Í Víðsjá í dag er meðal annars hugað að endurfundum í margskonar merkingu þess orðs. Björn Þór Vilhjálmsson bókmenntagagnrýnandi þáttarins ræðir um rússnesk-bandaríska rithöfundinn Vladimir Nabokov og hans „nýjasta“ verk, Insomniac Dreams, eða Draumar svefnleysingjans. Nabokov andaðist árið 1977 en útgáfuiðnaðurinn í kringum verk hans hefur samt aldrei verið blómlegri en á nýju árþúsundi. Hermann Stefánsson rithöfundur fjallar í dag um kórverkið Aðvörun til hinna ríku eftir sænska tónskáldið Thomas Jennefelt frá árinu 1977. Og hlustendur heyra að venju ljóð fyrir þjóð.

Víðsjá fagnar í dag 75 ára afmæli Megasar. Hlustendur heyra af því tilefni brot úr viðtali sem Eiríkur Guðmundsson átti við Megas í apríl árið 2012 og flutt var í þættinum Komdu með mér og ég skal sýna þér sólina setjast fyrir fullt og allt. Sunna Ástþórsdóttir veltir í þættinum í dag fyrir sér net-myndlist, upphafi og þróun þeirra greinar. Sigurlín Bjarney Gísladóttir rithöfundur flytur hlustendum hugleiðingu um undarlega tíma og veltir fyrir sér minningum og gildi þeirra, þegar hún grefur upp poka fullan af minningum á heimili sínu. Bók vikunnar á Rás 1 að þessu sinni er skáldsagan Ína eftir Skúla Thoroddsen, hlustendur heyra í höfundi í Víðsjá í dag. Og hlustendur heyra einnig ljóð fyrir þjóð en að þessu sinni er það Ragnheiður Steindórsdóttir leikkona sem les ein á sviði ljóðið ,,Já víst er sárt", eftir sænsku skáldkonuna Karin Boye í þýðingu Magnúsar Ásgeirssonar.

Hlustendur heyra í þættinum af væntanlegri Listahátíð í Reykjavík þegar rætt verður við Vigdísi Jakobsdóttur, sem er listrænn stjórnandi hátíðarinnar. Hermann Stefánsson rithöfundur veltir í dag fyrir sér frægu málverki sem sýnir byltingarmanninn Marat þar sem hann liggur dáinn í baði. Gauti Kristmannsson segir frá væntanlegri þýðingu sinni á skáldsögunni Töfrafjallinu eftir þýska rithöfundinnThomas Mann. Björn Þór Vilhjálmsson fjallar um bókina Human Compatible, eða Mannsamræmanleiki, eftir enska rithöfundinn og tölvufræðinginn Stuart Russell, en bókin er í senn yfirlit um stöðu þekkingar um þróun gervigreindar, og hætturnar sem slíkri uppfinningu fylgja. Og hlustendur heyra að venju ljóð fyrir þjóð.

Í Víðsjá í dag verður meðal annars rætt við Kristínu Svövu Tómasdóttur sagnfræðing og ljóðskáld um rannsókn sem hún vinnur nú að undir yfirskriftinni Farsótt: Sýkingar, sóttir og lækningar í Þingholtsstræti 25 en þar segir hún sögu farsóttahússins og setur í samhengi við reykvíska og íslenska heilbrigðissögu. Einnig verður horfið aftur til miðalda og dans stiginn með þeim sem á endanum kemur til okkar allra, nefnilega dauðanum. Og bók vikunnar á Rás 1 að þessu sinni er Veröld sem var, hin fræga sjálfsævisga austuríska rithöfundarins Stefans Zweigs. Hlustendur heyra í þættinum í dag í Guðmundi Andra Thorssyni rithöfundi og Alþingismanni sem las verkið ungur og hefur miklar mætur á höfundinum. Hlustendur heyra líka ljóð fyrir þjóð, Pálmi Gestsson les Ferðalok eftir Jónas Hallgrímsson fyrir einn gest í Þjóðleikhúsinu.

Umsjón: Guðni Tómasson og Eiríkur Guðmundsson

Efni Víðsjár í dag: Bandaríski tónlistarmaðurinn Bob Dylan sendi í síðustu viku frá sér lagið Murder Most Foul en það er fyrsta frumsamda lagið sem hann gefur út í átta ár, og eftir að hann hlaut Nóbelsverðlaunin í bókmenntum árið 2016. Lagið er það lengsta sem Dylan hefur sent frá sér, eða tæpar sautján mínútur og í því syngur hann um morðið á John F. Kennedy Bandaríkjaforseta í Dallas í Texas 22. nóvember árið 1963, og raunar margt fleira. Fjallað verður um lagið í Víðsjá í dag. Einnig verður fjallað um pólska tónskáldið Krystof Penderecki en hann lést um síðustu helgi. Penderecki var eitt af framsæknustu tónskáldum Evrópu á síðari hluta 20. aldar en þurfti að búa við ritskoðun bæði frá sovéskum og pólskum stjórnvöldum og kaþólsku kirkjunni. Sigurlín Bjarney Gísladóttir rithöfundur heldur áfram að flytja hugleiðingar um undarlega tíma og flytur hlustendum í dag hrifningaróð auk þess sem hún fjallar um berskjöldun og vanmátt. Fjölbýlishús koma við sögu í þætti dagsins. Og hlustendur heyra ljóð fyrir þjóð.

Umsjón: Guðni Tómasson og Eiríkur Guðmundsson

Í Víðsjá í dag verður meðal annars rætt við Víking Heiðar Ólafsson píanóleikara um nýja plötu þar sem hann leikur tónlist eftir frönsku tónskáldin Claude Debussy og Jean-Philippe Rameau, en platan sem kemur út hjá útgáfufyrirtækinu Deutsche Grammophon á morgun er sú þriðja sem Víkingur Heiðar gefur út hjá fyrirtækinu. Í Víðsjá hljómar brot úr ítarlegu viðtali sem Guðni Tómasson átti við Víking en það mun hljóma í heild sinni í páskadagskrá Rásar 1. Þátturinn minnist einnig franska skopmyndateiknarans Alberts Uderzo sem andaðist á þriðjdag, 92ja ára gamall. Þekktastur var Uderzo fyrir að teikna sögurnar um Ástrík, en fyrsta teiknimyndasagan sem fjallar um hann kom út árið 1959. Rætt verður við Einar Fal Ingólfsson ljósmyndara og blaðamann og Halldór Baldursson skopmyndateiknara. Hermann Stefánsson rithöfundur ávarpar hlustendur úr Hljóðstofu B3, og skoðar í dag ómtíma bóka með því að glugga í hið merkilega rit Íslenska þjóðhætti eftir Jónas frá Hrafnagili, nýútkomna bók með sögum um kindur og óútkomin rit af skyldum toga eftir afkastamikinn og merkan en nánast óútgefinn höfund, Helga Jónsson frá Þverá í Dalsmynni. Og hlustendur heyra ljóð fyrir þjóð. Edda Björgvinsdóttir flytur á stóra sviði Þjóðleikhússins ljóðið Eilífð daganna eftir Ingibjörgu Haraldsdóttur.

Umsjón: Guðni Tómasson og Eiríkur Guðmundsson

Víðsjá 25.03.2020

Í Víðsjá í dag verður meðal annars hugað að hönnun og skilaboðum til fjöldans vegna veirufaraldursins, en í því sambandi verða Búi Bjarmar Aðalsteinsson hönnuður og Borghildur Sturludóttir tekin tali. Boðið verður upp á svipmynd úr fámennri miðborg Reykjavíkur. Björn Þór Vilhjálmsson fjallar um A History of Icelandic Film eftir Steve Gravestock, nýútkomna bók eftir einn af skipuleggjendum kvikmyndahátíðarinnar í Toronto, þar sem leitast er við að segja sögu íslenskrar kvikmyndagerðar. Bók vikunnar að þessu sinni á Rás 1 er ljóðabókin Dimmumót eftir Steinunni Sigurðardóttur. Hlustendur heyra í Steinunni í þætti dagsins en hún var tilnefnd til Íslensku bókmenntaverðlaunanna fyrir bókina á síðasta ári. Og áfram verður haldið að flytja ljóð fyrir þjóð, þar sem Baldur Trausti Hreinsson les Til eru fræ eftir Davíð Stefánsson.

Umsjón: Guðni Tómasson og Eiríkur Guðmundsson

Í Víðsjá í dag verður meðal annars fjallað um tímaferðalög sem öll fara fram innan húss. Sigurlín Bjarney Gísladóttir rithöfundur heldur áfram að flytja Hugleiðingar um undarlega tíma, pistil dagsins kallar Sigurlín Bjarney Heimilisrými og almannarými. Hugað verður að strengjakvartettum Beethovens og útsetningum á þeim fyrir stóra strengjasveit. Gauti Kristmannsson fjallar í dag um bókina Fährten in Zeitdämmerareal - eða upp á íslensku - Ferðir á tímarökkurssvæði sem er glæný ljóðabók eftir þýska skáldið Manfred Peter Hein sem hefur búið og starfað í Finnlandi í sex áratugi. Hein er margverðlaunað skáld og yrkir í sömu hefð módernisma og Paul Celan og fleiri svokölluð „hermetísk“ skáld. Tvær bóka hans hafa verið þýddar á íslensku og hann hefur komið til Íslands nokkrum sinnum og ort ljóð um íslensk efni. Einnig verður komið við á bílskúrsþaki í Vesturbænum þar sem hljómsveitin Atería hélt tónleika fyrir gesti og gangandi á dögunum. Og hlustendur heyra í dag Ljóð fyrir þjóð.

Umsjón: Guðni Tómasson og Eiríkur Guðmundsson

Í Víðsjá í dag verður meðal annars rætt við Jón Ólaf Ísberg sagnfræðing um sögu veirufræðinnar og það hvernig forfeður okkar lærðu um það allra smæsta í lífríkinu, veirur og bakteríur. Farið verður í heimsókn í galtóma Þjóðarbókhlöðu en Handritasafn Landsbókasafnsins hvetur nú fólk til að skrásetja og halda utan um minningar og persónulegar heimildir um COVID-19 og senda safninu. Rætt verður við Braga Þorgrím Ólafsson sem er fagstjóri handritasafns Landsbókasafnsins. Hermann Stefánsson rithöfundur fjallar í dag að gefnu tilefni um skáldsöguna Pláguna eftir franska rithöfundinn Albert Camus. Bókin kom út árið 1947 og segir frá farsótt sem leggst á alsírsku borgina Oran snemma á síðustu öld, fjallar um það hvernig samfélag glímir við farsóttir, segir frá hugrekki einstaklinga, ofsatrú, uppgjöf, múgæsingu og endurlausn. Og hlustendur fá að heyra ljóð fyrir þjóð, Ilmur Kristjánsdóttir les Sólstöðuþulu eftir Ólöfu Sigurðardóttur frá Hlöðum.

Umsjón: Guðni Tómasson og Eiríkur Guðmundsson

Hlustendur heyra af verkefninu Ljóð fyrir þjóð sem Þjóðleikhúsið er að fara af stað með þessa dagana, en þar geta landsmenn valið sér ljóð sem að fremstu leikarar þjóðarinnar flytja fyrir þá, aðeins einn áhorfanda í einu á hverri sýningu, á Stóra sviði Þjóðleikhússins. Magnús Geir Þórðarson Þjóðleikhússtjóri segir frá verkefninu í Víðsjá í dag, en ljóðin munu einnig hljóma í Víðsjá næstu vikurnar, á meðan að samgöngubann stendur yfir. Rýnt verður í þættinum í dag að gefnu tilefni í egypskar steintöflur og aðrar fornar heimilir um veirusmit sem fortíðin hefur skilið eftir. Einnig verður komið við í tómu leikhúsi í Garðabæ þar sem Senuþjófurinn hefur aðstöðu. Senuþjófurinn virðir samkomubann og boðar til rafrænna viðburða undir yfirskriftinni Leikhúsið og farsóttin en þar verður sótt í skrif eftir franska leikhúsmanninn Antonin Artaud, sem var eitt af stóru nöfnunum í leikhússögu 20. aldar, þekktastur fyrir kenningar sínar um Leikhús grimmdarinnar. Senuþjófurinn mun birta á netinu brot úr ritgerð Artauds um leikhúsið og farsóttina á mánudögum svo lengi sem samkomubann er í gildi. Trausti Ólafsson leikhúsfræðingur segir frá viðburðinum og hugmyndum Artauds um leikhúsið og farsóttina í Víðsjá í dag. Björn Þór Vilhjálmsson fjallar um Skynvilluspegillinn: Hugleiðingar um sjálfsblekkingu, nýlegt greinasafn eftir Jiu Tolentino, nýmiðla- og skjámenningarrýni bandaríska vikublaðsins New Yorker. Og bók vikunnar á Rás 1 að þessu sinni er Selta eftir Sölva Björn Sigurðsson, söguleg skáldsaga sem fékk Íslensku bókmenntaverðlaunin 2019. Bókin hefst á því að árið 1839 finnur landlæknir ungan dreng sem hefur rekið á land við Hjörleifshöfða og þar með bankar fortíðin upp á. Við tekur viðburðaríkt ferðalag, bæði aftur í tímann, til Evrópu í kringum aldamótin 1800, og um þvert og endilangt Ísland. Hlustendur heyra í Sölva í þættinum í dag.

Umsjón: Guðni Tómasson og Eiríkur Guðmundsson