Annemieke Bosman praat met schrijver Josephine Rombouts over haar roman Vleugelslag.

Zeven nachten zit Josephine aan het sterfbed van haar vader. Voor het eerst komen de verhalen los over zijn jeugd en het Japanse interneringskamp waarin hij toen verbleef. Dit verzwegen verleden trok diepe voren in zijn leven en dat van zijn kinderen.

Na zijn overlijden volgt ze het spoor terug naar de vrouw die nog meer heeft gezwegen. In een afgelegen bergdorp in Oostenrijk ontdekt Josephine waarom haar grootmoeder als kind na de Eerste Wereldoorlog met een ‘kindertrein’ naar Nederland kwam, en waarom ze nooit terugkeerde. In de archieven van haar familiegeschiedenis vindt Josephine het verhaal van bittere armoede, misbruik en een gedwongen vlucht naar Nederlands-Indië. Tussen alpenvelden en verre herinneringen ontdekt ze ook de bron van de liefde van haar grootmoeder voor muziek, die door de generaties heen troost en betekenis schenkt.

Andrea van Pol praat met Ari Versluys en Ellie Uyttenbroek over hun boek Exactitudes. Final Edition. Dit overzichtswerk is de bekroning van een baanbrekend project dat al drie decennia wereldwijd publiek weet te fascineren. Binnen hun karakteristieke grid leggen Ari Versluis en Ellie Uyttenbroek sinds 1994 systematisch de opmerkelijke overeenkomsten vast in hoe mensen zich kleden en uitdrukken. In meer dan 200 series brengen zij de visuele codes van subculturen en gemeenschappen met opmerkelijke precisie in kaart.

Als tijdsdocument én kunstwerk ineen onthult Exactitudes de paradox van opvallen door je aan te passen. Een onschatbare inspiratiebron voor modeontwerpers, een baanbrekend sociaalcultureel project en een oneindige bron van verwondering die altijd weer tot gesprek uitnodigt.Scherpzinnig, geestig en bovenal menselijk: Exactitudes – Final Edition bundelt dertig jaar stijl, identiteit en kledingcodes in één boek.

Annemieke Bosman in gesprek met schrijfster Olga Majeau.

Samen met documentairemaker Stef Visjager maakte Majeau de zesdelige podcast Zeg Paus, waar is m'n kunst?
Daarin gaat Majeau op zoek naar de verdwenen kunstcollectie van haar Hongaarse voorouders, de familie Eperjesy. In hun sprookjesachtige kasteel boven op een berg bevond zich honderd jaar geleden een immense verzameling topstukken van kunstenaars als Correggio, Bernini, Tiepolo, Rafaël en Cellini. Maar nu is alles weg. Wat is er met de werken gebeurd? Valt er nog iets uit de collectie terug te vinden, of misschien zelfs te claimen? En klopt de tip die Olga krijgt, dat één van die kunstwerken in het Vaticaan hangt?

Nelleke Noordervliet te gast bij Annemieke Bosman om te praten over haar nieuwe roman Het bewind van de gelukkigen.

In een samenleving waar al tien jaar geen vrije pers meer bestaat volgen we Sophie Roth, voormalig journalist, die de hoofdstad heeft verruild voor een huisje op het platteland, ver weg van het valse geluk dat het nieuwe bewind onder dwang heeft verspreid. Ze wil opnieuw beginnen in de kleine gemeenschap, maar stuit op achterdocht en terughoudendheid. Als ze in aanraking komt met het verzet wordt ze voor een moeilijke keuze gesteld: die tussen gewelddadige actie en verdachte afzijdigheid. De roman Het bewind van de gelukkigen houdt ons pijnlijk geloofwaardig voor wat er zou kunnen gebeuren als een democratisch gekozen partij de absolute macht in Europa naar zich toetrekt en de oppositie op allerlei manieren uitschakelt.

Nelleke Noordervliet is columniste voor 'Trouw' en voor OVT. Haar boeken zijn meermaals genomineerd en bekroond en in verschillende talen vertaald. In 2022 ontving zij de Gouden Ganzenveer.

Annemieke Bosman gaat in gesprek met theatermaker en acteur Steyn de Leeuwe.

Steyn de Leeuwe werkte de afgelopen twee jaar in een daklozenopvang in Amsterdam. De mensen die hij daar ontmoette, hun verhalen en situaties, vormen de ruggengraat van zijn nieuwe muzikale theatervoorstelling Moonlight Motel. De Leeuwe speelt tientallen kleurrijke personages en onderzoekt en passant hoe het opvangsysteem werkt. En tenslotte is het ook een persoonlijke zoektocht naar zijn eigen thuis? Wat is dat? Waar is dat?

Na het succes van zijn one-man-show Tofu Cowboy in 2023, waarvoor hij putte uit zijn werkervaring in de psychiatrie, komt Steyn de Leeuwe nu met Moonlight Motel. Twee jaar lang werkte Steyn in een daklozenopvang van De Regenboog Groep in Amsterdam. Het script van zijn nieuwe voorstelling is gebaseerd op zijn ervaringen, dagboekfragmenten en gesprekken die hij had met dak- en thuislozen. Hij speelt tientallen kleurrijke personages en onderzoekt en passant hoe het opvangsysteem werkt. En tenslotte is het ook een persoonlijke zoektocht naar zijn eigen thuis? Wat is dat? Waar is dat?

Annemieke Bosman in gesprek met Marjolein Busstra, fotograaf en documentairemaker.
Busstra's nieuwste documentaire House of Hope ging afgelopen maand in premiere op het IDFA in Amsterdam.

House of Hope volgt Manar, een vrouw die wordt gedreven door een droom: een sprankje hoop bieden te midden van het voortdurende geweld en onderdrukking die de Palestijnen omringen. Samen met haar man Milad richtte ze de House of Hope-school op – een basisschool gebaseerd op de vrijeschoolpedagogie, die geweldloos verzet omarmt en kinderen helpt bij het helen van trauma’s.

Marjolein Busstra is bekend van haar documentaire's Wij praten niet en I Love my Muslim. 

De documentaire House of Hope gaat vanaf donderdag draaien in de bioscopen.

Brecht van Hulten in gesprek met theatermaker Elvis de Launay.

De Launay maakt indruk met haar debuutvoorstelling zee-tuin-jarman.
Daarin vertelt ze over haar dode vader Jan Rot, maar vooral over de Engelse kunstenaar Derek Jarman (1942-1994), voor wie ze op het toneel een begrafenis organiseert. Hij helpt haar het gemis van haar vader te verwerken.

In zee-tuin-jarman bevraagt, betreurt en bezingt De Launay in een Mis (voor wie mist) begin en einde, geboorte en dood, hoop en teloorgang. Ze brengt een tuin van taal tot bloei met aangespoelde woorden uit The Waste Land, The Tempest, Paradise Lost, het leven en werk van Jarman en eigen pen.

Annemieke Bosman praat met schrijver en beeldend kunstenaar Anne Mieke Backer over haar roman Ik was dat meisje.

Hij, de Amerikaanse schrijver, ging op pad om het echte Frankrijk te leren kennen. Een jong meisje werd een onafscheidelijk onderdeel van die reis. Vijf jaar nadat ze elkaar hadden ontmoet, schreef de Amerikaan een roman over hun relatie. In zijn boek is de mannelijke hoofdpersoon een briljante student, terwijl het meisje wordt beschreven als onervaren en kneedbaar als klei. De student is een fictief personage, maar het meisje bestond wel degelijk.

Annemieke Bosman in gesprek met Nadia Abdelkaui, conservator bij het Stedelijk Museum in Amsterdam.
In de IMC-zaal, de erezaal van het Stedelijk Museum is de tentoonstelling Blue Dots te zien.

Blue Dots bevat werken van bekende 19e-eeuwse kunstenaars, als Jozef Israëls en Thérèse Schwartze, en minder bekende namen als Else Berg, José Maria Rodriguez-Acosta en Marie de Roode-Heijermans. In een tijd waarin oorlog en dreiging opnieuw voelbaar zijn, keert het Stedelijk terug naar een eerdere periode van spanning: de Koude Oorlog.

In 1951 werd door de overheid een systeem ingevoerd dat musea verplichtte hun collecties te categoriseren voor evacuatie in tijden van oorlog. Door middel van ‘evacuatiestippen’ werd aangegeven welke werken als eerste gered moesten worden: rood stond voor ‘zeer belangrijk’, wit was ‘belangrijk’ en blauw ‘minder belangrijk’.

Conservator Nadia Abdelkaui, in 2024 begonnen in het Stedelijk, stuitte op dit systeem toen zij onderzoek deed naar de collectie. “Dit systeem was nieuw voor mij en we zijn vergeten dat dit toen de praktijk was. Ik vond het meteen interessant om te zien welke keuzes er toen werden gemaakt."

Het werk van een eerder bijna vergeten, maar momenteel gevierde kunstenaar als Nola Hatterman kreeg destijds ook een ‘blue dot’.

Annemieke Bosman in gesprek met Jeroen Junte en Eline Pollaert.
Jeroen Junte maakte het boek Nieuwe Iconen: Een andere kijk op vier eeuwen Dutch Design, dat dit najaar verscheen.  

De meubels waarop we zitten, de kleding die we dragen, de reclames die we zien – ze vertellen de geschiedenis van Nederland. Maar wat maakt Dutch Design eigenlijk ‘Nederlands’? En laten de iconische ontwerpen wel het hele verhaal zien? Zien we onmisbare objecten en ontwerpen over het hoofd? En welke verborgen verhalen gaan hier achter schuil?

Jeroen Junte, design- en architectuur journalist bij de Volkskrant, sprak met verschillende professionals uit de design-, mode- en architectuurwereld en vroeg hen om bij te dragen aan een meerstemmige lijst van designiconen waarin alle Nederlanders zich kunnen herkennen. Van de coverfoto van de Molukse latin rock- en funkband MASSADA en het kraaksymbool uit de jaren 80 tot het eigenzinnige tijdschrift BUTT, waarin gays en queers een podium krijgen. Met deze, en nog veel meer andere ontwerpen, koppelt Nieuwe Iconen verrassende historische inzichten aan 400 jaar design met uiteenlopende essays en interviews.

Eline Pollaert, cultuurhistoricus bij de Vrije Universiteit Amsterdam, leverde een bijdrage aan het boek Nieuwe Iconen. Pollaert's promotieonderzoek richt zich op de geschiedenis van handicap in Nederland, specifiek Het Dorp in Arnhem.