De Dag

Opnieuw slapen asielzoekers buiten voor de poorten van het aanmeldcentrum in Ter Apel. Asieldeskundigen zeggen deze week dat we terug bij af zijn. De hele asielketen zit nog steeds vast: er is te weinig plek om aan te melden, in asielzoekerscentra is het ook te vol en dat komt weer omdat mensen die een verblijfsvergunning hebben gekregen niet naar een huis kunnen. Zijn er ook zoveel problemen met asiel in de landen om ons heen?

In deze podcast maken we een rondje langs België, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. In alle drie de landen merken ze dat er in heel Europa minder mensen asiel aanvragen. In België slapen daardoor voor het eerst geen mannen op straat in Brussel. De Duitsers verspreiden asielzoekers over het hele land en ondanks dat dat goed gaat is de asieldiscussie springlevend. En in het Verenigd Koninkrijk worstelt de regering met de bootvluchtelingen die maar niet ophouden.

In deze aflevering gebruiken we cijfers uit 2025. Hier nog even op een rij. Er komen in heel Europa een kwart minder asielaanvragen binnen dan het jaar ervoor. In Nederland vroegen 24.073 mensen voor het eerst asiel aan, dat zijn 1,34 asielaanvragen per 1000 inwoners. In België waren dat 27.500, dat betekent 2,33 aanvragen per 1000 Belgen. In Duitsland melden 113.170 asielzoekers zich voor het eerst aan, 1,36 asielaanvragen per 1000 inwoners. En in het Verenigd Koninkrijk kwam het totaal op 100.625, dat komt neer op 1,43 aanvragen per 1000 inwoners. Dit gaat om asielaanvragen, een kleiner deel van deze mensen krijgt ook daadwerkelijk een verblijfsvergunning. De cijfers in heel Europa vind je hier. (https://www.vluchtelingenwerk.nl/nieuws-en-kennis/cijfers-over-vluchtelingen/cijfers-over-vluchtelingen-in-europa)

Reageren? Mail naar [email protected]

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Sprekers: Roemer Ockhuijsen, Charlotte Waaijers, Arjen van der Horst

Redactie: Lisa Konings

Eindredactie: Judith van de Hulsbeek

Ziekenhuisserie The Pitt zorgt de afgelopen tijd voor kijkcijferrecords en een reeks aan prijzen. Het ziekenhuisgenre staat weer volop in de belangstelling. Want ook de Amerikaanse zender CBS komt weer met een ziekenhuisserie, opnieuw een spin-off van Grey's Anatomy.

Van spectaculaire reddingsacties, bloederige ingrepen tot liefdesdrama's tussen chirurgen en arts-assistenten: ziekenhuisseries zijn al tientallen jaren een succesformule op televisie. Waarom blijven mensen daar massaal naar kijken?

In deze podcast verklaart tv-recensent Alex Mazereeuw het succes van series als The Pitt, ER, Grey's Anatomy, Scrubs en Dag & Nacht. "Er is een constante stroom nieuwe patiënten, verhaallijnen, je hebt heel veel drama om mee te werken", zegt hij. Daarbij heeft het, volgens Mazereeuw, "iets comfortabels heeft om te kijken naar mensen die weten wat ze doen."

Mazereeuw dat de series van nu gedurfder en een stuk grafischer zijn dan vroeger. "Vroeger was het allemaal iets keuriger, mocht er niet te veel bloed te zien zijn bijvoorbeeld. Nieuwe series verschijnen op streamingdiensten, daar zijn er minder regels".

En hoe realistisch zijn dit soort series eigenlijk? Wat herkennen artsen uit hun eigen werk? Volgens spoedeisende hulp arts Yara Basta komen nieuwere series behoorlijk in de buurt van de realiteit. "Je hebt een Grey's Anatomy en dat is allesbehalve realistisch, maar wel een heerlijke soap. En je hebt The Pitt en dat is heel realistisch. Dat is een feest van herkenning", aldus Basta.

Wel ziet ze dat er soms patiënten binnen komen die door de series verkeerde verwachtingen hebben. "Er komt niet voor elke snee een plastisch chirurg naar de Eerste Hulp om te hechten."

Reageren? Mail [email protected]

Presentatie en montage: Bart Tuinman
Redactie: Rosanne Sies
Eindredactie: Judith van de Hulsbeek

Opnieuw komt een extreem gewelddadige zaak van kindermishandeling naar buiten. In Stadskanaal worden twee moeders verdacht van het langdurig mishandelen, opsluiten en vernederen van hun kinderen.

Volgens klinisch psycholoog Leony Coppens gaat het om een vorm van kindermishandeling waar in Nederland te weinig kennis over is. In de Verenigde Staten wordt gesproken van child torture, kindermarteling. "Het is belangrijk dat we onderscheid maken tussen deze vorm van kindermishandeling en andere vormen", aldus Coppens. Het gaat over systematisch en doelbewust geweld tegen kinderen, "waar vaak een sadistisch aspect aan zit".

Evelien maakte het als kind mee. Ze werd opgesloten, moest uren in de kou naakt op het dak staan en kreeg soms dagenlang geen eten. "Iedereen zat lekker te eten aan tafel. Dan mocht ik niet mee eten en moest ik toekijken".

In de podcast vertellen Leony Coppens en ervaringsdeskundige Evelien waarom zij meer aandacht vragen voor deze vorm van mishandeling. Welke patronen zien zij terug in kindermishandelingszaken zoals in Stadskanaal? Waarom blijft deze vorm van geweld vaak lang onzichtbaar? En wat doet dit geweld met een kind?

Reageren? Mail [email protected]

Presentatie en montage: Bart Tuinman
Redactie: Rosanne Sies
Eindredactie: Judith van de Hulsbeek

Sinds ebola in de jaren zeventig voor het eerst opdook zijn er al bijna twintig grote uitbraken geweest. Altijd in Afrikaanse landen. Momenteel zijn er grote zorgen over een uitbraak in Congo met een variant waar nog geen vaccin voor is.

Anna Simon is internist en werkte sinds 2014 bij verschillende ebola-uitbraken in Congo en Sierra Leone. Zaterdag gaat ze opnieuw naar Congo. In de podcast vertelt ze over de horror van ebola die zij recht in de ogen heeft gekeken, maar ook over de lichtpuntjes en de inmiddels verbeterde methodes om de ziekte in te dammen. 

Bram Vermeulen is journalist bij de VPRO en voormalig Afrika-correspondent van de NOS. Hij deed in 2019 verslag van een grote ebola-uitbraak in Congo en de 'colletieve staat van paranoia' waar inwoners toen in verkeerden. Er was veel wantrouwen, met name naar Westerse artsen en de WHO. 

Zelf kwam hij bij het passeren van de grens overigens ook onmiddellijk in 'een staat van ebola' terecht. 

Reageren? Mail [email protected]

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Marco Geijtenbeek en Max Smedes

N.B. In de podcast is een deel te horen van een reportage die de BBC in 2014 maakte. De gehele reportage vind je hier. 

Een groep van ruim dertig wadlopers kwam dit weekend vast te zitten voor de kust van Ameland. Er werden reddingsboten en een helikopter van de kustwacht ingezet om ze terug aan wal te krijgen.

Willard Molenaar, schipper bij KNRM Ameland, werd opgepiept en kwam direct in actie. Hij kent het gebied goed en vertelt wat de gevaren zijn. Met name slibvorming kan het wadlopen moeilijk maken.

De afgelopen jaren is er met name in het eerste stuk van de route veel slib bijgekomen, vertelt waddengids Peter Laagland van Avontuurlijk Wadlopen. En daardoor zijn de tochten ook zwaarder geworden. Niet iedereen is daar voor geschikt en voor gidsen is volgens hem vaak het grootste risico de afweging of deelnemers wel fit genoeg zijn. Die afweging wordt deels op de dijk gemaakt op basis van hoe iemand gekleed is of op basis van leeftijd en postuur. 'Maar je kunt het niet altijd goed inschatten.'

Reageren? Mail [email protected]

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Max Smedes en Marco Geijtenbeek

Van onze correspondent... is een serie van de makers van podcast De Dag. Iedere zondag maken we kennis met een van de correspondenten van de NOS, het land waar ze wonen, en de verhalen die wat hen betreft meer aandacht verdienen. Vandaag: Anoma van der Veere, correspondent Japan. 

Een land dat veel mensen mysterieus en intrigerend vinden, met z'n kersenbloesem, groene thee-ceremonies en anime-series. Dat is niet gek, zegt Anoma, want de Japanse overheid draagt dit beeld al jarenlang actief uit. Maar het Cool Japan-beleid, zoals het officieel heet, leidt er toe dat we minder oog hebben voor andere ontwikkelingen in het land. Japan heeft sociaal-economische problemen, onder meer door de vergrijzing. En ook de vierde economie ter wereld, want dat is Japan, merkt de gevolgen van de Iran-oorlog.

Aan Anoma de taak om ook die verhalen te vertellen. Maar hoe doe je dat, in een land waar je mensen niet zo direct kunt benaderen als hier in Nederland? En hoe ontdek je wat Japanners echt bedoelen, wanneer ze je complimenteren met je horloge, of je een kopje thee komen brengen?

​​​​​​​Volgende week: een gesprek met Arjen van der Horst, correspondent in het Verenigd Koninkrijk. Heb je een vraag voor hem stuur die dan, liefst in een audioberichtje, naar [email protected]

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Rosanne Sies

Nieuwsuurverslaggever Marijn Duintjer Tebbens was de afgelopen tijd veel in Loosdrecht om daar te praten met inwoners over de protesten rondom de opvang van asielzoekers en wat dat met hun gemeente doet. Met camera en microfoon fietste hij er bijna dagelijks naartoe. 

De gebeurtenissen worden in het dorp ervaren als een splijtzwam. Inwoners vertellen dat ze het gevoel hebben dat ze moeten kiezen of ze voor of tegen de opvang zijn. En mensen die er geen problemen mee hebben, durven zich niet altijd uit te spreken uit vrees dat ze dan 'aangevallen worden'.

En hoe duidelijk is het onderscheid tussen 'bezorgde burgers' en extremistische groepen?

Reageren? Mail [email protected] 

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

De Amerikaanse president Donald Trump en de president van China Xi Jinping ontmoeten elkaar deze week. Ze praten over handel en economische samenwerking, maar het gaat ook over AI. De landen zijn verwikkeld in een strijd rondom kunstmatige intelligentie. Wie ontwikkelt het sterkste AI-model?

Volgens AI-deskundige Paul Verhagen doet de Verenigde Staten het beter als het gaat om grote AI-modellen zoals ChatGPT en China bij praktische toepassingen, zoals robots en drones. Ondertussen probeert de Verenigde Staten China af te remmen met exportbeperkingen op krachtige computerchips.

In deze aflevering van De Dag kijken we hoe AI de relatie tussen de twee grootmachten beïnvloedt. Is het alleen concurrentie? Of ontstaat er ook druk om samen te werken. Volgens Verhagen is de hele wereldorde aan het kantelen. 'Ik denk dat die spanning verder oploopt. Maar ik verwacht ook dat er een nieuwe driehoeksverhouding ontstaat tussen de Verenigde Staten, China en Europa.'

Reageren? Mail [email protected]

Presentatie en montage: Bart Tuinman
Redactie: Max Smedes
Eindredactie: Rosanne Sies

Een fictief hoorspel uit de jaren vijftig over een kernbom op Nederland mocht nooit worden uitgezonden. Uit angst voor paniek. Die angst voor kernwapens is sinds die tijd nooit helemaal gaan liggen - de discussie over kernwapens is weer helemaal terug. Het verdrag over nucleaire wapens tussen de Verenigde Staten en Rusland is verlopen. En de Franse president wil zijn kernwapenarsenaal uitbreiden.

In deze podcast legt generaal buiten dienst Mart de Kruif uit hoe we van de Koude Oorlog en de Cubacrisis naar nieuwe nucleaire spanningen zijn gegaan. Volgens De Kruif betekenen meer bommen niet direct minder veiligheid. "Ze zijn er, ze gaan niet meer weg. Het enige goede nieuws is, iedereen weet: als ik ze ga inzetten is het ook het einde van mijzelf".

Reageren? Mail: [email protected]
Presentatie en montage: Bart Tuinman
Redactie: Lars Hulshof

Het lijkt bijna niet meer de vraag óf, maar meer wannéér je te maken krijgt met een hack van je persoonsgegevens. 

De kans is groot dat de groep ShinyHunters erachter zit. Dit jaar werden onder meer provider Odido en studie-app Canvas - en daarmee miljoenen Nederlanders - al slachtoffer van de groep.

Pim Takkenberg is algemeen directeur Benelux bij beveiligingsbedrijf Northwave Cyber Security, dat bedrijven bijstaat die gehackt zijn. ShinyHunters is voor hem geen onbekende partij. Hij vertelt wat we weten over deze groep en over hoe ze te werk gaan. En wat ze drijft - want bij ShinyHunters lijkt het niet alleen maar te gaan om geld. 

Reageren? Mail naar [email protected]

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra 

Redactie en eindredactie: Rosanne Sies