ព្រឹត្តិការណ៍​កម្ពុជា​ប្រចាំថ្ងៃ

របាយការណ៍របស់អគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជាបង្ហាញថា ទំហំពាណិជ្ជកម្មរវាងកម្ពុជាជាមួយទីផ្សារអន្តរជាតិរយៈពេល២ខែដើមឆ្នាំ២០២៥ មានប្រមាណ ៩,៤ពាន់លានដុល្លារ ពោលកើនចំនួន ១៦,៣% បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំ២០២៤។ អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចខ្លះមើលឃើញថា កំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជានៅដើមឆ្នាំ២០២៥ នេះ ជាលទ្ធផលនៃការប្រឹងប្រែងរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការធ្វើកំណែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ច។ តែអ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចខ្លះទៀតយល់ថា តុល្យភាពនៃជញ្ជីងពាណិជ្ជកម្មរវាងកម្ពុជាជាមួយអន្តរជាតិនៅមិនទាន់ល្អនៅឡើយទេ៕

សហ​ភាព​សហព័ន្ធ​យុវជន​កម្ពុជា​បាន​ប្រកាស​ជា​ផ្លូវ​ការ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៩ ​ខែ​មីនា​ពី​ការ​ត្រៀម​រៀប​ចំ​ព្រឹត្តិការណ៍អង្គរ​សង្ក្រាន្ត ឆ្នាំ​២០២៥ ក្រោម​ប្រធាន​បទ «ញញឹម​សាទរ​សង្ក្រាន្ត​ឆ្នាំថ្មី»​។ ​ព្រឹត្តិ​ការណ៍​នេះ​នឹង​រៀប​ចំ​ធ្វើនៅ​ខេត្ត​សៀម​រាប​រយៈ​ពេល​ ៣​ថ្ងៃ​ពី​ថ្ងៃទី​ ១៤ ដល់ ១៦ ខែ​មេសា ឆ្នាំ​២០២៥​។​ មាន​មតិ​ខ្លះ​លើក​ឡើង​ថា ​ការ​រៀប​ចំ​ព្រឹត្តិ​ការណ៍​នេះ​ គឺ​ជាការ​ចំណាយ​ថវិកា​ខ្ជះ​ខ្ជាយ និង​ជាការ​បង្កើត​ព្រឹត្តិការណ៍​ដើម្បី​បង្វែរ​ព្រឹត្តិ​ការណ៍​។​ តែ​នៅព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី​១១ ខែ​មីនា ​ប្រមុខ​រដ្ឋា​ភិបាល​ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បាន​ការ​ពារ​ផែន​ការ​រៀប​ចំ​ព្រឹត្តិ​ការណ៍​ «អង្គរ​សង្ក្រាន្ត»​ ថា​ គឺ​ជា​ការ​ទាក់​ទាញ​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​ និង​មិន​មែន​ជាការ​បង្កើត​ព្រឹត្តិការណ៍​ដើម្បី​បង្វែរ​ព្រឹត្តិការណ៍​នោះ​ទេ​។​

នៅថ្ងៃទី៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ដ្រីកម្ពុជាបានចេញសារសំឡេងមួយពាក់ព័ន្ធនឹងការរៀបចំចរាចរណ៍នៅពេលមានក្បួនរថយន្តធ្វើដំណើរតាមផ្លូវរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំ។ តាមលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត កងកម្លាំងរក្សាសណ្ដាប់ធ្នាប់គួរតែកាត់បន្ថយរយៈពេលនៃការបិទផ្លូវ និងមិនចាំបាច់បិទផ្លូវទាំងអស់ទេ។ ចំណែកករណីមានឡានសឺរ៉ែន គឺត្រូវសម្រួលឱ្យធ្វើដំណើរទៅមុន។ អ្នកតាមដានសង្គមយល់ថា ដើម្បីកុំឱ្យមានការកកស្ទះចរាចរណ៍ គឺទាល់តែកងកម្លាំងកុំបិទផ្លូវទុកមុនយូរពេក និងថា រដ្ឋគួរកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្នល់ក្នុងក្រុងបន្ថែមទៀត មិនថាផ្លូវអាកាស ឬផ្លូវក្រោមដី។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមរបស់ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលដែលធ្វើការលើការគោរពសិទិ្ធមនុស្ស និងសិទ្ធិស្រ្តី ចេញផ្សាយថ្ងៃទី៨ មីនា បានលើកឡើងពីសំណូមពរឲ្យភាគីក្រុមហ៊ុននិយោជកចូលតុចរចាជាមួយកម្មករ និងសហជីពដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាទាក់ទងនឹងករណីកេងបន្លំប្រាក់ឈ្នួល និងអត្ថប្រយោជន៍នានាក្នុងអំឡុងវិបត្តិជំងឺកូវីដ១៩ជាពិសេសក្នុងករណីដែលរោងចក្របញ្ឈប់ប្រតិបត្តិការ។ មេដឹកនាំសហជីពបានបញ្ជាក់ថា ក្រុមហ៊ុនម៉ាកយីហោមួយចំនួនបានបិទទ្វារ ដោយមិនបានទូទាត់ប្រាក់សំណងត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ការងារ។ក្នុងន័យនេះ ក្រុមមេដឹកនាំសហជីពចង់ឃើញភាគីក្រុមហ៊ុនម៉ាយីហោ និងក្រសួងការងារចេញមុខដោះស្រាយបញ្ហាទាំងនេះ ដើម្បីផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងៗដែលបាត់បង់ ជូនកម្មករនិយោជិតវិញ។

ថ្ងៃទី៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ជាទិវាអន្ដរជាតិនារីលើកទី១១៤ ។ អ្នកធ្វើការពាក់ព័ន្ធនឹងការលើកកម្ពស់សមភាពយែនឌ័របានសម្លឹងឃើញថា នៅប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ សមភាពយេនឌ័រ នៅកម្ពុជាមានការរវិវត្តគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ ប៉ុន្តែទន្ទឹមនឹងការប្រែប្រួលជាវិជ្ជមាន អ្នកធ្វើការក្នុងផ្នែកនេះក៏សង្កេតឃើញថា ការប្រឈមរបស់ស្ដ្រី និងក្មេងស្រីក្នុងផ្នែកយេនឌ័រ ក៏នៅតែបន្ដមាន ដែលទាមទារឱ្យមានដំណោះស្រាយ។ ក្រសួងកិច្ចការនារីបានបញ្ជាក់ថា ក្រសួង និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធនឹងបន្ដចូលរួមលើកកម្ពស់សមភាពយេនឌ័រ ដើម្បីឱ្យស្ដ្រីនិងក្មេងស្រីគ្រប់រូបទទួលបានសិទ្ធិ សមភាព និងការអភិវឌ្ឍន៍ខ្លួន។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មថៃបានប្រាប់ទៅអង្គសភារបស់ថៃកាលពីថ្ងៃទី០៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ថា ថៃនឹងពិភាក្សាជាមួយឥណ្ឌា និងវៀតណាម ស្តីពីដំណោះស្រាយជាយុទ្ធសាស្ត្រ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការធ្លាក់ថ្លៃអង្ករនៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិ។ អ្នកជំនាញផ្នែកវិស័យស្រូវអង្ករ និងសេដ្ឋកិច្ចនានា បានមើលឃើញថា អង្ករកម្ពុជា ដែលនាំចេញទៅលក់នៅទីផ្សារអន្តរជាតិ នឹងមិនរងផលប៉ះពាល់អ្វីទេ ប្រសិនបើប្រទេសទាំងបីខាងលើដែលមានសក្តានុពលជាងគេខាងនាំចេញអង្ករ បានជួបគ្នាកំណត់តម្លៃអង្ករនាំចេញទៅទីផ្សារពិភពលោក។

នៅក្នុងជំនួបសំណេះសំណាលជាមួយសិល្បៈករ សិល្បៈការិនីនាថ្ងៃទី៥ ខែមីនា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែតបានឱ្យដឹងថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាកំពុងរៀបចំគិតគូរដាក់បញ្ចូល «សង្ក្រាន្ត» ទៅក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌអរូបីរបស់នៃអង្គការយូណេស្កូនាពេលឆាប់ៗ។ ការប្រកាសរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែតយ៉ាងដូចនេះធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីថៃបានបញ្ចូន « សង្ក្រាន្ត » ទៅដាក់ក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីរបស់អង្គការយូណេស្កូកាលពីថ្ងៃទី៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣។ សម្រាប់អ្នកជំនាញ កម្ពុជាត្រូវពន្លឿនដាក់សម្បត្តិវប្បធម៌ខ្មែរទាំងរូបី និងអរូបីទៅក្នុងបញ្ជីរបស់អង្គការយូណេស្កូ។ តែមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្រសួងវប្បធម៌ពន្យល់ថា ការចុះបញ្ជីត្រូវធ្វើតាមលំដាប់លំដោយ ដោយមិនអាចបង្ខំភ្លាមៗបានទេ។

លោក ប្រាក់ សុខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសបានលើកឡើងនៅក្នុងសន្និបាតនាថ្ងៃទី០៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ ថា ប៉ុន្មានឆ្នាំតទៅមុខ ការប្រកួតប្រជែងខាងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និងយុទ្ធសាស្ត្ររវាងមហាអំណាចធំៗនឹងកំណត់អំពីការប្រែប្រួលនៃស្ថានការណ៍តំបន់ និងពិភពលោក។ រូបភាពនេះក៏នឹងដាក់សម្ពាធដោយផ្ទាល់ ឬដោយប្រយោលលើប្រទេសអំណាចកណ្តាល ឬតូចតាច ដូចកម្ពុជាដែរ។ អ្នកវិភាគនយោបាយ និងភូមិសាស្ត្រនយោបាយខ្លះយល់ថាកម្ពុជាចាំបាច់ត្រូវធ្វើដំណើរទៅមុខប្រកបដោយភាពប្រយ័ត្នប្រយែង និងខ្លះទៀតថាការប្រកាន់ខ្ជាប់នូវខ្លឹមសារនៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពក្រុងប៉ារីស គឺជាមធ្យោបាយដ៏ល្អ។

របាយ​ការណ៍​ដែល​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​នៅ​ក្នុង​សន្និ​បាត​ក្រសួង​សុខា​ភិបាល​នាថ្ងៃ​ទី​៣ ខែ​មីនា ​២០២៥ ​បាន​បង្ហាញ​ថា​ ការ​ពិនិត្យ​ជំងឺ​ផ្លូវ​ចិត្ត​នៅ​ឆ្នាំ​២០២៤ ​មាន​ចំនួន​ ២៨២.៦១៥ ​ករណី ​គឺ​កើន​ឡើង​ចំនួន​១៩៧.៨២%​ ខណៈ​អ្នក​ជំងឺ​សម្រាក​ព្យាបាល​នៅ​មន្ទីរ​ពេទ្យ​មាន​ចំនួន​ ៨.៧៩២នាក់ ​គឺ​កើន​ឡើង​ចំនួន​ ២៨.៥២%​ បើធៀប​នឹង​ឆ្នាំ​២០២៣​។​ អ្នក​ជំនាញ​សុខ​ភាព​ លើក​ឡើង​ថា​ វិបត្តិ​សេដ្ឋកិច្ច​ វិបត្តិ​គ្រួសារ ​សម្ពាធ​ការ​ងារ​ និងការ​ប្រកួត​ប្រជែង​ផ្នែក​សម្ភារៈ​និយម សុទ្ធ​សឹង​ជា​កត្តា​ដែល​នាំ​ឲ្យ​កើត​ជំងឺ​ផ្លូវ​ចិត្ត​។​ តើ​នឹង​មាន​ផល​ប៉ះ​ពាល់​អ្វីខ្លះ​ដល់​សង្គម​កម្ពុជា​នៅពេល​ដែល​ជំងឺ​ផ្លូវ​ចិត្ត​កើន​ឡើង​?

ថ្មីៗនេះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែតបានឲ្យក្រសួងអប់រំយកចិត្តទុកដាក់លើរបបអាហាររបស់សិស្សតូចៗ ពិសេសទាក់ទងនឹងភេសជ្ជៈផ្អែមខ្លាំង និងភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំង។ តាមលោក ហ៊ុន ម៉ាណែតការទទួលទានភេសជ្ជៈផ្អែម និងភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំងនេះជាបញ្ហាដែលត្រូវប្រកាសអាសន្ន ព្រោះកុមារតូចៗជាច្រើនកំពុងមានជំងឺទឹកនោមផ្អែម។ អ្នកជំនាញសុខភាពយល់ឃើញដូចគ្នានិងស្នើឲ្យរដ្ឋាភិបាលចាត់វិធានការម៉ឺងម៉ាត់ជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធ ពិសេសជាមួយក្រុមហ៊ុនភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំង។ តើរដ្ឋាភិបាលគួរមានអនុសាសន៍និងវិធានការអ្វីខ្លះដើម្បីទប់ស្កាត់ការទទួលទានភេសជ្ជៈផ្អែម និងប៉ូវកម្លាំង?