Víðsjá

Í Víðsjá í dag verður meðal annars sagt frá því hver hlýtur viðurkenningu Hagþenkis, félags höfunda fræðirita og kennslugagna, en viðurkenningin verður afhent við hátíðlega athöfn í Ljósmyndasafni Reykjavíkur klukkan fjögur í dag. Hlustendur heyra í nýjum handhafa viðurkenningarinnar í þættinum í dag. Ólöf Gerður Sigfúsdóttir tók áhættuna og keyrði út á Reykjanesið til að sjá sýninguna Á og í ; sem nú stendur yfir í Listasafni Reykjanesbæjar. Þrír listamenn gera ný verk fyrir sýninguna sem römmuð er inn á áhugaverðan hátt, þótt tengingar milli heildar og hluta séu ekki alltaf augljósar. Ólöf fjallar um sýninguna í sjónlistapistli dagsins. Haldið verður áfram að tala um Grettis sögu en sagan er kvöldsaga Rásar eitt þessar vikurnar. Í dag verður rætt við Örnólf Thorsson, sérlegan sérfræðing þáttarins í Grettis sögu, meðal annars um hliðstæður, endurtekningar, og forspár í Grettis sögu, auk þess sem Egill Skallagrímsson kemur við sögu að gefnu tilefni sem og þrítalan. Gömul klukka kemur einnig við sögu í Víðsjá í dag.

Í Víðsjá í dag verður meðal annars hugað að efnisskrá tónleika Sinfóníuhljómsveitar Íslands á fimmtudag og sagt frá frönsku tónlistarkonunni og tónsmiðnum Cécile Chaminade en Emilía Rós Sigfúsdóttir leikur einleik í verki hennar, Concertino, á tónleikunum. Á föstudag birtist í Fréttablaðinu grein undir yfirskriftinni ,,Musteri ástarinnar þarf að komast aftur heim." Greinin fjallar um hið sögufræga Dillons-hús sem eitt sinn stóð á horni Suðurgötu og Túngötu en var flutt í Árbæjarsafn fyrir rúmlega hálfri öld, árið 1960. Höfundar greinarinnar vilja að húsið verði flutt á sinn upprunalega stað, og nota nokkuð stór orð í sínum málflutningi, tala meðal annars um útlegðardóm, fórn á altari blikkbeljunnar og Árbæjar-Gúlagið, svo nokkuð sé nefnt, auk þess sem þeir rekja merka sögu hússins. Í Víðsjá í dag verður hugað að gömlum húsum og staðsetningum þeirra, viðmælendur í þættinum verða Magnús Skúlason, arkitekt, og Óðinn Jónsson, fyrrverandi fréttastjóri og útvarpsmaður. Gréta Sigríður Einarsdóttir fjallar í pistli dagsins um hljóðbækur og streymisvæðingu menningar. Og Fjöruverðlaunin koma við sögu í Víðsjá í dag, en þau voru afhent í Höfða í gær við hátíðlega athöfn á alþjóðlegum baráttudegi kvenna. Hlustendur heyra brot úr viðtölum við þá höfunda sem hlutu verðlaunin fyrir bækur sínar í gær.

Í Víðsjá í dag verður meðal annars sagt frá nýjustu skáldsögu breska rithöfundarins Kazuo Ishiguro en hún kom út á dögunum og nefnist Klara and the Sun. Þetta er áttunda skáldsaga Ishiguros, og sú fyrsta sem hann sendir frá sér eftir að hann hlaut Nóbelsverðlaun í bókmenntum árið 2017. Bókin hefur nú þegar fengið frábæra dóma, gagnrýnendur tala um meistaraverk. Víðsjá hugar líka að argentínska tónskáldinu Astor Piazzolla en í vikunni verða hundrað á liðinn frá fæðingu hans. Olivier Manoury segir frá tónskáldinu en hann kemur fram á tónleikum með Kordo kvartettinum í Salnum í Kópavogi sem haldnir verða tónskáldinu til heiðurs. Snæbjörn Brynjarsson leiklistargagnrýnandi Víðsjár fjallar í dag um leiksýninguna Sunnefu sem leikhópurinn Svipir frumsýndi í leikstjórn Þórs Tulinius Tjarnarbíói í síðustu viku, en verkið fjallar um Sunnefu Jónsdóttur sem var tvisvar dæmd til dauða fyrir blóðskömm á fyrri hluta 18. aldar, en reis upp gegn yfirvaldinu. Og tónlistarhornið Heyrandi nær verður á sínum stað í Víðsjá á mánudegi, að þessu sinni beinir Arnljótir Sigurðsson stækkunarglerinu að hinu bandaríska, dúnmjúka og dáleiðandi bandi frá sjötta áratugnum, The Fleetwoods, hvers unaðstónar gáfu unglingum gæsahúðir fyrir sextíu árum síðan.

Í Víðsjá í dag verður Ljósmyndasafn Reykjavíkur heimsótt en þar eru starfsmenn safnsins að vinna þessa dagana við að setja upp afmælissýningu safnsins í tilefni 40 ára afmælis þess með myndum eftir Sigurhans Vignir [svo - ekki fallbeygja]. Einnig verður horfið aftur í tímann og fjallað um tíðarandann í miðborg Reykjavíkur fyrir miðja síðustu öld, en margir hafa séð og notið þess að sjá á netinu myndskeið úr heimildamynd Óskars Gíslasonar, Reykjavík vorra daga, en þar má sjá fallegar myndir frá mannlífinu í miðborginni árið 1946. Og María Elísabet Bragadóttir rithöfundur færir hlustendum sannleikskorn í Víðsjá á fimmtudegi. Í dag talar María meðal annars um krabbadýr sem ljómar í myrkri. Heimurinn er ekki bara inni í höfðinu á okkur heldur líka utan við það, segir María og spyr: Hvernig getur draumur um krabbadýr í auga hákarls sett okkur í samhengi við víðáttuna, jafnvel óendanleikann en jafnframt verið okkur jarðtenging?

Í Víðsjá í dag verður meðal annars rætt við Starkað Sigurðarson ritstjóra nýs tímarits sem heitir Myndlist á Íslandi. Í síðustu viku kom óvænt út hljómplatan Carnage með ástralska tónlistarmanninum Nick Cave og samstarfsmanni hans til margra ára, Warren Ellis. Platan hefur fengið góða dóma, sumir gagnrýnendur jafnvel á þeirri skoðun að hér sé á ferðinni besta plata Cave til margra ára. Hlustendur heyra tóndæmi í Víðsjá í dag. Einnig verður haldið áfram að skoða kvöldsögu Rásar 1, Grettis sögu, út frá hinum ýmsu sjónarhornum. Örnólfur Thorsson heimsækir þáttinn og ræðir í dag meðal annars um aðferðir og vinnubrögð höfundarins eða höfundanna sem færðu söguna til bókar. Og Gréta Sigríður Einarsdóttir fjallar í pistli dagsins um hljóðbækur og streymisvæðingu menningar.

Í Víðsjá í dag verður meðal annars rætt við Halldór Baldursson teiknara um teiknarann Halldór Pétursson en nú stendur yfir í Myndasal Þjóðminjasafnsins sýning á verkum hans undir yfirskriftinni Teiknað fyrir þjóðina ? myndheimur Halldórs Péturssonar. Halldór Baldursson stendur fyrir teiknismiðju í tengslum við sýninguna í Þjóðminjasafninu um helgina. Einnig verður rætt við Eddu Jónsdóttur myndlistarkonu sem nú heldur sína fyrstu einkasýningu á Mokka og í Ásmundarsal síðan 1994 en þá snéri hún sér að rekstri Gallerís i8. Gauti Kristmannsson bókmenntagagnrýnandi Víðsjár fjallar í dag um skáldsöguna Shuggie Bain eftir skosk/bandaríska rithöfundinn Douglas Stuart en höfundurinn fékk Booker-verðlaunin virtu fyrir verkið í fyrra. Og sviðsmyndir koma við sögu í Víðsjá í dag að gefnu tilefni.

Í Víðsjá í dag verður meðal annars rætt við Þór Tulinius leikstjóra um leikverkið Sunnefu sem frumsýnt verður í Tjarnarbíói á fimmtudag. Að sýningunni stendur leikhópurinn Svipir en í henni er sögð saga Sunnefu Jónsdóttur sem var kornung í tvígang dæmd til dauða fyrir blóðskömm á fyrri hluta átjándu aldar. Einnig verður í þættinum í dag rætt við Odd Arnþór Jónsson söngvara og Guðrúnu Dalíu Salómonsdóttur píanóleikara um ljóðasöng og skógareinsemd, en þau halda tónleika í Salnum í Kópavogi annað kvöld. Og Arnljótur Sigurðsson verður á sínum stað í Víðsjá á mánudegi með tónlistarhornið Heyrandi nær. Arnljótur segir í dag söguna af því þegar barnabarn Transylvanísks baróns af Rotshcild ættinni auðugu varð ein helsta velgjörðamanneskja djasslistarinnar um miðja síðustu öld og var í kjölfarið tekin í dýrlingatölu í djassvatíkaninu.

Í Víðsjá í dag verður meðal annars frá ritinu Mondo Cane sem kom út hjá forlaginu Þremur höndum seint á síðasta ári. Ritið hefur að geyma íslenskar þýðingar Áslaugar Agnarsdóttur á safni örsagna eftir belgíska listamannatvíeykið Jos de Gruyter og Harald Thys sem upphaflega fylgdi samnefndri myndlistarsýningu sem sett var upp í belgíska skálanum á Feneyjartvíæringnum árið 2019. Nína Óskarsdóttir útgefandi og myndlistarkona segir frá í Víðsjá í dag. María Elísabet Bragadóttir rithöfundur kveður sér hljóðs öðru sinni í Víðsjá á fimmtudegi, undir yfirskriftinni Sannleikskorn, draugasögur koma við sögu að gefnu tilefni hjá Maríu í dag. Tilkynnt var í Gunnarshúsi, húsi Rithöfundasambands Íslands, í morgun hvaða verk eru tilnefnd til Bókmenntaverðlauna Norðurlandaráðs að þessu sinni. Af Íslands hálfu eru tilnefnd verkin Aðferðir til að lifa af, skáldsaga Guðrúnar Evu Mínervudóttur frá árinu 2019, og Um tímann og vatnið, eftir Andra Snæ Magnason, sömuleiðis frá árinu 2019. Hlustendur heyra í þeim Guðrúnu og Andra í þættinum í dag. Einnig verður hugað að nýjum handhafa íslensku myndlistarverðlaunanna, fjórir listamenn voru tilnefndir til verðlaunanna að þessu sinni, en afhendingin fór fram í dag, þetta var í fjórða sinn sem Myndlistarráð úthlutar þessum verðlaunum. Og Snæbjörn Brynjarsson leiklistargagnrýnandi Víðsjár fjallar í þættinum í dag um leiksýninguna Stúlkan sem stöðvaði heiminn sem sýnd er á Litla sviði Borgarleikhússins. Sýningin er unnin í samvinnu við sviðslistahópinn 10 fingur en hann hefur um árabil lagt áherslu á að setja upp sýningar sem börn og fullorðnir geta notið saman, og hefur sérhæft sig í listsköpun á mörkum leikhúss og myndlistar. Leikstjóri sýningarinnar er Helga Arnalds.

Í Víðsjá í dag verður meðal annars hugað að efnisskrá tónleika Sinfóníuhljómsveitar Íslands og rætt við ástralska tenórinn Stuart Skelton sem kemur fram með hljómsveitinni til að syngja Wesendonck ljóð Richards Wagners. Ólöf Gerður Sigfúsdóttir fjallar í sjónlistapistli um stóra og glæsilega ljósmyndasýningu Ragnars Axelssonar, Þar sem heimurinn bráðnar, sem nú stendur yfir í Hafnarhúsi Listasafns Reykjavíkur. Hugað verður að Grettis sögu sem er kvöldsagan að Rás 1 að þessu sinni. Fluttur er lestur Óskars Halldórssonar frá árinu 1981. Örnólfur Thorsson íslenskufræðingur og forsetaritari heimsækir Víðsjá í dag og ræðir um byggingu Grettis sögu. Og bók vikunnar á Rás eitt að þessu sinni er skáldsagan Aprílsólarkuldi eftir Elísabetu Jökulsdóttir sem fyrir mánuði hlaut Íslensku bókmenntaverðlaunin fyrir þetta verk. Hér er á ferðinni sjálfsævisöguleg skáldsaga um rússíbanareið áfalla sem leiðir inn í áfengis - og vímuefnaneyslu og að endingu til þess að aðalpersónan, Védís, missir stjórn á tilveru sinni. Í umsögn dómnefndar Íslensku bókmenntaverðlaunanna sagði m.a. að höfundur sýni gott vald á skáldskaparforminu, sagan einkennist af ríku myndmáli og næmni í blæbrigaðríkum texta átakanlegrar sögu. Hlustendur heyra í Elísabetu í Víðsjá í dag.

Víðsjá heimsækir í dag forritunarfyrirtækið Gangverk og forvitnast um vinnu þess fyrir alþjóðlega uppboðshúsið Southeby's, en rætt verður við Atla Þorbjörnsson um þá vinnu. Sagt var frá því í Víðsjá í síðustu viku hvernig stærstu söfn evrópu gera nú upp blóði drifna nýlendufortíð sína. Hollendingar hafa stigið róttækt skref í átt að endurheimt menningarminja fyrrum nýlenda og söfn um alla álfu taka skref í átt að breyttum tímum. Það er ekki lítið í húfi, enda má sjá sjálfsmynd þjóða speglast í þessum stofnunum. Halla Harðdóttir ræðir í þættinum í dag við Guðrúnu Dröfn Whitehead, lektor í safnafræði við Háskóla Íslands, þar verður kafað betur í þetta mál, og meðal annars spurt hvort þetta skipti okkur einhverju máli, hér á Íslandi. Víðsjá í dag hugar einnig að mögulega ótímabærri vorkomu í Reykjavík, fuglasöng í febrúar. Og Gauti Kristmannsson bókmenntagagnrýnandi Víðsjár fjallar í dag um splúnkunýja íslenska skáldsögu, Stol, eftir Björn Halldórsson, bók sem fjallar um dauðann, tímann, og lífið; viðleitnina til að halda í minningarnar og nýta tíma sem er á þrotum. Stol er fyrsta skáldsaga Björns, en hann hefur áður gefið út smásagnasafnið Smáglæpi.