បទសម្ភាស

By RFI ខេមរភាសា / Khmer

បទសម្ភាស episodes

March 10, 2022 លោក សុខ ឈុនអឿង៖ រដ្ឋាភិបាលគួរកុំយកពន្ធឬយកពន្ធទាបពីការនាំចូលប្រេងឥន្ធនៈ ហើយតម្លើងពន្ធបារី និងស្រាវិញ
តម្លៃប្រេងឥន្ធនៈនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបានឡើងថ្លៃខ្ពស់ ចាប់តាំងពីមានសង្គ្រាមរវាងរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែន មក អស់រយៈពេលជាង២សប្តាហ៍ទៅហើយ គឺឡើងរហូតដល់ជិត៥ពាន់ ទៅជាង៥ពាន់រៀលក្នុងមួយលីត្រ។ លោក សុខ ឈុនអឿង ប្រធានស្តីទីសមាគមកម្មករកម្ពុជាសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធឲ្យដឹងថា ការឡើងថ្លៃប្រេងឥន្ធនៈខ្ពស់នៅពេលនេះ បានធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់អ្នកប្រកបមុខរបរសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធយ៉ាងខ្លាំង ជាពិសេសផ្នែកដឹកជញ្ជូន។ ខណៈដែលរដ្ឋាភិបាលថៃមានដំណោះស្រាយបន្ទាន់តាមរយៈបន្ធូរបន្ថយការយកពន្ធប្រេងឥន្ធនៈ លោក សុខ ឈុនអឿង យល់ថារដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាគួរមានដំណោះស្រាយដូចគ្នាដែរ ជាជាងលើកហេតុផលដដែលៗថា បណ្តាលមកពីតម្លៃទីផ្សារប្រេងពិភពលោកឡើងថ្លៃខ្ពស់។
12 min
March 09, 2022 បណ្ឌិតសុខ ទូច៖ បើគ្មានចំណាត់ការបន្ទាន់ទេ ត្រីបឹងទន្លេសាបស្រុកខ្មែរនឹងហិនហោចអស់នៅ២ឆ្នាំខាងមុខ
ភ្ញៀវប្រចាំថ្ងៃរបស់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិនារាត្រីនេះ គឺលោកបណ្ឌិត សុខ ទូច ប្រធានរាជបណ្ឌិតសភាកម្ពុជា។ សព្វថ្ងៃនេះ សត្វត្រីធម្មជាតិរស់នៅតាមដងទន្លេបឹងបួរដែលជាធនធានធម្មជាតិមានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់កម្ពុជា កំពុងត្រូវបានគម្រាមកំហែងយ៉ាងខ្លាំងដោយជនទុច្ចរិតជាលក្ខណៈប្រព័ន្ធ។ លោកបណ្ឌិត សុខ ទូច ដែលកំពុងចុះស្រាវជ្រាវអំពីបញ្ហាត្រីនៅបឹងទន្លេសាបនេះ បានលើកឡើងថា បញ្ហានេះគឺបានឈានដល់កម្រិតមួយដែលកម្ពុជាឈប់បិទភ្នែក ហើយត្រូវរកចំណាត់ការបន្ទាន់ ព្រោះលោកថា ត្រីបឹងទន្លេសាបស្រុកខ្មែរនឹងផុតពូជអស់ នៅរយៈពេល២ឆ្នាំខាងមុខនេះ។
14 min
March 08, 2022 អ្នកស្រី យ៉ាន់ ថាវិន៖ កម្មការិនីបាត់បង់សិទ្ធិទទួលបានអាហារគ្រប់គ្រាន់អំឡុងវិបត្តិកូវីដ-១៩
អស់រយៈពេលជាង២ឆ្នាំកន្លងទៅ កម្មការរិនីដែលបំរើការងារនៅតាមរោងចក្រកាត់ដេរ ក្នុងខេត្តតាកែវបានបង្ហាញពីការលំបាកនៅក្នុងជីវភាពរស់នៅរបស់ពួកគេ ដោយសារតែការបាត់បង់ការងារ ការទទួលបានប្រាក់ឈ្នួលតិចដោយសារការកាត់បន្ថយម៉ោងការងារ អំឡុងពេលនៃការរាតត្បាតជំងឺកូវីដ-១៩។ បន្ថែមពីលើនេះ វិបត្តិនៃសង្គ្រាមរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែន បានជម្រុញឲ្យការរស់នៅរបស់កម្មការិនីកាត់ដេរ រិតតែលំបាក ដោយសារតម្លៃទំនិញបានឡើងថ្លៃរត់ប្រដេញនឹងតម្លៃប្រេងសាំង។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់អ្នកស្រី យ៉ាន់ ថាវិន ប្រធានសម្ព័ន្ធសហជីពប្រជាធិបតេយ្យកម្មករកាត់ដេរកម្ពុជា(CCAWDU)។
10 min
March 07, 2022 លោកថាច់ សេដ្ឋា៖ បក្សភ្លើងទៀនរំពឹងលទ្ធផលវិជ្ជមាន ក្រោយដាក់បេក្ខជនឈរឈ្មោះបានស្ទើរគ្រប់ឃុំ-សង្កាត់
ភ្ញៀវប្រចាំថ្ងៃរបស់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ នារាត្រីនេះ គឺលោកថាច់ សេដ្ឋា ប្រធានស្តីទីនិងជាអ្នកនាំពាក្យគណបក្សភ្លើងទៀន។ គណបក្សភ្លើងទៀននៅថ្ងៃនេះ បានប្រកាសអំពីលទ្ធផលនៃការដាក់បេក្ខជនឈរឈ្មោះក្នុងការបោះឆ្នោតឃុំសង្កាត់ចំនួន១៦៤៩ ខណៈដែលគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាបានដាក់បេក្ខជនគ្រប់ចំនួនឃុំ-សង្កាត់ទាំង១៦៥២នៅទូទាំងប្រទេស។ លោកថាច់ សេដ្ឋា ថាការដាក់បេក្ខជនបានស្ទើរតែគ្រប់ឃុំ-សង្កាត់ បង្ហាញថាពលរដ្ឋចង់បានការបោះឆ្នោតមួយដ៏ត្រឹមត្រូវតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យ ហើយតាមរយៈនេះ លោកក៏សង្ឃឹមថា បក្សភ្លើងទៀននឹងទទួលបានលទ្ធផលវិជ្ជមាន។
13 min
March 06, 2022 លោក អ៊ី សាំងឡេង៖ មានបញ្ហាមិនប្រក្រតីជាច្រើន ទើបបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យមិនចូលរួមការបោះឆ្នោត
ភ្ញៀវប្រចាំថ្ងៃរបស់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិនារាត្រីនេះ គឺលោកអ៊ី សាំងឡេង អនុប្រធាននិងជាអ្នកនាំពាក្យរបស់គណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ។ បក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យបានប្រកាសថា មិនចូលរួមដាក់ឈ្មោះបេក្ខជនឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតសម្រាប់ការបោះឆ្នោតឃុំ-សង្កាត់ នាខែមិថុនាខាងមុខនេះ ដោយហេតុថា គ.ជ.ប បានរឹតត្បិតទៅលើការផ្តល់ជូនទម្រង់១១០២ដល់គណបក្សនយោបាយ។ ក្រៅពីនេះ លោកអ៊ី សាំងឡេង បញ្ជាក់ថា LDP បានកត់សម្គាល់ឃើញបញ្ហាមិនប្រក្រតីជាច្រើនទៀត ដូចជាការធ្វើទុក្ខទោម្នេញលើមន្ត្រីខ្លួន និងការចល័តមនុស្សពីទីតាំងផ្សេងមកបោះឆ្នោតជាដើម។ តទៅនេះសូមស្តាប់បទសម្ភាសន៍រវាងជួប នរក្សា ជាមួយលោកអ៊ី សាំងឡេង៖
13 min
March 05, 2022 លោក នេត្រ ភក្ត្រា៖ កម្ពុជានឹងបាត់បង់ធនធានសត្វព្រៃដ៏មានតម្លៃ បើគ្មានវិធានការបន្ទាន់ទេនោះ
ភ្ញៀវប្រចាំថ្ងៃរបស់វិទ្យុបារាំងអន្ដរជាតិ RFI នារាត្រីនេះ គឺលោក នេត្រ ភក្ត្រា រដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន។ ក្រសួងបរិស្ថាននិងអង្គការជាដៃគូពាក់ព័ន្ធ ទើបតែដាក់ចេញនូវយុទ្ធនាការ «អន្ទាក់-សូន្យ» ដើម្បីបញ្ចប់វិបត្តិអន្ទាក់ និងការជួញដូរសត្វព្រៃខុសច្បាប់ នៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។ សម្រាប់លោក នេត្រ ភក្ត្រា ធនធានសត្វព្រៃនៅកម្ពុជា កំពុងប្រឈមនឹងហានិភ័យខ្ពស់ដោយសារតែវិបត្តិនៃការបរបាញ់ និងការដាក់អន្ទាក់ដោយខុសច្បាប់។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះសង្កត់ធ្ងន់ថា ប្រសិនបើគ្មានវិធានការបន្ទាន់នោះទេ កម្ពុជានឹងប្រឈមនឹងការបាត់បង់ធនធានសត្វព្រៃរបស់ខ្លួន ដែលមានតម្លៃមិនអាចកាត់ថ្លៃបានជាសកល ក្នុងពេលអនាគតខាងមុខ ជាក់ជាពុំខាន។
14 min
March 05, 2022 ក្រុមខ្មែរថាវរៈបង្ហោះប៉េងប៉ោង២៥ខេត្តក្រុង ដើម្បីលើកចិត្តទឹកដល់កូដករណាហ្គាវើលដ៍
ក្រោយកូដករក្រុមហ៊ុនណាហ្គាវើលដ៍ត្រូវបានអាជ្ញាធរហាមឃាត់មិនឲ្យធ្វើកូដកម្មអស់រយៈពេលជិត៣សប្តាហ៍មក ក្រុមយុវជនខ្មែរថាវរៈ បានសម្រេចបើកយុទ្ធនាការបង្ហោះប៉េងប៉ោង២៥ខេត្តក្រុង ដើម្បីលើកទឹកចិត្តដល់បុគ្គលិក មេដឹកនាំសហជីពទាំងអស់ដែលកំពុងជាប់ឃុំ និងរងការចោទប្រកាន់ដោយអយុត្តិធម៌។ នេះជាសប្តាហ៍ទី៣ហើយ ដែលពួកគេបន្តធ្វើយុទ្ធនាការរបស់ខ្លួន ដើម្បីទាមទារឱ្យថៅកែក្រុមហ៊ុនផ្ដល់ដោះស្រាយជូនបុគ្គលិកទាំងអស់ ក្រោយពួកគេចេញធ្វើកូដកម្មអស់រយៈពេលជិត២ខែ តែមិនទទួលបានលទ្ធផលអ្វីទាល់តែសោះ។ ក្នុងនោះ ក្រុមយុវជនខ្មែរថាវរៈ បានលើកឡើងថា ដរាបផែនដីនៅតែវិល នោះសកម្មភាព និងយុទ្ធនាការនានា ក៏នៅតែកើតមានឡើង ខណៈពួកគេមិនភ័យខ្លាចពីការប្រឈមមុខច្បាប់នោះទេ។
10 min
March 04, 2022 បណ្ឌិត រ៉ូ វណ្ណៈ៖ កម្ពុជាមិនអាចខ្វះរុស្ស៊ីទេ តែស្ថានភាពបច្ចុប្បន្នកម្ពុជាត្រូវការអឺរ៉ុប អាមេរិក ចិន... ជាង
ប្រទេសកម្ពុជាបានបោះឆ្នោតគាំទ្រអ៊ុយក្រែន នៅក្នុងសង្គ្រាមរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែន ហើយក៏បានចូលរួមនៅក្នុងប្រទេស co-sponsor ផងដែរ។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាយល់ថា រុស្ស៊ីនឹងមានការខឹងសម្បារនឹងកម្ពុជា ក៏ប៉ុន្តែលោកថាកម្ពុជាជារដ្ឋអធិបតេយ្យ និងមានសិទ្ធិធ្វើសកម្មភាពដើម្បីការពារសច្ចៈធម៌ ហើយកម្ពុជា ក៏ត្រូវមានការទទួលខុសត្រូវក្នុងឋានៈជាសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិផងដែរ។ លោកបណ្ឌិត រ៉ូ វណ្ណៈ សហស្ថាបនិកវិទ្យាស្ថានប្រជាធិបតេយ្យកម្ពុជា យល់ថាកម្ពុជាក៏ត្រូវការរុស្ស៊ីដែរ តែនៅក្នុងក្របខណ្ឌថ្មីនេះ កម្ពុជាត្រូវការអឺរ៉ុប អាមេរិក ចិន និងត្រូវការប្រទេសជាមិត្តដទៃទៀត ខណៈដែលលោកគិតថារុស្ស៊ីមើលឃើញកម្ពុជាមិនស្ថិតនៅក្នុងក្រសែភ្នែកធំដុំណាមួយក្រោមឥទ្ធិពលរបស់លោកពូទីនឡើយ។
12 min
March 03, 2022 កញ្ញា លី ពិសី៖ អាពាហ៍ពិពាហ៍ស្របច្បាប់សំខាន់ក្នុងការបង្ការភាពងាយរងគ្រោះរបស់អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា
នៅថ្ងៃនេះសង្គមស៊ីវិលចេញរបាយការណ៍ពាក់កណ្ដាលអាណត្តិ នៃការពិនិត្យស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សជាសកលតាមកាលកំណត់របស់ យូ ភី អ ដែលកម្ពុជាបានទទួលយកកាលពីឆ្នាំ២០១៩ អំពីសិទ្ធិអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នានៅកម្ពុជា។ យូ ភី អ ជាយន្តការមួយផ្ដោតលើការពិនិត្យស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សជាសកលតាមការពិនិត្យរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។ កញ្ញា លី ពិសី អ្នកសម្របសម្រួលអង្គការសហគមន៍ឥន្ទនូកម្ពុជា ហៅកាត់(រ៉ក់)កត់សម្គាល់ឃើញថា ៣ឆ្នាំមកនេះរដ្ឋាភិបាលអនុវត្តមិនទាន់បានអនុវត្តគ្រប់ជ្រុងជ្រោយនៅឡើយទេទាក់ទងនឹងអនុសាសន៍ដែលដាក់ចេញដោយ យូ ភី អ។ ជាក់ស្ដែង ការផាត់ចេញដៃគូអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាពីការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ស្របច្បាប់ជាដើម។ ភាពស្របច្បាប់នៃទំនាក់ទំនងភេទដូចគ្នាត្រូវបានកញ្ញា លី ពិសី អះអាងថា សំខាន់និងចាំបាច់ដើម្បីបង្ការភាពងាយរងគ្រោះរបស់ពួកគេ។
13 min
March 02, 2022 លោក ផុន ខេមរិន្ទ៖ ភាពស្ងប់ស្ងាត់និងធនធានជីវៈចម្រុះសម្បូរបែប ជាតម្លៃមិនអាចកាត់ថ្លៃបាននៃឧទ្យានជាតិវីរៈជ័យ
ភ្ញៀវប្រចាំថ្ងៃរបស់វិទ្យុបារាំងអន្ដរជាតិ RFI នាថ្ងៃនេះ គឺលោក ផុន ខេមរិន្ទ ប្រធានមន្ទីរបរិស្ថានខេត្តរតនគិរី។ ឆ្លើយនឹងសំណួររបស់ អ៊ឹម រចនា លោក ផុន ខេមរិន្ទ បានលើកឡើងពីសក្កានុពលនៃតំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិនៅខេត្តរតនគិរី ដោយចំពោះឧទ្យានជាតិវីរៈជ័យ។ ឧទ្យានជាតិវីរៈជ័យ ដែលមានផ្ទៃដី៧លានហិកតា គ្របដណ្ដប់នៅក្នុងខេត្តបី គឺរតនគិរី មណ្ឌលគិរី និងស្ទឹងត្រែង ត្រូវកំណត់ជាតំបន់បេតិកភណ្ឌអាស៊ាន ដែលមានធនធានជីវៈចម្រុះសម្បូរបែប។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ ឧទ្យានជាតិដែលកម្រមានអ្នកទេសចរទៅដល់មួយនេះ បានរួមចំណែកផ្ដល់ចំណូលដល់កម្ពុជាថែមទៀត តាមរយ:ការលក់កាបូនទៅប្រទេសដទៃ។ ទាំងនេះជាតម្លៃមិនអាចកាត់ថ្លៃបាននៃឧទ្យានជាតិវីរៈជ័យ ដែលលោក ផុន ខេមរិន្ទ ប្ដេជ្ញាការពារ ថែរក្សា និងចង់ឲ្យភ្ញៀវទេសចរបានទៅកម្សាន្តឲ្យបានច្រើន។
20 min