De Dag

De nachttrein is bezig met een ware comeback, er komen steeds meer trajecten bij. Vanaf vandaag gaat er uit Nederland twee keer in de week een nieuwe slaaptrein naar onder andere Praag, Wenen, Venetië, en Milaan. Eerder dit jaar ging al een dagelijkse trein naar Wenen en Innsbruck van start en de Nederlandse oprichters van het bedrijf European Sleeper hopen dat hun eerste nachttrein van Brussel naar Praag vanaf de lente gaat rijden. 

Dat is goed nieuws voor de vele treinliefhebbers die Nederland rijk is. Een van de grootste treinfanaten is Elmer van Buuren. In podcast De Dag vertelt hij hoe hij als kind spoorboekjes in bed las en ervan droomde om directeur te zijn van zijn eigen spoorbedrijf. Dat is hij inmiddels: hij is mede-oprichter van European Sleeper, dat werkt aan de terugkeer van de slaaptrein in Europa. Voor de toekomst heeft hij grote ambities. Treinreizigers en nachttreinliefhebbers zijn dromers, zegt hij en dat is sinds zijn jeugd voor hem persoonlijk ook nooit meer veranderd. 

Reageren? Mail [email protected]

Noot: archiefmateriaal in de podcast is afkomstig uit 'De Andere Tijden Special: De Europese treindroom'

Juist in de week dat er voor de Afghanen op Nederlandse evacuatielijsten enige hoop gloorde, kwam er vanochtend een dramatisch bericht: een Afghaanse tolk die voor Nederlanders heeft gewerkt is gisteravond doodgeschoten door de Taliban in Kabul. NOS-collega's Thomas Spekschoor en Devi Boerema hadden al weken contact met deze man en vertellen vlak nadat ze het bericht binnenkregen in podcast De Dag wat er is gebeurd. 

Thomas en Devi hebben achter de schermen intensief contact met een groep tolken die, net als de man die nu vermoord is, op de evacuatielijst staan. Enkelen van hen konden deze week mee op een vlucht vanuit Kabul naar Pakistan. Voor het eerst sinds de machtsovername van de Taliban lukte het om een groep per vliegtuig het land uit te krijgen. Maar dat ging niet zonder slag of stoot en er kleven grote risico's aan, want de Taliban weten precies om welke mensen het gaat. 

Reageren? Mail [email protected]

In de podcast het verhaal van de 39-jarige Kim Koumans. Zij danste op topniveau in de latin dance. Ze zegt dat ze jarenlang is vernederd, mishandeld en seksueel misbruikt en dat er in de danswereld structureel sprake is van het kleineren en mishandelen van (minderjarige) dansers. "Het is een heftige uitspraak, maar we noemen het toch wel een verkrachtingscultuur." Ze vertelt dat ze niet zal rusten voordat kinderen veilig kunnen dansen, want nu is dat volgens haar nog niet het geval.

Koumans' strijd voor een veilige danscultuur heeft er toe geleid dat er vandaag in de Tweede Kamer over grensoverschrijdend gedrag in de danssport gepraat wordt en dat er waarschijnlijk een onafhankelijk onderzoek naar komt. Er zijn veel parallellen met de misstanden in de turnwereld, waar het ruim twintig jaar heeft geduurd voordat doordrong dat er een structureel en gigantisch probleem was. Van oud-turnsters had twee derde ermee te maken gehad. Nu er soortgelijke verhalen komen uit de danswereld, is de hoop dat er dit keer sneller actie wordt ondernomen.

​​​​​​​Reageren? Mail [email protected]

In Polen gingen dit weekend tienduizenden mensen de straat op om loyaliteit te tonen met de Europese Unie en om afstand te nemen van de Poolse regering die op ramkoers ligt met Brussel. Het was een hoge opkomst en ook een overgrote meerderheid van de Polen wil in de EU blijven. Toch valt het woord Pol-exit steeds vaker: een vertrek van Polen uit de Europese Unie. Want de vraag is hoe diep het pro-Europa gevoel eigenlijk gaat. Willen Polen ook de democratische processen omarmen die bij een lidmaatschap horen en wat blijft er over van de loyaliteit als de financiële steun uit Brussel afneemt?

Niet veel, zegt de Pools-Nederlandse Malgorzata Bos-Karczewska in podcast De Dag. Ze is hoofdredacteur van een nieuwssite voor Polen in Nederland en maakt zich zorgen om wat volgens haar een dun EU-sentiment is. "Er is veel breder steun voor de EU dan voor democratie."

EU-correspondent Kysia Hekster is in Polen om het Europese sentiment van de Polen ook buiten de steden wat nader te beluisteren. En ze legt uit voor welke dilemma's het de Europese Commissie stelt.

Reageren? Mail [email protected]

De moordenaars van advocaat Derk Wiersum moeten 30 jaar de gevangenis in. De mannen dus die 'een aanslag pleegden op de rechtsstaat'. Rechtbankverslaggever Mattijs van de Wiel vertelt in podcast De Dag wat er in de rechtszaal tijdens de uitspraak te merken was van de impact die deze zaak heeft op de gerechtelijke macht.

Lucas Korsten van de Nederlandse orde van Advocaten vertelt hoe de advocatuur sinds die fatale dag op 18 september 2019 is veranderd. Hij werkt samen met het ministerie van Justitie en Veiligheid aan betere bescherming voor advocaten. Zij worden regelmatig bedreigd en sinds de moord op Wiersum kunnen ze er niet zomaar meer vanuit gaan dat ze veilig zijn. Er is al veel verbeterd, maar ze blijven zich kwetsbaar voelen, vertelt Korsten, terwijl hij piketdienst heeft bij de speciale noodtelefoon die voor advocaten is ingesteld.

Reageren? Mail [email protected]

Een klokkenluider zegt dat hij de hand heeft weten te leggen op maar liefst veertig gigabyte aan videomateriaal, foto's en documenten over martelingen in Russische gevangenissen. Deze week werden al enkele video's online gezet en mogelijk volgt er dus veel meer. Dat er gemarteld wordt in Russische gevangenissen is bekend, maar de hoeveelheid materiaal is bijzonder. 

Duidelijk is dat er een groot probleem is met martelingen in het Russische gevangenissysteem, zegt Ruslandkenner Helga Salemon in podcast De Dag. En het Westen kijkt volgens haar weg.

Zelf is Salemon net terug van een reis waarin ze ex-gevangenen sprak uit Wit-Rusland, waar het ook speelt. Internationale aandacht voor 'het rotte systeem' is belangrijk, zegt ze, maar de vraag is of de impact van het klokkenluidersmateriaal groot genoeg is om er werkelijk wat aan te veranderen.  

Reageren? Mail [email protected]

Experts staan ervan te kijken: de gasprijzen schieten de laatste dagen door het dak, er lijkt geen rem op te zitten. Het is een wereldwijd probleem, maar Nederland is door de sluiting van het Groningse gasveld extra kwetsbaar geworden voor extreme gasprijzen en mogelijk zelfs voor energietekorten, waarschuwden experts deze week. De vraag wordt daarom alweer hardop gesteld of de Groningse gaskraan niet toch open moet blijven. 

De in Groningen geboren en getogen Wendelmoet Boersema schreef het boek Gronings Goud over de macht van gas en de rol van Rusland. Ze vertelt in podcast De Dag hoe ze in Groningen de bui alweer voelen hangen en hoe we ons in Nederland, ondanks alle discussie over het gas, toch nog door de prijzen laten verrassen. Duidelijk is in ieder geval dat de extreem hoge energieprijzen meer zijn dan een incident.

Reageren? Mail [email protected]

Demissionair staatssecretaris Ankie Broekers-Knol heeft zich dit weekend de woede op de hals gehaald van de Tweede Kamer met haar inmiddels veel besproken interview in het AD. Daarin zegt ze dat er mogelijk honderdduizend Afghaanse vluchtelingen naar Nederland willen komen en dat het zonde voor Afghanistan zou zijn als er teveel hoogopgeleide mensen uit het land vertrekken. Een dag later kwamen er excuses, maar het geduld met Broekers-Knol lijkt in politiek Den Haag wel zo'n beetje op, ook bij coalitiegenoten. Want ze werkt zich keer op keer in de nesten, toont weinig empathie, mist dossierkennis en licht de kamer laat, niet of onvolledig in - zo luidt de kritiek breeduit. Een aantal oppositiepartijen overweegt vandaag een motie van wantrouwen of afkeuring in te dienen. 

Nieuwsuur-verslaggever Jeroen Stans volgt Broekers-Knol al sinds haar aantreden als staatssecretaris van Justitie en Veiligheid en vertelt in podcast De Dag hoe de problemen op die zware en gevoelige portefeuille onder Broekers Knol alleen maar groter zijn geworden. 

Reageren? Mail [email protected]

Het is de week van de Nobelprijzen. Wie wint krijgt een geldprijs, maar is daarna vooral voor de rest van zijn leven Nobelprijswinnaar en een grotere eer bestaat er haast niet. Geen enkele wetenschappelijke prijs wordt zo begeerd als de Nobelprijs. Maar hij wordt ook bekritiseerd onder meer omdat de prijzen altijd maar naar dezelfde vakgebieden gaan en bovendien meestal naar oude, witte mannen. Ook worden er hele lijsten bijgehouden van oud-winnaars die na het winnen van hun prijs controversiële en onwetenschappelijke theorieën zijn gaan aanhangen. Als je dat allemaal weet, rijst de vraag: gaan de Nobelprijzen wel naar de juiste mensen?

Misschien niet, zegt wetenschapper en auteur Jelle Reumer in podcast De Dag. Maar de kritiek doet volgens hem niet af aan de waarde van de Nobelprijzen, want die zijn juist in een tijd dat de wetenschap onder druk staat, belangrijker dan ooit.

Jelle Reumer schreef samen met Martijn van Calmthout het boek Nobel op de kaart, over Nederlandse Nobelprijswinnaars. 

Reageren? Mail [email protected]

Jarenlang hoorden we vrijwel niets over matchfixing in Nederland, maar de afgelopen tijd is het opeens weer volop in het nieuws. Dat heeft te maken met een onderzoeksproject van NOS-journalisten Ben Meindertsma en Guido van Gorp, die in de podcastserie Gefixt een inkijk geven in deze donkere kant van de sport. Ze spreken met sporters, gokkers, autoriteiten en voor het eerst komt er ook een zelfverklaarde fixer aan het woord die vertelt hoe makkelijk het is om in Nederland wedstrijden te manipuleren. Ondertussen lijkt niemand er iets aan te willen of kunnen doen.

In podcast De Dag een gesprek met Ben en Guido over hun zoektocht naar voorbeelden van matchfixing in Nederland en de invloed van de gokmarkt en criminelen op wat er hier op het veld gebeurt. 

Reageren? Mail [email protected]