បទសម្ភាស

កងទ័ពកម្ពុជា និងកងទ័ពថៃដែលឈរជើងនៅលើប្រាសាទតាមាន់ធំបានប្រឈមមុខដាក់គ្នាដោយសំដីកាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ ក្រោយទាហានថៃបានហាមឃាត់ពលរដ្ឋខ្មែរមួយក្រុមដែលឡើងទៅច្រៀងចម្រៀងជាតិខ្មែរនៅទីនោះ។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិRFI នាថ្ងៃទី១៩ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥នេះ លោក មាន ចាន់យ៉ាដា អភិបាលខេត្តឧត្តរមានជ័យបានថ្លែងថាហេតុការណ៍យល់ច្រលំគ្នារវាងកងទ័ពកម្ពុជា និងកងទ័ពថៃនៅលើប្រាសាទតាមាន់កាលពីថ្ងៃទី១៣ កុម្ភៈ ត្រូវបានដោះស្រាយគ្នាភ្លាមៗ តាមយន្តការទំនាក់ទំនងនៃគណៈកម្មការព្រំដែនប្រទេសទាំងពីរ។ ដោយអំពាវនាវឲ្យពលរដ្ឋខ្មែរទៅធ្វើទេសចរណ៍នៅទីនោះ លោកអភិបាលខេត្តបញ្ជាក់ថាប្រាសាទតាមាន់បានវិលមករកស្ថានភាពដើមវិញហើយ។

កាលពី​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ មាន​ការ​កម្រើក​ឡើង​វិញ​នូវ​ការ​មិន​យល់​គ្នា​រវាង​ទាហាន​ថៃ និង​ទាហាន​កម្ពុជា​ ដែល​កំពុង​ឈរ​ជើង​ប្រចាំ​ការ​នៅ​ប្រាសាទ​តា​មាន់​ធំ​ ក្នុង​ឃុំគោកមន ​ស្រុកបន្ទាយ​អំពិល ​ខេត្ត​ឧត្តរ​មាន​ជ័យ​។ ការ​មិន​យល់​គ្នា​នេះ​ដោយ​សារ​តែ​ទាហាន​ថៃ​បាន​ហាម​ឃាត់​មិន​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ដែល​ទៅ​លេង​ប្រាសាទតា​មាន់​ច្រៀង​ចម្រៀងជាតិ​នៅ​លើ​ប្រាសាទ​នោះ​។​ ឆ្លើយ​តប​នឹង​ទង្វើ​របស់​ទាហាន​ថៃ​ ភាគី​កម្ពុជា​ដែល​ឈរ​ជើង​នៅ​ទី​នោះ​បាន​បញ្ជាក់​ថា ​កម្ពុជា​ក៏​នឹង​មិន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ភាគី​ថៃ​ធ្វើ​សកម្មភាព​ដូច​គ្នា​នេះដែរ​ តទៅ​ថ្ងៃ​មុខ​។​ អគ្គ​លេខា​ធិការ​នៃ​រាជ​បណ្ឌិត​សភា​កម្ពុជា លោក​បណ្ឌិត យង់ ពៅ ​បញ្ចេញ​ទស្សនៈ​ថា ​ទាក់​ទង​នឹង​បញ្ហា​ប្រាសាទ​តាមាន់​ធំ​ កម្ពុជា​ត្រូវ​ខិត​ខំ​ចរចា​ជាមួយ​ថៃ​ដោយ​ផ្អែក​លើ​ផែន​ទី​បារាំង-សៀម ​ដើម្បីអាច​បញ្ចប់​ការ​មិន​យល់​គ្នា​៕

កិច្ចពិភាក្សាស្តីពីការផ្លាស់ប្តូររថយន្តប្រភេទដឹកទំនិញ ដែលដឹកកម្មករឈរ មកជារថយន្តប្រភេទដឹកអ្នកដំណើរ ឬកែច្នៃឱ្យមានកៅអីអង្គុយត្រូវបានធ្វើឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ក៏ប៉ុន្តែមិនទាន់ចេញជាលទ្ធផលយ៉ាងណានៅឡើយ។ តាមគម្រោង យន្តការផ្លាស់ប្តូរការធ្វើដំណើររបស់កម្មករ និយោជិតពីរថយន្តដឹកទំនិញ ទៅជារថយន្តមានសុវត្ថិភាព ត្រូវធ្វើឲ្យចេញជាលទ្ធផលនៅឆ្នាំ២០២៧ខាងមុខ។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI លោក ហ្វា សាលី ប្រធានសម្ព័ន្ធសហជីពជាតិបានឲ្យដឹងថាគម្រោងផ្លាស់ប្តូររថយន្តធ្វើដំណើររបស់កម្មករនិយោជិតប្រកបដោយសុវត្ថិភាពគួរតែត្រូវបានបញ្ចប់មុនកាលកំណត់ ព្រោះថា កម្មករនិយោជិតនៅតែបន្តជួបគ្រោះថ្នាក់ជាបន្តបន្ទាប់ ដោយសារការធ្វើដំណើរដោយឈរនៅលើរថយន្តដឹកទំនិញ។

ត្រឹមរយៈពេលតែ ១ខែ១០ថ្ងៃ នៃដើមឆ្នាំ២០២៥នេះ អគ្គិភ័យបានកើតឡើងច្រើនធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ២០២៤ ដែលបានធ្វើឲ្យបាត់បង់ជីវិតមនុស្ស ៩នាក់ និងបំផ្លិចបំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិពលរដ្ឋអស់ជាច្រើន។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នាថ្ងៃទី១៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ នេះ លោកឧត្តមសេនីយ៍ទោ សឿ រិទ្ធី អនុប្រធាន និងជាអ្នកនាំពាក្យនៃនាយកដ្ឋាននគរបាលបង្ការ ពន្លត់អគ្គិភ័យ និងសង្គ្រោះនៃអគ្គស្នងការនគរបាលជាតិក្រសួងមហាផ្ទៃបានថ្លែងថា អង្គភាពរបស់លោក ក៏ដូចជាថ្នាក់ដឹកនាំអគ្គស្នងការ និងក្រសួងមហាផ្ទៃមានការព្រួយបារម្ភចំពោះកំណើនអគ្គិភ័យនៅដើមឆ្នាំ ២០២៥ នេះ។

នៅថ្ងៃអង្គារ ទី១១ កុម្ភៈ អង្គការតម្លាភាពកម្ពុជាបានចេញផ្សាយរបាយការណ៍ស្តីពីការយល់ឃើញអំពើពុករលួយប្រចាំឆ្នាំ២០២៤។ តាមរបាយការណ៍ កម្ពុជាបន្តស្ថិតដូចឆ្នាំ ២០២៣ នៅលេខរៀងទី១៥៣ក្នុងចំណោម១៨០ប្រទេសក្នុងនាមជារដ្ឋដែលមានអំពើពុករលួយគួរឲ្យកត់សម្គាល់។ នៅក្នុងបទសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នាថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី១៣ កុម្ភៈ នេះ លោក សយ ច័ន្ទវិចិត្រ អ្នកនាំពាក្យអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ ACU បញ្ជាក់ថា ACU គ្មានអ្វីត្រូវធ្វើអត្ថាធិប្បាយលើរបាយការណ៍របស់អង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា តែទទួលយកត្រឹមជាព័ត៌មានដើម្បីសិក្សាបន្ថែម។

មួយរយៈចុងក្រោយនេះ សត្វស្វានៅក្នុងបរិវេណប្រាសាទអង្គរវត្តបានបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ភ្ញៀវទេសចរជារៀងរាល់ថ្ងៃ រួមទាំងមានចរិកបំផ្លិចបំផ្លាញសម្ភារៈផ្សេងៗនៅតំបន់រមណីយដ្ឋានប្រវត្តិសាស្ត្រមួយនេះ។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នាថ្ងៃទី១២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ នេះ លោក ឡុង កុសល អគ្គនាយករង និងជាអ្នកនាំពាក្យអាជ្ញាធរជាតិអប្សរាបានបញ្ជាក់ថា កំណើនសត្វស្វានៅក្នុងតំបន់អង្គរ គឺជាការព្រួយបារម្ភមួយ ដែលអាជ្ញាធរជាតិអប្សរាត្រូវមានដំណោះស្រាយបន្ទាន់ តាមរយៈវិធានការសមរម្យ និងមិនហួសហេតុពេក។

លោក Elon Musk រដ្ឋ​មន្ត្រី​ក្រសួង​ប្រសិទ្ធិ​ភាព​នៃ​រដ្ឋ​បាល​ ​លោក ដូណាល់ ត្រាំ ​បាន​ប្រកាស​ពី​ផែន​ការ​កាត់​ផ្តាច់​ជំនួយ​របស់​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក​ពី​ទី​ភ្នាក់​ងារ​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក​សម្រាប់​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​សាកល​ហៅកាត់​ USAGM។​ ទីភ្នាក់​ងារ​មួយ​នេះ​ជា​អ្នក​ផ្តល់​ជំនួយ​ទៅ​ឲ្យ​វិទ្យុ​សំឡេង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ (VOA)​ វិទ្យុ​អឺរ៉ុប​សេរី​ (RFE) និង​វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី​(RFA)​។​ ក្នុង​បទ​សម្ភាស​ជា​មួយ​វិទ្យុ​បារាំង​អន្តរ​ជាតិ​ RFI​ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១១ ​ខែ​កុម្ភៈ ​លោក​ ណុប ​វី​ នាយក​ប្រតិ​បត្តិ​សមាគម​សម្ព័ន្ធ​អ្នក​សារព័ត៌​មាន​កម្ពុជា​ (ខាមបូចារ) លើក​ឡើង​ថា បើ​ផែន​ការ​នេះ​ក្លាយ​ជា​ការ​ពិត​មែន​ នោះ​វានឹង​ធ្វើ​ឲ្យប៉ះ​ពាល់​ខ្លាំង​ដល់​សិទ្ធិ​ទទួល​បាន​ព័ត៌​មាន​របស់​ពល​រដ្ឋ​ខ្មែរ​៕

នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានផ្តើមទស្សនកិច្ចជាផ្លូវការនៅក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីនរយៈពេល២ថ្ងៃពីថ្ងៃទី១០ ដល់ថ្ងៃទី១១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំង RFI នាថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥នេះ លោកបណ្ឌិត ឈាង វណ្ណារិទ្ធ នាយកនៃឧទ្យាននវានុវត្តន៍សង្គមអង្គរ ហៅកាត់ថា ASIP បានឲ្យដឹងថា កម្ពុជា និងហ្វីលីពីនមានផលប្រយោជន៍រួមច្រើន ទាំងនៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន និងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី។ តាមបណ្ឌិត ឈាង វណ្ណារិទ្ធ ជំនួបរបស់មេដឹកនាំកម្ពុជាជាមួយអ្នកវិនិយោគិនហ្វីលីពីន គឺជាឱកាសដែលកម្ពុជាអាចពង្រីកទីផ្សារកសិកម្មរបស់ខ្លួន បង្កើនទំនាក់ទំនងលើវិស័យវិនិយោគ ទេសចរណ៍ និងផ្សារភ្ជាប់វិស័យឯកជនរវាងប្រទេសទាំងពីរ។

នៅថ្ងៃទី៧ កុម្ភៈ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជាបានដឹកនាំកិច្ចប្រជុំត្រួតពិនិត្យដំណើរការរៀបចំបង្កើតសួនឧស្សាហកម្មស្វាយចន្ទីដើម្បីជំរុញការអភិវឌ្ឍវិស័យស្វាយចន្ទីកម្ពុជា។ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នៅថ្ងៃទី៧ កុម្ភៈ លោក អួន ស៊ីឡុត ប្រធានសមាគមស្វាយចន្ទីកម្ពុជាបញ្ជាក់ថា ការបង្កើតសួនឧស្សាហកម្មស្វាយចន្ទីនឹងអាចជំរុញលទ្ធភាពកែច្នៃស្វាយចន្ទីស្រស់ក្នុងស្រុក។ តាមលោកលោក អួន ស៊ីឡូត ការដែលកម្ពុជានៅមិនទាន់មានលទ្ធភាពកែច្នៃគ្រាប់ស្វាយចន្ទីស្រស់ទៅជាផលិតផលសម្រេចដើម្បីនាំចេញបានធ្វើឱ្យកម្ពុជាខាតប្រយោជន៍ច្រើនណាស់។

វិស័យភាពយន្តខ្មែរទើបបានទទួល​ដំណឹង​ដ៏ល្អមួយ។ កាលពីថ្ងៃអង្គារ​ទី ២៨មករា សប្តាហ៍មុន ខ្សែភាពយន្ត​ខ្មែរ​ រឿង​ចៅសំណព្វចិត្តដែលមានចំណងជើងដើមជាភាសាអង់គ្លេសថា Grandma Nai who played favorites ដឹកនាំដោយ​យុវជនខ្មែរអាមេរិកាំង ឈាង គាទទួលបានរង្វាន់​ធំរបស់មហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិ Sundance ដែលជា​មហោស្រពឯករាជ្យធំជាងគេ​នៅទឹកដីអាមេរិក។ ចៅសំណព្វចិត្ត​ជាខ្សែភាពយន្ត​ខ្នាតខ្លីកម្ពុជាទី៣ ​ដែល​ទទួលបាន​រង្វាន់គណៈមេប្រយោគ​របស់​មហោស្រពភាពយន្ត​ដែលរៀបចំឡើង​ដោយ​វិទ្យាស្ថាន​Sundance នៅ​រដ្ឋ​Utah សហរដ្ឋអាមេរិក។ បន្ទាប់ពីទទួលបាន​រង្វាន់ទទួលស្គាល់​ស្នាដៃ​ផលិតខ្សែភាពយន្ត​ពី​មហោស្រព ​សមិទ្ធិករវ័យក្មេង ឈាង គា នៅសប្តាហ៍នេះ​បាន​នាំយករឿង​ចៅសំណព្វចិត្ត​នេះ​ទៅ​ចាក់​បញ្ចាំងនៅ​ក្នុង​មហោស្រពភាពយន្ត​Rotterdam ប្រទេស​ហូឡង់។ ឈាង បុប្ផា​បានជួបសម្ភាសន៍ ឈាង គា​នៅក្នុង​ឱកាស​ដែល​លោក​ធ្វើដំណើរ​ស្វែងរកជំនួយឧបត្ថម្ភសម្រាប់​ថតខ្សែភាពយន្ត​ថ្មីមួយទៀត​របស់​លោក។ សូមអញ្ជើញ​ស្តាប់។