ព្រឹត្តិការណ៍​កម្ពុជា​ប្រចាំថ្ងៃ

បញ្ហា​កំពង់​ផែ​រាម​នៅ​តែ​ជា​ប្រធាន​បទ​ដែល​ត្រូវ​បាន​ប្រមុខ​ការ​ពារ​ជាតិ​អាមេរិក​លើក​ឡើង​ម្តង​ទៀត​ចំពោះ​មុខ​ប្រមុខ​ការ​ពារ​ជាតិ​កម្ពុជា​ នៅ​ក្នុង​ជំនួប​ទ្វេរ​ភាគី  ក្រៅ​កិច្ច​ប្រជុំ រដ្ឋមន្ត្រី​ការពារ​ជាតិ​អាស៊ានដែល​បញ្ចប់​នៅ​ថ្ងៃទី​២៣​វិច្ឆិកា​។​ ជា​ការ​ឆ្លើយ​តប​ដូច​រាល់ដងដែរ លោក ទៀ បាញ់ ប្រាប់អាមេរិកថា កុំកង្វល់ពេកពីរឿង​កំពង់​ផែរាម​នេះ ដោយ​រុញ​ឲ្យ​អាមេរិក​ទៅ​ខ្វល់​រឿង​ផ្សេង​វិញ​។

នៅក្នុងពិធីប្រកាសចូលកាន់មុខតំណែងអភិបាលនៃគណៈអភិបាលខេត្តពោធិ៍សាត់ លោក ស ខេង រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃ បានបញ្ជាក់ថា បទល្មើសគ្រឿងញៀន បញ្ហាជួញដូរមនុស្ស និងបទល្មើសផ្សេងៗទៀត បើគ្មានមន្រ្តីជាប់ពាក់ព័ន្ធទេ បញ្ហាទាំងនេះគឺងាយស្រួលដោះស្រាយបំផុត។ លោកត្អូញថា ពិបាកស្រាវជ្រាវណាស់ បើមានមន្រ្តីជាប់ពាក់ព័ន្ធ ព្រោះបើជាប់ពាក់ព័ន្ធ ការដោះស្រាយគឺផ្អែកតាមអារម្មណ៍ មិនបានផ្អែកតាមគោលការណ៍ច្បាប់ទេ។ បញ្ហានេះសង្គមស៊ីវិល និងអ្នកវិភាគ ថាបើករណីខាងលើនេះនៅតែបន្តកើតមាន វាជាឧបសគ្គរបស់កម្ពុជាក្នុងការអភិវឌ្ឍលើគ្រប់វិស័យ។

លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន បានអះអាងជាថ្មីទៀតថា លោក ចូ បៃឌិន ប្រធានាធិបតីអាមេរិក មិនបានលើកពីករណីដោះលែងកញ្ញា សេង ធារី មេធាវីខ្មែរសញ្ជាតិអាមេរិកាំងនោះទេ នៅក្នុងជំនួបទ្វេរភាគី​​​កាលពីពេលថ្មីៗនេះ។ ប៉ុន្តែលោក ហ៊ុន សែន ទទួលស្គាល់ថា លោក ចូ បៃឌិន បានជំរុញឲ្យបើកលំ​ហប្រជាធិបតេយ្យ សម្រាប់ការបោះឆ្នោតនៅពេលខាងមុខ។ ការបដិសេធនេះ ហាក់ផ្ទុយពីព័ត៌មានដែលបញ្ចេញដោយសេតវិមានរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដែលថាជំនួបទ្វេរភាគីកាលពីថ្ងៃទី១២វិច្ឆិកា គឺលោក ចូ បៃឌិន បានអំពាវនាវឲ្យដោះលែងអ្នកទោសមនសិកា ពិសេសកញ្ញា សេង ធារី មេធាវីខ្មែរសញ្ជាតិ​អាមេរិកាំង។

ការ​ស្នើជា​ថ្មី​ម្តង​ទៀត​ ពី​សំណាក់​ភាគី​វៀត​ណាម​ឲ្យ​កម្ពុជា​បង្កើន​ការ​ផ្តល់​បណ្ណ​ស្នាក់​នៅ​ស្រប​ច្បាប់​ដល់​ប្រជា​ជ​ន​ខ្លួន​ដែល​រស់​នៅ​កម្ពុជា​ គឺ​ជា​ការ​ដាក់​សម្ពាធ​មក​លើ​កម្ពុជា​ និង​ជា​ហានិ​ភ័យ​ទៅ​ថ្ងៃ​ខាង​មុខ​។​ ​នេះ​គឺ​ជា​ប្រតិកម្ម​ របស់​អ្នក​ឃ្លាំ​មើល​សង្គម ​ ខណៈ​ក្រ​សួង​មហាផ្ទៃ​បាន​ផ្តល់​បណ្ណ​ស្នាក់​នៅ​ដល់​ជន​អន្តោ​ប្រវេសន៍​ យ៉ាង​តិច​៦​ម៉ឺន​នាក់​ ភាគ​ច្រើន​បំផុត​គឺ​ជាជន​ជាតិ​វៀត​ណាម​។​ ទោះជា​យ៉ាង​នេះ​ក្តី ​ ប្រធាន​រដ្ឋសភា​វៀត​ណាម​ បាន​ស្នើនៅ​ចំពោះមុខ​ប្រធាន​រដ្ឋសភា​កម្ពុជា​ ជុំវិញ​រឿង​នេះ​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១៩​វិច្ឆិកា​  ដែល​ញាំង​ឲ្យ​អ្នក​វិភាគ ​យល់ថា ​វៀត​ណាម​កំពុង​ដាក់​សម្ពាធ​មក​លើ​កម្ពុជា​ ឲ្យ​ទាន់​ឱកាស​ដែល​ឥទ្ធិពល​របស់​ចិន​មក​លើ​កម្ពុជា​នៅតិច​។​

ខេត្ត​ដែល​មាន​អាសនៈ​សភា​តំណាង​រាស្ត្រ​ ១អាសនៈ​ គួរ​បន្ថែម​ទៅ២ ឬ៣​ ដើម្បី​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ពី​កំណើន​ប្រជាពលរដ្ឋ​នៅ​តាម​ខេត្ត​ទាំង​នោះ។​ នេះ​គឺ​ជា​យោបល់​មួយ​របស់​គណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋាន​ក្នុង​ចំណោម​ចំណុច​ផ្សេង​ទៀត​ ដែល​បាន​ដាក់​ទៅ​ប្រធាន​គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត​(គ.ជ.ប)​ នៅ​ថ្ងៃទី១៩​ ខែវិច្ឆិកា។​ គណបក្សកាន់អំណាចលើកឡើងថាការបន្ថែម ឬមិនបន្ថែមគឺអាស្រ័យលើចំនួនប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងខេត្តទាំងនោះ ខណៈ​អង្គការឃ្លាំមើលការបោះឆ្នោតបញ្ជាក់ថា ការបន្ថែម​​អាសនៈជាការជំរុញឲ្យមានតំណាងរាស្ត្រចម្រុះគណបក្សនយោបាយនៅក្នុងខេត្តទាំងនោះ។​

ប្រេសិត​ប្រធាន​អាស៊ាន​ ចាត់​ទុក​ការ​សម្រេច​របស់​របប​យោធា​ភូមា​ដោះលែង​អ្នក​ទោស​ជិត​ ៦ពាន់នាក់​ កាល​ពី​ថ្ងៃទី១៧​ វិច្ឆិកា​ ជា​សញ្ញា​បង្ហាញ​ពី​ឆន្ទៈ​រក​ដំណោះ​ស្រាយ​នយោបាយ។​ តាម​កាសែត​រដ្ឋ​ភូមា​ អ្នក​ទោស​បរទេស​ត្រូវ​ដោះលែង​ក្នុង​ហេតុផល​មនុស្សធម៌។​ អ្នក​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​ផ្នែក​ភូមិសាស្ត្រ​នយោបាយ​មើល​ឃើញ​ថា​ នេះ​ជា​ការ​សម្បទាន​មួយ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​យោធា​ភូមា​ ប៉ុន្តែ​អាច​ជា​យន្តការ​របស់​ភូមា​ចង់​បន្ត​អូសបន្លាយ​ពេល​វេលា​ទៅ​វិញ​ទេ។​

មេ​ដឹកនាំ​អតីត​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ លោក​ សម រង្ស៊ី​ បាន​បើក​ការ​វាយ​ប្រហារ​ជាប់ៗ​គ្នា​ ខាង​វោហា​សាស្ត្រ​ អស់​រយៈ​១សប្តាហ៍​កន្លង​ទៅ ​ទៅ​លើ​លោក​ ហ៊ុន ម៉ាណែត​ និង​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ ហ៊ុន សែន​ ជា​ពិសេស​ជុំវិញ​សមត្ថភាព​លោក​ ហ៊ុន ម៉ាណែត​ ដែល​ត្រូវ​បាន​ជ្រើស​តាំង​ជា​បេក្ខជន​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​អនាគត​ និង​ការ​នាំ​លុយ​៥លាន​ដុល្លារ​ចូល​ប្រទេស​បារាំង​ជា​ដើម។​ លោក​ ហ៊ុន ម៉ានណែត​ និង​លោក​ ហ៊ុន សែន​ ក៏​បាន​ធ្វើ​ការ​ឆ្លើយ​តប​វិញ​ទៅ​កាន់​លោក​ សម រង្ស៊ី ​វិញ​ដែរ​ ដោយ​បាន​បបួល​លោក ​សម រង្ស៊ី​ ភ្នាល់​ និង​ស្បថ​ ព្រម​ទាំង​ដៀល​ លោក ​សម រង្ស៊ី ​ថា​ជា​ពូជ​ក្បត់​ជាតិ​៣ជំនាន់។​ ជុំវិញ​បញ្ហា​នេះ ​តើ​វា​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះ​ពាល់​ដល់​ដំណើរ​ឆ្ពោះ​ទៅ​រក​ភាព​ជា​មេ​ដឹក​នាំ​កំពូល​របស់​លោក​ ហ៊ុន ម៉ាណែត ​ឬ​ជា​ការ​ជួយ​លោក​ ហ៊ុន ម៉ាណែត ​ឲ្យ​ល្បី​ទៅ​វិញ?​

តម្លៃស្រូវធ្លាក់ថ្លៃ ត្រូវគេកត់សម្គាល់ឃើញថាបានកើតឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំ ជាពិសេសនៅរដូវប្រមូលផលស្រូវវស្សា។ ភ្លាមៗក្រសួងកសិកម្មបានបញ្ជូនមន្ត្រីចុះទៅដោះស្រាយនៅតំបន់ដែលផ្ទុះបាតុភាពក្នុងខេត្តបាត់ដំបង និងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ដោយសហការជាមួយរោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវ ដើម្បីធានានិងកំណត់តម្លៃទិញអប្បបរមាមួយសម្រាប់ស្រូវផ្ការំដួល ដែលជាប្រភេទស្រូវលេខ១ ត្រឹម១០៤០រៀល ឬ៩បាតថៃ ក្នុង១គីឡូក្រាម។ ក្រសួងកសិកម្មក៏ផ្តល់ដល់កសិករដែលជួបបញ្ហាជាក់ស្តែងមានទំនាក់ទំនងជាមួយមន្ត្រីរបស់ខ្លួនផងដែរ។

៥ឆ្នាំគត់គិតត្រឹមថ្ងៃទី១៦វិច្ឆិកាឆ្នាំ២០២២ ដែលអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិត្រូវបាន រំលាយដោយអំណាចសាលដីការតុលាការកំពូល១៦ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ២០១៧។ មន្ត្រីអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិមើលឃើញថា ៥ឆ្នាំមកនេះព្រលឹងរបស់អតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ នៅតែបន្តលងបន្លាចគណបក្សកាន់អំណាច ហើយគណបក្សកាន់អំណាចក៏នៅខ្លាចការលងបន្លាចនេះដែរ។  តែមន្ត្រីបក្សកាន់អំណាចថា បក្សខ្លួនមិនខ្លាចខ្មោចទេ។  បើតាមមន្ត្រីអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ អ្នកគាំទ្រក៏មិនទាន់កាត់ចិត្តបាន។  តើ៥ឆ្នាំក្រោយរំលាយអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិនៅតែស្ថិតក្នុងចិត្តអ្នកគាំទ្រឬយ៉ាងណា?

៥ឆ្នាំគត់គិតត្រឹមថ្ងៃទី១៦វិច្ឆិកាឆ្នាំ២០២២ ដែលអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិត្រូវបាន រំលាយដោយអំណាចសាលដីការតុលាការកំពូល១៦ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ២០១៧។ មន្ត្រីអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិមើលឃើញថា ៥ឆ្នាំមកនេះព្រលឹងរបស់អតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ នៅតែបន្តលងបន្លាចគណបក្សកាន់អំណាច ហើយគណបក្សកាន់អំណាចក៏នៅខ្លាចការលងបន្លាចនេះដែរ។  តែមន្ត្រីបក្សកាន់អំណាចថា បក្សខ្លួនមិនខ្លាចខ្មោចទេ។  បើតាមមន្ត្រីអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ អ្នកគាំទ្រក៏មិនទាន់កាត់ចិត្តបាន។  តើ៥ឆ្នាំក្រោយរំលាយអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិនៅតែស្ថិតក្នុងចិត្តអ្នកគាំទ្រឬយ៉ាងណា?