បទសម្ភាស

By RFI ខេមរភាសា / Khmer

បទសម្ភាស episodes

October 12, 2022 លោក សុខ ហៃ៖ ជំនន់ស្ទឹងសែនក្នុងខេត្តកំពង់ធំអាស្រ័យលើស្ថានភាពភ្លៀងធ្លាក់នៅខេត្តព្រះវិហារ
ដោយសារឥទ្ធិពលអាកាសធាតុ រយៈពេលជាងមួយសប្តាហ៍កន្លងទៅនេះ កម្ពស់ទឹកស្ទឹងសែនបានហក់ឡើងដល់ចំណុចប្រកាសអាសន្ន ដែលធ្វើឲ្យក្រុង-ស្រុកចំនួន៩ ស្ថិតនៅតាមដងស្ទឹងសែននៃខេត្តកំពង់ធំរងការលិចលង់យ៉ាងខ្លាំង។ លោក សុខ ហៃ អភិបាលរង និងជាអ្នកនាំពាក្យសាលាខេត្តកំពង់ធំ បានប្រាប់វិទ្យុបារាំង RFI ថា ប្រជាពលរដ្ឋរាប់ម៉ឺនគ្រួសារ បានរងផលប៉ះពាល់ និងលិចលង់ស្រូវជាង១ម៉ឺនហិចតា។ លោកថា អាជ្ញាធរកំពុងបន្តអន្តរាគមន៍ជួយសង្គ្រោះប្រជាពលរដ្ឋ ដោយមានការជន្លៀសទៅកាន់ទីទួលសុវត្ថិភាព និងផ្តល់ស្បៀងសង្គ្រោះបន្ទាន់ផងដែរ ខណៈមានអ្នកស្លាប់ដោយទឹកជំនន់ចំនួន៣នាក់។
7 min
October 11, 2022 លោក ថេង បញ្ញាធន៖ អ្នកមានអត្តសញ្ញាណគ្រួសារនៅឯមូលដ្ឋានមួយ តែមានមុខរបរនៅតំបន់ផ្សេងនឹងមិនអាចទទួលបានជំនួយសង្គមអតិផរណាទេ
លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នៅក្នុងពិធីបើកសន្និសីទ«ចក្ខុវិស័យកម្ពុជាឆ្នាំ២០២២»កាលពីសប្តាហ៍មុន បានប្រកាសគម្រោងផ្តល់សាច់ប្រាក់ជូនដល់ប្រជាពលរដ្ឋរងផលប៉ះពាល់ពីអតិផរណាប្រមាណ ៦០ម៉ឺន គ្រួសារ ដែលរួមមានប្រជាជនប្រមាណ ២លាននាក់។ លោក ថេង បញ្ញាធន ប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាទទួលបន្ទុកអគ្គនាយកផែនការនៃក្រសួងផែនការ បានថ្លែងថាក្រុមការងាររបស់លោកកំពុងបំពេញការងារនេះយ៉ាងសកម្ម។ លោក ថេង បញ្ញាធន ពន្យល់ថាពលរដ្ឋដែលអាចទទួលបានកញ្ចប់ជំនួយសង្គមពីផលប៉ះពាល់អតិផរណានេះ លុះត្រាតែជាប្រជាជនដែលមានបណ្ណស្នាក់នៅ ឬសៀវភៅគ្រួសារនៅក្នុងតំបន់មួយដូចជាខេត្តណាមួយជាដើម ហើយមានមុខរបរនៅក្នុងតំបន់ដែលខ្លួនស្នាក់នៅនោះ។ លោកថា នីតិវិធីនៃការផ្តល់ថវិកាដល់ពលរដ្ឋដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយអតិផរណា ខុសគ្នាពីពលរដ្ឋដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយជំងឺកូវីដ-១៩។
13 min
October 10, 2022 លោក រស់ សំពៅ៖ ឯកសារដែលមេធាវីជនរងគ្រោះផ្តល់ឲ្យមានសារសំខាន់សម្រាប់អប់រំមនុស្សជំនាន់ក្រោយ
មជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជានៅថ្ងៃចន្ទនេះ បានទទួលឯកសារចំនួន ១៤០០ ពីលោកស្រី ម៉ាទីន ចាកឃ្វីន មេធាវីតំណាងដើមបណ្តឹងរដ្ឋប្បវេណី នៃជនរងគ្រោះក្នុងរបបខ្មែរក្រហម។ លោក រស់ សំពៅ នាយកបណ្ណាសារនៃមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា និងជានាយកបណ្ណាល័យសម្តេចម៉ែ ថ្លែងថាឯកសារទាំងនេះ មានសារសំខាន់សម្រាប់អ្នកពាក់ព័ន្ធ មិនថាតែចំពោះសមាជិកគ្រួសារជនរងគ្រោះនៃរបបខ្មែរក្រហមប៉ុណ្ណោះទេ។ លោកថា ឯកសារទាំងនេះ នឹងទុកប្រើប្រាស់នៅក្នុងការអប់រំមនុស្សជំនាន់ក្រោយ ចំពោះការស្វែងរកយុត្តិធម៌នៅកម្ពុជា ហើយក៏ដើរតួនាទីជាកេរដំណែលនៃច្បាប់អន្តរជាតិផងដែរ។
12 min
October 08, 2022 លោក ញឹក ប៊ុនឆៃ៖ គណបក្សកម្ពុជានិយមនឹងរួបរួមក្រោមដំបូលគណបក្សខ្មែររួបរួមជាតិ
គណបក្សនយោបាយចំនួន២ទៀត ប្រកាសថានឹងរួមគ្នាទៅជាគណបក្សតែមួយសម្រាប់ការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិនៅឆ្នាំក្រោយនេះ។ លោក ញឹក ប៊ុនឆៃ ប្រធានគណបក្សខ្មែររួបរួមជាតិអះអាងថា គណបក្សកម្ពុជានិយមរបស់លោក យ៉ែម បុញ្ញរិទ្ធ បានឯកភាពគ្នាមកជ្រកក្រោមដំបូលគណគណបក្សខ្មែររួបរួមជាតិ។ លោក ញឹក ប៊ុនឆៃ អះអាងទៀតគណបក្សទាំងពីរនេះមានគោលនយោបាយ «និយមកណ្តាល»គឺមិនផ្អៀងទៅលោកខាងលិច និងក៏មិនប្រឆាំងចិនដែរ។
13 min
October 07, 2022 លោក ជូង ជូងី៖ ការទារសំណងដ៏ច្រើនរបស់ដើមបណ្តឹង គឺជាការបំបាក់ជីវិតនយោបាយរបស់លោក សុន ឆ័យ
សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ នៅរសៀលថ្ងៃសុក្រនេះ បានប្រកាសសាលក្រមលើសំណុំរឿងបរិហារកេរ្តិ៍ជាសាធារណៈទាំង២ប្រឆាំងនឹងលោក លោក សុន ឆ័យ ដែលត្រូវបានប្តឹងដោយគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត(គ.ជ.ប) និងបណ្តឹង១ទៀតរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។ សម្រាប់បណ្តឹង គ.ជ.ប តុលាការបានផ្តន្ទាទោស លោក សុន ឆ័យ ដោយពិន័យជាប្រាក់ចំនួន៩លានរៀល និងធ្វើលិខិតសុំទោសជាសាធារណៈ។ ដោយឡែកបណ្តឹងរបស់គណបក្សប្រជាជនវិញ តុលាការបង្គាប់ឲ្យសងជំងឺចិត្តទៅដើមបណ្ដឹងចំនួន ៣ពាន់លានរៀល និងបង់ចូលរដ្ឋ៨លានរៀលផងដែរ។ លោក ជូង ជូងី មេធាវីការពារសិទ្ធិលោក សុន ឆ័យ អនុប្រធានគណបក្សភ្លើងទៀន ថ្លែងថាសាលក្រមនេះអយុត្តិធម៌ ហើយលោកនឹងពិភាក្សាជាមួយកូនក្តីលោកបន្តទៅសាលាឧទ្ធរណ៍ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ។ លោកថា សាលក្រមផ្តន្ទាទោសលោក សុន ឆ័យ ដែលមានការទាមទារសំណងរហូតជិត១លានដុល្លារគឺមានបំណងចង់ឲ្យលោក សុន ឆ័យ ប្រឈមខ្លាំង និងជាការបំបាក់ជីវិតនយោបាយផងដែរ។
9 min
October 06, 2022 បណ្ឌិត ឆេង គឹមឡុង៖ ជំនួយសង្គមរបស់រដ្ឋាភិបាលពេលនេះគឺជាការឆ្លើយតបបន្ទាន់នៅពេលអតិផរណាកំពុងកើនឡើងពេញពិភពលោក
នៅព្រឹកថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានសម្រេចផ្តល់ជំនួយសង្គមដល់ប្រជាពលរដ្ឋប្រមាណ៦០ម៉ឺនគ្រួសារ គឺប្រហាក់ប្រហែលនឹង ២លាននាក់ ដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយបញ្ហាអតិផរណាដែលឡើងខ្ពស់មិនធ្លាប់មានរហូតជាង៧% នៅឆ្នាំ ២០២២នេះ។ ពលរដ្ឋដែលប្រកបរបរសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធគឺជាគោលដៅដែលត្រូវទទួលបានកញ្ចប់ថវិកាជំនួយសង្គមនេះ។ លោកបណ្ឌិត ឆេង គឹមឡុង នាយកនៃមជ្ឈមណ្ឌលនវានុវត្តន៍ផ្នែកអភិបាលកិច្ច និងប្រជាធិបតេយ្យនៃវិទ្យាស្ថានចក្ខុវិស័យអាស៊ី មើលឃើញថាកិច្ចអន្តរាគមន៍របស់រដ្ឋាភិបាលនៅពេលនេះ មិនយឺតពេលទេ ដែលនេះជាផ្នែកមួយជួយសម្រួលដល់ទុក្ខលំបាករបស់ប្រជាពលរដ្ឋសម្រាប់រយៈពេលខ្លី និងរយៈពេលបង្គួរ។
11 min
October 05, 2022 សាក្សីដែលមិនទាន់បានបំភ្លឺក្នុងសំណុំរឿង លោក កឹម សុខា មានប្រតិកម្មខុសគ្នា
ភ្ញៀវប្រចាំថ្ងៃរបស់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិRFI នៅរាត្រីនេះ គឺលោក ឈឹម ផលវរុណ អ្នកនាំពាក្យម្នាក់នៃគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងលោកស្រី ចក់ សុភាព នាយិកាមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា។ អ្នកទាំងពីរគឺជាសាក្សីដែលបានចូលក្នុងសវនាការសំណុំរឿង លោក កឹម សុខា នៅព្រឹកមិញនេះ។ ប៉ុន្តែតុលាការមិនទាន់បានសួរដេញដោលសាក្សីទាំងពីររូបនេះនៅឡើយ ដោយសារតែអស់ពេលក្រោយពីសាកសួរលោក គង់ គាំ។ តាមគម្រោងសាក្សីទាំងនេះនឹងត្រូវចូលទៅកាន់តុលាការម្តងទៀតនៅថ្ងៃពុធសប្តាហ៍ក្រោយ។
13 min
October 04, 2022 លោក គង់ គាំ៖ «គ្រួសារខ្ញុំបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីគ្រួសារខ្មែរ ដែលតំណាងឲ្យនយោបាយពហុបក្ស»
គណបក្សភ្លើងទៀននៅថ្ងៃទី០៤ ខែតុលានេះ បានប្រកាសស្វាគមន៍លោក គង់ គាំ និងផ្តល់តួនាទីជាឧត្តមទីប្រឹក្សាគណបក្សភ្លើងទៀនផងដែរ បន្ទាប់ពីគណៈបក្សឆន្ទៈខ្មែរ ដែលមានលោកជាប្រធានកិត្តិយសនោះ បានចូលរួមក្រោមដំបូលនយោបាយតែមួយជាមួយគណបក្សភ្លើងទៀន។ អតីតស្ថាបនិកគណបក្សជាតិខ្មែរ និងជាអតីតទីប្រឹក្សាជាន់ខ្ពស់អតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិរូបនេះ បញ្ជាក់ថាការចូលរួមរបស់គណបក្សឆន្ទៈខ្មែរជាមួយគណបក្សភ្លើងទៀន គឺដើម្បីតស៊ូរួមគ្នាឲ្យមានពហុបក្សនៅក្នុងរដ្ឋសភាឆ្នាំ២០២៣ខាងមុខ។ តាម លោក គង់ គាំ គ្រួសាររបស់លោកអាចនិយាយបានថាជាតំណាងឲ្យគ្រួសារនៅក្នុងសង្គម ខ្មែរ ដែលមានភាពចម្រុះបក្ស ដោយកូនប្រុសទាំងបីរបស់លោក និងលោកជាអ្នកនយោបាយស្ថិតនៅក្នុងគណបក្សផ្សេងៗគ្នា រួមទាំងគណបក្សកាន់អំណាចផងដែរ។
11 min
October 03, 2022 លោក ថាច់ សេដ្ឋា៖ ការវិភាគពីចំនួនអាសនៈដោយអង្គការខុមហ្វ្រែលនៅឆ្នាំ២០២៣ មិន«ឡូហ្សិក»
លទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតឆ្នាំក្រោយត្រូវបានអង្គការខុមហ្វ្រែលវិភាគថា គណបក្សកាន់អំណាចឈ្នះ រហូតដល់១០៤ អាសនៈលើ១២៥ ខណៈនៅសល់២១អាសនៈទៀតនឹងបានទៅលើគណបក្សភ្លើងទៀន។ ប៉ុន្តែការទស្សទាយនេះត្រូវបានលោក ថាច់ សេដ្ឋា ចាត់ទុកថា មិន«ឡូហ្សិក»ទេ ដោយសារតែផ្អែកលើលទ្ធផលបោះឆ្នោតឃុំ សង្កាត់កន្លងមក។ ការបោះឆ្នោតដែលអនុប្រធានគណបក្សភ្លើងទៀនរូប យល់ថា មានភាពមិនប្រក្រតីកើតឡើងច្រើន និងស្ថិតក្នុងបរិយាកាសគំរាមកំហែង។ បើតាមលោក ថាច់ សេដ្ឋា ការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិនៅឆ្នាំក្រោយ លទ្ធផលនឹងមានការប្រែប្រួលខ្លាំង ខណៈអ្នកគ្រប់អាយុបោះឆ្នោតនឹងកើនឡើងជាង១លាននាក់ទៀត។
13 min
October 02, 2022 លោក ទុំ វីរ៉ា៖ មនុស្សចាស់ត្រូវការប្រាក់សោធនសង្គមដូចនៅប្រទេសជិតខាង
មនុស្សវ័យចាស់នៅកម្ពុជាមានជាង១លាន៣សែននាក់ ឬស្មើ៩ភាគរយនៃចំនួនប្រជាជនកម្ពុជាសរុប។ មនុស្សចាស់ ៧១ភាគរយ ពឹងប្រភពចំណូលពីការផ្គត់ផ្គង់របស់សមាជិកគ្រួសារ ឬកូនចៅរបស់ពួកគាត់ ខណៈមនុស្សចាស់តិចតួចប៉ុណ្ណោះ មានលទ្ធភាពរកចំណូលដោយខ្លួនឯង។ លោក ទុំ វីរ៉ា នាយកប្រតិបត្តិអង្គការមនុស្សចាស់កម្ពុជា ថ្លែងថា មនុស្សចាស់នៅកម្ពុជាកំពុងត្រូវការចាំបាច់ប្រាក់សោធនសង្គម ដើម្បីដោះស្រាយជីវភាព និងថែរក្សាសុខភាព។ អ្នកជំនាញរូបនេះអះអាងថា ប្រទេសក្នុងតំបន់ភាគច្រើនបានផ្តល់ប្រាក់សោធនសង្គមដល់មនុស្សចាស់ លើកលែងតែកម្ពុជា និងឡាវ ប៉ុណ្ណោះដែលមិនទាន់មានកម្មវិធីនេះ។
12 min