ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ

By RFI ខេមរភាសា / Khmer

ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ episodes

January 19, 2022 រដ្ឋាភិបាល៖ កំណត់ទិវានយោបាយឈ្នះ ឈ្នះ ថ្ងៃ២៩ ធ្នូ ទៅក្នុងប្រតិទិនប្រចាំឆ្នាំ តែមិនឲ្យឈប់សម្រាក!
រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាកាលពីថ្ងៃទី១៤ធ្នូ បានសម្រេចកំណត់យកទិវានយោបាយឈ្នះ ឈ្នះ ថ្ងៃទី២៩ធ្នូ ចូលទៅក្នុងប្រតិទិនប្រចាំឆ្នាំចាប់ពីឆ្នាំ២០២២នេះតទៅ តែមិនអនុញ្ញាតឲ្យមានការឈប់សម្រាកទេ។ សារាចរណែនាំ ដែលមានចុះហត្ថលេខាដោយលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បញ្ជាក់ថាអស់រយៈពេល២៣ឆ្នាំកន្លងមក ប្រទេសកម្ពុជាបានកំណត់យកថ្ងៃទី២៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៩៨ ជាការបញ្ចប់សង្គ្រាមស៊ីវិលទាំងស្រុងដោយមិនមានការបង្ហូរឈាម និងទទួលបានសន្តិភាពពេញលេញ តាមរយៈនយោបាយឈ្នះ ឈ្នះ ជាគោលនយោបាយដ៏ធំមួយក្នុងការដឹកនាំប្រទេសកម្ពុជា បន្ទាប់ពីឆ្លងកាត់នូវដំណាក់កាលសង្គ្រាម ដំណាក់កាលនៃរបបប្រល័យពូជសាសន៍ ប៉ុល ពត ដំណាក់កាលសង្គ្រាមផង ចរចាផង រហូតដល់ការលេចឡើងរបស់វត្តមាននៃនយោបាយឈ្នះ ឈ្នះ។
11 min
January 18, 2022 ហេតុអ្វីលោក ហ៊ុន សែន ទើបចេញបកស្រាយករណីចាប់ខ្លួន លោក ប៉ែន សុវណ្ណ?
លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ទើបតែចេញបកស្រាយពីរឿងចាប់ខ្លួនលោក ប៉ែន សុវណ្ណ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីខ្មែរ ក្រោយពីខ្មែរក្រហមដួលរលំ។ បើតាម លោក ហ៊ុន សែន ការចាប់ខ្លួនអតីតមេកើយរបស់លោកនៅពេលនោះដោយសារតែលោកប៉ែន សុវណ្ណ មានកំហុសច្រើន និងចេះតែដើរឆែកឆេរផ្ទះរបស់ លោក ហេង សំរិន និង លោក ជា ស៊ីម ដោយធ្វើឲ្យមានការមិនទុកចិត្តគ្នា។ ដោយបដិសេធលើរឿងរ៉ាវជាច្រើនដែលសរសេរដោយ ប៉ែន សុវណ្ណ តែលោក ហ៊ុន សែន ទទួលស្គាល់ថាលោកពិតជាបានចូលចាប់ខ្លួនលោក ប៉ែន សុវណ្ណ ដល់ផ្ទះ ហើយបញ្ជូនទៅកាន់ប្រទេសវៀតណាមមែន។ ត្រង់នេះបានញាំងឲ្យមានសំណួរចោទឡើងថា ហេតុអ្វី លោក ហ៊ុន សែន ទើបចេញបកស្រាយរឿងនេះ ក្រោយពេលលោក ប៉ែន សុវណ្ណ ស្លាប់ទៅហើយ?
13 min
January 17, 2022 សំណុំរឿងភូមា៖ តើអ្វីទៅជា «សេណារីយ៉ូ» ត្រូវដើរបន្តទៀត?
ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ទៅកាន់ប្រទេសភូមា កាលពីថ្ងៃទី៧មករា គឺមានសេចក្តីប្រកាសរួមមួយ ដែលបញ្ជាក់ថា ភូមាសន្យាផ្អាកឈប់បាញ់គ្នាក្នុងឆ្នាំ២០២២នេះ។ ក៏ប៉ុន្តែ បានតែប៉ុន្មានថ្ងៃសោះ, ការវាយប្រហារបង្ហូរឈាមបានកើតឡើងជាថ្មី។ មួយសប្តាហ៍ក្រោយមកទៀត នៅថ្ងៃ១៥មករា តំណាងសំឡេងប្រឆាំងភូមា គឺលោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ដែលត្រូវរបបសឹកចាប់ឃុំខ្លួន និងត្រូវផ្តន្ទាទោសឲ្យជាប់ពន្ធនាគារ ៦ឆ្នាំរួចហើយនោះ, ក៏ត្រូវ តុលាការភូមា ដាក់ពាក្យចោទប្រកាន់សាជាថ្មី ថែមទៀត ក្នុងរឿងប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយ ចំនួន ៥ ករណី ប្រឆាំងនឹងលោកស្រី ស៊ូជី។ បន្តមកទៀត រដ្ឋមន្ដ្រីការបរទេសនៃបណ្ដាប្រទេសអាស៊ាន ដែលត្រូវជួបប្រជុំគ្នា ក្នុងខេត្តសៀមរាប នៅថ្ងៃទី១៨និង១៩ខែមករា (ស្អែកៗនេះ) ក៏ត្រូវសម្រេចផ្អាកដោយគ្មានពេលវេលាកំណត់។ ដូច្នេះ តើអ្វីទៅជា «សេណារីយ៉ូ» ត្រូវដើរបន្តទៀត?
12 min
January 16, 2022 ការកែប្រែទម្រង់បែបបទ១១០២៖ តើ គ.ជ.ប. ដើរថយក្រោយ ឬ កាន់តែបង្កើនតម្លាភាព?
ថ្មីៗនេះ គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប.) បានជួបប្រជុំជាមួយបក្សនយោបាយចំនួន៣ និងអង្គការខុមហ្វ្រែលដែលឃ្លាំមើលការបោះឆ្នោត ដើម្បីដោះដូរយោបល់គ្នា ជុំវិញការចង់កែប្រែរបៀបផ្តល់ជូនទម្រង់បែបបទ១១០២ គឺ«កំណត់ហេតុនៃការរាប់សន្លឹកឆ្នោត» ដែលតម្រូវឲ្យភាគីបក្សនយោបាយ ទៅយកទម្រង់នេះ នៅគណៈកម្មការឃុំ-សង្កាត់រៀបចំការបោះឆ្នោត។ កាលពីមុន គឺភាគីបក្សនយោបាយនិងអ្នកសង្កេតការណ៍ អាចយកទម្រង់នេះ នៅការិយាល័យបោះឆ្នោតផ្ទាល់តែម្តង។ គោលគំនិតចង់កែប្រែរបៀបដូច្នេះ ត្រូវគេចោទសួរពីសុក្រឹតភាព និងតម្លាភាព នៃលទ្ធផលបោះឆ្នោត ហើយបក្សនយោបាយមួយចំនួន ជំទាស់ដាច់ណាត់។ ចំណែក គណបក្សនយោបាយខ្លះទៀត ព្រមទាំងអង្គការសង្គមស៊ីវិលដែលឃ្លាំមើលការបោះឆ្នោត យល់ថា «គ.ជ.ប.មិនគួរដើរថយក្រោយទេ»។ ផ្ទុយទៅវិញ គ.ជ.ប. បានអះអាងពីការកែប្រែរបស់ខ្លួន គឺឈរលើស្មារតីច្បាប់ ហើយនិងធានាបាន«តម្លាភាពគួរឲ្យទុកចិត្តបាន»។
15 min
January 15, 2022 តើកូវីដ១៩ អាចជាឧបសគ្គដល់ការបោះឆ្នោតនាពេលខាងមុខទេ?
មុនពេលការបោះឆ្នោតឃុំ សង្កាត់ ឈានចូលមកដល់នៅពាក់កណ្ដាលឆ្នាំ ២០២២ និងការបោះឆ្នោតជាតិ នៅឆ្នាំ២០២៣ លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន បានប្រើប្រាស់ការរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ១៩ ដើម្បីពង្រីកការក្តោបក្តាប់អំណាច តាមរយៈការរឹតត្បិតបន្តទៀតចំពោះសិទ្ធិពលរដ្ឋ និងសិទ្ធិនយោបាយ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់អង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ នៅក្នុងរបាយការណ៍ដែលចេញផ្សាយនៅដើមឆ្នាំនេះ។ គណបក្សនៅក្រៅរដ្ឋាភិបាល អះអាងថា ពួកគេកំពុងប្រឈមបញ្ហាដូចអ្វីដែលអង្គការនេះលើកឡើងមែន តែសម្រាប់គណបក្សកាន់អំណាច និងអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលមិនយល់ស្របឡើយ។
12 min
January 14, 2022 តើការលើកពេលកិច្ចប្រជុំចង្អៀតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានមកពីហេតុផលអ្វីពិតប្រាកដ?
កិច្ចប្រជុំចង្អៀតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន (AMM Retreat) ដែលគ្រោងរៀបចំធ្វើនៅថ្ងៃទី ១៨-១៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២ ខាងមុខនៅខេត្តសៀមរាប ត្រូវបានកម្ពុជា ដែលជាប្រធានអាស៊ានប្តូរវេនឆ្នាំ២០២២នេះជូនដំណឹងថា លើកទៅធ្វើនាពេលក្រោយវិញ។ ជុំវិញការលើកពេលប្រជុំចង្អៀតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន ត្រូវបានក្រសួងការបរទេសកម្ពុជាបញ្ជាក់ថាមកពីហេតុផលរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានជាច្រើនរូប មានការលំបាកក្នុងការធ្វើដំណើរមកចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំ។ ទោះយ៉ាងណា ការលើកពេលកិច្ចប្រជុំដ៏សំខាន់នេះ ត្រូវអ្នកតាមដានសភាពការណ៍នយោបាយអាស៊ាន និងភូមា មើលឃើញហេតុផលច្រើនជាងអ្វីដែលក្រសួងការបរទេសកម្ពុជាលើកឡើងទៅទៀត។ តើហេតុផលពិតប្រាកដជាអ្វីទៅ?
12 min
January 13, 2022 ហេតុអ្វីកម្ពុជាលើករឿងភូមាប្រាប់តំណាងប្រទេសមួយចំនួននៅពេលមានជំនួបទ្វេរភាគី?
វិបត្តិនយោបាយអូសបន្លាយនៅភូមា គឺជាប្រធានបទសំខាន់ដែលកម្ពុជាតែងតែលើកឡើងនៅពេលមានជំនួបទ្វេរភាគីជាមួយតំណាងប្រទេសមួយចំនួននាប៉ុន្មានថ្ងៃមកនេះ។ អ្នកវិភាគ យល់ថា នេះជាការស្វែងរកការគាំទ្រពីភាគីពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីឲ្យកម្ពុជាមានឥទ្ធិពលក្នុងការរកដំណោះស្រាយនៅភូមា។ ចិន និងឥណ្ឌា បានចេញមុខគាំទ្រកម្ពុជាក្នុងនាមជាប្រធានអាស៊ានដែលខិតខំរកដំណោះស្រាយនៅប្រទេសភូមានេះ ខណៈប្រទេសសេរីធំៗអាចនឹងគាំទ្រដោយប្រយោល ឬគាំទ្រដោយស្ងៀមស្ងាត់។
13 min
January 12, 2022 ការបោះឆ្នោតក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ កាន់តែខិតជិតមកដល់ តើបក្សនយោបាយបានត្រៀមខ្លួនយ៉ាងណា?
ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ អាណត្តិទី៥ នឹងត្រូវធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២ ពោលគឺនៅមិនដល់៦ខែទៀតផង។ ជុំវិញការបោះឆ្នោតដ៏សំខាន់ដើម្បីជ្រើសរើសតំណាងរបស់គណបក្សនយោបាយបំរើប្រជាជននៅថ្នាក់មូលដ្ឋាននេះ មេដឹកនាំគណបក្សនយោបាយមួយចំនួន បានបង្ហាញពីការរៀបចំខ្លួនរបស់ពួកគេតាមរបៀប និងយុទ្ធសាស្ត្ររៀងៗខ្លួន ដោយគណបក្សខ្លះត្រៀមខ្លួនបានរលូន ហើយគណបក្សខ្លះទៀតហាក់មានឧបសគ្គ នៅតាមផ្លូវឆ្ពោះទៅរកការបោះឆ្នោត។
12 min
January 11, 2022 ហេតុអ្វីពលរដ្ឋមិនសូវខ្វល់ខ្វាយទៅចាក់វ៉ាក់សាំងដូសជំរុញ?
ប្រទេសកម្ពុជាដំបូងឡើយត្រូវបានគេកត់ត្រាថា មានអត្រាពលរដ្ឋបានចាក់វ៉ាក់សាំងការពារកូវីដ១៩បានខ្ពស់ជាងនៅក្នុងតំបន់។ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន ចំនួនពលរដ្ឋដែលចេញទៅចាក់វ៉ាក់សាំងដូសជំរុញ ឬដូសទី៣ និងដូសទី៤ ហាក់នៅមានកម្រិត។ នេះជាការព្រួយបារម្ភរបស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ខណៈមេរោគកូវីដ១៩ ប្រភេទអូមីក្រុង កំពុងឆ្លងចូលក្នុងសហគមន៍។ ហេតុអ្វីពលរដ្ឋមិនសូវខ្វល់ខ្វាយទៅចាក់វ៉ាក់សាំងដូសជំរុញ?
11 min
January 10, 2022 អូមីក្រុងឆ្លងចូលសហគមន៍៖ អ្នកជំនាញថាគួរឲ្យបារម្ភ តែត្រូវប្រយ័ត្ន កុំស្លន់ស្លោ!
អូមីក្រុង ជំងឺកូវីដ១៩ ប្រភេទបំប្លែងខ្លួនថ្មី ត្រូវរកឃើញថាមានឆ្លងក្នុងសហគមន៍ហើយ។ ការឆ្លងនៅក្នុងសហគមន៍នេះ គឺបង្កក្តីព្រួយបារម្ភសម្រាប់គ្រប់គ្នា។ អ្នកជំនាញ លើកឡើងថា គួរឲ្យព្រួយបារម្ភ ពិតមែន តែត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ន និងមិនត្រូវស្លន់ស្លោពេកដែរ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ គេត្រូវរៀនរស់ សម្របខ្លួន និងប្តូរទម្លាប់ឥរិយាបថ ក្នុងការរស់នៅ។ ទោះយ៉ាងនេះក្តី អ្នកជំនាញ ដាស់តឿន ថាកុំជឿជាក់លើការលើកឡើងពីសារធាតុ អេម៉ូក្លូប៊ីន អឺ ដែលធន់នឹងជំងឺ នោះពេក ព្រោះគ្មានការសិក្សាបញ្ជាក់ទេ។
12 min