បទយកការណ៍

តម្លៃប្រេងឥន្ធនៈនៅថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ បានធ្លាក់ចុះមកត្រឹម ៤ ៨៥០រៀលក្នុង១លីត្រសម្រាប់សាំងធម្មតា និងប្រេងម៉ាស៊ូត។ នេះជាលើកដំបូងដែលសាំងធម្មតា និងប្រេងម៉ាស៊ូតមានតម្លៃទាបជាង ៥០០០រៀល បន្ទាប់ពីមានតម្លៃជាង ៥០០០រៀលអស់រយៈពេលជាជាច្រើនសប្តាហ៍។ ដោយឡែក តម្លៃឧស្ម័ន LPG ឬហ្គាសមានតម្លៃ ២៩០០រៀល ក្នុង១លីត្រ។ អ្នកប្រកបរបរសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ ដូចជាអ្នករត់កង់បីឥណ្ឌាបានសាទរនឹងការធ្លាក់ថ្លៃតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈ និងឧស្ម័ន។ តែទោះជាយ៉ាងណា ពួកគេចង់ឃើញតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈ និងឧស័្មនត្រឡប់ទៅរកតម្លៃដូចមុនផ្ទុះសង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា។

ពលរដ្ឋចំនួន ២៦គ្រួសាររស់នៅភូមិក្តីកណ្តាល ក្រុងអរិយក្សត្រ ខេត្តកណ្តាល បន្តស្នើសុំការអន្តរាគមន៍លើ​ទំនាស់ដីធ្លីជាមួយ​ក្រុមហ៊ុនអ្នកឧកញ៉ា ឃុន​ សៀ។ បើតាមការអះអាងរបស់ពលរដ្ឋ ​ក្រុមហ៊ុន អ្នកឧកញ៉ា​ ឃុន សៀ បានលើកទំនប់បិទផ្លូវចូលទៅកាន់ដីចម្ការអាស្រ័យផលរបស់ពួកគេ ដោយការផ្តល់សំណងក្នុងតម្លៃទាប។ អ្វីដែលក្រុមពលរដ្ឋនេះចង់គឺ ការបញ្ឈប់​ការលើកទំនប់ជាបណ្តោះអាសន្ន រហូតដល់ការទូទាត់សំណងដែលអាចទទួលយកបាន។

នៅជុំវិញពិភពលោក ការតស៊ូមតិទៅលើបញ្ហាសុខភាពអនាម័យ ពេលមករដូវរបស់ស្ត្រីនិងក្មេងស្រីត្រូវបានធ្វើឡើង អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ ដើម្បីរួមចំណែក បំបែកភាពស្ងៀមស្ងាត់ បញ្ឈប់ការរើសអើង បំបាត់ភាពក្រីក្រ ភាពខ្មាស់អៀន ព្រមទាំងលើកកម្ពស់ការផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបទនិងការយល់ឃើញទៅលើស្ត្រីនិងក្មេងស្រីក្នុងពេលមករដូវ។ រហូតមកដល់ពេលសព្វថ្ងៃនេះ តាមរយៈទិវាអនាម័យពេលមករដូវ ២៨ឧសភា សាធារណជនចាប់ផ្តើមមើលឃើញថាការមករដូវជារឿងធម្មជាតិនិងជាបញ្ហាសុខភាពសកល ដែលមិនមែនជារឿងខ្មាស់អៀនអ្វីឡើយ។ ទោះជាយ៉ាងណា បញ្ហាអនាម័យក្នុងពេលមករដូវរបស់ស្ត្រីនិងក្មេងស្រីនៅកម្ពុជា ជាពិសេសនៅតាមទីជនបទ ហាក់នៅតែជាបញ្ហារស៊ើបនិងនៅតែមានភាពរឹតត្បិតនៅឡើយ។ 

ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវមកពីប្រទេសអូស្ត្រាលី និងក្រសួងវប្បធម៌កម្ពុជាបានរកឃើញគ្រោងឆ្អឹងមនុស្សនៅទីតាំងកំណាយក្នុងបរិវេណអតីតមន្ទីរឃុំឃាំង ម១៣ ក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ បើតាមអ្នកជំនាញអូស្ត្រាលី គ្រោងឆ្អឹងនោះ អាចផ្ដល់ព័ត៌មានជាច្រើនដូចជា ភេទ អាយុ កម្ពស់ និងរបៀប ដែលត្រួវបានគេសម្លាប់។ ការស្រាវជ្រាវដល់ទីកន្លែងនេះធ្វើឡើង ក្នុងគោលបំណងផ្ទៀងផ្ទាត់សក្ខីកម្ម សិក្សារចនាសម្ព័ន្ធនៃមន្ទីរឃុំឃាំង និងអនុវត្តន៍ទៅតាមគោលការណ៍ណែនាំរបស់អង្គការUNESCO ដែលទើបបានដាក់បញ្ចូល ម១៣ ទៅជាបូជនីយដ្ឋានចងចាំនៅកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ២០២៥៕

អាហារូបករណ៍ទៅសិក្សានៅក្រៅប្រទេស បានកើតមានកាន់តែច្រើន ពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ ដោយយោងទៅតាមប្រភេទ និងតាមប្រទេសនីមួយៗ ទាំងអាហារូបករណ៍ពេញថ្លៃ និងអាហារូបករណ៍មិនពេញថ្លៃ។ ប៉ុន្តែ ក្តីស្រមៃនៃការចាប់យកអាហារូបករណ៍ទៅសិក្សានៅក្រៅប្រទេស ហាក់នៅមានកម្រិតនៅឡើយ សម្រាប់សិស្ស-និស្សិតកម្ពុជាមួយចំនួនធំ ដែលចង់បន្តការសិក្សានៅក្រៅប្រទេស។ ជាលើកដំបូង នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍វេទិកាឧត្តមសិក្សាកម្ពុជា និងការសិក្សានៅបរទេសឆ្នាំ២០២៦ អតីតនិស្សិតកម្ពុជា ដែលធ្លាប់ទទួលបានអាហារូបករណ៍នៅក្រៅប្រទេស បានរួបរួមគ្នាបង្ហាញផែនទី និងឱកាសនៃការទទួលបានអាហារូបករណ៍ផ្សេងៗគ្នានៅជុំវិញពិភពលោក៕

«ការចងចាំ» គឺជាពិព័រណ៍ទោលលើកដំបូងរបស់សិល្បការិនី កើ ស្រីពៅ ដែលរៀបរាប់អំពីរឿងរ៉ាវជីវិតផ្ទាល់ខ្លួន និងប្រពៃណីនៃសហគមន៍ចាម្ប៍ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។ តាមរយៈកម្រងស្នាដៃគំនូរពណ៌អាគ្រីលិកទាំង ២១ផ្ទាំង កញ្ញា កើ ស្រីពៅ សង្ឃឹមថា ​ទស្សនិកជន​អាចស្វែង​យល់ ចងចាំ និងអភិរក្សអត្តសញ្ញាណ​ជនជាតិ​ចាម្ប៍ ជាពិសេសសម្រាប់សហគមន៍ចាម្ប៍ នៅស្រុកកំពង់ត្រឡាច ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង៕

មនុស្ស​រស់នៅក្នុង​សំណង់ខ្មោច​អគារធំខ្ពស់ៗដែលមាន​ព្រៃដុះស៊ុបទ្រុប។ ខណៈ​អគារប្រណិត​ស្ងាត់ជ្រងំ ខ្វះមនុស្ស​​នៅ។ រូបភាពនេះមាននៅក្នុង​សាច់រឿង Promises spaces របស់​សមិទ្ធិករ​ស៊ែប៊ី លោក​អ៊ីវ៉ាន ម៉ាកូវិក។ ខ្សែភាពយន្តដែលថតនៅស្រុកខ្មែរ និងមានអ្នកសំដែងជាជនជាតិខ្មែរ​ត្រូវ​បានជ្រើសរើស​សម្រាប់​ចាក់បញ្ចាំង​នៅ​មហោស្រពភាពយន្ត​កាន ក្នុងក្របខ័ណ្ឌACID។​ ប្រមូលផ្តុំដោយ​សមិទ្ធិករ១៣រូប អាស៊ីដ ACID ជាសមាគម​ជួយរកទីផ្សាចែកចាយឲ្យខ្សែភាពយន្តរបស់​ផលិតកម្ម​តូចៗ ដែល​គុណភាព ប៉ុន្តែ ខ្វះមធ្យោបាយ​ផ្សព្វផ្សាយ។ មានវត្តមានផ្ទាល់​នៅមហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិ​កាន ឈាង បុប្ផា​បានជួបសម្ភាសក្រុមការងារ​ថតរឿង Promises spaces។

លោក ជេហ្វ មូន ជាស្ថាបនិក និងជានាយកប្រតិបត្តិនៃរមណីយដ្ឋាន ថ្ងៃបាំងឆ័ត្រ នៅក្នុងខេត្តកែប ដែលបានមករស់នៅប្រទេសកម្ពុជារយៈពេលជាង ២០ឆ្នាំមកហើយ។ ជាសហគ្រិន និងជាអ្នកវិនិយោគជនជាតិប៊ែលហ្សិក មានសញ្ជាតិខ្មែរ លោក ជេហ្វ មូន កំពុងបង្កើតគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ថ្មីៗដែលមានចក្ខុវិស័យវែងឆ្ងាយក្នុងការប្រែក្លាយឆ្នេរសមុទ្រកែបទៅជាវិចិត្រសាលមហា​សមុទ្រអាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងជាសារមន្ទីរក្រោមទឹកដ៏ធំបំផុតមួយនៅអាស៊ី។ សម្រាប់លោក ជេហ្វ មូន គម្រោងវិចិត្រសាលមហា​សមុទ្រដ៏ធំបំផុតនៅអាស៊ី គឺជាគម្រោងគោលដៅទេសចរណ៍សិល្បៈ និងអេកូឡូស៊ីលំដាប់ខ្ពស់ ដែលផ្តោតលើការថែរក្សាបរិស្ថាន សុខុមាលភាព និងវប្បធម៌ជាចម្បង។ 

នៅរៀងរាល់​​ល្ងាច ទូកទេសចរណ៍ជាច្រើនបានចតដើម្បី​រង់ចាំទទួលភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិឡើងជិះកម្សាន្តមើលទេសភាពថ្ងៃលិចតាមដងទន្លេចតុមុខ មុខព្រះបរមរាជវាំង ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។ សកម្មភាពជិះទូកលំហែនេះកំពុងក្លាយជាជម្រើសកម្សាន្តដ៏ពេញនិយមមួយសម្រាប់អ្នកចង់សម្រាកលំហែ យកខ្យល់អាកាស និងគយគន់សម្រស់រាជធានីភ្នំពេញតាមដងទន្លេ។

ចាកចេញពីកម្ពុជា​នៅអាយុ​៦ឆ្នាំ និង​បាន​ព្យាយាម​រៀនសូត្រ​នៅ​ឧត្តម​សិក្សារហូត​ដល់​ក្លាយជា​សាស្ត្រាចារ្យផ្នែកប្រវត្តិសិល្បៈ​នៅ សកលវិទ្យាល័យបារាំង បារីសទី​៨ លោកស្រី​សូកូ ផៃ ដែលមាន​ឈ្មោះខ្មែរ​ថា ផៃ សុគន្ធា ជាអ្នកស្រាវជ្រាវដើមកំណើតខ្មែរដំបូងគេដែលផ្តោតទៅលើ​ការជាប់ទាក់ទងគ្នារវាងការងារសិល្បៈ និង​ប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរក្រហម។ លោកស្រី​បាន​បង្ហាញ​ថា ស្នាដៃ​របស់​សិល្បករខ្មែរជា​ផ្នែកមួយនៃឧបសគ្គ រារាំង​មិន​ឲ្យគេ​បំភ្លេច លុបដាននៃអំពើ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម កើតឡើង​នៅក្នុង​របបខ្មែរក្រហម។ នៅក្នុងថ្ងៃសម្ពោធ​សៀវភៅ​របស់​លោកស្រី​នៅទីក្រុង​ប៉ារីស លោកស្រី​សូកូ ផៃ​ភ្ញាក់ផ្អើល​​ដែលឃើញមាន​មនុស្ស​ច្រើន​ចាប់អារម្មណ៍មកចូលរួម​ស្តាប់​បទបង្ហាញ​សៀវភៅរបស់លោកស្រី។ សៀវភៅរបស់​លោកស្រី​សូកូផៃ ដែលមាន​​ចំណងជើងថា កម្ពុជា សិល្បៈនៅចំពោះមុខ​អំពើព្រៃផ្សៃ ពីលោកប៉ាន់ រិទ្ធី​រហូត​ដល់​យុវជន​ជំនាន់ក្រោយ ចេញផ្សាយ​ដោយ​គ្រឹះស្ថានបោះពុម្ពបារាំង Naima។