ព្រឹត្តិការណ៍​កម្ពុជា​ប្រចាំថ្ងៃ

ការបង្រៀនគួរក្រៅម៉ោងរបស់គ្រូបង្រៀនក្នុងសាលារដ្ឋ បានក្លាយជារឿងធម្មតាទៅហើយក្នុងផ្នត់គំនិតរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ។ ក៏ប៉ុន្តែអ្នកវិភាគសង្គមយល់ថា ការបង្រៀនគួរក្រៅម៉ោងបែបនេះ បានឆ្លុះបញ្ចាំងពីកម្សោយនៃប្រព័ន្ធអប់រំកម្ពុជាក្រោមការតាមដាន និងគ្រប់គ្រងដោយក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា។ អ្នកវិភាគទាំងអស់នោះលើកឡើងថា ការបើកថ្នាក់រៀនបំប៉នបន្ថែមក្រៅម៉ោង បានបង្កើតចេញជាវប្បធម៌បង្រៀនគ្មានតម្លាភាព ពិសេសប្រាស់ចាកពីក្រមសីលធម៌គ្រូបង្រៀនថែមទៀត។ បើតាមអ្នកតាមដានសង្គម បញ្ហានេះអាចប៉ះពាល់ដល់គុណភាពនៃការអប់រំក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងអាចធ្វើឱ្យបាត់បង់នូវធនធានមនុស្សមួយផ្នែកផង។

រដ្ឋាភិបាលបានសម្រេចបញ្ចុះពន្ធអាករនាំចេញថ្មធម្មជាតិមួយចំនួន ដូចជាថ្មធម្មជាតិមិនទាន់កែឆ្នៃចំនួន៨បន្ទាត់ពន្ធ ពីចំនួន៣០%មកត្រឹម១០% និងថ្មធម្មជាតិមិនទាន់កែឆ្នៃទម្រង់ផ្ទាំងចំនួន២បន្ទាត់ពន្ធ ពីចំនួន៣០%មកត្រឹម៥% និងថ្មធម្មជាតិកែឆ្នៃចំនួន១២បន្ទាត់ពន្ធ ពីចំនួន២០%មកសូន្យភាគរយ។  ថ្មធម្មជាតិទាំងនេះភាគច្រើនគេយកទៅផលិតចេញជាការ៉ូឡា សម្ភារៈប្រើប្រាស់ក្នុងផ្ទះដូចជាតុ ទូ កន្លែងចង្កា្រន្តបាយជាដើម។ ពាក់ព័ន្ធនឹងការបញ្ចុះតម្លៃពន្ធលើថ្មធម្មជាតិទាំងនេះ អ្នកវិភាគយល់ថា ជាការខាតបង់ដល់ចំណូលជាតិ និងជំរុញឱ្យក្រុមហ៊ុនឯកជនបង្កើនការបំផ្លិចបំផ្លាញធនធានធម្មជាតិរបស់កម្ពុជា។ ក៏ប៉ុន្តែតំណាងក្រសួងរ៉ែនិងថាមពលអះអាងថាមិនបង្កផលប៉ះពាល់អ្វីឡើយ។

ក្នុងអាណត្តិទី៧នេះ គេកត់សម្គាល់ឃើញថា រដ្ឋសភាមានតែគណបក្សនយោបាយចំនួន២ប៉ុណ្ណោះដែលទទួលបានអសនៈក្រោយការបោះឆ្នោតជាសាកលកាលពីពាក់កណ្តាលខែកក្តដាកន្លងទៅ។ ក្នុងនោះ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាទទួលបានអសនៈចំនួន១២០ និងគណបក្សហ៊្វុនសុិនបុិចទទួលអសនៈចំនួន៥ ដោយសរុបទាំងអស់មាន១២៥អសនៈ។ យ៉ាងណា ក្នុងអាណត្តិថ្មីនេះមានលក្ខណៈប្លែកបន្តិចកាលពីអាណត្តិចាស់ដោយមានវត្តមានរបស់គណបក្សផ្សេងអង្គុយក្នុងរដ្ឋសភាដែរ។ ក៏ប៉ុន្តែអ្នកតាមដានបញ្ហាសង្គមអះអាងថា ប្រសិទ្ធិភាពការងារបស់តំណាងរាស្ត្រក្នុងអាណត្តិនេះនឹងមិនខុសគ្នាប៉ុន្មានេះពីតំណាងរាស្ត្រកាលពីអាណត្តិចាស់នោះឡើយ ពិសេសការចេញមុខដោះស្រាយបញ្ហាជូនប្រជាពលរដ្ឋ និងការកោះហៅមន្ត្រីមកសាកសួរអំពីដំណើការការមិនប្រក្រតីក្នុងស្ថាប័នក្រសួង។

អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារនៃក្រសួងមហាផ្ទៃ​បានប្រកាសបើកប្រតិបត្តិការចុះ​បង្ក្រាបការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន​ក្នុងពន្ធនាគារនៅទូទាំងប្រទេសនៅក្នុងពេលដ៏ឆាប់ខាងមុខ ដោយគ្មានការឱ្យដំណឹងជាមុន។ ជាការចុះបង្ក្រាប​ផ្ទាល់ដោយ​អគ្គនាយកដ្ឋាន​ពន្ធនាគារ ​សហការជាមួយមន្ត្រីពេទ្យពន្ធនាគារ តាមរយៈ​ការធ្វើតេស្តទឹកនោម​រកសារធាតុ​ញៀន ទៅ​លើមន្ត្រីពន្ធនាគារ​ជាទូទៅ​ និងជនជាប់ឃុំ​ដែលមានការសង្ស័យ​ប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន​​។  ​ពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងនេះ អ្នកតាមដានបញ្ហាសង្គមចោទជាសំណួរជុំវិញប្រសិទ្ធិភាពនៃការចុះបង្ក្រាប និងចម្ងល់ហេតុអ្វីបានជាសារធាតុញៀនអាចហូរដល់ក្នុងពន្ធនាគារ។

នៅទីបំផុតប្រាក់ខែគោលរបស់កម្មករក្នុងវិស័យកាត់ដេរ នឹងកើនឡើងចំនួន៤ដុល្លារក្នុងមួយខែ សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៤។ តួលេខចុងក្រោយរបស់ភាគីពាក់ព័ន្ធ បានបោះឆ្នោតគាំទ្រ គឺចំនួន២០២ដុល្លារ ខណៈដែលលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានបន្ថែមចំនួន២$ ទៅជា ២០៤$ ក្នុងមួយខែ។ យ៉ាងណាមិញ ប្រាក់ខែគោល២០៤$  ភាគីសហជីពមួយចំនួនបានសម្តែងការសោកស្តាយ និងថាមិនសាកសម។ មិនសាកសម ព្រោះការចំណាយរបស់កម្មករមានការកើនឡើង។

ខ្សែភាពយន្ត «No More Bets» របស់ចិន ដែលនិយាយអំពីបទល្មើសឆបោកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញនៅតាមប្រទេសមួយចំនួនក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ កំពុងទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ តាមរយៈការបញ្ចាំងនៅក្រៅប្រទេស។ ជាខ្សែភាពយន្ត ដែលបាននិយាយអំពីបទល្មើសឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ តាមបណ្តាប្រទេសមួយចំនួន តួយ៉ាងទាំងកម្ពុជាផងនោះ ក៏បានរងប្រតិកម្មពីសាធារណជន ថា ជាការធ្វើឲ្យកម្ពុជាខូចឈ្មោះនៅលើឆាកអន្តរជាតិ។ ជាពិសេសនោះ គឺវិស័យទេសចរណ៍ ដែលរងផលប៉ះពាល់ពីការបញ្ចាំងខ្សែភាពយន្តមួយចំនួន។ នេះបើតាមអ្នកជំនាញកត់សម្គាល់។

លោក ​ហ៊ុន ​សែន ​អតីត​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី ​ នៅថ្ងៃម្សិលមិញនេះ បាន​ប្រាប់​ឲ្យ​ពិនិត្យ​ឡើង​វិញ​លើ​ការ​យក​ពន្ធ ​ស្រប​ពេល​មាន​ការផ្ទុះ​ឡើង​ថា​ រដ្ឋាភិបាលថ្មី «កៀប​យក​ពន្ធ»ពីពលរដ្ឋ​ក្រោយ​បោះ​ឆ្នោត​ឲ្យ​។ នេះបើតាមសារសំឡេងដែលវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិទទួលបាន។ ការណ៍នេះ អ្នកតាមដាននយោបាយ លើកឡើងជាទស្សនៈខុសៗគ្នា ជុំវិញសារសំឡេងរបស់លោក ហ៊ុន សែន ដោយខ្លះថា ជាការខ្វល់ខ្វាយបញ្ហាជាតិ ខណៈខ្លះទៀតថា ថាជាការធ្វើឲ្យរដ្ឋាភិបាលថ្មី មានពិន្ទុមិនល្អ។

ក្រុមហ៊ុនម៉ាក​​ល្បីៗ​ចំនួន​៦​ គឺ Adidas Nike Target USA GAP Puma Levi Strauss រងការចោទថាជំពាក់​ប្រាក់​កម្មករ​កម្ពុជា​ទាំង​ប្រាក់​ឈ្នួលនិង​ប្រាក់​បំណាច់បញ្ចប់​កិច្ច​សន្យា​ប្រមាណ​ជាង​ ៣០០​លានដុល្លារ​អំឡុង​​​កូវីដ​១៩។ តួលេខ​នេះ​ផ្អែក​តាម​ការស្រាវជ្រាវ​ក្នុង​យុទ្ធនាការ​សម្លៀក​បំពាក់​ស្អាតនៃ​អង្គកា​រ​​សង់ត្រាល់ សហព័ន្ធ​សហជីព​ប្រជាធិបតេយ្យកម្មករ​កាត់ដេរ​កម្ពុជា និង​សហព័ន្ធ​សហជីពកម្មករ​កម្ពុជា​​ ក្រោម​ចំណង​ជើង សម្ពាធ​ក្រោម​ថ្នេរ​ក្រណាត់​ស្ដីពីការ​បាត់​បង់​ប្រាក់​ឈ្នួល​ក្នុង​វិស័យ​កាត់ដេរ​កម្ពុជា។

រដ្ឋាភិបាលបានយល់ព្រមតាមសំណើក្រុមហ៊ុនសម្បទានព្រលានយន្តហោះហៅកាត់ថា SCA ក្នុងការដំឡើងថ្លៃសេវាកម្មអ្នកដំណើរ និងសេវាកម្មអាកាសចរណ៍ពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗទៀត។ ក្នុងនោះសេវាកម្មអ្នកដំណើរសម្រាប់ជនជាតិខ្មែរគឺឡើងដល់២៣ដុល្លារ ខណៈពីមុនតែ១៨ដុល្លារ។ ចំណែកជនជាតិបរទេសវិញ គឺឡើងដល់៣០ដុល្លារ ខណៈពីមុនតម្លៃតែ២៥ដុល្លារប៉ុណ្ណោះ។ ការដំឡើងថ្លៃសេវាកម្មអ្នកដំណើរនេះ ជាក្ដីព្រួយបារម្ភមួយធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់វិស័យទេសចរណ៍នៅកម្ពុជា ខណៈបច្ចុប្បន្នវិស័យនេះបាននិងកំពុងជួបនូវបញ្ហាប្រឈមនៅឡើយ។

សហរដ្ឋអាមេរិកបានសម្រេចផ្តល់ជំនួយ រង្វង់ទឹកប្រាក់១៨លានដុល្លារ ដល់កម្ពុជា​ឡើងវិញ ក្រោយតែការសម្រេចផ្អាក ក្រោយពេលបោះឆ្នោត។ នេះបើតាមការអះអាងរបស់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា អំពីជំនួបរវាង លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត និងអនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក។ កញ្ចប់ជំនួយ១៨លានដុល្លារនោះ ត្រូវបានក្រសួងការបរទេសអាមេរិក បានប្រកាសពីការផ្អាក ក្រោយពេលដែលខ្លួនអះអាងថា ការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រអាណត្តិទី៧ កន្លងទៅនេះ មិនបានប្រព្រឹត្តទៅដោយសេរី និងយុត្តិធម៌។ យ៉ាងណា ការទទួលជំនួយឡើងវិញនេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានបញ្ឈឺទៅក្រុមនយោបាយប្រឆាំង ឲ្យយល់ពីសារនយោបាយ និងចេះកាត់យល់ន័យនៃទំនាក់ទំនង រវាងកម្ពុជា និងអាមេរិក។