បទសម្ភាស

By RFI ខេមរភាសា / Khmer

បទសម្ភាស episodes

October 21, 2022 លោក ហ្សាក់ ប៉ឺឡេ៖ ព្រះបាទ នរោត្តម សីហនុ បានដើរព្រះរាជតួនាទីដ៏សំខាន់ ក្នុងការនាំយកសន្តិភាពជូនកម្ពុជា
នៅក្នុងឱកាសនៃការប្រារព្ធខួប១០០ឆ្នាំ នៃថ្ងៃប្រសូត្រ របស់ព្រះបាទសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ និងខួប១០ឆ្នាំ នៃការសោយទិវង្គតរបស់ព្រះអង្គ ស្ថានទូតបារាំងបានរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗមួយចំនួនដូចជាការតាំងពិព័រណ៌ព្រះឆាយាលក្ខណ៍សម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ នៅលើជញ្ជាំងស្ថានទូត និងមានការចាក់បញ្ចាំងភាពយន្តស្តីពីព្រះអង្គផងដែរ។ លោក ហ្សាក់ ប៉ឺឡេ(Jacques Pellet) ឯកអគ្គរដ្ឋទូតបារាំងប្រចាំកម្ពុជា បានយល់ឃើញថាការរំលឹកខួបប្រសូត្រ១០០ឆ្នាំ និងខួបសោយទិវង្គត់១០ឆ្នាំនៃអតីតព្រះមហាក្សត្រខ្មែរអង្គនេះ គឺដោយសារព្រះអង្គបានដើរព្រះរាជតួនាទីដ៏សំខាន់ក្នុងការទាមទារឯករាជ្យពីបារាំងដោយមធ្យោបាយអហិង្សា និងបាននាំយកសន្តិភាពត្រលប់មកប្រទេសកម្ពុជាវិញ ចាប់តាំងពីមានកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសមក។ លោកឯកអគ្គរដ្ឋទូតក៏បានរំលឹកដែរពីទំនាក់ទំនងល្អរវាងសម្តេច សីហនុ និងបារាំង រួមនឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងការចូលរួមរបស់បារាំងក្នុងការកសាងប្រទេសកម្ពុជាឡើងវិញផងដែរ។
17 min
October 20, 2022 បណ្ឌិត ឈាង វណ្ណារិទ្ធ៖ ទស្សនកិច្ចប្រធានាធិបតីទីម័រខាងកើតនៅកម្ពុជា អាចជាការជំរុញចុងក្រោយជួយទីម័រខាងកើតចូលជាសមាជិកអាស៊ាន
ប្រធានាធិបតីនៃប្រទេសទីម័រឡេស្តេ ឬទីម័រខាងកើត លោក ចូហ្សេ ម៉ានុយអែល រ៉ាមូស កំពុងបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋនៅកម្ពុជារយៈពេល៣ថ្ងៃ។ ទស្សនកិច្ចនេះធ្វើឡើងតែ៣សប្តាហ៍ប៉ុណ្ណោះមុនកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី៤០-៤១ និងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធ នៅទីក្រុងភ្នំពេញដែលកម្ពុជាជាប្រធានអាស៊ាន។ លោកបណ្ឌិត ឈាង វណ្ណារិទ្ធ ប្រធានវិទ្យាស្ថានចក្ខុវិស័យអាស៊ី(AVI) មើលឃើញថាទស្សនកិច្ចរបស់ប្រធានាធិបតីទីម័រខាងកើតនៅកម្ពុជាពេលនេះ គឺជាឱកាសដ៏ល្អ ដែលទីម័រនិងកម្ពុជាមានលទ្ធភាពលើកយកប្រធានបទដ៏សំខាន់ស្តីពីការចូលសមាជិកអាស៊ានរបស់ទីម័រមកជជែក។ តាមរយៈការជួយជំរុញរបស់កម្ពុជា ដែលជាប្រធានអាស៊ានឆ្នាំនេះ នឹងធ្វើឲ្យទីម័រខាងកើតអាចចូលជាសមាជិកអាស៊ាននៅឆ្នាំ២០២៣ ខាងមុខ ប្រសិនបើសិង្ហបុរីមិនមានការជំទាស់ទេនោះ។
11 min
October 20, 2022 មេធាវី ថាការទុកពេល២ខែសម្រាប់ធ្វើសេចក្តីសន្និដ្ឋាន នឹងប៉ះពាល់បន្ថែមទៀតដល់សិទ្ធិនយោបាយលោក កឹម សុខា តែមេធាវីរដ្ឋាភិបាល ថាជាពេលសមស្រប
តុលាការក្រុងភ្នំពេញ នៅថ្ងៃពុធ ទី១៩តុលានេះ បានបើកសវនាការជាថ្មីក្នុងសំណុំរឿងគប់គិតបរទេស របស់លោក កឹម សុខា ប្រធានអតីតគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ។ ជាសវនាការលើកទី៦២ តុលាការបានឈានទៅបិទបញ្ចប់នីតិវិធីក្នុងការសួរដេញដោលទាំងស្រុង និងទុកពេលឲ្យភាគីទាំងសងខាង ចំនួន២ខែ ដើម្បីរៀបចំសេចក្តីសន្និដ្ឋានរៀងៗខ្លួន។ លោក ផែង ហេង មេធាវីការពារក្តីលោក កឹម សុខា លើកឡើងថា ការទុកពេលដល់២ខែ នឹងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់បន្តទៀតដល់សិទ្ធិធ្វើនយោបាយរបស់លោក កឹម សុខា ដោយក្រុមមេធាវីរបស់លោក បានស្នើតុលាការទុកពេលតែ២សប្តាហ៍ សម្រាប់ការធ្វើសេចក្តីសន្និដ្ឋាន។ ក៏ប៉ុន្តែសម្រាប់លោក គី តិច មេធាវីរដ្ឋាភិបាល វិញយល់ថា រយៈពេល២ខែ ជាពេលសមស្របមួយ សម្រាប់ការរៀបចំសេចក្តីសន្និដ្ឋានមួយដែលម៉ត់ចត់។
14 min
October 20, 2022 មេធាវី ថាការទុកពេល២ខែសម្រាប់ធ្វើសេចក្តីសន្និដ្ឋាន នឹងប៉ះពាល់បន្ថែមទៀតដល់សិទ្ធិនយោបាយលោក កឹម សុខា តែមេធាវីរដ្ឋាភិបាល ថាជាពេលសមស្រប
តុលាការក្រុងភ្នំពេញ នៅថ្ងៃពុធ ទី១៩តុលានេះ បានបើកសវនាការជាថ្មីក្នុងសំណុំរឿងគប់គិតបរទេស របស់លោក កឹម សុខា ប្រធានអតីតគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ។ ជាសវនាការលើកទី៦២ តុលាការបានឈានទៅបិទបញ្ចប់នីតិវិធីក្នុងការសួរដេញដោលទាំងស្រុង និងទុកពេលឲ្យភាគីទាំងសងខាង ចំនួន២ខែ ដើម្បីរៀបចំសេចក្តីសន្និដ្ឋានរៀងៗខ្លួន។ លោក ផែង ហេង មេធាវីការពារក្តីលោក កឹម សុខា លើកឡើងថា ការទុកពេលដល់២ខែ នឹងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់បន្តទៀតដល់សិទ្ធិធ្វើនយោបាយរបស់លោក កឹម សុខា ដោយក្រុមមេធាវីរបស់លោក បានស្នើតុលាការទុកពេលតែ២សប្តាហ៍ សម្រាប់ការធ្វើសេចក្តីសន្និដ្ឋាន។ ក៏ប៉ុន្តែសម្រាប់លោក គី តិច មេធាវីរដ្ឋាភិបាល វិញយល់ថា រយៈពេល២ខែ ជាពេលសមស្របមួយ សម្រាប់ការរៀបចំសេចក្តីសន្និដ្ឋានមួយដែលម៉ត់ចត់។
14 min
October 18, 2022 លោក ឃួង ស្រេង៖ សន្តិសុខអំឡុងពេលនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន និងអាស៊ានបូក ត្រូវបានតម្លើងកំរិតខ្ពស់បំផុត
អាជ្ញាធររាជធានីភ្នំពេញ នឹងប្រើប្រាស់កម្លាំងសរុបជាច្រើនពាន់នាក់ ដើម្បីចូលរួមការពារសន្តិសុខ សណ្តាប់ធ្នាប់នៅតាមទីតាំងសាធារណៈ និងទីតាំងដែលត្រូវរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី៤១-៤២ និងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធ ដោយការងាររឹតបន្តឹងសន្តិសុខនេះ ត្រូវចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃនេះតទៅ។ លោក ឃួង ស្រេង អភិបាលនៃគណៈអភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានថ្លែងថាថ្វីត្បិតតែរាជធានីភ្នំពេញធ្លាប់មានបទពិសោធន៍កន្លងមកក៏ដោយ ក៏ប៉ុន្តែការការពារសន្តិសុខ ដែលមានលក្ខណៈជាអន្តរជាតិនេះ អាជ្ញាធររាជធានីចាំបាច់ត្រូវមានការប្រុងប្រយ័ត្នជាប់ជានិច្ច និងមានការប្រឹងប្រែងទ្វេដង។ តាមលោក ឃួង ស្រេង សុវត្ថិភាពរបស់ប្រមុខរដ្ឋ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលបរទេស ដែលចូលរួមកិច្ចប្រជុំនេះ គឺជាមុខមាត់របស់ប្រទេសកម្ពុជាទាំងមូល។
9 min
October 17, 2022 លោក រស់ សុដ្ឋា៖ ស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជាស្ថិតក្នុងចន្លោះភ្លើងលឿង និងភ្លើងក្រហម
សកម្មជនប្រមាណ៤០០នាក់ពីមកសហគមន៍ដីធ្លី ព្រៃឈើ នេសាទ អ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្ស អ្នកការពារបរិស្ថាន មន្រ្តីរាជការ និងសហជីព ជាដើមបានជួបជុំគ្នានៅក្នុងវេទិកាពលរដ្ឋកម្ពុជាឆ្នាំ២០២២ ដែលធ្វើឡើងរយៈ ពេល២ថ្ងៃនៅភ្នំពេញ។ វេទិកានេះធ្វើឡើងនៅមុនកិច្ចប្រជុំកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៅខែវិច្ឆិកាខាងមុខ។ លំហរសេរីពលរដ្ឋ និងសិទ្ធិនយោបាយ រួមទាំងសិទ្ធិដីធ្លី និងសេរីភាពសហជីព ត្រូវបានលើកឡើងនៅក្នុងវេទិកានេះ គឺជាការបញ្ជូនសារទៅកាន់មេដឹកនាំអាស៊ាន ក៏ដូចជាមេដឹកនាំពិភពលោកឲ្យបានដឹងមុនពេលពួកគេមកប្រជុំនៅកម្ពុជា។ សូមស្តាប់បទសម្ភាសរវាង អ៊ឹង ប៊ុនថន និងលោក រស់ សុដ្ឋា នាយកប្រតិបត្តិគណៈកម្មាធិការប្រព្រឹត្តិកម្មនៃអង្គការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជាហៅកាត់ថា(CHRAC)។
11 min
October 16, 2022 មេធាវី លី ច័ន្ទតុលា៖ ការណ៍ដែលមានបេក្ខភាពឈរឈ្មោះតែម្នាក់ គឺបង្ហាញពីសាមគ្គីភាពនិងឯកភាពផ្ទៃក្នុងរបស់មេធាវី
គណៈមេធាវីកម្ពុជា នៅថ្ងៃអាទិត្យ បានរៀបចំមហាសន្និបាតប្រចាំឆ្នាំពេញមួយថ្ងៃ ដើម្បីបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានគណៈមេធាវីកម្ពុជា អាណត្តិទី១៤។ ជាលទ្ធផល លោកមេធាវី លី ច័ន្ទតុលា ត្រូវបានជាប់ឆ្នោតជាប្រធានគណៈមេធាវីអាណត្តិថ្មីម្តងទៀត ជាមួយនឹងសំឡេងគាំទ្រចំនួន២០១៦សំឡេង ក្នុងចំណោមសន្លឹកឆ្នោតសរុបចំនួន២០៤៥សន្លឹក។ គួរជ្រាបថា នៅអាណត្តិទី១៤នេះ បេក្ខភាពឈរឈ្មោះជាប្រធានគណៈមេធាវីកម្ពុជា មានតែមួយរូបប៉ុណ្ណោះ គឺជាលោក លី ច័ន្ទតុលា ផ្ទាល់។ មេធាវី លី ច័ន្ទតុលា បញ្ជាក់ថា ការណ៍ដែលមានបេក្ខភាពឈរឈ្មោះតែម្នាក់បែបនេះ គឺបានបង្ហាញចេញពីសាមគ្គីភាព និងឯកភាពផ្ទៃក្នុងនៃវិជ្ជាជីវៈមេធាវីកម្ពុជា។
11 min
October 16, 2022 ព្រះអង្គម្ចាស់ ស៊ីសុវត្ថិ ធម្មិកោ៖ អ្នកនយោបាយខ្មែរនៅតែគ្មានជំហច្បាស់លាស់ប្រតិបត្តិតាមបណ្តាំសម្តេចឪ
១៥តុលា២០១២-១៥តុលា២០២២ ជាខួប១០ឆ្នាំនៃការយាងសោយព្រះទិវង្គតរបស់ព្រះករុណាមហាវីរក្សត្រ នរោត្តម សីហនុ។ ព្រះអង្គម្ចាស់ ស៊ីសុវត្ថិ ធម្មិកោ អតីតព្រះរាជលេខាផ្ទាល់របស់សម្តេច សីហនុ បានកត់សម្គាល់ថា សម្តេចឪ នៅតែដិមដាមក្នុងក្រអៅដួងចិត្តប្រជារាស្រ្តខ្មែរ។ តែយ៉ាងណាមិញ អ្វីដែលព្រះអង្គម្ចាស់ ស៊ីសុវត្ថិ ធម្មិកោ សង្កេតឃើញនោះ គឺបញ្ហានយោបាយខ្មែរនៅតែប្រេះស្រាំ ដែលផ្ទុយពីបណ្តាំសម្តេច សីហនុ ដែលប្រាថ្នាចង់ឃើញការបង្រួបបង្រួម ការឯកភាពគ្នារវាងអ្នកនយោបាយគ្រប់និន្នាការ។ បើតាមព្រះអង្គម្ចាស់ ស៊ីសុវត្ថិ ធម្មិកោ គឺមួយទសវត្សរ៍ក្រោយការយាងសោយព្រះទិវង្គតរបស់ព្រះករុណាមហាវីរក្សត្រ នរោត្តម សីហនុ អ្នកនយោបាយខ្មែរនៅតែគ្មានជំហរច្បាស់លាស់ក្នុងការប្រតិបត្តិតាមបណ្តាំទ្រង់។
13 min
October 14, 2022 លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន៖ សុវត្ថិភាពសិស្សដែលធ្វើដំណើរទៅរៀនតាមទឹកនឹងត្រូវយកចិត្តទុកដាក់
បន្ទាប់ពីសិស្សចំនួន១១នាក់ បានស្លាប់ដោយសាលិចទូក នៅកោះចម្រើន ស្រុកលើកដែក ខេត្តកណ្តាលកាលពីយប់ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន បានប្រាប់វិទ្យុបារាំង RFI ថាក្រសួងនឹងចេញសេចក្តីណែនាំមួយជាទូទៅទាក់ទងទៅនឹងសុវត្ថិភាពរបស់សិស្សដែលធ្វើដំណើរតាមទឹកទៅកាន់សាលារៀន។ ការថ្លែងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំដូច្នេះ ធ្វើឡើងក្រោយលោកបានចុះទៅពិនិត្យស្ថានភាពផ្ទាល់ដល់កោះចម្រើន និងចូលរួមរំលែកមរណទុក្ខព្រមទាំងចូលបុណ្យដល់គ្រួសារសិស្សដែលបានបាត់បង់ជីវិត។ តាមអាជ្ញាធរខេត្តកណ្តាល អ្នកជិះលើទូកដចំនួន១៥នាក់ បានរួចជីវិតតែ៤នាក់ប៉ុណ្ណោះ ក្នុងនោះ២នាក់ជាអ្នកបើកទូក និង២នាក់ផ្សេងទៀតជាសិស្ស បន្ទាប់ពីពួកគេត្រលប់មកពីរៀនភាសាអង់គ្លេស និងកុំព្យូទ័រឯត្រើយម្ខាងទៀតដូចសព្វមួយដង ហើយជួបគ្រោះអកុសលដូចនេះ។
9 min
October 13, 2022 លោក លុយ ដាវីត៖ លោក ចូ បៃដិន និងលោក ពូទីន មិនទាន់បញ្ជាក់ពីការចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន និងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធនៅឡើយ
កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី៤០-៤១ និងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធ នឹងត្រូវធ្វើឡើងចាប់ពីថ្ងៃទី០៨ ដល់ថ្ងៃទី១៣ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២នេះ ដោយកម្ពុជាត្រូវធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ ក្នុងនាមប្រធានអាស៊ានប្តូរវេន។ លោក លុយ ដាវីត រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងការបរទេស និងជាប្រធានលេខាធិការដ្ឋានរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន និងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធថ្លែងថា កម្ពុជាមកទល់ពេលនេះ បានត្រៀមលក្ខណៈគ្រប់ផ្នែកអស់ហើយ ទាំងបដិសណ្ឋារកិច្ច សន្តិសុខ និងកន្លែងស្នាក់នៅសម្រាប់ភ្ញៀវជាដើម។ លោករដ្ឋលេខាធិការបន្តថា ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានបញ្ជូនលិខិតអញ្ជើញទៅកាន់ភ្ញៀវចាប់តាំងពីខែកញ្ញាមកម្ល៉េះ រួមមាន១៨ប្រទេស ដែលជាសមាជិកអាស៊ាន និងដៃគូអាស៊ាន រួមនឹងស្ថាប័ន និងអង្គការអន្តរជាតិចំនួន១២ ផ្សេងទៀត។ តាមលោក លុយ ដាវីត លោកប្រធានាធិបតីអាមេរិក ចូ បៃដិន ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ៉្លាឌីមៀ ពូទីន នៅមិនទាន់មានការឆ្លើយតបនៅឡើយ ខណៈដែលចិនជាទំលាប់តែងបញ្ចូននាយករដ្ឋមន្ត្រីទៅចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន និងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធ។
10 min