Víðsjá

Í Víðsjá í dag verður meðal annars rætt við Ragnar Axelsson ljósmyndara um sýninguna Þar sem heimurinn bráðnar sem opnuð var í Listasafni Reykjavíkur - Hafnarhúsi - á laugardag. Víðsjá tekur líka stöðuna á því sem boðið verður upp á Vetrarhátíð sem hefst á morgun. Árið 1785 barst Marie Anne Fitzherbert bréf frá ástsjúkum aðdáanda sínum í Englandi, Georg IV, prinsinum af Whales. Í bréfinu var að finna pínulítið olíuverk, á stærð við nögl á fingri, og á verkinu var ekkert nema eitt auga. Auga prinsins. Halla Harðardóttr fjallar um ástaraugu í pistli dagsins. Og Gauti Kristmannsson bókmenntagagnrýnandi Víðsjár fjallar í dag um sagnasafnið Sögur frá Sovétríkjunum sem hefur að geyma nítján sögur í íslenskri þýðingu Áslaugar Agnarsdóttur, sögur sem gefa fjölbreytta mynd af sovéskum bókmenntum allt frá byrjun 20. aldar og fram til fyrstu áranna eftir að Sovétríkin liðu undir lok.

Í Víðsjá í dag verður meðal annars rætt við tónskáldið John Speight um nýja útgáfu píanóleikarans Peters Máté á píanóverkum hans. Jafnframt verður hugað að því hvað við jarðarbúar viljum syngja fyrir alheiminn. Hnarreistur hvunndagurinn á útmánuðum verður lofsunginn, vaxandi birtan og tilbreytingalausa víðáttan. Og eitt mesta skáld allra tíma, Dante Alihigeri, kemur við sögu í Víðsjá í dag, að gefnu tilefni.

Í Víðsjá í dag verður meðal annars hugað að árlegri Japanshátíð sem Háskóli Íslands stendur að í samstarfi við Sendiráð Japans í Reykjavík, Íslensk-japanska félagið og Stofnun Vigdísar Finnbogadóttur. Allir viðburðir fara að þessu sinni fram á netinu og eiga sameiginlegt að hafa japanskt mál og menningu sem viðgangsefni, en sjónarhornin eru fjölbreytt. Þátttakendur fá þannig að kynnast m.a. matargerð, bókmenntum, þjóðtrú, trúarbrögðum, manga-teikningum og tungumálinu sjálfu. Flestir viðburðanna bjóða upp á gagnvirka þátttöku á Zoom, en þeim verður einnig streymt á Facebook. Rætt verður við Kristínu Ingvarsdóttur, lektor í japönskum fræðum við Háskóla Íslands. Litið verður við í Hverfisgalleríi við Hverfisgötu og rætt við Helenu Margréti Jónsdóttur um sýninguna Draugur upp úr öðrum draug. Á bakvið hverja karlhetju er oftast nær að finna styttu og stoð, jafnan öfluga eiginkonu sem á drjúgan þátt í velgengni maka síns og hvetur til dáða. Í tónlistarhorninu Heyrandi nær ætlar Arnljótur Sigurðsson að rýna í Ungfrú Lillian Hardin Armstrong og hennar lykilhlutverk í umbreytingu djasstónlistar fyrir 100 árum síðan. Og Snæbjörn Brynjarsson leikhúsgagnrýnandi Víðsjár fjallar í dag um brúðusýninguna Geim mér ei sem Þjóðleikhúsið sýnir um þessar mundir.

Í Víðsjá í dag verður Listasafn Íslands heimsótt og þar rætt við Einar Garibalda Eiríksson sem er sýningarstjóri sýningarinnar Berangur sem opnuð verður um helgina en þar gefur að líta verk frá síðasta tímabili í höfundarverki myndlistarmannsins Georgs Guðna Haukssonar. Sænski rithöfundurinn Lars Norén andaðist á þriðjudag, 76 ára að aldri. Norén þekktastur fyrir leikrit sín en hann skrifaði einnig skáldsögur og ljóð og var eitt merkasta leikskáld Norðurlanda. Víðsjá minnist Noréns í dag, rætt verður við þá Viðar Eggertsson, leikara og leikstjóra, og Bjarna Jónsson, leikskáld. Kristrún Heimisdóttir lögfræðingur heldur áfram að velta fyrir sér árinu 2021 í Víðsjá á fimmtudegi, fjalla um stefnur, strauma og hneigðir. Í dag talar Kristrún um framtíðina og frjáls skrif kvenna. Og Víðsjá heldur áfram að fylgjast með Egils sögu, sem er kvöldsaga Rásar eitt þessar vikurnar. Í dag verður rætt við Torfa Tulinius og Egils sögu sem skáldsögu.

Í Víðsjá dag verður meðal annars hugað áfram að sýningunni Dýpsta sæla og sorgin þunga í Kling og bang galleríi en þar segja þær Una Björg Magnúsdóttir og Anne Carson frá verkunum á sýningunni. Elísabet Kristín Jökulsdóttir tók við íslensku bókmenntaverðlaununum, í flokki skáldverka, á Bessastöðum í gær fyrir skáldsöguna Aprílsólarkulda: Frásögn um ást og geðveiki og huggun. Hlustendur heyra í Elísabetu í þættinum í dag auk þess sem Gauti Kristmannsson bókmenntagagnrýnandi Víðsjár fjallar um verkið. Og bók vikunnar hér á Rás 1 að þessu sinni er skáldsagan Truflunin eftir Steinar Braga sem kom út fyrir síðustu jól. Rætt verður við Steinar í Víðsjá í dag.

Í Víðsjá í dag verður meðal annars farið í heimsókn í Kling og Bang gallerí í Marshallhúsinu en þar eiga fjórir listamenn (þau Anne Carson, Halla Birgisdóttir, Margrét Dúadóttir Landmark og Ragnar Kjartansson) verk á sýningu sem kallast Dýpsta sæla og sorgin þunga. Rætt verður við ljóðskáldið Eyrúnu Ósk Jónsdóttur sem sendi fyrir jólin frá sér ljóðsöguna Guðrúnarkviðu. Fyrir tveimur árum var frumsýnd heimildamyndin María by Callas, eftir bandaríska leikstjórann Tom Volf, mynd sem hægt er að nálgast á öllum helstu streymisveitum. Halla Harðardóttir er nýbúin að horfa á myndina og veltir fyrir sér í pistli dagsins hvað það sé við sópransöngkonuna Maríu Callas sem gerir hana svo endalaust heillandi, fyrir utan sönginn auðvitað. Og Ólöf Gerður Sigfúsdóttir fjallar um sýninguna 100% ull í Hönnunarsafni Íslands og veltir fyrir sér tengslum safngripa og menningararfs, þar sem hið óáþreifanlega mætir hinu áþreifanlega í þessari sýningu um hráefnið sem allir þekkja, ullina.

Í Víðsjá í dag verður María Huld Markan Sigfúsdóttir tónskáld tekin tali um tvö ný lög sem hún sendi frá sér fyrir helgi við ljóð Vilborgar Dagbjartsdóttur. Á laugardag voru 45 ár liðin frá útkomu hljómplötunnar Station to station með David Bowie. Platan er gjarnan talin ein af allra bestu plötum Bowies, Víðsjá rifjar upp í dag og ræðir við Sindra Freysson rithöfund. Snæbjörn Brynjarsson leikhúsrýnir þáttarins fjallar í dag um leiksýninguna Vertu úlfur sem frumsýnd var í Þjóðleikhúsinu fyrir helgi. Og í tónlistarhorninu Heyrandi nær skoðar Arnljótur Sigurðsson að þessu sinni farsælan feril bandarísku tónlistarkonunnar Sylviu Robinson frá því hún byrjaði sautján ára gömul og þar til hún olli straumhvörfum sem einn af brautryðjendum hip hop tónlistar.

Í Víðsjá í dag verður meðal annars hugað að málþingi sem Listfræðafélag Íslands og Þjóðminjasafn Íslands standa fyrir á laugardag til heiðurs Þóru Kristjánssdóttur, listfræðingi, en hún var valin fyrsti heiðursfélagi Listfræðafélags Íslands árið 2020. Málþingið verður öllum aðgengilegt á netinu. Margrét Elísabet Ólafsdóttir, formaður Listfræðafélagsins, verður tekin tali um Þóru og verk hennar. Kristrún Heimisdóttir lögfræðingur hugsar um árið 2021 í Víðsjá á fimmtudögum í janúar, spáir í strauma og stefnur á hinum ýmsu sviðum mannlífsins. Í dag fjallar Kristrún um afhelgun alls og spyr: Hvert er stefnt með því? Gauti Kristmannsson bókmenntagagnrýnandi Víðsjár fjallar í dag um skáldsöguna Brostnar væntingar eftir franska rithöfundinn Honoré de Balzac en þetta mikla verk kom út í íslenskri þýðingu Sigurjóns Björnssonar fyrir jólin. Og kvöldsagan á Rás 1 um þessar mundir er Egils saga, Víðsjá fylgist með lestrinum og skoðar söguna frá ýmsum sjónarhornum, í dag ræðir Torfi Tulinius um ráðgátuna Egil Skallagrímsson, persónueinkenni hans, skáldskap, og fleira.

Tilkynnt verður hvaða rithöfundur hlýtur að þessu sinni viðurkenningu úr Rithöfundasjóði Ríkisútvarpsins en hún verður afhent í þættinum. Útvarpað verður frá ávarpi formanns stjórnar Rithöfundasjóðsins, sem og þakkarávarpi rithöfundarins sem hlýtur viðurkenninguna að þessu sinni. Í þættinum verður einnig greint frá því hvaða orð varð fyrir valinu sem orð ársins.

Í Víðsjá í dag verður meðal annars rætt við Helga Þorgils Friðjónsson myndlistarmann um sýningu sem nú stendur yfir í Galleríi Göngum við Háteigskirkju í Reykjavík. Sýningin ber yfirskriftina 14 stöðvar, sjálfsmynd sem .... en þar sýnir Helgi fjórtán olíumálverk sem hann hefur unnið á síðustu sex árum og endurspegla hinar fjórtán stöðvar frá því að Kristur var dæmdur til dauða, leið hans með krossinn að Golgata, þar til hann var krossfestur, dáinn og grafinn. Í verkunum kallast Helgi á við mörg þekkt verk úr listasögunni, bæði vel þekkt og minna þekkt. Verslunin Hjarta Reykjavíkur við Laugarveg verður heimsótt og þar rætt við Ragnhildi Jóhanns myndlistarkonu um sýningu hennar Meðan blóðið er heitt sem var opnuð um nýliðna helgi. Það er ekki á hverjum degi sem fataauglýsingar fjalla um kynþáttafordóma, kyn, kyngervi og líf handan tvíhyggjunnar, en nýjasta afurð ítalska tískuhússins Gucci gerir einmitt það. Samstarf listræns stjórnanda Gucci, Alessandro Michele og bandaríska leikstjórans GUs Van Sant hefur vakið athygli. Halla Harðardóttir kynnti sér málið og við fáum að heyra betur af því í þætti dagsins. Og kvöldsagan á Rás 1 um þessar mundir er Egils saga, Víðsjá fylgist með lestrinum og skoðar söguna frá ýmsum sjónarhornum, í dag ræðir Torfi Tulinius um ráðgátuna Egil Skallagrímsson, persónueinkenni hans og fleira.

Umsjón: Guðni Tómasson og Eiríkur Guðmundsson