Opium

Brecht van Hulten praat met conservator Marjan van Heteren over de expositie "Van Gogh, Cėzanne, Le Fauconnier & De Bergense School", die nu te zien is in het Stedelijk Museum Alkmaar. 

In het voorjaar van 2023 krijgen de beroemdste kunstenaars van de late negentiende eeuw een hoofdrol in Stedelijk Museum Alkmaar: Vincent van Gogh (1853-1890), Paul Cézanne (1839-1906) en Henri Le Fauconnier (1881-1945). Welke invloed hebben zij gehad op de ontstaansgeschiedenis van de Bergense School?

Eind negentiende eeuw buitelen in Frankrijk, België en Duitsland nieuwe schilderstijlen over elkaar heen: van impressionisme en post-impressionisme, tot fauvisme en symbolisme. Deze vernieuwingsgolf gaat echter volledig aan Nederland voorbij. Sinds 1870 is de kunstwereld in de ban van het realisme van de Haagse School: polderlandschappen onder grootse wolkenluchten en taferelen uit het leven van de vissersbevolking. Enkele vooruitstrevende kunstenaars organiseren rond de eeuwwisseling internationale tentoonstellingen waardoor Nederlanders eindelijk kennismaken met de artistieke vernieuwingen uit de ons omringende landen. Op de kunstenaars die later de Bergense School vormen, maken vooral de exposities van werken van Vincent van Gogh (1905), Paul Cézanne (1909) en Henri Le Fauconnier (1911) een onuitwisbare indruk. Na enkele jaren experimenteren ontstaat omstreeks 1915 in Bergen een nieuwe, expressionistische stijl.

Met deze tentoonstelling plaatst Stedelijk Museum Alkmaar de Bergense School in een internationale context. De betekenis van deze allereerste expressionisten in Nederland wordt niet alleen aangetoond aan de hand van historische bronnen, maar vooral zichtbaar gemaakt met unieke bruiklenen van werken van Vincent van Gogh, Paul Cézanne en Henri Le Fauconnier uit binnen- en buitenland.

Annemieke Bosman praat met journalist en landschaphistorica Ineke Noordhoff over haar boek "Ontaard land". 

Scheurende dijken, trillende bodems en de Groningse aardbevingsbureaucratie: het wrange verhaal van het droomhuis van Henk Tienkamp dat door decennia aan wanbeleid op instorten staat.In Ontaard land schetst Ineke Noordhoff een genadeloos beeld van het menselijk gemorrel in de Groninger bodem. Ze vertelt het verhaal van Henk Tienkamp, die een huis kocht in het Groningse Woltersum maar er al snel achter kwam dat die plek minder veilig was dan hij had gedacht. Niet alleen de gevolgen van de aardgaswinning zorgen voor scheuren in zijn muren, ook het eeuwenlange onverantwoorde gebruik van de bodem eist zijn tol. Menselijke exploitatiedrift leidt ertoe dat het land steeds meer inklinkt en het water steeds hoger tegen de dijken klotst. Eén aardbeving kan het beslissende zetje betekenen voor zijn huis – of voor de regio. Hoewel de overheid de winst van de bodemexploitatie in haar zak heeft gestoken, kijkt ze nu de andere kant op. Mensen zoals Henk krijgen te maken met een hardvochtige aardbevingsbureaucratie. In plaats van samen aan een nieuwe en veilige toekomst te bouwen, wordt de burger vermorzeld door een systeem dat enkel in grootheden van euro’s kan denken. Henk Tienkamp pakt de strijdbijl op, maar wat begin je in je eentje? In Ontaard land laat Noordhoff overtuigend zien dat het niet alleen anders moet, maar dat het ook anders kan.

Annemieke Bosman in gesprek met Ricardo Burgzorg, cultureel ondernemer en adviseur.

In juni 2023 verschijnt zijn boek 'Burgzorgs Blik, Zwarte mensen in prentenboeken van 1910 tot nu' en is er een tentoonstelling in het Allard Pierson in Amsterdam.

'Burgzorgs Blik' presenteert een selectie kinder- en prentenboeken van verzamelaar Ricardo Burgzorg. Het onderwerp van zijn collectie is de verbeelding van mensen van kleur. De verzameling omvat een groot aantal prentenboeken uit de periode 1900 tot heden, met een nadruk op de eerste helft van de 20ste eeuw. Burgzorg heeft meer dan 1300 prentenboeken in zijn collectie.

Burgzorgs persoonlijke blik op zijn collectie en de ontwikkelingen in de verbeelding van mensen van kleur door de jaren heen, vormen een leidraad in de presentatie. De boeken uit Burgzorgs verzameling zijn aangevuld met documenten uit de collectie van het Allard Pierson.

Samen met Volkskrant-journalist Arjan Peters praat hij in het boek over wat we zien, wat dit zegt over de manier waarop er veelal naar zwarte mensen gekeken werd en hoe die beeldvorming pas in de laatste decennia in gunstige zin is veranderd.

Annemieke Bosman in gesprek met theatermakers Tjeerd Bischoff en Jeroen van den Berg van Toneelgroep Jan Vos.

Na de goed ontvangen produkties 'GAS' en 'MANSHOLT' brengt Toneelgroep Jan Vos de nieuwe locatievoorstelling 'WIND'.

Tjeerd Bischoff schreef een onstuimige komedie over de energietransitie, waarin hij de gevolgen schetst van ongelukkige politieke keuzes voor de bewoners van een klein dorp. Jeroen van den Berg regisseert 'WIND'. 

Annemieke Bosman praat met schrijver Ilja Leonard Pfeijffer over zijn nieuwe roman Alkibiades

Alkibiades
Deze monumentale, rijk gedocumenteerde, historische roman vertelt het waargebeurde verhaal van het streven en falen van Alkibiades, de mooiste man van Griekenland. Hij was de extravagante, geniale, opzienbarende, androgyne, biseksuele en omstreden politicus en strateeg van Athene tijdens de grote oorlog tegen Sparta. Zijn verhaal is voor ons een reis door de tijd naar de wereld van bijna tweeënhalf millennium geleden, toen steeds meer symptomen, die voor ons verontrustend herkenbaar zijn, begonnen te wijzen op het verval van de democratie en daadwerkelijk leidden tot de nederlaag van Athene. De vraag is in hoeverre Alkibiades hieraan schuldig was. Was hij de populist die de democratie heeft ontmanteld of had hij de redder van Athene kunnen zijn? In deze roman legt hij verantwoording af over zijn idealen, strategieën en levenslange strijd.

Alkibiades is tegelijkertijd een geleerde historische studie en een grote roman voor onze tijd en voor elke tijd, die een even uniek als universeel verhaal vertelt over het najagen van ambities in een onvolmaakte wereld.

Brecht van Hulten in gesprek met architecte Liesbeth van der Pol.

In de Kunstlinie in Almere is de tentoonstelling 'Met Karakter' te zien. De tentoonstelling biedt een kijkje in de ontwerpkeuken van Liesbeth van der Pol:  ‘Met Karakter’ vertelt het verhaal van de architecte en medeoprichtster van Dok Architecten. Bezoekers kunnen zich vergapen aan honderden aquarellen, schetsen en maquettes en afbeeldingen van diverse eindresultaten.

Van der Pols karakteristieke gebouwen staan bekend als krachtig, kleurig en vol expressie. Een goed voorbeeld daarvan zijn de Almeerse Rooie Donders: drie opvallend bordeauxrode woontorens die lijken op poortwachters voor de Regenboogbuurt (1994-98) erachter.

Annemieke Bosman praat met jeugdboekenschrijver Pieter Koolwijk over Missie afbreken, het laatste boek uit zijn Gozert trilogie, met illustraties van Linde Faas. 

Hij werd door iedereen in het hart gesloten en won goud: Gozert. Maar Gozert was het verhaal van Ties.
Hoe gaat het eigenlijk met Gozert zelf? Ties heeft hem steeds minder nodig, want hij heeft Luna en Roberto en ouders die hem begrijpen. Gozert heeft het gevoel dat hij soms bijna wordt vergeten en dat gevoel wordt nog sterker als Luna en Ties een eigen missie hebben – een missie waar Gozert eigenlijk niets mee van doen wil hebben, want die heeft te maken met Huize Hopeloos. De plek waar hij het allerongelukkigst ooit was. Maar terwijl Gozert het steeds vaker zonder Ties en Luna moet stellen, ontdekt hij dat er meer zijn zoals hij. En dat het niet goed met hen gaat als hun mensen geen aandacht meer aan hen besteden.
Het derde boek over de wereld van Gozert is opnieuw een superfantastisch avontuur – dat is fantastisch met een superheldencape om – maar wel een met een schurend randje. Want Gozert moet een beslissing nemen. Hoort hij nou wel of niet bij de levende kinderen?

Annemieke Bosman in gesprek met schrijfster Cathalijne Boland.

Boland schreef een boek over de geschiedenis van landverhuizers en achterblijvers, getiteld: 'Reuchlins reis'.
In 1891 reist jonkheer George Reuchlin op het nieuwste schip van de Holland-Amerika Lijn naar New York. Zijn vader Otto is medeoprichter van de Rotterdamse stoomvaartmaatschappij. George is zestien, maar het ligt al vast dat hij in zijn vaders voetsporen zal treden. Ruim twintig jaar later, in 1912, stapt George aan boord van de Titanic. Hij overleeft de ramp niet. Zijn dood veroorzaakt een schokgolf in zijn gezin en ver daarbuiten.

Tussen George’ eerste en laatste oceaanreis emigreerden miljoenen Europeanen naar Amerika, onder wie vele joden uit Rusland en Oost-Europa. De Holland-Amerika Lijn speelde samen met andere stoomvaartmaatschappijen uit Europa een cruciale rol in deze uittocht. Zonder hun onderlinge wedloop om het grootste schip had de trek naar de Verenigde Staten nooit zo’n massaal karakter kunnen krijgen. Het levensverhaal van George Reuchlin is verknoopt met de Europese Exodus. 

Cathalijne Boland heeft altijd in de wereld van boeken en tijdschriften gewerkt, als redacteur en schrijvend journalist. 'Reuchlins reis' is haar debuut.

Annemieke Bosman in gesprek met Annechien de Vocht, artistiek leider en regisseur van theatergezelschap YoungGangsters.
YoungGangsters maakt al meer dan tien jaar actietheater: fysieke, spectaculaire, humoristische en grillige voorstellingen die spelen op locatie.
Met het eigen GangstersParadise, een uniek vormgegeven mobiele thuishaven bestaande uit een tribune, bar en terras trekt het gezelschap langs steden en zomerfestivals. Zo was het gezelschap te zien op Oerol, Festival De Karavaan en Over het IJ-festival.

Met hun nieuwe voorstelling 'The Promised Land' stelt YoungGangsters vragen over de betekenis en eigenaarschap van land. Over de clash tussen de kapitalistische visie dat land commerciële waarde heeft en de spirituele benadering dat mens en land onlosmakelijk verbonden zijn. Regisseur Annechien de Vocht reisde af naar de VS, Canada en Suriname en voerde op al deze plekken gesprekken met oorspronkelijke bewoners. Ze bezocht Pow Wow’s,gemeenschappen, reservaten en plekken van spirituele betekenis om inspiratie op te doen.. In 'The Promised Land' staan twee levenswijzen tegenover elkaar en en botsen de belangen van de inheemse bewoners met de nieuwe kolonisten.

Annemieke Bosman praat met schrijfster Eva Keuris over haar roman Alledaags geweld.

Alledaags geweld
Van de ene op de andere dag wil Heleens zoon Jonah haar niet meer zien. Heleen begrijpt er niets van, maar kan niet anders dan Jonahs contactverbod respecteren.
Na een jaar belt hij haar. Inmiddels is hij verhuisd naar een dorp bij haar in de buurt en heeft hij een nieuwe vriendin, Floor, die zwanger is van hun zoontje. Alsof er niets gebeurd is maakt Heleen ineens weer onderdeel uit van Jonahs leven. Ze kan het goed vinden met Floor, die zich wat verloren voelt in het dorp, zonder rijbewijs, zonder werk, met kind.
Floor neemt Heleen in vertrouwen over haar relatie, die niet altijd zo liefdevol is als het op Instagram lijkt. Terwijl Floor twijfelt of haar escalerende ruzies met Jonah normaal zijn of een symptoom van een toxische relatie, wordt Heleen geconfronteerd met de naakte waarheid over haar huwelijk met Jonahs overleden vader en over hoe dat Jonah heeft gemaakt tot wie hij is.
Alledaags geweld is een indringende roman over hoe menselijk onvermogen van generatie op generatie wordt doorgegeven en steeds in een andere vorm terugkeert.

Eva Keuris (1978) schrijft voor verschillende tv-series, film en theater. Met haar debuut Over het spoor won ze de BookSpot Schaduwprijs 2018. In 2020 verscheen de tiendelige Storytel Original Het zwarte water, die inmiddels ook is uitgebracht in Vlaanderen en Duitsland.