បទសម្ភាស

By RFI ខេមរភាសា / Khmer

បទសម្ភាស episodes

November 02, 2022 មេធាវី ជួង ជូងី៖មានតែចូលរួមជីវភាពនយោបាយទេដែលអាចជួយសង្គមបានច្រើនជាងមេធាវី
មេធាវីម្នាក់ដែលតែងតែការពារក្តីឲ្យគណបក្សប្រឆាំងបានប្រកាសសុំចូលរួមជីវភាពនយោបាយជាមួយគណបក្សភ្លើងទៀនបន្ទាប់ពីបំរាមរបស់តុលាការកំពូលផុតកំណុត់នៅថ្ងៃទី១៦វិច្ឆិកា២០២២ខាងមុខ។ លោក ជួង ជូងី ថ្លែងថា មានតែចូលរួមជីវភាពនយោបាយទេ ទើបមានឱកាសជួយសង្គមបានច្រើនជាងអាជីពជាមេធាវី ខណៈបំណងរបស់លោកមេធាវីរូបនេះ គឺចង់ក្លាយជាតំណាងរាស្ត្រ។ ប៉ុន្តែលោកស្តាយដែល ពេលវេលានៃការហក់ចូលឆាកនយោបាយរបស់លោកកៀកនឹងពេលបោះឆ្នោតនៅឆ្នាំក្រោយនេះ។
12 min
November 01, 2022 អ្នកឧកញ៉ា ម៉ុង ឫទ្ធី៖ ការយកលេសថាខ្វះសាច់ជ្រូកដើម្បីបាននាំចូល ពេលនេះត្រូវបានដោះស្រាយ ហើយ
ថ្លែងនៅក្នុងសិក្ខាសាលារបស់សមាគមអ្នកចិញ្ចឹមសត្វកម្ពុជាកាលពីថ្ងៃអាទិត្យកន្លងទៅ អ្នកឧកញ៉ា ម៉ុង ឫទ្ធី ដែលជាប្រធានគណៈកម្មការទី៣នៃព្រឹទ្ធសភា និងជាសហប្រធានវិស័យឯកជនជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាលផ្នែកកសិកម្ម បានរំលឹកថាកន្លងមកអ្នកដែលចង់នាំចូលជ្រូកពីប្រទេសជិតខាងតែងយកលេសថាខ្វះសាច់ជ្រូកនៅក្នុងស្រុក។ បញ្ហានេះតែងមានភាពចម្រូងចម្រាសគ្នាឥតឈប់ឈររវាងអ្នកចិញ្ចឹមក្នុងស្រុក និងក្រុមហ៊ុននាំចូល។ ក៏ប៉ុន្តែអ្នកឧកញ៉ា ម៉ុង ឫទ្ធី បញ្ជាក់ប្រាប់វិទ្យុបារាំង RFI នៅថ្ងៃនេះថា បញ្ហានេះត្រូវបានដោះស្រាយអស់ហើយ ខណៈដែលតម្លៃជ្រូកនាំចូលពេលនេះថ្លៃជាងតម្លៃជ្រូកចិញ្ចឹមក្នុងស្រុក។ ទោះយ៉ាងណាតាមអ្នកឧកញ៉ា ការនាំចូលជ្រូកពីប្រទេសជិតខាងនៅតែបន្តមាន អាចថាជាប្រភេទជ្រូកឈឺ តម្លៃថោក ត្រូវគេលួចនាំចូល ហើយបញ្ហានេះលោកថាមិនអាចបន្ទោសអ្នកណាបានទេ ដោយសារព្រំដែនកម្ពុជានិងប្រទេសជិតខាងធំ ហើយមន្ត្រីមានសមត្ថកិច្ចមានចំនួនតិចតួច។
11 min
October 30, 2022 លោក ញឹក ប៊ុនឆៃ៖ វិសោធនកម្មលក្ខនិ្តកៈគណបក្សខ្មែររួបរួមជាតិ ជាការបើកទ្វារស្វាគមន៍គណបក្សដទៃចូលរួម
ភ្ញៀវប្រចាំថ្ងៃរបស់វិទ្យុយើងនារាត្រីនេះ គឺលោក ញឹក ប៊ុនឆៃ ប្រធានគណបក្សខ្មែររួបរួមជាតិ។ គណបក្សខ្មែររួបរួមជាតិ នៅថ្ងៃអាទិត្យ បានធ្វើសមាជវិសាមញ្ញបក្ស ដើម្បីប្រែសម្រួលលក្ខន្តិកៈគណបក្ស និងការដាក់ចេញគោលនយោបាយជាអាទិភាពសម្រាប់ការបោះឆ្នោត២០២៣ ក្រោយការរួមបញ្ចូលជាមួយគណបក្សកម្ពុជានិយម។ លោក ញឹក ប៊ុនឆៃ ប្រធានគណបក្សខ្មែររួបរួមជាតិ បញ្ជាក់ថា សមាជគណបក្សបានប្រែសម្រួលនូវលក្ខន្តិកៈមួយចំនួន ដើម្បីកុំឲ្យមានការខ្ទាស់ផលប្រយោជន៍ជាមួយគណបក្សកម្ពុជានិយម ក្រោយបក្សទាំងពីរបានរួបរួម។ បន្ថែមពីនេះលោកថា វិសោធនកម្មលក្ខន្តិកៈបក្ស ក៏ជាការបើកទ្វារស្វាគមន៍គណបក្សដទៃមកចូលរួមជាមួយ។
13 min
October 29, 2022 លោក មឿន តុលា៖ អធិការកិច្ចការងារគួរសិក្សាពីឬសគល់នៃការរើសអើងសហជីពនៅក្រុមហ៊ុនណាហ្គាវើលដ៍
ដោយសារតែការចរចាមិនត្រូវគ្នាជាច្រើនលើកច្រើនសារមកនេះ ក្រសួងការងារបានទុកពេលឲ្យភាគីវិវាទនៅក្រុមហ៊ុនណាហ្គាវើលដ៍អាចជួបមុខគ្នាសារជាថ្មីនៅក្នុងរយៈពេលជិត១ខែខាងមុខទៀត។ ការពន្យាសម្រុះសម្រួលនេះត្រូវបានអ្នកការពារសិទ្ធិការងារយល់ថា ជាចេតនាដាក់សម្ពាធដល់ភាគីកម្មករ នៅគ្រាដែលអ្នកតវ៉ាកំពុងជាប់បណ្តឹងនៅតុលាការដែលប្តឹងដោយភាគីថៅកែ។ លោក មឿន តុលា នាយកប្រតិបត្តិមជ្ឈមណ្ឌលសម្ព័ន្ធភាពការងារ និងសិទ្ធិមនុស្សហៅកាត់ថា សង់ត្រាល់ លើកឡើងថា អធិការកិច្ចការងារគួរសិក្សាពីឬសគល់នៃការរើសអើងសហជីពនៅក្រុមហ៊ុនណាហ្គាវើលដ៍ឲ្យបានលំអិត ខណៈលោកយល់ថា វិវាទអូសបន្លាយនេះផ្តើមចេញពីការរើសអើងសហជីព។
11 min
October 27, 2022 លោក ថាច់ សេដ្ឋា៖ «អ្នកដែលមានមន្ទិលសង្ស័យទំនាក់ទំនងភ្លើងទៀន និងលោក សម រង្ស៊ី អាចទៅសួរនៅមូលដ្ឋាន»
ភ្ញៀវប្រចាំថ្ងៃរបស់វិទ្យុយើងនារាត្រីនេះ គឺលោក ថាច់ សេដ្ឋា អនុប្រធានគណបក្សភ្លើងទៀន។ គណបក្សភ្លើងទៀន នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះ បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយបដិសេធអំពីទំនាក់ទំនងរបស់គណបក្ស ជាមួយនឹងលោក សម រង្ស៊ី។ បន្ថែមពីនេះ ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ គណបក្សភ្លើងទៀនបានថ្កោលទោសនៅចំពោះអ្នកទាំងឡាយណា ដែលបានប្រមាថដល់អង្គព្រះមហាក្សត្រ។ លោក ថាច់ សេដ្ឋា អនុប្រធានគណបក្សភ្លើងទៀន បញ្ជាក់ថា សេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះ ធ្វើឡើងដើម្បីបញ្ជាក់ពីភាពស្អាតស្អំរបស់គណបក្សភ្លើងទៀន ក្រោយមានមន្ទិលសង្ស័យពីលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ថាបក្សប្រឆាំងនេះ មានទំនាក់ទំនងជាមួយលោក សម រង្ស៊ី។ បើតាមលោក ថាច់ សេដ្ឋា ប្រសិនបើអ្នកណាដែលមិនអស់មន្ទិលសង្ស័យ នោះអាចទៅសួរនាំនៅតាមមូលដ្ឋានបាន។
11 min
October 26, 2022 លោក ផុស សុវណ្ណ៖ អ្នកកាសែតជាង១ពាន់នាក់បានចុះឈ្មោះយកព័ត៌មានពីកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន
កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី៤០-៤១ និងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធ នឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅទីក្រុងភ្នំពេញនៅអំឡុង២សប្តាហ៍ខាងមុខ។ ជាមួយគ្នានេះ មានអ្នកសារព័ត៌មានជាតិ និងអន្តរជាតិចំនួន ១១៤៥នាក់ មកពីជិត៤០សញ្ជាតិបានចុះឈ្មោះរួចហើយ ក្នុងនោះ ២៧១នាក់ ជាស្ត្រី។ លោក ផុស សុវណ្ណ ប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលទទួលបន្ទុកអគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានព័ត៌មាន និងសោធទស្សន៍ បានប្រាប់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI ថាអ្នកសារព័ត៌មានត្រូវបានយកចិត្តទុកដាក់ និងណែនាំឲ្យគោរពតាមបែបបទពិធីការអាស៊ានដូចប្រទេសសមាជិកអាស៊ានដទៃដែរ។ អ្នកសារព័ត៌មានត្រូវបានគិតគូរពីមធ្យោបាយយកព័ត៌មាន មធ្យោបាយធ្វើដំណើរ និងការផ្តល់អាហារសម្រន់បែបខ្មែរផងដែរ។ នេះបើតាមលោក ផុស សុវណ្ណ។
11 min
October 25, 2022 លោក គង់ មុនីកា៖ ការលាឈប់ពីការងាររដ្ឋគឺមិនចង់ឃើញមន្ត្រីរាជការជាប់គំនាបនយោបាយ
ប្រធានគណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ លោក គង់ មុនីកា សម្រេចលាឈប់ពីការងារជាមន្ត្រីជំនាញនៃអគ្គលេខាធិការដ្ឋានព្រឹទ្ធសភា គឺបន្ទាប់ពីលោកត្រូវបានបញ្ចប់ពីសមាជិកឧត្តមក្រុមប្រឹក្សាពិគ្រោះ និងផ្តល់យោបល់ដោយសារតែទៅចូលរួមជាមួយគណបក្សភ្លើងទៀន។ សម្រាប់អ្នកនយោបាយវ័យក្មេងរូបនេះ ការលាឈប់ពីការងារក្របខណ្ឌរដ្ឋគឺដោយសារតែមិនចង់ឃើញមន្ត្រីរាជការមួយចំនួនសព្វថ្ងៃនេះជាប់គំនាបរបស់គណបក្សនយោបាយ។ ដោយ ឡែក ឆ្លើយតបនឹងការព្រមានរបស់ប្រមុខបក្សកាន់អំណាចចំពោះការរំលាយគណបក្សណា ដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងលោក សម រង្ស៊ី នោះ លោក គង់ មុនីកា យល់ថា ការព្រមាននេះមកពីបារម្ភខ្លាចចាញ់ឆ្នោត។
12 min
October 24, 2022 វេជ្ជបណ្ឌិត ងួន ច័ន្ទភក្ត្រា៖ ដើម្បីព្យាបាលជំងឺមហារីក មន្ទីរពេទ្យត្រូវចំណាយ១០ដងច្រើនជាងជំងឺធម្មតា
មន្ទីរពេទ្យកុមារអង្គរខេត្តសៀមរាប នៅថ្ងៃទី២៤ ខែតុលានេះ បានចាប់ផ្តើមបើកយុទ្ធនាការមួយ ដើម្បីរៃអង្គាសថវិកា សម្រាប់ជួយសង្គ្រោះជីវិតកុមារកម្ពុជាពីជំងឺមហារីក។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ងួន ច័ន្ទភក្ត្រា ប្រធានមន្ទីរពេទ្យកុមារអង្គរ បានប្រាប់វិទ្យុបារាំង RFI ថាកុមារដែលកើតជំងឺមហារីកមានការកើនឡើងដោយសារការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានបានទៅដល់មហាជន ដោយចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៣មក មន្ទីរពេទ្យកុមារអង្គរបានព្យាបាលជំងឺមហារីកកុមារបានជាង៥០០នាក់។ តាមលោកវេជ្ជបណ្ឌិត មន្ទីរពេទ្យត្រូវការថវិកាប្រមាណជាង១០ម៉ឺនដុល្លារនៅឆ្នាំ២០២២នេះ សម្រាប់ព្យាបាលជំងឺមហារីក ខណៈដែលការព្យាបាលជំងឺនេះក្នុង១ឆ្នាំៗ ត្រូវចំណាយពី៣៥ម៉ឺន ទៅ៤៥ម៉ឺនដុល្លារ ហើយធៀបទៅនឹងជំងឺទូទៅ មន្ទីរពេទ្យត្រូវចំណាយច្រើនជាងដល់ទៅ១០ដង។
12 min
October 23, 2022 លោក ថេង សាវឿន៖ ទ្រឹស្តីលោករដ្ឋមន្ត្រីកសិកម្មថ្មី អាចទៅរួច បើរដ្ឋជួយចេញថ្លៃចំណាយដើមទុនរបស់កសិករ
រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ប៉ុន្មានថ្ងៃចុងក្រោយនេះ បានចាប់ផ្តើមចេញអន្តរាគមន៍ក្នុងការផ្តល់ស្រូវពូជ ជូនប្រជាកសិករនៅតាមបណ្តាខេត្ត ដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយសារគ្រោះទឹកជំនន់។ លោក ថេង សាវឿន ប្រធានសមាគមសម្ព័ន្ធសហគមន៍កសិករកម្ពុជា យល់ថា នេះជាទំនួលខុសត្រូវរបស់រដ្ឋ ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមរបស់ពលរដ្ឋ ជាពិសេសក្នុងវិស័យកសិកម្ម។ ជាមួយគ្នានេះ លោក ថេង សាវឿន បង្ហាញចំណាប់អារម្មណ៍ថា លោក ឌិត ទីណា រដ្ឋមន្ត្រីកសិកម្មថ្មី ហាក់កំពុងមានភាពសកម្មក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហារបស់កសិករនៅមូលដ្ឋាន។ យ៉ាងណាមិញ សម្រាប់គោលនយោបាយលោករដ្ឋមន្ត្រីកសិកម្មថ្មី ដែលចង់ឲ្យប្រជាកសិករកាត់បន្ថយការចំណាយថ្លៃដើមនោះ លោក ថេង សាវឿន យល់ថា អាចទៅរួច ប្រសិនបើរដ្ឋជួយចេញថ្លៃចំណាយដើមទុនរបស់កសិករ។
14 min
October 23, 2022 បណ្ឌិត ប៉ា ច័ន្ទរឿន៖កិច្ចព្រមព្រៀងក្រុងប៉ារីសនៅតែជាអាវក្រោះការពារកម្ពុជាពីយាយីពីមហាអំណាច
នៅថ្ងៃ២៣តុលាឆ្នាំ២០២២នេះគឺជាខួប៣១ឆ្នាំនៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ១៩៩១។ ពលរដ្ឋខ្មែរនៅក្រៅប្រទេសត្រៀមធ្វើការរំឭកខួបនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះដូចរាល់ឆ្នាំដែរ ខណៈរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន បានលុបចោលថ្ងៃឈប់សម្រាក២៣តុលាចេញពីប្រតិទិនបុណ្យជាតិទៅហើយ។ សម្រាប់ បណ្ឌិត ប៉ា ច័ន្ទរឿន ប្រធានវិទ្យាស្ថានប្រជាធិបតេយ្យកម្ពុជា ចាត់ទុកថា កិច្ចព្រមព្រៀងក្រុងប៉ារីសនៅតែមានសារៈសំខាន់ប្រៀបដូចជាអាវក្រោះការពារកម្ពុជាពីយាយីពីមហាអំណាច និងការឈ្លានពានពីប្រទេសជិតខាង។
14 min