Opium

Annemieke Bosman praat met  journalist Arjen Fortuin over Men moet, de biografie die hij schreef over het leven en werk van dichter Gerrit Kouwenaar. 

Bij zijn overlijden in 2014 gold Gerrit Kouwenaar als de grand old man van de Nederlandse poëzie: geëerd door zijn collega’s, bekroond met alle belangrijke prijzen en geliefd bij het grote publiek, dat hem in de armen sloot na het verschijnen van zijn laatste bundel totaal witte kamer. Daarin gaf hij vorm aan het verdriet om de dood van zijn echtgenote Paula. Een halve eeuw eerder had Kouwenaar de Nederlandse literatuur al veranderd als een van de Vijftigers. Hij zag als eerste het uitzonderlijke talent van Lucebert, sloot een levenslang verbond met Remco Campert, wierp zich op als theoreticus van de groep en had een centrale rol in de liefdesgeschiedenissen die de onderlinge verhoudingen op de proef stelden. De Tweede Wereldoorlog vormde zijn generatie. Hij zat een halfjaar gevangen wegens publicatie in het illegale tijdschrift Lichting.

Annemieke Bosman in gesprek met podcastmaker Annegriet Wietsma.

Wietsma, maker van podcast 'De Deventer Mediazaak',dook in haar nieuwe podcast 'De zwembadclub' in het verhaal van George, die opgroeide in het naoorlogse Amsterdam, in een arm gezin. Hij zwerft veel op straat rond. Om wat bij te verdienen scharrelt hij met geïnteresseerde mannelijke voorbijgangers. Hij wordt benaderd door een aardige fotograaf die de knaap in ruil voor geld laat poseren. Naakt. De fotograaf neemt hem tevens mee naar een openbaar zwembad waar arbeiderskinderen af en toe een avond mogen zwemmen. En dan krijgt het verhaal een bizarre wending. 

George loopt tegen de tachtig als Annegriet Wietsma hem voor het eerst ontmoet. Zijn memoires 'Verboden foto's' intrigeren haar. Dagblad Het Parool besteedde er in 2019 al aandacht aan. Een geheimzinnige fotograaf die pornografische foto's maakt van de 14-jarige knul, een zwembad waar hij naakt moet zwemmen, volwassenen uit de culturele elite van Amsterdam die daarbij toekijken, soms meer dan dat. Wietsma wil Georges verhaal uit zijn eigen mond horen. Ze zoekt hem op. De details van zijn herinneringen en de ogenschijnlijk laconieke manier waarop hij ze opdist, verbijsteren haar. Maar: één verhaal is geen verhaal. Is dit werkelijk gebeurd? Ons geheugen kan ons af en toe lelijk voor de gek houden. Ons brein vult de gaten in die in onze herinneringen zijn ontstaan.

Er zit maar één ding op. Op zoek gaan naar mensen die het verhaal van George kunnen ondersteunen. In haar zoektocht langs mogelijke getuigen, archieven, deskundigen en verzamelaars van erotica valt Annegriet Wietsma van de ene verbazing in de andere. Wat gebeurde er met het buurmeisje van George? Heeft de beschermvrouw van het beruchte literaire herengenootschap Castrum Peregrini, kunstenaar Gisèle d’Ailly-van Waterschoot van der Gracht, met de zwembadclub te maken zoals een klokkenluider onthult? En wie was toch die geheimzinnige fotograaf? De nieuwe podcast van Annegriet Wietsma is een zoektocht naar de waarheid van een verborgen verleden. 

'De zwembadclub'is een podcast van de NTR en is sinds donderdag 24 augustus 2023 te beluisteren via de website en app van NPO Radio 1, de NPO Luister-app en andere podcastplatforms.

Annemieke Bosman in gesprek met schrijver Ramy el Dardiry.

Zijn debuutroman 'Tussen morgenzee en avondland' verscheen dit voorjaar en  laat op sprankelende en poëtische wijze zien hoe uit een mengelmoes van culturen nieuwe, inspirerende verhalen ontstaan.
Wanneer hoofdpersoon Amir hoort dat zijn vader Nessim een week eerder in Alexandrië is begraven, probeert hij die informatie weg te stoppen, de stad en zijn vader te vergeten. Hij wil in Nederland wortelen en carrière maken, en zijn leven niet laten beïnvloeden door de dood van een man die zijn gezin ooit in de steek liet. Tevergeefs. Alexandrië kruipt via een bijna vergeten droom zijn hoofd in.
Ook Nessim heeft ooit geprobeerd de stad achter zich te laten. In zijn jeugd ziet hij hoe de nationalistische plannen van de Egyptische regering geen ruimte bieden voor de levendige, internationale gemeenschap. Steeds meer families vertrekken en ook Nessim wil naar Europa. Misschien dat de liefde tussen hem en een Joods meisje daar wel een kans krijgt.

Ramy El-Dardiry is onderzoeker en schrijver. Hij promoveerde in de natuurkunde en werkt bij de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid. Zijn korte verhalen verschenen in onder meer De Gids, Kluger Hans, Liter en NRC. In 2020 ontving hij de El Hizjra Literatuurprijs.

Annemieke Bosman praat met Ivo Nieuwenhuis over zijn boek Het was maar een grapje.

Het was maar een grapje
‘Humor is om te lachen’, zo luidt het cliché. Maar mensen kunnen zich er ook enorm kwaad over maken. Van Wim Sonnevelds Frater Venantius tot Koot en Bies Tegenpartij en Youp van ’t Heks pisnicht – stuk voor stuk vormden ze de aanleiding tot een fikse rel. Een publieke woede-uitbarsting over humor vertelt ons veel over de tijdsgeest, en over hoe die soms ineens omslaat. Aangevuurd door de (sociale) media kan de spanning hoog oplopen. In die cocktail van veranderende normen en waarden, hoge kijkcijfers en een sensatiebeluste pers is een humorschandaal snel geboren. In Het was maar een grapje duikt Ivo Nieuwenhuis in deze en andere gedenkwaardige Nederlandse humorrellen. Hij schetst aan de hand daarvan de culturele en maatschappelijke ontwikkelingen sinds de jaren vijftig.

Ivo Nieuwenhuis (1985) is neerlandicus. Hij werkt als docent en onderzoeker aan de Radboud Universiteit. Daarnaast schrijft hij cabaretrecensies voor dagblad Trouw. Al ruim vijftien jaar bestudeert hij de geschiedenis van humor en satire in Nederland.

Brecht van Hulten in gesprek met Sander Donkers.

Al vijf jaar schrijft Sander Donkers driemaal per week een stukje van niet meer dan 150 woorden op de voorpagina van de Volkskrant. Hij oogst bewondering van talloze lezers, collega-columnisten en schrijvers, wordt geroemd om zijn fijnzinnigheid, stijl en vermogen om zowel in het alledaagse als in het mondiale naar betekenis te zoeken, in een poging het leven en de wereld beter te begrijpen. Of het nu gaat over katten, dochters, voetbal of over politicus Baudet, corona-protesten en asielzoekers; altijd tracht hij verbinding te zoeken, een kloof te overbruggen. Voor velen fungeren zijn stukjes als hoop en houvast in bange dagen. In de bundel 'Verder ontken ik alles'zijn de allerbeste verzameld.

Sander Donkersis schrijver, journalist en columnist voor de Volkskrant. Eerder publiceerde hij 'Lipstick Sunset', 'HAY' (de biografie van Barry Hay) en 'Tante Jo'. Zijn journalistieke werk werd meermaals bekroond.

Brecht van Hulten in gesprek met theatermaakster Kim Karssen.

Kim Karssen staat op de Parade met haar nieuwe show: 'Don’t rain on my paREET'.

In deze absurdistische show duiken we in Kims hoofd: een overdruk hoofd waarin alles alle kanten opvliegt en iedere seconde een existentiële vraag oppopt die beantwoord moet worden. Ze flirt met stand-up en heeft de godsonmogelijke wens eindelijk een sociaal wenselijke voorstelling te maken. Dit kan maar één ding betekenen: alles gaat gruwelijk uit de bocht vliegen.

Kim Karssen  is theatermaker en actrice en behandelt in haar voorstellingen grootse thema’s op groteske en speelse wijze. Met liefde voor taal en verhalen zoekt ze op een fantasievolle manier naar balans tussen grap en traan. Ze speelde al in meerdere voorstellingen van De Warme Winkel, samen met theatermaker Florian Myjer. Dit seizoen speelt Karssen de solo ‘Schrödingers hond’, gemaakt bij Frascati Producties: een absurdistische voorstelling over de kracht van onze gedachten. Ze gaat daarmee op tournee langs 10 steden in Nederland.

Jan Mom in gesprek met Bert Wagendorp, schrijver en journalist.

Dit voorjaar verscheen het tweede deel van de trilogie 'De memoires van Abel Sikkink'. getiteld 'Kalle'.
In deze trilogie wisselen historische werkelijkheid en fictie elkaar af en roepen een negentiende-eeuwse wereld op, die soms verrassend veel lijkt op die van ons. Het tweede deel 'Kalle' vertelt het verhaal van een hechte vriendschap tegen de achtergrond van de hel van de Amerikaanse Burgeroorlog.

Bert Wagendorp schrijft sinds 2001 columns voor de Volkskrant. Zijn debuutroman, 'De proloog', verscheen in 1995. In 2013 brak hij door met 'Ventoux', dat twee jaar later werd verfilmd. Hierna schreef hij met zijn dochter Hannah het Vader & Dochterboek. 'Ferrara', het vervolg op 'Ventoux', verscheen in het voorjaar van 2019. In 2022 verscheen 'Phoenix', het eerste deel van 'De memoires van Abel Sikkink'.

Brecht van Hulten praat met Bart Eysink Smeets over zijn documentaire Bart en de zoektocht naar de dubbelganger. 

Ieder mens is uniek, dat is de generatie van Bart Eysink Smeets (1988) met de paplepel ingegoten. Maar kan je echt pas gelukkig worden als je je ‘unieke ik’ hebt gevonden, of als je je eigen unieke pad bewandelt? In dit moderne sprookje zoekt Bart op alle mogelijke manieren naar zijn dubbelganger. Met behulp van posters, rijdende billboards en online advertenties komt hij talloze Bart-look-a-likes in binnen- en buitenland op het spoor. En als de buitenkant lijkt, hoe zit het dan met het innerlijk? Met een zoon op komst raakt Barts queeste in een stroomversnelling. Zelfs op crèches blijkt uniciteit het hoogste goed; in wat voor een wereld komt zijn kind terecht? Met gezichtsherkenningssoftware stuit hij vervolgens op de foto van een mogelijke dubbelganger in Amerika. Zal hij deze nog naamloze ‘Bart’ kunnen vinden? En levert de zoektocht hem op wat hij hoopt?

 Bart en de zoektocht naar de dubbelganger is 28 augustus om 20:30 uur te zien bij de VPRO op NPO 2, en ook via NPO Plus. 

Brecht van Hulten in gesprek met fotograaf Ahmet Polat.
Polat cureerde samen met FOAM de tentoonstelling 'A Play of Light and Shadow' in FOAM in Amsterdam.
De tentoonstelling is een eerbetoon aan de vooraanstaande fotojournalist en drijvende kracht in de Turkse fotografie, Ara Güler, ook wel The Eye of Istanbul genoemd.

De tentoonstelling 'A Play of Light and Shadow' dient als getuigenis van de rijke geschiedenis van Turkije en biedt een blik op de ontwikkelingen van het land. De beweging van migratie, de industrialisering en modernisering in het land. Daarnaast vereeuwigde hij talrijke beroemde kunstenaars en politieke figuren tijdens zijn illustere carrière zoals Alfred Hitchcock, Brigitte Bardot, Salvador Dalí en James Baldwin. Dit jaar bestaat de Turkse Republiek 100 jaar, een moment van reflectie.

De tentoonstelling van Ara Güler is het middelpunt van Kısmet, een initiatief dat is opgezet en ontwikkeld in nauwe samenwerking tussen Studio Polat en FOAM. Het meerjarige project is gebaseerd op de langdurige culturele, diplomatieke en economische banden tussen Turkije en Nederland. Kısmet onderzoekt de complexe en rijke elementen van de Turkse visuele cultuur, gezien door het perspectief van verschillende generaties beeldmakers.

Leonard Evers in gesprek met regisseur Sytske van der Ster en hoofdrolspeelster Esther Lindenbergh. Zij maken een voorstelling over Frieda Belinfante, die momenteel te zien is op De Parade.
 
Frieda Belinfante – de one woman musical vertelt het waanzinnige levensverhaal van Frieda Belinfante: verzetsheld, cellist, queer-vrouwenliefhebber en de eerste vrouw die ooit haar eigen symfonieorkest dirigeerde. In deze one woman musical worden al je zintuigen geprikkeld in een verhaal vol spanning, actie, avontuur en romantiek. We volgen haar jeugd in Amsterdam, haar ontluikende geaardheid waar ze open over was, de oorlogsjaren, waarin ze in het verzet zat, haar depressie die daaruit volgde en haar nieuwe leven in Amerika waar ze een succesvolle dirigente werd en haar grote liefde vond.

Deze voorstelling mondt uit in een nieuwe Nederlandse musical, gemaakt samen met de Nationale Opera, die in het seizoen 2024-2025 in première.