Víðsjá

Í Víðsjá í dag verður meðal annars rifjuð upp vígsla og saga tónleikasalarins Royal Albert Hall í London en í dag eru 150 ár liðin frá opnun hans. Við sögu í Víðsjá í dag kemur einnig ljósmynd sem birtist á forsíðu Fréttablaðsins á fimmtudag en hún var tekin á blaðamannafundi sem forvígismenn ríkisstjórnarinnar héldu þar sem þeir kynntu stórhertar sóttvarnaraðgerðir í kjölfar fjölgunar smita. Í tónlistarhorninu Heyrandi nær skoðar Arnljótur Sigurðsson að þessu sinni farsælan feril bandarísku tónlistarkonunnar Sylviu Robinson frá því hún byrjaði sautján ára gömul og þar til hún olli straumhvörfum sem einn af brautryðjendum hip hop tónlistar. Og Gauti Kristmannsson bókmenntagagnrýnandi Víðsjár fjallar í dag um bókina Stríð og kliður eftir Sverri Norland sem er nýkomin út en í henni glímir höfundur við ýmsar stærstu spurningar samtímans.

Þjóðminjasafn Íslands verður heimsótt í Víðsjá í dag en þar var ljósmyndarinn Spessi að vinna í morgun, ásamt starfsmönnum safnsins, að uppsetningu sýningarinnar Spessi 1990-2020 sem verður opnuð þar à næstu dögum. Bókmenntir og jarðfræði koma einnig við sögu í Víðsjá í dag að gefnu tilefni. Og kynntur verður til sögunnar nýr pistlahöfundur í Víðsjá á fimmtudegi. Didda Jónsdóttir skáld talar um um listina að þrýfast.

Í Víðsjá í dag verður meðal annars rætt við Benedikt Erlingsson leikstjóra, en Þjóðleikhúsið frumsýnir á föstudag leikritið Nashyrningana eftir fransk-rúmenska leikskáldið Eugene Ionesco í leikstjórn Benedikts. Leikritið var fyrst sýnt árið 1959 og fór í kjölfarið sigurför um heiminn, verk sem fjallar mögulega um múgsefjun og múgsálir, verk sem hefur verið sett upp oft og víða, enda margir þeirrar skoðunar að það spyrji enn áleitinna og ögrandi spurninga. Í Víðsjá verður einnig forvitnast um nýja útgáfu Hins íslenska gítartríós á nýjum verkum nokkurra íslenskra tónskálda fyrir þrjá gítara. Og Snæbjörn Brynjarsson leikhúsgagnrýnandi þáttarins fjallar í dag um leiksýninguna 9 líf sem fjallar um líf og list Bubba Morthens en hún fer aftur á fjalir Borgarleikhússins eftir nokkurt hlé í apríl.

Í Víðsjá í dag verður meðal annars fjallað um pólska skáldið Adam Zagajewski sem andaðist á sunnudag, 75 ára gamall, en Zagajewski var eitt fremsta ljóðskáld Pólverja á síðari árum. Einnig verður haldið í Hverfisgallerí og rætt þar við Claudiu Hausfeld ljósmyndara um nýja sýningu hennar Rumors of being. Og bók vikunnar á Rás 1 að þessu sinni er skáldsagan Uppljómun í eðalplómutrénu eftir íranska rithöfundinn Shokoofeh Azar. Hlustendur heyra í þýðanda bókarinnar, Elísu Björg Þorsteinsdóttur í Víðsjá í dag.

Í Víðsjá í dag verður meðal annars rætt við rithöfundinn Sjón um verk skosku myndlistarkonunnar Katie Paterson en verk hennar eru nú á sýningu í Nýlistasafninu í Marshall húsinu við Grandagarð. Gauti Kristmannsson bókmenntagagnrýnandi Víðsjár fjallar í dag um skáldsöguna Uppruna eftir Bosníumanninn og Þjóðverjann Sa?a Stani?ic sem komin er út í íslenskri þýðingu Elísu Bjargar Þorsteinsdóttur. Eldgos koma við sögu að gefnu tilefni í þættinum í dag. Og tónlistarhornið Heyrandi nær verður á sínum stað í Víðsjá á mánudegi, í dag fjallar Arnljótur Sigurðsson um afmælisbarn dagsins, bandaríska trompetskáldið Jon Hassell, og hugar að fyrirmyndum hans og þeim sem sótt hafa til hans innblástur.

Víðsjá heimsækir í dag Hafnarborg, listamiðstöð Hafnarfjarðar, en þar munu Ólafur Ólafsson og Libia Castro, ný-valdir myndlistarmenn ársins á Íslensku myndlistarverðlaununum, opna sýningu sína, Töfrafund, um næstu helgi. Sýningin byggir á gjörningi listamannanna og Töfrateymisins, sem fram fór í Listasafni Reykjavíkur, á götum miðborgarinnar, við Stjórnarráðið og Alþingishúsið, 3. október síðastliðinn. Halldór Armand Ásgeirsson rithöfundur er nýr pistlahöfundur Víðsjár, en hann er hlustendum Rásar 1 að góðu kunnur fyrir pistla sem hann hefur flutt í Lestinni á undanförnum árum. Halldór talar í Víðsjá á fimmtudögum um mótsagnir í sögu og samtíð. Og sauðburður og sveifludansar koma við sögu að gefnu tilefni í Víðsjá í dag.

Í Víðsjá í dag verður meðal annars hugað að bandarísku tónlistarútgáfunni Sono Luminus og þætti hennar í íslenskri samtímatónlist, en plötur frá fyrirtækinu hafa hlotið góðar viðtökur að undanförnu. Meðal annars hefur Sinfóníuhljómsveit Íslands tekið upp íslenska hljómsveitartónlist við góðan orðstýr. Rit­höf­und­ur­inn og mynd­list­armaður­inn Hall­grím­ur Helga­son var á miðviku­dag sæmd­ur hinni frönsku heiðursorðu lista og bók­mennta, L'Or­dre des Arts et des Lettre, sem er ein æðsta viður­kenn­ing sem veitt er af hálfu hins op­in­bera í Frakklandi á sviði menn­ing­ar og lista. Orðan er veitt til þess að heiðra þá sem skara fram úr í list- eða bók­mennta­sköp­un jafnt í Frakklandi sem ann­ars staðar. Það var sendi­herra Frakk­lands, Gra­ham Paul, sem af­henti Hall­grími orðuna í sendi­herra­bú­stað Frakk­lands að viðstödd­um vin­um og fjöl­skyldu lista­manns­ins. Rætt verður við Hallgrím af þessu tilefni í Víðsjá í dag um franska menningu og mikilvægi hennar fyrir listsköpun hans. Einnig verður haldið áfram að fjalla um Grettis sögu, kvöldsögu Rásar eitt þessar vikurnar. Örnólfur Thorsson, sérlegur sérfræðingur þáttarins í sögunni, heimsækir Víðsjá í fimmta og síðasta sinn, í dag verður rætt við Örnólf um Grettis sögu sem heildstætt og samhangandi listaverk, auk þess sem sjónum verður beint að söguhetjunni sjálfri, Gretti Ásmundarsyni. Einnig verður í Víðsjá í dag sagt frá konu með sígarettu og í rauðu dressi sem birtist okkur á plötuumslagi árið 1965, en hefur nú farið yfir móðuna miklu.

Í Víðsjá í dag verður meðal annars farið í heimsókn til tónlistarmannsins Valgeirs Sigurðssonar sem sendi frá sér nýja plötu í síðustu viku. Platan heitir því viðeigandi nafni Kvika. Einnig verður rætt við Eddu Erlendsdóttur píanóleikara en hún heldur einleikstónleika í Norðurljósasal Hörpu á morgun. Á þessu ári eru 40 ár liðin síðan Edda hélt sína fyrstu tónleika, á Kjarvalsstöðum árið 1981, og á síðasta ári kom út geisladiskur þar sem Edda leikur þrjár sónötur sem Franz Schubert samdi árið 1817. Á tónleikunum á morgun leikur Edda meðal annars verk eftir Schubert, Edvard Grieg, og Olivier Messiaen. Og Gauti Kristmannsson bókmenntagagnrýnandi Víðsjár fjallar í dag um skáldsöguna Hundagerðið eftir finnska rithöfundinn Sofi Oksanen en bókin kom út á síðasta ári í íslenskri þýðingu Erlu E. Völudóttur. Hundagerðið er fimmta bókin eftir Oksanen sem kemur út á íslensku, þriðja skáldsaga hennar Hreinsun kom út árið 2008 og hlaut höfundurinn Bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs árið 2010 fyrir það verk sem kom út í íslenskri þýðingu Sigurðar Karlssonar það sama ár.

Í Víðsjá í dag verður meðal annars rætt við Úlf Hansson, tónskáld og hljóðlistamann, sem hlaut um helgina hin bandarísku Guthmann-verðlaun fyrir Segulhörpu, hljóðfæri sem hann hefur verið að þróa undanfarin ár. Guthmann Musical Instrument Competition er virt hátíð á sviði nýsköpunar í tónlist en verðlaunin eru veitt einum listamanni ár hvert. Í tónlistarhorninu Heyrandi nær fjallar Arnljótur Sigurðsson um hina stórkostlega geggjuðu hljómsveit Gong sem gekk svo langt með konsept-plötusmíðar sínar að úr urðu tvær trílógíur á 37 árum, en þrátt fyrir fráfall forsprakkans er allt eins líklegt að heimasmíðað ævintýri þeirra um Zero the Hero haldi áfram að þróast um ókomin ár. Einnig verður í Víðsjá í dag rætt um vont ár í listum. Og Snæbjörn Brynjarsson leiklistargagnrýnandi Víðsjár fjallar í dag um The Last Kvöldmáltíð, nýtt íslenskt leikverk eftir Kolfinnu Nikulásdóttur, sem frumsýnt var í leikstjórn Önnu Maríu Tómasdóttur í Tjarnarbíói í síðustu viku.

Í Víðsjá í dag verður meðal annars farið í heimsókn í hús númer 18 við Laugaveg í miðborg Reykjavíkur þar sem bókabúð Máls og menningar var lengi starfrækt. Ný bókabúð verður opnuð þar í apríl ef allt gengur að óskum en Ari Gísli Bragason, gjarnan kenndur við fornbókabúðina Bókina við Klapparstíg, er nú í óða önn ásamt sínu fólki að koma sér fyrir í húsinu með mikinn bókakost og raunar margt fleira, rætt verður við Ara Gísla í Víðsjá í dag. María Elísabet Bragadóttir rithöfundur færir hlustendum Sannleikskorn eins og hún hefur gert í Víðsjá undanfarna fimmtudaga. Í dag fjallar María um hugrekki, um yfirborðið undir yfirborðinu, og það að sitja föst í stórum tebolla. Gauti Kristmannsson bókmenntagagnrýnandi Víðsjár fjallar í dag um ljóðabókina Handbók um ómerktar undankomuleiðir eftir Anton Helga Jónsson. Og loks koma við sögu í Víðsjá dagsins skóari stjarnanna og verðmætustu frímerki veraldar.