De Dag

Een reeks aanvallen en aanslagen versterken in aanloop naar de verkiezingen in Duitsland het gevoel van onveiligheid. Migratie en asiel zijn hét verkiezingsthema geworden.

Vandaag kan een cruciale dag in de Duitse politieke geschiedenis worden. Oppositieleider Merz (CDU/CSU) brengt een pakket vergaande asielmaatregelen in de Bondsdag. Om een meerderheid achter zijn plannen te krijgen, heeft Merz het AfD nodig. Tot nu toe werd samenwerking met de radicaal-rechtse partij consequent afgewezen. Deze 'Brandmauer' in de Bondsdag lijkt nu, voor het eerst, afgebroken te worden.

Correspondent Chiem Balduk zet in deze podcast uiteen hoe verschillende steekpartijen en aanslagen het afgelopen jaar in Duitsland hebben geleid tot hard debat over migratie en asiel. Merz kiest er nu volgens hem welbewust voor om nog vóór de verkiezingen een omstreden asielpakket naar de Bondsdag te brengen. Daarmee neemt hij volgens critici een groot politiek risico, omdat hij zo 'lucht geeft' aan wat wordt gezien als het smeulende vuur van de AfD. 

Wat Merz betreft, hoeft de brandmuur niet afgebroken te worden. Daarvoor legt hij de bal bij de SPD en de Groenen: als zij voor stemmen, is de steun van AfD niet nodig. De Groenen spreken van chantage. 

Reageren? Mail [email protected]

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Een eindeloze stoet van honderdduizenden Gazanen is deze dagen op weg naar huis, nu Israël de blokkade naar het Noorden heeft opgeheven. Met karren, vrachtwagens of zwaarbepakte auto's, maar de meesten lopend, rennend, soms zingend. Want de vreugde is groot. Eindelijk kunnen ze terug naar hun huis, of wat daar van over is. Maar hoe kun je blij zijn in de wetenschap dat je vooral puin zal aantreffen?

Unicef-hulpverlener Roos Bollen stuurde deze podcast vanuit Gaza de afgelopen tijd audioberichten op en schetst daarin de verwoesting die zij daar om zich heen ziet. Er staat volgens haar in heel Gaza bijna niets meer overeind, naar schatting is 90 tot 95% van de gebouwen verwoest. Dat mensen nu in het puin gaan graven naar bezittingen, of te midden van de puinhopen kamp opslaan is levensgevaarlijk. 

Landendirecteur van CARE Jolien Veldwijk is het daar mee eens. Zij vertelt wat zij hoort van de 60 lokale hulpverleners die zij in Gaza aanstuurt. Een groot deel van hen kan zelf ook weer voor het eerst naar huis. Deze terugkeer van honderdduizenden mensen naar een totaal verwoest gebied dat 15 maanden zo goed als afgesloten is geweest, brengt grote humanitaire risico's met zich mee, zegt ze. Toch snapt iedereen die daar is dat er geen andere optie is en ook dat ondanks alle zorgen de opluchting groot is. 

Reageren? Mail [email protected]

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek en IJsbrand Terpstra 

Erasmusschutter Fouad L. noemt het vermoorden van z'n buurvrouw, haar dochter van 14 en zijn docent "het uitvoeren van een recept". Op 23 september 2023 pleegt L. die drie moorden, hij sticht brand in het Erasmus MC en zorgt voor paniek in Rotterdam. De inhoudelijke behandeling van de rechtszaak tegen hem ging vandaag van start.

Al voor het zo gruwelijk misging, waren er signalen dat het met L. niet goed ging. Hij mishandelde bijvoorbeeld dieren, vertelt verslaggever Mattijs van der Wiel in podcast de Dag. Al die signalen leidden ertoe dat het OM de Erasmus universiteit opriep L. geen diploma te geven. Dat blijkt voor L. de druppel, laat hij vandaag in de rechtszaal weten. 

Hoe worden die risico's ingeschat door hulpverleners? Bauke Koekkoek is crisisdienstverpleegkundige, lector aan de politieacademie en lector onbegrepen gedrag aan de Hogeschool Arnhem Nijmegen en weet wat de variabelen zijn waaraan mensen worden getoetst. 

Reageren? Mail naar [email protected].

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Het is zover. Trump is beëdigd als 47e president van de Verenigde Staten. Daarom een extra lange, laatste, aflevering. Want het voelt alsof er al 4 jaar verstreken zijn in een week. 

Rudy zit in Colorado om verslag te doen van de eerste contouren van het Trump-beleid. Marieke zit tussen de dozen, want heeft haar laatste werkweek erop zitten in het land. Het gouden tijdperk zoals Trump heeft beloofd gaat zij dus niet meer meemaken. Sjoerd, Rudy en Ryan gelukkig wel. 

Presentatie: Sjoerd den Daas en Ryan Hermelijn 

Redactie en Montage: Anna van Poucke en Jesse Nijmeijer 

Eindredactie: Lars Hulshof  

De strijd tussen Rusland en het Westen op zee intensiveert op de Noordzee en de Oostzee. Wat voeren de Russen uit?

De alarmbellen gingen deze week af toen voor de tweede keer in korte tijd een Russisch spionageschip door de Noordzee voer. Het schip, de Yantar, bevond zich in de zogenoemde exclusieve economische zone waar de bodem vol ligt met kritieke infrastructuur, zoals 10.000 kilometer aan stroom- en datakabels en pijpleidingen. Na verschillende sabotage-acties in de Oostzee is iedereen extra alert. Wat zoeken de Russen daar? 

Marine-journalist Jaime Karremann volgt al jaren op de voet wat er allemaal in de Noordzee voorbij komt varen en schrijft daarover op zijn website marineschepen.nl. Hij vertelt in de podcast hoe hij de Yantar al eerder op de radar had en wat hij nog meer merkt van Russische activiteiten in onze wateren. 

De activiteiten van de Yantar worden gezien als een voorbeeld van de groeiende Russische agressie op zee. Op de Oostzee is deze week daarom een Navo-operatie van start gegaan waarbij meer gepatrouilleerd wordt en de confrontatie met Russische schepen wordt aan gegaan. En zo ontwikkelt de Oostzee zich volgens deskundigen tot een frontlinie.

Ben Bekkering is viceadmiraal buiten dienst bij de Koninklijke Marine en patrouilleerde in het verleden zelf ook op de Oostzee en de Noordzee. Tegenwoordig is hij als deskundige verbonden aan Instituut Clingendael. Hij legt uit wat nou juist de zee voor Rusland zo geschikt maakt om in het grijze gebied tussen oorlog en vrede te opereren. 

Reageren? Mail [email protected]

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

Mexico zet zich schrap voor de komende vier jaar. Nu Donald Trump president van buurland de VS is, komt er heel wat op het land af. Trump doet beloftes als deportaties van illegale migranten richting Mexico en invoerheffingen op spullen uit Mexico. Hoe bereidt het buurland zich daarop voor?

Correspondent Boris van der Spek reisde naar de grens met de VS om te kijken hoe het nu is met immigranten die hun Amerikaanse droom willen verwezenlijken. Ze kunnen per direct de grens niet meer over. De immigratie terugdringen is de nummer 1 prioriteit van Trump. En als dat lukt, verandert Mexico van doorreisland naar eindbestemming. Met nieuwe uitdagingen voor de Mexicaanse president Claudia Sheinbaum. Maar zij houdt het hoofd koel, zegt ze.

Reageren? Mail [email protected]

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Toen Marie leed aan een eetstoornis, zocht ze vooral online naar informatie. Soms ging ze op zoek naar informatie die haar aanzette om meer af te vallen, en soms zocht ze juist naar informatie om van haar ziekte af te komen.

Op Tiktok en andere platforms zijn zogenoemde recovery video's populair. In die video's proberen ervaringsdeskundigen anderen te helpen in hun herstel van een eetstoornis. Marie maakt dit soort video's, nu ze zelf beter is, ook. Maar zeggen deskundigen in een onderzoek van NOS Stories: deze video's doen meer kwaad dan goed.

Annemarie van Bellegem is één van die deskundigen. Zij is kinderarts van het Amsterdam UMC en gespecialiseerd in eetstoornissen. In de podcast legt ze uit hoe verraderlijk 'triggerende content' kan zijn en wat de gevolgen zijn. 

Reageren? Mail [email protected]

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie:  IJsbrand Terpstra

De stikstofcrisis is terug van eigenlijk nooit weggeweest. Aanleiding zijn twee uitspraken van de Raad van State in december en morgen dreigt een grote rechtszaak van Greenpeace tegen de Staat de problemen van het kabinet zo mogelijk nóg groter te maken.

Het kabinet werd daags voor het kerstreces geconfronteerd met twee uitspraken van de Raad van State die verstrekkende gevolgen hebben voor het stikstofdossier. Kort gezegd is er nog minder mogelijk dan al werd gedacht en krijgt eigenlijk iedereen met de gevolgen te maken. Mogelijk komt daar morgen zelfs nog een schep bovenop als de rechter uitspraak doet in een zaak die Greenpeace heeft aangespannen tegen de Staat.

In de podcast legt politiek verslaggever Lars Geerts uit wat er aan de hand is en waarom premier Schoof hier wakker van ligt. Het leidt tot hernieuwde frictie in het kabinet op het landbouwdossier en zo langzamerhand dreigt het stikstofprobleem zodanig vast te lopen dat harder ingrijpen ten koste van met name boeren dichterbij komt.

Reageren? Mail [email protected]

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Anouk Kantelberg en IJsbrand Terpstra

In een ijskoud Washington wordt Donald Trump vandaag beëdigd als 47ste president van de Verenigde Staten. Tienduizenden aanhangers zijn vanuit het hele land naar de hoofdstad gereisd om daar bij te zijn. Ze noemen wat nu komen gaat een ‘gouden tijd’.

De eerste werkdag van Trump in het Witte Huis is de laatste werkdag van Marieke de Vries als NOS-correspondent in Washington. Zes jaar lang zag ze hoe het land verder verdeeld raakte, hoe de trauma’s van corona bleven doorwerken, en hoe Trump alles beheerste. Ook toen Biden president was.

Mattijs van de Wiel spreekt met haar bij het Capitool in Washington. Samen zoeken ze de Trumpfans op, en de demonstranten, die óók naar de hoofdstad zijn gekomen.

Het aftellen naar maandag is begonnen. De officiële beëdiging van Donald Trump als de 47e president van de Verenigde Staten. De steigers staan tegen het Capitool aan voor de ceremonie, maar ook het land staat in de steigers. Het Witte Huis gaat verbouwd worden en daarmee ook het beleid.

Daarom probeerde Joe Biden deze week in een afscheidstoespraak nog even een paar successen te claimen. 'De zaadjes zijn geplant', zei Biden, maar Trump zal die zaadjes graag willen omschoffelen. 

Wil je reageren of heb je een vraag? [email protected] 

Presentatie: Rudy Bouma en Sjoerd den Daas 

Redactie en Montage: Jesse Nijmeijer 

Eindredactie: Lars Hulshof