Opium

Annemieke Bosman praat met schrijver en regisseur Floor Houwink ten Cate, en Annelinde Bruijs, theatermaker en componist over de voorstelling Sea of Silence.

Ergens in een afgelegen stad, hoog op een klif aan zee, woont een familie. Hun leven is weinig spectaculair, tot ze de gordijnen sluiten en het circus van geweld begint. Terwijl de zee op het ritme van het getij tegen de klif beukt, manipuleert de clown keer op keer het publiek, balanceert de acrobaat op het gespannen koord en brult het monster als hij uit zijn kooi komt. Maar de zeespiegel stijgt en de golf van onderdrukking en machteloosheid komt de familie langzaam maar zeker tot aan de lippen te staan. Sea of Silence is een pijnlijk liefdesverhaal over het verlies van autonomie en het heroveren ervan.

Regisseur Floor Houwink ten Cate en schrijver Esther Duysker maken dat wat normaliter als een privékwestie wordt gezien - huiselijk geweld - tot een publieke aangelegenheid. Floor werkt voor Sea of Silence opnieuw samen met operacomponist en -zangeres Annelinde Bruijs. Met haar bouwt ze gestaag aan een nieuwe, sociaal-politieke operavorm waarin ze de klassieke opvattingen over opera bevragen en transformeren tot grote kwetsbare gebaren.

Annemieke Bosman praat met regisseur Mildred Roethof over haar documentaire The president's daughter & The richest freeborn lady, die dit weekend in première gaat op het Nederlands Film Festival. 

Filmmaker Mildred Roethof volgt icoon Cynthia McLeod, schrijver en historicus, op een duizelingwekkende reis door ons koloniale verleden. McLeod heeft een queeste: aandacht voor Elisabeth Samson, de eerste vrijgeborene en eerste zwarte, vrouwelijke miljonair van Suriname ten tijde van de piek van de trans-Atlantische slavernij. Vrouwen kwamen in historische werken nauwelijks voor, laat staan een zwarte vrouw. De gecreëerde onwaarheden, mythen en stereotypen ontkracht McLeod door diepgravend feitelijk onderzoek. We leren haar kennen als een sterke en openhartige persoonlijkheid met groot gevoel voor humor, die nog steeds alles uit het leven haalt. The President’s Daughter & the Richest Freeborn Lady is een film over twee vlijmscherpe vrouwen met inzichten die een verrassend licht werpen op het 'sorry' van Nederland.

Brecht van Hulten in gesprek met Madelief Hohé, conservator mode en kostuum bij Kunstmuseum Den Haag. 

Vivienne Westwood, Alexander McQueen, Stella McCartney, maar ook de maatkleding van Savile Row, Britse kostschooluniformen, de Schotse ruit, sportkleding, kleding van de Britse Royal Family, hoeden voor Ascot van Philip Treacy en Stephen Jones: de Britten hebben hun stempel stevig weten te drukken op de modegeschiedenis. En denk daarbij zeker niet alleen aan keurige, conservatieve maatkleding. In Engeland hadden ook de rebellen van Swinging London, punks en skinheads invloed op het modebeeld. Net als de Britse royals zelf, en dan vooral de zo geliefde Lady Diana. Behalve mode-icoon was zij ook een rebel die mode aangreep om een statement te maken.

Kunstmuseum Den Haag duikt met de modetentoonstelling 'Royals & Rebels – British Fashion' in de rijke geschiedenis van de Britse mode en brengt hiermee ook een eerbetoon aan Vivienne Westwood. Er komen naast haar, McQueen en McCartney talloze andere Britse ontwerpers aan bod, onder wie Charles Frederick Worth, Liberty’s, Lucile, Edward Molyneux, Mary Quant, Katharine Hamnett, Paul Smith, John Galliano, Phoebe Philo, Richard Quinn, Gareth Pugh, Simone Rocha en jonge talenten zoals Bora Aksu, Robert Wun, Charles Jeffrey Loverboy en Matty Bovan. 

Annemieke Bosman praat met schrijver Deniz Kuypers over zijn nieuwe roman Zing voor me morgen.

Vlak voor de Eerste Wereldoorlog wordt Levina zwanger van een man die er al een ander gezin op na houdt. Ditzelfde overkomt haar dochter Nel en kleindochter Lucia, de moeder van de verteller. Is dit toeval of schuilen er onvermoede geheimen in het verleden? De ouders van de verteller willen geen contact meer met hem. Hij zou ze in zijn vorige boek hebben vernederd door ‘leugens’ te verspreiden over zijn jeugd. Maar hij kan het verleden niet loslaten en wil weten wat zijn moeder bezielde om bij zijn gewelddadige vader te blijven.

Deniz Kuypers schreef de  geprezen romans De atlas van overal (shortlist LibrisLiteratuur Prijs 2022), Het ruisen van de wereld (nominatie BNG Bank Literatuurprijs 2014)en Dagen zonder Dulci (shortlist Academica Literatuurprijs 2013). Hij woont sinds 2002 in San Francisco.

Annemieke Bosman in gesprek met componiste Calliope Tsoupaki.

Calliope Tsoupaki (1963) is een Nederlands-Griekse componiste. Ze werd geboren in Piraeus, Griekenland, en woont en werkt al meer dan twee decennia hoofdzakelijk in Amsterdam. Tsoupaki studeerde piano en muziektheorie aan het Conservatorium in Athene en compositie bij Yannis Ioanithis. Ze heeft zomercursussen gevolgd bij Iannis Xenakis, Olivier Messiaen en Pierre Boulez. Van 1988 tot 1992 studeerde ze compositie bij Louis Andriessen en elektronische muziek bij Gilius van Bergeijk aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. Tsoupaki heeft voor diverse musici en ensembles gecomponeerd, zoals het Nederlands Saxofoonkwartet, Orkest De Volharding, het Xenakis Ensemble, het Nieuw Ensemble, het Greek Metropolitan Choir en Asko|Schönberg.

Haar werken zijn in opdracht geschreven van onder meer de Griekse omroep, de NTR ZaterdagMatinee, het Holland Festival en het Fonds voor de Scheppende Toonkunst. Haar kameropera 'Vita Nova' ging in 2004 in première in het Korzo Theater in Den Haag en haar 'Lucas Passie' tijdens het Holland Festival van 2008. In 2010 bracht het Holland Festival opnieuw een première van Tsoupaki: 'Greek Love Songs'. In 2012 componeerde ze op verzoek van het Nederlands Blazers Ensemble 'Maria', waarin klassieke en volksmuziektradities van de Mariaverering samenkomen. Calliope Tsoupaki doceert compositie aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. 

In opdracht van AVROTROS heeft Calliope Tsoupaki een nieuw werk geschreven voor het Radio Filharmonisch Orkest en het Groot Omroepkoor onder leiding van Karina Canellakis. De wereldpremière vindt plaats in TivoliVredenburg Utrecht op 15 september 2023 tijdens het openingsconcert van het AVROTROS Vrijdagconcert seizoen 2023-2024.

Het thema van dit seizoen, ‘Wanderlust’ is voor Calliope Tsoupaki aanleiding voor een nieuwe compositie die ze voor dit concert zal schrijven: ‘Het verlangen om te reizen, om te vertrekken naar een verre onbekende plek, is de basis van het verlangen om muziek te maken.’

De reis die de vluchtelingen maken, staat centraal in Aurora. “Dromen van een nieuw leven, en daarvoor sterven. De ondertitel ‘Maybe we would have made it to heaven...’ is een uitspraak van een overlevende van een dodelijke reis die ik las in een artikel over het redden van vluchtelingen in de Middellandse zee. Aurora heeft geen verhaal. Het koor zingt de namen van de boten die vluchtelingen vervoeren en van sterren en constellaties als een allegorie voor het donker en de nachtelijke hemel. De boten hebben prachtige namen, maar er schuilt veel leed achter.” 

De titel van het werk is Aurora en het duurt ca. 17 minuten.

Annemieke Bosman in gesprek met schrijver Ronald Nijboer.

In 'Wereldzee in de polder' gaat Ronald Nijboer op avontuur, en treedt in de voetsporen van de Fransman Henry Havard die in 1873 een iconische reis maakte langs de dorpen en steden rondom de Zuiderzee. Geen landschap veranderde sindsdien zo drastisch als het huidige IJsselmeergebied. 150 jaar later vaart Nijboer langs de oude en nieuwe kustplaatsen en spreekt hij met de bewoners. Wat is er veranderd in het landschap en de cultuur? En wat leert het verleden ons over de toekomst? 

Ronald Nijboer is socioloog, onderzoeker en schrijver. Eerder verscheen van hem 'Tabé Java, tabé Indië', dat genomineerd werd voor de Brusseprijs voor het beste journalistieke boek. Nijboer woont al vrijwel zijn hele leven in de buurt van het IJsselmeer, tegenwoordig in de Noordoostpolder.

Annemieke Bosman in gesprek met Eric de Vroedt.

Regisseur, schrijver en artistiek leider van Het Nationale Theater Eric de Vroedt draagt dit jaar de Staat van het Theater voor. Hij opent hiermee officieel het Nederlands Theater Festival in het teken van “prachtig, urgent, meeslepend en onontkoombaar theater” op donderdagmiddag 7 september.

"Terwijl de wereld wordt geteisterd door hittegolven, monsterstormen, militaire coups en politieke aardverschuivingen, terwijl diverse groepen in de samenleving steeds radicaler tegenover elkaar staan, terwijl burgers, overheid, instituten en bedrijven worstelen met de hoognodige transitie en vernieuwing die vaak op zich laat wachten, wordt er ondertussen in dit land prachtig, urgent, meeslepend en onontkoombaar theater gemaakt. Vol trots op mijn collega's en hun werk spreek ik dit jaar de Staat van het Theater uit. Niet om te benoemen wat er allemaal verkeerd gaat of wat zou moeten zijn. Laat ik eens proberen te benoemen wat er is, wie wij zijn, wat ik ben en waarom nu al meer dan dertig jaar doe wat ik doe", aldus De Vroedt.

Het Nederlands Theater Festival opent jaarlijks het nieuwe theaterseizoen met De Staat van het Theater. Daarin geven prominenten uit het culturele veld traditiegetrouw hun kijk op het Nederlandse theaterklimaat. Het festival toont van 7 t/m 17 september 2023 het meest indrukwekkende wat er in het afgelopen seizoen op theatergebied te zien is en wordt afgesloten met de uitreiking van de belangrijkste Nederlandse toneelprijzen op zondag 17 september 2023.

Brecht van Hulten praat met regisseur Lilian Sijbesma over haar debuutfilm Onder de blote hemel, die dit weekend in première gaat op het Film by the sea festival in Vlissingen. 

De tienjarige Elvie (Ylse Ringeling) woont met haar verstandelijk beperkte moeder Emma (Rifka Lodeizen) op een camping midden in de natuur. Emma is liefhebbend maar naïef, ze worstelt met sociale interacties en heeft moeite om anderen te begrijpen. Terwijl de zomer op de camping losbreekt, broeit het tussen moeder en dochter. Elvie heeft een leeftijd waarop ze de wereld beter begint te begrijpen dan haar moeder, wat zorgt voor ongemakkelijke situaties. Wanneer opa Bucko (Johan Leysen), de spil in het gezin, gezondheidsproblemen krijgt, raken Elvie en Emma nog meer op elkaar aangewezen. Opa's afwezigheid zorgt voor grote spanningen en brengt hun geïsoleerde wereld aan het wankelen.

Annemieke Bosman in gesprek met theatermaker Jip Smit.

Jip Smit's voorstelling 'Motherland is geselecteerd voor het Nederlands Theaterfestival, dat donderdag van start gaat in Amsterdam. De beste voorstellingen van het afgelopen seizoen zijn daar te zien. 

In 'Motherland; neemt Jip Smit de toeschouwer mee naar een duistere en magische wereld. Een plek waar alles draait om eeuwenoude tradities en rituelen. Hier, op ‘De Eilanden’, worden mannen 80 jaar oud en leven vrouwen maar drie dagen. Maar dan, dan wordt Katinka geboren…

'Motherland' vertelt het verhaal van een strijdlustige vrouw die anders is en zich zal verzetten tegen de gevestigde orde. In deze solovoorstelling brengt Jip Smit een ode aan het fantasy–genre en daagt u uit de grenzen van uw verbeeldingskracht te verleggen. Door afstand te nemen van de realiteit kunnen we deze juist beter bekijken en bevragen. Zo komen we er wellicht achter dat ze op ‘De Eilanden’ minder verschillen van ons dan we denken.

In een verhaal vol zwarte humor, waar Game of Thrones en The Office elkaar ontmoeten, worden actuele thema’s als norm-denken en man/vrouw verhoudingen aan de kaak gesteld. Hierin begeeft ons hoofdpersonage Katinka zich op een gevaarlijke zoektocht naar haar identiteit. Ze zal het kwaad van haar verleden in de ogen moeten kijken, en zich bevrijden van de heersende norm.

Jip Smit is ook nog eens genomineerd voor een Theo d'Or, de prijs voor meest indrukwekkende vrouwelijke dragende rol!

Brecht van Hulten praat met schrijver en journalist Dirk Wanrooij over zijn boek Het huis in de wolken. 

In het voorjaar van 2015 breekt op het zuidwesten van het Arabisch schiereiland een verwoestende oorlog uit als een coalitie van elf landen onder leiding van Saoedi-Arabië buurland Jemen aanvalt. Deze ‘vergeten oorlog’ – die nog altijd voortduurt – vormt het decor van een aangrijpende familiegeschiedenis.

Auteur Dirk Wanrooij werd in 1983 in Jemen geboren. Dertig jaar, vele omzwervingen en een studie Arabisch later, loopt hij tijdens de Egyptische opstand van 2011 zijn toekomstige vrouw tegen het lijf in een van de vervallen uitgaansgelegenheden van de Egyptische hoofdstad. Het is de Schots Jemenitische Sara Ishaq. Samen beleven ze het verloop van de Jemenitische oorlog – de pijn, de frustratie en het gemis die daarbij komen kijken – om uiteindelijk een ingrijpende beslissing te nemen.

Wanrooij neemt de lezer mee naar historisch en hedendaags Jemen, Caïro,
Berlijn en Amsterdam. Het huis in de wolken gaat over revolutie, opstand, oorlog – maar ook over familiebanden en grensoverschrijdende liefde.