ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ

By RFI ខេមរភាសា / Khmer

ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ episodes

January 23, 2023 តើការមិនធ្វើបត្យាប័នអ្នកទោសរវាងកម្ពុជា-ថៃ អាចគៀបសង្កត់អ្នកនយោបាយ/សកម្មជនដែលរត់ទៅថៃទេ?
កម្ពុជានិងថៃបានព្រមព្រៀងគ្នាថា នឹងមិនធ្វើបត្យាប័នរាល់ពេលស្នើសុំបញ្ចូនអ្នកទោសរវាងប្រទេសទាំងពីរទៀតនោះទេ ដោយរាល់ការផ្លាស់ប្តូរអ្នកទោសឬហៅថាពិរុទ្ធជននឹងត្រូវធ្វើឡើងដោយយោងទៅលើការស្ម័គ្រចិត្ត។ កិច្ចព្រមព្រៀងគ្នានេះ បានឯកភាពគ្នាក្រោយពេលដែលលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានជួបពិភាក្សាដោយផ្ទាល់ជាមួយឯកអគ្គរដ្ឋទូតថៃថ្មីប្រចាំនៅកម្ពុជា។ ក្នុងនោះ អ្នកនយោបាយ និងអង្គការសង្គមស៊ីវិលចាត់ទុកថា ការផ្លាស់ប្តូរអ្នកទោសដោយមិនចាំបាច់ធ្វើបត្យាប័ន ជារឿងល្អប្រសើរមួយសម្រាប់ប្រទេសទាំងពីរ។ ប៉ុន្តែពួកគេព្រួយបារម្ភទៅវិញថា កិច្ចព្រមព្រៀងនេះអាចជាការគៀបសង្កត់ និងបិតផ្លូវសកម្មជននយោបាយ និងសកម្មភាពនានាដែលរត់ភៀសខ្លួនទៅប្រទេសថៃ។
12 min
January 22, 2023 កំដៅនយោបាយ៖ ហេតុអ្វីវប្បធម៌សន្ទនាមិនអាចរស់ឡើងវិញបាន?
ស្ថានការណ៍នយោបាយនៅកម្ពុជានាពេលនេះ ត្រូវបានអ្នកតាមដាននយោបាយចាត់ទុកថាកំដៅនយោបាយកើនឡើងវិញ ខណៈការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រនីតិកាលទី៧ កាន់តែខិតជិតចូលមកដល់។រឿងរ៉ាវទាំងអស់នេះ បានធ្វើឲ្យគេនឹកឃើញទៅដល់វប្បធម៌សន្ទនារវាងអ្នកយោបាយកម្ពុជា។ វប្បធម៌សន្ទនា ដែលបានចាប់កំណើតឡើង ដោយមេបក្សទាំងពីរ គឺលោក ហ៊ុន សែន និងលោក សម រង្ស៊ី តាមរយៈស្មារតីកិច្ចព្រមព្រៀង ថ្ងៃទី ២២ កក្កដា ឆ្នាំ២០១៤។ វប្បធម៌សន្ទនា ជាការសម្រុះសម្រួលនយោបាយ បន្ទាប់ពីស្ថានការតឹងតែង នៅក្រោយពេលបោះឆ្នោតជាតិឆ្នាំ២០១៣។ សម្រាប់ស្ថានការណ៍នាពេលនេះ តើហេតុអ្វីវប្បធម៌សន្ទនាមិនអាចរស់ឡើងវិញបាន?
12 min
January 21, 2023 តើជំនឿលើការសែននាឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំចិននឹងធ្វើឲ្យក្លាយជាអ្នកមានបានឬ?
ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរដែលជាប់ខ្សែស្រឡាយចិន ពួកគេបាននាំគ្នាទិញរបស់របរដើម្បីសែនព្រេននៅក្នុងថ្ងៃនៃពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំចិន ដែលនឹងចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃសៅរ៍ទី២១ ខែមករា។ ការទិញរបស់របរយកមកសែនព្រេនរបស់ប្អូនខ្មែរជាប់ខ្សែស្រឡាយចិននេះ ត្រូវគេកត់ស្គាល់ឃើញថា ជាជំនឿមួយមានតាំងពីបុរាណកាលមកម្លេះ ព្រោះជឿថាពេលសែនព្រេនទៅ នឹងធ្វើឲ្យពួកគេក្លាយជាអ្នកមានបាន។ ប៉ុន្តែសម្រាប់អ្នកប្រវត្តិសាស្រ្ត និងអ្នកស្រាវជ្រាវវិញថា ការសែនព្រេនមិនបានធ្វើឲ្យយើងក្លាយជាអ្នកមានបានឡើយ បើគ្មានកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងធ្វើ និងសន្សំសំចៃទេនោះ។
13 min
January 20, 2023 នយោបាយខ្មែរនឹងថយកំដៅមែនឬ ប្រសិនបើបញ្ឈប់ការរិះគន់វាយប្រហារគ្នា?
កំដៅនយោបាយកាន់តែឡើងស្រឺតៗ ខណៈការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រនីតិកាលទី៧ កាន់តែខិតជិតចូលមកដល់។ នៅក្នុងរបត់នយោបាយពេលនេះ មេដឹកនាំគណបក្សប្រឆាំង គឺគណបក្សភ្លើងទៀន បានរងបណ្តឹងជាបន្តបន្ទាប់ពីគណបក្សកាន់អំណាច។ ហើយដំណាក់កាលចុងក្រោយនេះ មេដឹកនាំគណបក្សកាន់អំណាចបានព្រមានប្តឹងបក្សប្រឆាំងចំពោះការចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដែលគណបក្សកាន់អំណាចយល់ថាបានចោទប្រកាន់ទៅលើខ្លួន ដោយគ្មានភស្តុតាង។ តើស្ថានការណ៍អាចនឹងធូរស្រាលទៅវិញខ្លះទេ ប្រសិនបើគណបក្សប្រឆាំងព្រមឈប់វាយប្រហារគណបក្សកាន់អំណាចជាពិសេសលើចំណុចលួចសន្លឹកឆ្នោត និងរឿងរ៉ាវផ្ទៃក្នុងរបស់គណបក្សកាន់អំណាច?
12 min
January 20, 2023 ហេតុអ្វីបានជាប៉ូលីសខ្លះបន្តប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយចំពោះបទល្មើសចរាចរណ៍?
មួយរយៈពេលចុងក្រោយនេះ ករណីប៉ូលីសចរាចរណ៍ប្រចាំការតាមគោលដៅមួយចំនួនរងការរិះគន់ពីប្រជាពលរដ្ឋ និងខ្លះត្រូវបានស្នងការនគរបាលចរាចរណ៍ផ្លូវគោកដកមកបញ្ឈរជើង និងខ្លះឈានដល់ការបញ្ចប់ក្របខណ្ឌថែមទៀត។ ករណីទាំងអស់បានកើតឡើង បន្ទាប់ពីប៉ូលីសចរាចរណ៍មួយចំនួនបានធ្វើការផាកពិន័យអ្នកបើកបរល្មើសច្បាប់ ប៉ុន្តែមានការសម្រួលពិន័យប្រាក់ដោយមិនចេញបណ្ណផាកពិន័យអន្តការណ៍ជូន។ ជុំវិញករណីនេះ អ្នកតាមដានបញ្ហាសង្គម អ្នកជំនាញផ្នែកច្បាប់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោកចាត់ទុកថា នេះទង្វើអសីលធម៌ និងពុករលួយ ហើយគួរមានចំណាត់ការឱ្យបានតឹងរ៉ឹងចំពោះអ្នកប្រព្រឹត្តខុស និងអ្នកអនុវត្តច្បាប់ខុស។
13 min
January 18, 2023 តើភ្លើងទៀនអាចរលត់មុនការបោះឆ្នោតខែកក្កដាទេ?
ថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលៗរបស់គណបក្សភ្លើងទៀនចំនួន៣នាក់ហើយ កំពុងរងនូវបណ្តឹង គិតត្រឹមថ្ងៃទី១៦ខែមករា។ អ្នកចុងក្រោយគឺ លោក ថាច់ សេដ្ឋា អនុប្រធានគណបក្សភ្លើងទៀនត្រូវបានសមត្ថកិច្ចបញ្ជូនទៅឃុំខ្លួននៅក្នុងពន្ធនាគារព្រៃស ជាបណ្តោះអាសន្ន ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីចេញសែកគ្មានសាច់ប្រាក់(សែកស្អុយ) ខណៈតួអង្គ២នាក់មុនគឺ លោក គង់ គាំ និង លោក សុន ឆ័យ បានបាត់បង់ដីធ្លីដោយសារបណ្តឹងពីបក្សកាន់អំណាច។ ស្ថានការណ៍នេះរុញឲ្យអ្នកតាមដានសង្គម និងនយោបាយនាំគ្នាបញ្ចេញទស្សនរៀងខ្លួនពីជីវិតយោបាយរបស់គណបក្សប្រឆាំងមួយនេះ។ ដូច្នេះតើភ្លើងទៀនអាចរលត់មុនការបោះឆ្នោតខែកក្កដាទេ?
12 min
January 17, 2023 តើកម្ពុជា មានប្រយោជន៍អ្វីពីទំនាក់ទំនងជាមួយម៉ាល់ឌីវ ដែលមានប្រជាជនកន្លះលាននាក់?
លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន កំពុងធ្វើទស្សនកិច្ចនៅក្នុងប្រទេសម៉ាល់ឌីវ ដែលជាប្រទេសកោះស្ថិតនៅតំបន់អាស៊ីខាងត្បូង។ ប្រទេសនេះ មានផ្ទៃដីទំហំ ៣០០គីឡូម៉ែត្រការ៉េប៉ុណ្ណោះ និងមានប្រជាជនប្រមាណកន្លះលាននាក់។ តើប្រទេសម៉ាល់ឌីវ មានសក្តានុពលអ្វីខ្លះ ដែលអាចជម្រុញឲ្យទំនាក់ទំនងប្រទេសទាំងពីរ កម្ពុជា-ម៉ាល់ឌីវ ទាញបានផលប្រយោជន៍ពីគ្នាទៅវិញទៅមក?
13 min
January 16, 2023 ហេតុអ្វីមានការប្រទាញប្រទង់ អំពីការផ្សព្វផ្សាយពីតំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិកោះកុងក្រៅ?
តំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិកោះកុងក្រៅ បានក្លាយជាប្រធានបទជជែកគ្នាជាថ្មី រវាង សកម្មជនបរិស្ថាន និងរដ្ឋាភិបាល។ ជាការដេញដោលម្តងទៀត ក្រោយពេលដែលស្តង់លក់ដូងក្នុងទិវាវប្បធម៌នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ របស់ក្រុមយុវជនបរិស្ថានមួយក្រុម ត្រូវបានសាកលវិទ្យាធិការ និងអាជ្ញាធរ បញ្ឈប់ឲ្យលក់ភ្លាមៗ នៅពេលដឹងថា ពួកគេបានលើកតំបន់កោះកុងក្រៅមកផ្សព្វផ្សាយ។ តើហេតុអ្វីតំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិកោះកុងក្រៅ មានការប្រទាញប្រទង់គ្នា រវាងសកម្មជនបរិស្ថាន និងរដ្ឋាភិបាល?
11 min
January 15, 2023 តើការដកហូតអចលទ្រព្យរបស់លោក គង់ គាំ ឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងដូចម្តេច?
អ្នកតាមដានសង្គមយល់ថា ការដកហូតអចលនទ្រព្យរបស់លោក គង់ គាំ ជាទីប្រឹក្សាជាន់ខ្ពស់របស់បក្សប្រឆាំងគឺជាការបំភ័យទៅលើអ្នកនយោបាយដទៃទៀត កុំឲ្យរិះគន់ ឬដើរចេញពីគណបក្សកាន់អំណាច។ ប៉ុន្តែអ្នកវិភាគចាត់ទុកថា យុទ្ធសាស្ត្រនេះ បង្កការឈឺចាប់ដល់អ្នករងគ្រោះ និងជាការអនុវត្តមិនស្មើភាពគ្នាចំពោះអ្នកនយោបាយមួយចំនួនដែលទទួលបានទ្រព្យសម្បត្តិពីរដ្ឋកាលពីសម័យមុន។ប៉ុន្តែអ្នកនាំពាក្យគណបក្សកាន់អំណាច បកស្រាយផ្សេងពីនេះ។
13 min
January 14, 2023 តើជំនួបរវាងប្រមុខរដ្ឋាភិបាល និងអ្នកសារព័ត៌មានផ្តល់សារៈសំខាន់យ៉ាងណាដល់វិស័យសារព័ត៌មាន?
ជំនួបប្រចាំឆ្នាំរវាងប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាលោក ហ៊ុន សែន និងអ្នកសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី១៤ ខែមករានេះ គឺជាជំនួបសំណេះសំណាលលើកទី៥ហើយ បន្ទាប់ពីកម្មវិធីនេះបានខកខានអស់៣ឆ្នាំ ដោយសារកូវីដ-១៩។ ជំនួបប្រចាំឆ្នាំ រវាងលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នឹងអ្នកសារព័ត៌មានមានសារៈសំខាន់យ៉ាងណាសម្រាប់វិស័យសារព័ត៌មានកម្ពុជា ក៏ដូចជាអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជានោះ អ្នកជំនាញលើវិស័យសារព័ត៌មានភាគច្រើនយល់ឃើញថាមានភាពវិជ្ជមានច្រើនជាងអវិជ្ជមាន។
14 min