បទសម្ភាស

ចាប់ពីថ្ងៃទី២៩ ខែឧសភា ដល់ថ្ងៃទី០១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ មានព្រះសង្ឃ និងគ្រហស្ថចំនួន ៣០អង្គ/នាក់ នឹងធ្វើធម្មយាត្រាថ្មើរជើងនៅលើជួរភ្នំក្រវាញដោយឆ្លងកាត់ខេត្តកោះកុង កំពង់ស្ពឺ និងពោធិ៍សាត់។ ធម្មយាត្រានេះធ្វើឡើងក្រោមប្រធានបទ «ដំណើរអភិរក្ស (Wolk To Preserve)» ដែលមានចម្ងាយ ២៧០គីឡូម៉េត្រ។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំង RFI នាថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ នេះ សម្តេចព្រះមហាអរិយវង្ស យ៉ន សេងយៀត ព្រះសាកលវិទ្យាធិការនៃពុទ្ធិកសាកលវិទ្យាល័យព្រះសីហនុរាជ និងជាព្រះចៅអធិការវត្តឧណ្ណាលោម បានមានសង្ឃដីកាថាការធ្វើធម្មយាត្រានេះ គឺដើម្បីលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងពីសារៈសំខាន់នៃព្រៃឈើ រួមនឹងការការពារ និងអភិរក្សព្រៃឈើខ្មែរ៕

វីដេ​អូចេញ​ផ្សាយ​ដោយ​គេ​ហ​ទំព័រ​ Mother Natural Cambodia នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៦ ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​២០២៥ បាន​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​ថា ​មាន​ទូក​នេសាទ​វៀត​ណាម​យ៉ាង​តិច ​១០៦៦​គ្រឿង​បាន​ចូល​នេសាទ​ក្នុង​សមុទ្រ​កម្ពុជា​ចាប់​ពី​ឆ្នាំ​២០២១ ដល់​ឆ្នាំ​២០២៥​។​ បទ​ល្មើស​នេសាទ​នេះ​កើត​ឡើង​នៅ​ខេត្ត​កំពត​ ព្រះសីហនុ ​និងកោះកុង​។​ ក្រសួង​កសិកម្ម​កម្ពុជា​នៅ​មិន​ទាន់​មាន​ប្រតិកម្ម​យ៉ាង​ណាលើ​វីដេអូ​នេះ​ទេ​។​ នៅ​ក្នុង​បទ​សម្ភាស​ជាមួយ​វិទ្យុ​បារាំង​អន្តរ​ជាតិ​ RFI​ ស្ថាបនិក​អង្គការ​ចលនា​មាតា​ធម្មជាតិ ​លោក អាឡិចហាន់ដ្រូ ​ហ្គន់សាឡេស​ ដេវីដសុន បាន​អះអាង​ថា ​អ្នក​នេសាទ​វៀត​ណាម​បាន​សារ​ភាព​ប្រាប់​ក្រុម​អ្នក​ស៊ើប​អង្កេត​ថា​ ពួកគេ​អាច​ចូល​ដែន​ទឹក​កម្ពុជា​ដោយ​សេរី​។​ តាម​លោក អាឡិច​ ក្រៅពី​ទូក​នេសាទ​វៀត​ណាម ​កាប៉ាល់​នេសាទ​ថៃ និង​ចិន​ក៏​ឧស្សាហ៍​រំលោភ​ចូល​ដែន​ទឹក​របស់​កម្ពុជា​ដែរ​។

ការិយាល័យឧត្តមស្នងការសិទ្ធិមនុស្សនៃអង្គការសហប្រជាជាតិប្រចាំកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី២១ ឧសភា បានចេញផ្សាយសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ ដោយទាញការប្រកាសអាសន្នចំពោះឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកអនឡាញនៅអាស៊ីអាគ្នយ៍។ OHCHR បានចង្អុលដោយចំៗទៅលើប្រទេសចំនួន៥ រួមមាន កម្ពុជា ឡាវ ភូមា ហ្វីលីពីន និងម៉ាឡេស៊ី។ នៅក្នុងបទសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ នាថ្ងៃសៅរ៍ទី២៤ឧសភា លោកស្រី ជូ ប៊ុនអេង អនុប្រធានអចិន្ត្រៃយ៍នៃគណៈកម្មាធិការជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើជួញដូរមនុស្ស ទទួលស្គាល់ការលើកឡើងរបស់OHCHR អាចត្រឹមត្រូវ តែមិនទាន់ពេញលេញនៅឡើយ។ មិនពេញលេញ ព្រោះរបាយការណ៍មិនបានចង្អុលប្រទេសផ្សេងៗទៀត ដែលលោកស្រី ជឿថា ក៏មានឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកអនឡាញដូចគ្នា។ លើសពីនេះ លោកស្រី​បានបង្ហាញការខកចិត្ត ដែលឈ្មោះរបស់ខ្លួន ក៏ត្រូវគេចោទប្រកាន់ថា ឃុបឃិតបានផលប្រយោជន៍ពីឧក្រិដ្ឋជនឆបោកអនឡាញ។

ចាប់ពីថ្ងៃទី១៦ ដល់ថ្ងៃទី២២ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ អាជ្ញាធរជាតិព្រះវិហារបានសហការជាមួយអង្គការយូណេស្កូចុះសិក្សាវាយតម្លៃមុខសញ្ញាគ្រោះថ្នាក់ ហានិភ័យ និងគ្រោះមហន្តរាយ ដែលនឹងអាចកើតមានដល់ប្រាសាទ សហគមន៍ និងធនធានធម្មជាតិនៅក្នុងរមណីយដ្ឋានប្រាសាទកោះកេរ។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នាថ្ងៃទី២៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ លោក គង់ ពុទ្ធិការ អគ្គនាយកនៃអាជ្ញាធរជាតិព្រះវិហារបានហៅបញ្ហាធំៗចំនួន៣ គឺខ្យល់កន្ត្រាក់ ជំនន់ទឹកភ្លៀង និងភ្លើងឆេះព្រៃថាជាបញ្ហាប្រឈមដ៏សំខាន់ ដែលមានហានិភ័យដល់រមនីយដ្ឋានប្រាសាទកោះកេរ និងដែលត្រូវមានការដោះស្រាយរួម៕

កាលពីដើមខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ នេះ សាលារាជធានីភ្នំពេញបានជូនដំណឹងស្តីពីវឌ្ឍនភាពនៃការងាររបស់ខ្លួនទាក់នឹងគម្រោងវិនិយោគហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប្រព័ន្ធលូ និងប្រព័ន្ធរំដោះទឹកដើម្បីចៀសវាងការជន់លិចរាជធានីភ្នំពេញ។ គម្រោងនេះសម្រេចបាន៨០% នៃផែនការហើយ។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នាថ្ងៃទី២១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥នេះ លោក ឃួង ស្រេង អភិបាលរាជធានីភ្នំពេញបានបញ្ជាក់ថា រាជធានីភ្នំពេញអាចទប់ទល់ការជន់លិចបានសម្រាប់កំរិតទឹកភ្លៀងក្រោមកំរិត ១០០មីលីម៉ែត្រ និងថា ការរំដោះទឹកពីរាជធានីភ្នំពេញនឹងទទួលបានជោគជ័យច្រើន នៅពេលគម្រោងនេះត្រូវបញ្ចប់ក្នុងរយៈពេល ២ខែខាងមុខ៕

លោក អ៊ុក ម៉ៅ អ្នក​សារ​ព័ត៌​មាន​ម្នាក់​ប្រចាំ​ខេត្ត​ស្ទឹង​ត្រែង​ត្រូវ​បាន​ឃុំខ្លួន​នៅយប់​ថ្ងៃ​ទី​១៦​ ខែ​ឧសភា​ឆ្នាំ​២០២៥ ក្រោម​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ពី​បទ​ញុះ​ញង់ និង​បរិហារ​កេរ្តិ៍​។​ នេះ​បើ​តាម​សមាគម​អាដហុក​ដែល​យល់​ព្រម​ផ្តល់​មេធា​វី​ការ​ពារ​ក្តី​ជូន​ លោក អ៊ុក ម៉ៅ។​ នៅ​ក្នុង​បទ​សម្ភាស​ជាមួយ​វិទ្យុ​បារាំង​អន្តរ​ជាតិ​ RFI​ នា​ថ្ងៃ​ទី២០ ខែ​ឧសភា ​លោក នី សុខា ប្រធាន​សមាគម​អាដហុក​យល់ថា ការ​ចាប់​ខ្លួន​សកម្មជន​បរិស្ថាន​រូប​នេះ​ធ្វើឡើង​ដោយ​ពុំ​ត្រឹម​ត្រូវ​ ព្រោះចាប់​ទាំង​ពាក់​កណ្តាល​អាធ្រាត្រ និង​ពុំ​បាន​បង្ហាញ​ដី​កា​ជា​មុន​។ ​ក្នុង​ន័យ​នេះ​ ​លោក​ នី​ សុខា ​បាន​ស្នើ​ឲ្យ​ក្រសួង​យុត្តិធម៌​បើក​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​ដោយ​តម្លាភាព​លើ​ការ​ចាប់​ខ្លួន​អ្នក​សារព័ត៌​មាន​ក្រីក្រ​អាយុ​៥៧​ឆ្នាំ​ លោក​ អ៊ុក​ ម៉ៅ​។

ក្រោយការកាត់ទោសឲ្យជាប់ពន្ធនាគារចំនួន៤ឆ្នាំ កាលពីដើមខែឧសភា លោក រ៉ុង​ ឈុន ទីប្រឹក្សាគណបក្សកម្លាំងជាតិ ក៏ត្រូវបណ្តាអង្គទូតលោកខាងលិចមួយចំនួន ហៅទៅពិភាក្សាពីបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស និងនយោបាយ នៅកម្ពុជា។ កាលពីថ្ងៃទី១៦ ឧសភា លោកបានជួបឯកអគ្គរដ្ឋទូតបារាំង និងឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហភាពអឺរ៉ុបប្រចាំកម្ពុជា ដើម្បីលើកឡើងពីបញ្ហាប្រឈមផ្នែកនយោបាយក្នុងការអនុវត្តសកម្មភាពរបស់គណបក្សប្រឆាំង រួមទាំងសំណុំរឿងនយោបាយផ្ទាល់ខ្លួនរបស់លោកផង។ នៅក្នុងបទសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ នាថ្ងៃអាទិត្យទី១៨ឧសភានេះ លោក រ៉ុង​ ឈុន បានអះអាងថា ការកាត់ក្តីសំណុំរឿងនយោបាយផ្ទួនៗប្រឆាំងរូបលោកនាពេលថ្មីៗនេះ បានអង្រួនការចាប់អារម្មណ៍ពីសំណាក់បណ្តាទូតលោកខាងលិច ដែលតែងតាមដានពីបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស និងប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា។

លោក ទីវ តារារិទ្ធិ គឺជាអ្នកជិះកង់ពីកម្ពុជាឆ្ពោះទៅទ្វីបអឺរ៉ុបក្នុងបេសកកម្មរៃអង្គាសថវិកាជួយដល់កុមារកម្ពុជា។ ក្នុងយុទ្ធនាការនេះ លោក ទីវ តារារិទ្ធិបានជិះកង់ចេញពីមន្ទីរពេទ្យកុមារអង្គរ ខេត្តសៀមរាប កាលពីខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ ដោយត្រូវឆ្លងកាត់ប្រទេសមួយចំនួនក្នុងទ្វីបអាស៊ីឆ្ពោះទៅទ្វីបអឺរ៉ុប។ ក្នុងរយៈពេល ១១ខែ លោក ទីវ តារារិទ្ធដែលទើបត្រឡប់មកដល់កម្ពុជាវិញនៅថ្ងៃទី៣០ ខែមេសាបានជិះកង់ឆ្លងកាត់ប្រទេសចំនួន ១៥ លើចម្ងាយផ្លូវជិត ២ម៉ឺនគីឡូម៉ែត្រ។ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នៅថ្ងៃទី១៦ ឧសភានេះ លោក ទីវ តារារិទ្ធិ ប្តេជ្ញាបន្តជិះកង់ទៅទ្វីបអាហ្វ្រិកបន្តទៀតដើម្បីរៃអង្គាសថវិកាឲ្យបាន ២៥ម៉ឺនដុល្លារសម្រាប់ជួយមន្ទីរពេទ្យកុមារអង្គរ និងមន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ផា។ តាមលោក ទីវ តារារិទ្ធិ ការជិះកង់ទៅទ្វីបអឺរ៉ុបអាចជាបេសកកម្មចុងក្រោយក្នុងយុទ្ធនាការជិះកង់ជួយកុមារកម្ពុជា៕

គិតត្រឹមឆមាសទី១ ដើមឆ្នាំ២០២៥ នេះ អគ្គិភ័យបានកើតឡើងចំនួន ២៦៦លើក ពោលថយចុះចំនួន ៣១លើកធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ ២០២៤។ តែចំនួនអ្នកស្លាប់ដោយសារអគ្គិភ័យមានចំនួន១៤នាក់ ពោលកើនឡើងចំនួន ៧នាក់ធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ២០២៤។ រីឯចំនួនផ្ទះ និងតូបដែលបានឆេះមានការថយចុះច្រើន។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នាថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ នេះ លោកឧត្ដមសេនីយ៍ឯក នេត វន្ថា ប្រធាននាយកដ្ឋាននគរបាលបង្ការ ពន្លត់អគ្គិភ័យ និងសង្គ្រោះនៃអគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិក្រសួងមហាផ្ទៃបានកត់សម្គាល់ថា នៅដើមឆ្នាំ២០២៥នេះ អគ្គិភ័យបានកើតឡើងច្រើនលើរោងចក្រ និងក្លឹបកំសាន្តដែលពុំមានប្រព័ន្ធបង្ការអគ្គិភ័យឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។

លោក អ៊ុក ម៉ៅ អ្នក​សារ​ព័ត៌​មាន​ផ្នែក​បរិស្ថាន​ប្រចាំ​ខេត្ត​ស្ទឹង​ត្រែង បាន​អះអាង​ថា ​លោក​បាន​រង​បណ្តឹង​នៅ​តុលា​ការ​សរុប​១៤​ករណី​ដោយ​សារ​តែលោក​បាន​រាយការណ៍​ពី​ការ​ឃុប​ឃិត​គ្នា​រវាង​មន្ត្រី និង​ក្រុម​អ្នក​កាប់ឈើ​នៅ​តំបន់​នោះ​។ ក្នុង​បទ​សម្ភាស​ជា​មួយ​វិទ្យុ​បារាំង​អន្តរ​ជាតិ​ RFI នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៣ ខែឧសភា អ្នក​សារ​ព័ត៌​មាន​ដែល​គ្មាន​ប្រាក់​ខែ​រូប​នេះ ថ្លែងថា លោក​ធ្លាប់​ត្រូវ​បាន​គេវាយ​ដំ គេបោក​ទូរសព្ទ​ចោល ដុត​ម៉ូតូ និង​ដុត​ផ្ទះ​ចោល​។ តែ​លោក​ថា នៅ​ពេល​លោក​ដាក់​ពាក្យ​បណ្តឹង​ដើម្បី​រក​យុត្តិ​ធម៌​ មន្ត្រី​មួយ​ចំនួន​ទាត់​ចោល​ពាក្យ​បណ្តឹង​របស់​លោក ហើយ​នៅ​ពេល​ដែល​ភាគី​ម្ខាង​ទៀត​ប្តឹង​លោក​វិញ គឺ​បែរ​ជា​មន្ត្រី​មាន​ចំណាត់​ការ​លឿន​ទៅ​វិញ​។