ២១ រហូតដល់ថ្ងៃទី២៣មីនា។ បើតាមលោក ឡុង កុសល ការតម្លើងសេវាអ៊ីនធឺនែតនៅតំបន់អង្គរ ដោយឥតគិតថ្លៃ នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះជាការកត្តាមួយដែលបង្កើនការផ្សព្វផ្សាយពីភាពអស្ចារ្យនៃអង្គរវត្តខ្មែរ។

ចាប់ពីថ្ងៃទី១៩ ដល់ថ្ងៃទី២១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ នេះ តុលាការបារាំងបានបើកសវនាការលើសំណុំរឿងគប់គ្រាប់បែកចូលហ្វូងបាតុករអហិង្សាកាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៩៧ ដែលបណ្តាលឲ្យមានមនុស្សស្លាប់ និងរបួសជាច្រើននាក់នៅខាងមុខរដ្ឋសភាចាស់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ជាសវនាការដែលធ្វើឡើងតាមបណ្តឹងមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងលោក សម រង្ស៊ី និងបានដាក់ការសង្ស័យទៅលើមន្ត្រីយោធាជាន់ខ្ពស់២រូប ដែលគ្រប់គ្រងកងអង្គរក្សរបស់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន គឺលោក ហ៊ីង ប៊ុនហៀង និងលោក ហ៊ុយ ពិសិដ្ឋ។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំង RFI នាថ្ងៃទី២០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ នេះ លោក សុខ ឥសាន អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនបានថ្លែងថា តុលាការបារាំងពុំមានយុត្តាធិការកាត់សេចក្តីពលរដ្ឋកម្ពុជា និងក៏គ្មានឥទ្ធិពលលាតសន្ធឹងលើប្រទេសកម្ពុជាដែរ៕

លោក កែវ រតនៈ រដ្ឋ​មន្ត្រី​ក្រសួង​រ៉ែ និង​ថាមពល បាន​អះអាង​ថា នៅ​រដូវ​ក្តៅ​ឆ្នាំ ២០២៥ នេះ កម្ពុជា​នឹង​មិន​ខ្វះ​អគ្គិសនី​ប្រើប្រាស់​ទៀត​ទេ និង​ថា​ក្រុម​ហ៊ុន ឬ​សហគ្រាស ឯក​ជន​ក៏មិន​ចាំបាច់​ទិញ​ម៉ាស៊ីន​ភ្លើង​មក​ត្រៀម​ទុក​ដែរ​។ ក្នុង​បទ​សម្ភាស​ជា​មួយ​វិទ្យុ​បារាំង​អន្តរ​ជាតិ​ RFI​ លោក កែវ រតនៈ បញ្ជាក់​ថា កម្ពុជា​មាន​សមត្ថ​ភាព​ផលិត​អគ្គិសនី​បាន​ជាង ៤ពាន់​មេហ្គាវ៉ាត់ និង​ដែល​តម្រូវ​ជាក់​ស្តែង​ គឺ​ប្រើអស់​តែ​ជាង ៣ពាន់​មេហ្គាវ៉ាត់​ប៉ុណ្ណោះ។​ ទោះជា​យ៉ាង​ណា លោក​ថា​កម្ពុជា​នៅ​តែ​ត្រូវ​ការ​ទិញ​អគ្គិសនី​ពី​ប្រទេស​ជិត​ខាង​ ព្រោះការ​ទិញ​អគ្គិសនី​ពី​ក្រៅគឺ​ចំណេញ​ដល់​ជាតិ​។

នៅថ្ងៃទី២១ មីនាខាងមុខ បណ្តាអង្គការសង្គមស៊ីវិលមួយចំនួនគ្រោងរៀបចំទិវាព្រៃឈើអន្តរជាតិឆ្នាំ២០២៥ ក្រោមប្រធានបទ «ការអភិរក្សព្រៃឈើដើម្បីនិរន្តរភាពសហគមន៍»។ នៅក្នុងបទសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិនាថ្ងៃអង្គារទី១៨ មីនា លោក សាន់ ម៉ាឡា ប្រធានកម្មវិធីបណ្តាញ និងតស៊ូមតិនៃអង្គការភាពជាដៃគូដើម្បីបរិស្ថាន និងការអភិវឌ្ឍន៍កត់សម្គាល់ថា សហគមន៍ព្រៃឈើនៅតែរងការទន្ទ្រានពីឈ្មួញខិលខូច។ ឆ្លៀតក្នុងទិវាព្រៃឈើអន្តរជាតិក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ នេះ លោក សាន់ ម៉ាឡា ស្នើឲ្យភាគីរដ្ឋ និងអ្នកពាក់ព័ន្ធត្រូវសហការគ្នាក្នុងភាពជាមិត្តទើបការងារអភិរក្សព្រៃឈើសហគមន៍អាចមាននិរន្តរភាព។

ក្រុមអ្នកអភិរក្សអន្តរជាតិមួយក្រុមបានប្តេជ្ញាហែលទឹកតាមដងទន្លេមេគង្គចម្ងាយ១២០គីឡូម៉ែត្រ ដោយចាប់ផ្តើមហែលចេញពីទីតាំងក្បែរស្ពានមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន មេគង្គស្ទឹងត្រែង និងត្រូវបញ្ចប់នៅទីរួមខេត្តក្រចេះ។ ក្រុមអ្នកហែលទឹកបរទេសចំនួន ៥នាក់ដែលអមដំណើរដោយឆ្មាំទន្លេកម្ពុជានឹងចំណាយពេលហែលចំនួន ៤ថ្ងៃពីថ្ងៃទី១៧ ដល់ថ្ងៃទី២០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFIនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥នេះ លោក ម៉ែន គុង នាយករងរដ្ឋបាល និងជាអ្នកនាំពាក្យសាលាខេត្តស្ទឹងត្រែងបញ្ជាក់ថា ព្រឹត្តិការណ៍នេះនឹងធ្វើឲ្យប្រជាពលរដ្ឋ និងអ្នកពាក់ព័ន្ធយល់កាន់តែច្បាស់ពីការ ការពារសត្វផ្សោត ធនធានធម្មជាតិ និងជីវៈចម្រុះនៅតាមដងទន្លេមេគង្គ។