De Dag

Als je in Nederland geestelijke gezondheidszorg nodig hebt, zul je erop moeten wachten. Officeel moet je binnen vier weken een aanmeldgesprek krijgen en daarna binnen 10 weken ook daadwerkelijk hulp - maar uit de nieuwe NZa-cijfers blijkt dat eenderde van de patienten veel langer moet wachten.

Hoe is het om op zo'n wachtlijst te staan? In deze podcast vertellen Lotte, Natasja en Priscilla hun verhaal. Alledrie moesten ze jaren wachten op hulp, terwijl ze die hard nodig hadden.

Dienke Bos van MIND, een organisatie die zich inzet voor mensen met psychische problemen, ziet iets geks gebeuren: hoe slechter je eraan toe bent, hoe langer je moet wachten. Ze vindt het tijd voor radicale veranderingen.

Reageren? Mail [email protected]

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Lieke Loman & Marieke Nielen

De hoofdrolspeler was er gisteren, tijdens het debat over Russische inmenging, niet bij: Thierry Baudet. Hoofdrolspeler omdat er al jaren vragen zijn over zijn pro-Russische standpunten en of hij daar mogelijk voor betaald wordt vanuit Rusland. Na onthullingen vorige week in Tsjechië over een Russische beïnvloedingscampagne in Europa richtten de pijlen zich opnieuw op hem.

Maar ook politici in andere landen worden genoemd. En met name in Duitsland kan dat grote gevolgen hebben, vertelt Hanco Jürgens van het Duitslandinstituut in podcast De Dag. Daar is de AfD opnieuw in opspraak.

En Europa-correspodent Kysia Hekster vertelt hoe, zo vlak voor de Europese verkiezingen in juni, ook in het Europees Parlement de vraag overheerst hoe ver de Russische arm strekt en hoe je 'gekochte' parlementariërs buiten de deur houdt.

Reageren? Mail [email protected]

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lieke Loman

Een 27-jarige man is veroordeeld tot 2 jaar gevangenisstraf -waarvan 10 maanden voorwaardelijk- voor betrokkenheid bij een explosie bij het huis van een loodgieter in Vlaardingen. De verwachting is niet dat de explosies nu ophouden.

Het begon precies een jaar geleden, in de eerste week van april: explosieven in Vlaardingen. Tot twee keer toe werden auto's van een loodgieter uit de Zuid-Hollandse plaats tot ontploffing gebracht. Inmiddels staat de teller op dertien aanslagen. Afgelopen weekend vielen er voor het eerst gewonden. Ondertussen blijft de vraag: waarom?

De familie van de loodgieter is wanhopig, net als mensen die in de buurt wonen. Want er worden wel verdachten opgepakt, en zoals vandaag berecht, maar niemand verwacht dat daarmee de kous af is.

Lokale journalist uit Vlaardingen Jeroen Langeveld volgt de zaak en legt uit hoe justitie moeilijk grip krijgt op de zaak. En Jacco van Giesen van omroep Rijnmond trok het afgelopen jaar de wijken in. Hij ziet welke impact dit soort criminaliteit met explosieven op bewoners heeft - ook buiten Vlaardingen.

Reageren? Mail [email protected]

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosa Juffer

Een paar jaar geleden moesten veel Duitse politici er niet aan denken, maar vanaf vandaag is het zo ver: de Duitsers legaliseren de joint. 

Duitsland-correspondent Chiem Balduk vertelt in deze podcast wat er allemaal is afgesproken. Want - typisch Duits - het is heel grundlich vastgelegd. En ik praat met Derrick Bergman, voorzitter van het Nederlandse Verbond voor Opheffing van het Cannabisverbod. Hij heeft vanochtend al de vlag uitgehangen op, wat hij noemt, deze "cannabis bevrijdingsdag". En hij neemt ons mee verder de grens over - want hoe vooruitstrevend is dit Duitse plan eigenlijk?

Reageren? Mail [email protected]

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Rosanne Sies 

Wordt hij het of wordt hij het niet? Al maanden gaat het over Mark Rutte als mogelijk de volgende secretaris-generaal van de NAVO. Hij zoude vierde Nederlander op die post worden. Wat staat hem dan te wachten?

Directeur van de Atlantantische Commissie Anna van Zoest vertelt hoe de functie van NAVO-baas door de jaren veranderd is. Waar de rol vroeger nog wel door een oud-minister kon worden vervuld, moet het tegenwoordig een voormalig regeringsleider zijn. En het is volgens haar geen toeval dat Nederland al drie mensen leverde.

Jaap de Hoop Scheffer vervulde de functie van 2004 tot 2009 en weet nog goed hoe zijn eerste werkdag eruit zag. Aan de Nederlands-Belgische grens, onderweg naar het NAVO-hoofdkwartier in Brussel, werd hij overdragen aan de Belgische veiligheidsdienst, die tot het einde van zijn functie als secretaris-generaal niet meer van zijn zijde is geweken. Hij vertelt wat de functie inhoudt en hoe het bondgenootschap bij elkaar kan worden gehouden in moeilijke tijden. Allerd Stikker (96) haalt herinneringen op aan het leven van zijn vader, Dirk Stikker, de eerste Nederlandse NAVO-baas, en wat daar allemaal bij kwam kijken.

NAVO-correspondent Kysia Hekster loopt een dag mee met de hoogste militair van de NAVO, Rob Bauer, de rechterhand van de secretaris-generaal. Hij leidt met militaire precisie een samenwerking van 32 legers. De overleggen daarover in Brussel zijn staatsgeheim.

En tot slot lichten we nog één keer een bondgenoot uit. Vandaag: Nederland.

Reageren? Mail [email protected] 

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

Eindredactie: Lars Hulshof

'Twee procent' is misschien wel de meest besproken term binnen de NAVO. Amerika dringt er al decennia op aan dat Europese bondgenoten meer gaan uitgeven aan defensie, maar met de mogelijke terugkeer van Donald Trump als president staat de discussie onder hoogspanning. Hij zegt dat de VS bondgenoten niet zal verdedigen als ze niet genoeg betalen. Splijt de twee procent het bondgenootschap in tweeën? NAVO-correspondent Kysia Hekster vertelt hoe de NAVO-norm is ontstaan en hoe de financiële politiek van de NAVO achter de schermen werkt. Mattijs van de Wiel ziet waar het geld naartoe gaat. Op de kazerne in Eibergen komen militairen van de NATO Responce Force terug van een grote oefening in Tsjechië en worden vrachtwagens en tenten schoongemaakt. Generaal Tak legt uit waarin geïnvesteerd wordt en wat dat voor de slagkracht van de NAVO betekent.

Maar is het investeren in oorlogsmateriaal en het opzetten van een oorlogseconomie wel de juiste richting? Pacifist Reinoud Doeschot vindt van niet. Met Poetin kun je niet praten, erkent hij, maar de focus zou veel meer moeten liggen op het creëren van een weerbare samenleving.

En met VS-correspondent Rudy Bouma lichten we de bondgenoot uit die het middelpunt vormt van de discussie over geld: de VS. Is een mogelijk vertrek van de Amerikanen uit de NAVO echt aan de orde?

Reageren? Mail [email protected] 

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

Eindredactie: Lars Hulshof

Het beroemde artikel 5 van het NAVO-verdrag, 'een aanval op één is een aanval op allen', trad maar één keer in de geschiedenis van de NAVO in werking. Dat was na de aanslagen van elf september 2001. Er volgden twee decennia aan NAVO-missies in Afghanistan.

Oud-militair Martijn Kitzen ging daar voor de NAVO naartoe. Hij vertelt hoe hij zelf begin twintig was ten tijde van 9/11 en, net zoals zowat iedereen in het Westen er diep van overtuigd was dat er iets moest gebeuren om onze veiligheid te waarborgen. Nu staat hij als docent aan de Nederlandse Defensie Academie voor studenten van diezelfde leeftijd - en die dus nog niet geboren waren tijden de aanslagen en moet hij uitleggen hoe groot dat moment was. 

 Hoewel het na 9/11 de eerste keer was dat artikel 5 werd uitgeroepen, was het niet de eerste keer dat de NAVO in actie was gekomen. In de jaren negentig werd er voor het eerst actief oorlog in voormalig Joegoslavië, waar een burgeroorlog tussen etnische groepen gaande was. Bombardementen in eerst Bosnië en later Kosovo hielpen een einde maken aan die oorlog op het Europese continent, onder meer door de inzet van Nederlandse gevechtsvliegtuigen.

In één van die F16's zat Marcel Duivestein, die later werd onderscheiden voor zijn moed. Mattijs van de Wiel zocht hem voor deze serie op, op luchtmachtbasis Volkel.  En met Duitsland-correspondent Chiem Balduk bespreken we bondgenoot Duitsland, dat volgens Martijn Kitze lang met scheve ogen is aangekeken binnen het bondgenootschap omdat ze in militair opzicht nooit hun nek wilden uitsteken. Nu is dat helemaal anders. 

Reageren? [email protected]

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz 

Redactie: IJsbrand Terpstra

Eindredactie: Lars Hulshof

Morgen aflevering 4: Twee procent

In aanloop naar het 75-jarig jubileum van de Navo en de mogelijke benoeming van Mark Rutte als secretaris-generaal hoor je deze week in podcast De Dag een vijfdelige serie over de Navo. 

De Navo werd opgericht om bescherming te bieden tegen de gemeenschappelijke vijand: de Sovjet-Unie, tegenwoordig Rusland. Voor Rusland is de gemeenschappelijke vijand: de Navo. Onder president Poetin is dat vijandsbeeld de afgelopen jaren geradicaliseerd.

Keerpunt in Poetins opstelling was een veiligheidsconferentie in München in 2007 en een Navo-top in Boekarest een jaar later in 2008. Jaap de Hoop Scheffer was destijds secretaris-generaal en vertelt hoe hij de toenemende Russische dreiging persoonlijk heeft ervaren. “Ik kreeg een grote hakbijl cadeau.” 

Rusland-correspondent Geert Groot Koerkamp zet uiteen waar de bron van Poetins frustraties ligt en hoe de uitbreiding van de Navo in Rusland beleefd wordt. 

Jeroen de Jager maakte een reportage in een Navo-bunker van waaruit de Russen tijdens de Koude Oorlog 24/7 in de gaten werden gehouden en met Kysia Hekster lichten we bondgenoten Estland, Letland en Litouwen (de Baltische Staten) uit. 

Reageren? Mail [email protected]

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Reportage: Jeroen de Jager

Redactie: IJsbrand Terpstra

Eindredactie: Lars Hulshof

Morgen aflevering 3: de Navo in actie

In aanloop naar het 75-jarig jubileum van de NAVO en de mogelijke benoeming van Mark Rutte als secretaris-generaal hoor je deze week in podcast De Dag een vijfdelige serie over de Navo. Het bondgenootschap staat onder druk en wordt mogelijk een oorlog in getrokken. Je zal er de baas maar van zijn. 

Op 4 april 1949 werd in Washington het Noord-Atlantisch Verdrag getekend, met Nederland als één van de twaalf grondleggers. Minister van Buitenlandse Zaken Dirk Stikker zette namens Nederland zijn handtekening. Zijn zoon, Allerd Stikker (96), vertelt hoe zijn vader was gevormd door de verschrikkingen van de oorlog. Het belang van een organisatie die vrijheid, veiligheid en bescherming biedt, werd door hem en de andere lidstaten diep doorvoeld. 

Hoogleraar Militaire geschiedenis Jan Hoffenaar zet uiteen hoe het bondgenootschap zich door de jaren ontwikkelde, uitbreidde tot 32 lidstaten en nu geconfronteerd wordt met een oorlog aan de grenzen van haar grondgebied. Ondertussen lijkt steun van de belangrijkste bondgenoot, de VS, niet meer vanzelfsprekend. Hoe sterk is het bondgenootschap nog?

In deze serie ook iedere dag een speciale reportage, vandaag vanaf de plek van de ondertekening van het NAVO -verdrag in Washington. En aan het einde van elke aflevering lichten we één van de bondgenoten uit. Vandaag: Zweden, de jongste telg aan de NAVO-boom. Navo-correspondent Kysia Hekster vertelt wat het lidmaatschap voor Zweden en de Navo betekent. 

Reageren? Mail [email protected]

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Reportage: Rudy Bouma

Redactie: IJsbrand Terpstra

Eindredactie: Lars Hulshof

Morgen aflevering 2: De vijand

Superster Beyoncé komt volgende week met een nieuw album. En hoewel we het nog niet hebben gehoord, weten we wel al welk genre het is: country. De eerste single van de plaat kwam op nummer 1 binnen in de country-hitlijst. 

Nooit eerder stond een vrouw van kleur bovenaan die lijst. In de country hoor je vooral witte artiesten, en hun liedjes trekken ook vooral een wit publiek. 

En dat is eigenlijk heel gek, zegt countryliefhebber en host van de country-podcast Bright Lights Peter Kwint in deze podcast. Want country heeft zeker ook roots in de zwarte muziek - maar die geschiedenis is grotendeels weggepoetst. 

Volgens Radio-DJ Angelique Houtveen laat Beyoncé nu zien dat iedereen het recht heeft om country te maken. Ze hoopt dat dit deuren opent voor andere artiesten van kleur. 

Reageren? Mail [email protected]

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: IJsbrand Terpstra