ព្រឹត្តិការណ៍​កម្ពុជា​ប្រចាំថ្ងៃ

រដ្ឋ​មន្ត្រី​ក្រសួង​សន្តិ​សុខ​ថៃ ​បាន​ឯក​ភាព​សិក្សា​គម្រោង​សង់​របង​នៅ​តាម​ព្រំ​ដែន​ជា​មួយ​កម្ពុជា​ប្រវែង​៥៥​គីឡូ​ម៉ែត្រ ​ក្នុង​ខេត្ត​ស្រះកែវ ​ជាប់​នឹង​ខេត្ត​បន្ទាយ​មាន​ជ័យ​របស់​កម្ពុជា​ ដោយ​គ្រោង​ចំណាយ​ទឹក​ប្រាក់​ប្រមាណ​១១​លាន​ដុល្លារ​។​ នេះ​បើ​តាម​សារ​ព័ត៌​មាន​ថៃ​ Thai ​PBS​ ផ្សាយ​ថ្ងៃ​ទី​១២​ កុម្ភៈ​ ២០២៥​។​ តែ​អ្នក​តាម​ដាន​សង្គម​ យល់​ថា​ គម្រោង​សង់​របង​ការ​ពារ​ព្រំ​ដែន​នេះ​ទំនង​ជា​មិន​អាច​ធ្វើ​ទៅ​បាន​ឡើយ​ និង​ថា​នេះ​គ្រាន់​តែ​ជា​សារ​នយោ​បាយ​​របស់​ភាគី​ថៃ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​៕

ការបង្កើតមាតិកាវីដេអូដាក់លើបណ្តាញសង្គមដោយគ្មានសីលធម៌កំពុងកើនឡើងរហូតក្លាយជាបញ្ហាដ៏គួរឲ្យបារម្ភ។ នេះបើតាមការកត់សម្គាល់របស់ក្រុមអ្នកជំនាញផ្នែកសីលធម៌ និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។ ករណីចុងក្រោយថ្មីៗនេះ គឺការផលិតមាតិកាវីដេអូជាលក្ខណៈលេងសើចលើកុមារីលក់សណ្តែកដីមួយរូប។ ក្រុមអ្នកជំនាញយល់ថា ក្រសួងពាក់ព័ន្ធត្រូវមានវិធានការជាបន្ទាន់ដោយកោះហៅក្រុមផលិតវីដេអូដោយគ្មានសីលធម៌ទាំងនោះមកអប់រំ។

ក្នុងពិធីបិទសន្និបាតការងាររបស់ក្រសួងអប់រំនាថ្ងៃទី២៦ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែតបានជំរុញឱ្យក្រសួងអប់រំយកគ្រូបង្រៀនចូលនិវត្តន៍មកបម្រើការងារឡើងវិញ។ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែតពន្យល់ថា លោកមិនចង់បាត់បង់ធនធានគ្រូបង្រៀនដែលមានសមត្ថភាព និងបទពិសោធន៍ ខណៈគ្រូបង្រៀនចូលនិវត្តន៍មួយចំនួនបានទៅមកបម្រើការងារនៅគ្រឹះស្ថានឯកជន។ តែអ្នកជំនាញវិស័យអប់រំមិនបានគាំទ្រលើការជំរុញរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែតទេដោយពួកគេយល់ថា យុវជនជំនាន់ក្រោយដែលចង់ក្លាយជាគ្រូបង្រៀននឹងបាត់បង់ឱកាស។ ហេតុអ្វីរដ្ឋាភិបាលជំរុញឱ្យក្រសួងអប់រំយកគ្រូបង្រៀនចូលនិវត្តន៍មកបម្រើការងារឡើងវិញ?

នៅថ្ងៃសុក្រទី២១កុម្ភៈ ក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈបានចេញសេចក្តីណែនាំដល់កម្មករនិងម្ចាស់សហគ្រាសរោងចក្រអំពីយន្តការលើកកម្ពស់ឥរិយាបថរស់នៅប្រកបដោយសុខុមាលភាព។ ការណែនាំនេះធ្វើឡើងដោយក្រសួងការងារយល់ឃើញពីហានិភ័យនៃការកើតឡើងជំងឺមិនឆ្លងទៅលើកម្មករនិយោជិត។តំណាងសហជីពយល់ថា ការណែនាំរបស់ក្រសួងការងារជាយន្តការល្អ តែពួកគេបារម្ភអំពីប្រសិទ្ធិភាព ប្រសិនបើគ្មានយន្តការតាមដានច្បាស់លាស់។

នាយឧត្តមសេនីយ៍ រ៉ូណាល់ ក្លាក មេបញ្ជាការកងទ័ពជើងគោកអាមេរិកប្រចាំតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកបានធ្វើទស្សនកិច្ចរយៈពេល២ថ្ងៃនៅកម្ពុជាគឺថ្ងៃទី២៤ និង២៥ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥។ អំឡុងទស្សនកិច្ច លោក ក្លាក បានជួបពិភាក្សាជាមួយលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ អគ្គមេបញ្ជាការកងទ័ព និងមេបញ្ជាការកងទ័ពជើងគោកកម្ពុជា។ មេបញ្ជាការកងទ័ពអាមេរិក និងថ្នាក់ដឹកនាំកម្ពុជាបានពិភាក្សាគ្នាលើប្រធានបទសំខាន់ៗមួយចំនួនដូចជាការពង្រឹងពង្រីកទំនាក់ទំនងរវាងកងទ័ពប្រទេសទាំងពីរ ការបណ្តុះបណ្តាលរយៈពេលខ្លីដល់នាយទាហានកម្ពុជា ការពិនិត្យ និងពិភាក្សាពីលទ្ធភាពធ្វើសមយុទ្ធឆ្មាំអង្គរឡើងវិញ និងការបន្តបេសកកម្មរុករកអដ្ឋិធាតុទាហានអាមេរិកបាត់ខ្លួននៅកម្ពុជា។ អ្នកវិភាគនយោបាយភាគច្រើនបានមើលឃើញថា ជំនួបរវាងមេទ័ពអាមេរិកប្រចាំតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក និងថ្នាក់ដឹកនាំកម្ពុជាបានបង្ហាញសញ្ញាវិជ្ជមានច្រើនក្នុងការស្តារទំនាក់ទំនងយោធារវាងប្រទេសទាំងពីរ។

ថ្មីៗនេះ ករណីអគ្គិភ័យបានកើតមានញឹកញាប់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា មិនថានៅតាមរោងចក្រ អគារ ឬតាមតំបន់ព្រៃភ្នំ។ ការណ៍នេះបានបណ្ដាលឱ្យប៉ះពាល់ដល់ជីវិតមនុស្ស ទ្រព្យសម្បត្តិ ឬបរិស្ថាន។ ក្នុងឆ្នាំ២០១៣ កម្ពុជាបានប្រកាសដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់នូវច្បាប់ស្ដីពីការបង្ការ និងពន្លត់អគ្គិភ័យ រួមទាំងកំណត់ទោសបញ្ញត្តិដល់ជនដែលបង្កឱ្យមានអគ្គិភ័យ។ សម្រាប់អ្នកតាមដានសង្គម និងអ្នកបរិស្ថាន ច្បាប់គ្រប់គ្រងអគ្គិភ័យនេះមិនទាន់ត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយបានទូលំទូលាយនៅឡើយ ទើបនាំឱ្យកម្ពុជាមានអគ្គិភ័យញឹកញាប់។ តែនាយកដ្ឋានបង្ការ ពន្លត់អគ្គិភ័យ និងសង្គ្រោះនៃអគ្គស្នងការនគរបាលជាតិបញ្ជាក់ថា គឺមកពីច្បាប់នេះមានអាយុកាលច្រើនឆ្នាំទើបមានការឆកល្វែង និងថា ក្រសួងមហាផ្ទៃកំពុងធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់ឆ្នាំ២០១៣។

នៅថ្ងៃអាទិត្យទី២៣កុម្ភៈនេះ ពលរដ្ឋខ្មែរមកពីជុំវិញពិភពលោក និងពលរដ្ឋខ្មែររស់នៅប្រទេសអូស្ត្រាលី បានជួបជុំគ្នាសម្តែងមតិដើម្បីលើកនិយាយពីបញ្ហានយោបាយ និងសង្គមកម្ពុជា។ ពលរដ្ឋខ្មែររស់នៅបរទេស បានស្នើឡើង៣ចំណុច ដើម្បីឲ្យរដ្ឋាភិបាលដោះស្រាយជាបន្ទាន់ នោះគឺការទាមទារចំណែកគ្រប់គ្រងកោះគុត ការរកយុត្តិធម៌ជូនអតីតតំណាងរាស្ត្រលោក លិម គិមយ៉ា និងការដោះលែងអ្នកទោសនយោបាយទាំងអស់ដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌ។ អ្នកតាមដាននយោបាយយល់ថា ការស្នើរបស់ពលរដ្ឋរស់នៅក្រៅប្រទេស គ្រាន់ជាសិទ្ធិសម្តែងមតិ តែគ្មានឥទ្ធិពលលើការសម្រេចរបស់រដ្ឋាភិបាលឡើយ។

ប្រ​មុខ​រដ្ឋា​ភិបាល​កម្ពុជា​ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២០​ ខែ​កុម្ភៈ​ ឆ្នាំ​២០២៥ ​បាន​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ឱ្យ​ពល​រដ្ឋ​រាយ​ការណ៍ ​ប្រសិន​បើ​មាន​ការ​រើស​អើង ​នៅពេល​ប្រើ​បណ្ណ​បេឡា​ជាតិ​សន្ដិ​សុខ​សង្គម​(ប.ស.ស)​ បណ្ណ​សមធម៌ ​និង​បណ្ណ​ងាយ​រង​ហា​និភ័យ​ ដើម្បី​ទទួល​ការ​ព្យាបាល​ជំងឺ​នៅ​មន្ទីរ​ពេទ្យ​។​ ការ​លើក​ឡើង​របស់​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តីហ៊ុន ម៉ាណែត ​ធ្វើ​ឡើង​ បន្ទាប់​ពី​មាន​ករណី​ស្ត្រី​ម្នាក់​ស្លាប់​កូន​ក្នុង​ផ្ទៃ ​នៅ​មន្ទីរ​ពេទ្យ​បង្អែក​ខេត្ត​តាកែវ​។ គ្រួសារ​របស់​ស្រ្តី​រង​គ្រោះ​អះ​អាង​ថា ​រឿង​នេះ​កើត​ឡើង​ដោយ​សារ​ មក​ពី​គ្រូ​ពេទ្យ​រើស​អើង​ពួកគេ​ដែល​ប្រើ​ប​ណ្ណ ប.ស.ស​ នៅ​ពេល​ចូល​ទៅ​ទទួល​ការ​ព្យាបាល​នៅ​មន្ទីរ​ពេទ្យ​។​ តើ​ត្រូវ​មាន​យន្ត​ការ​អ្វី​ខ្លះ​ដើម្បី​ធានា​ថា ​គ្មាន​ការ​រើស​អើង​ចំពោះ​អ្នក​ជំងឺ​ប្រើ​បណ្ណ.បស.ស?​

សារព័ត៌មានថៃ The Nation នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី២០កុម្ភៈ បានចុះផ្សាយព័ត៌មានស្តីពីភាពតានតឹងនៅឯប្រាសាទតាមាន់ធំ ដោយថា ភាគីនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែតបានទាក់ទងទៅរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិថៃ លោក ភូមថាំ វីឆាយ៉ាឆៃ ដើម្បីនិយាយសុំទោស។ នៅក្នុងអត្ថបទចុះផ្សាយរបស់កាសែត បាងកកប៉ុស្តិ៍ លោក ភូមថាំ វីឆាយ៉ាឆៃ រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិថៃបានបដិសេធ ច្រានចោលដោយថា ព័ត៌មានរបស់កាសែត The Nationជាព័ត៌មានមិនពិត។ អ្នកតាមដានសង្គម យល់ថា ការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានខុសពីសំណាក់សារព័ត៌មានថៃ អាចនាំឲ្យបញ្ហាប្រឈមមុខដាក់គ្នារវាងកម្ពុជា-ថៃ នៅឯប្រាសាទតាមាន់ធំ កាន់តែតានតឹង។

សភាវៀតណាមកាលពីថ្ងៃទី១៨ កុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥កន្លងទៅ បានបោះឆ្នោតអនុម័តច្បាប់រៀបចំរដ្ឋាភិបាលថ្មី ដែលនៅក្នុងនោះ បក្សកុម្មុយនិស្តវៀតណាមគ្រោងកាត់បន្ថយការចំណាយរបស់រដ្ឋពី១៥ ទៅ ២៥ % និងលុបចោលក្រសួងចំនួន៤។ តាមរយៈការអនុម័តច្បាប់រៀបចំរដ្ឋាភិបាលថ្មីដែលនឹងចូលជាធរមាននៅថ្ងៃទី ១ ខែមីនាខាងមុខ រដ្ឋាភិបាលវៀតណាមមានក្រសួងតែចំនួន១៤ប៉ុណ្ណោះ។ កម្ពុជាឯណេះវិញដែលជាប្រទេសជិតខាង មានក្រសួងចំនួន២៨ ពោលគឺទ្វេដងបើប្រៀបធៀបនឹងវៀតណាម ។ ចំពោះអ្នកជំនាញផ្នែកអភិបាលកិច្ច និងគោលនយោបាយ បរិបទនៅប្រទេសកម្ពុជា ខុសគ្នាពីប្រទេសវៀតណាម ព្រោះថា ការបង្កើតក្រសួងស្ថាប័នផ្អែកទៅលើតម្រូវការរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។ ទោះជាយ៉ាងណាក្តី អ្នកជំនាញចង់ឃើញរដ្ឋាភិបាលពង្រឹងប្រសិទ្ធភាពការងារនៅតាមក្រសួងដែលមានស្រាប់ និងត្រូវរំសាយមន្ត្រីណាដែលមានត្រឹមតែឈ្មោះ ហើយគ្មានតួនាទីការងារត្រឹមត្រូវ។ ការមានមន្រ្តីដែលមានតែឈ្មោះនេះបានធ្វើឲ្យរដ្ឋចំណាយថវិកាអស់ច្រើន និងមិនចំគោលដៅ។