បទសម្ភាស

By RFI ខេមរភាសា / Khmer

បទសម្ភាស episodes

April 09, 2023 លោក សោម សូរីដា៖ ការបោះឆ្នោតក្រុង-ស្រុកបំបែកថ្មី មិនប៉ះពាល់ដល់រចនាសម្ព័ន្ធក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ដែលបោះឆ្នោតកាលពីឆ្នាំ២០២២
ភ្ញៀវប្រចាំថ្ងៃរបស់វិទ្យុយើងនារាត្រីនេះ គឺលោក សោម សូរីដា អគ្គលេខាធិការរងគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត។ នៅថ្ងៃអាទិត្យនេះ គ.ជ.ប បានរៀបចំការបោះឆ្នោតតាមបែបអសកល នៅក្រុងស្រុកដែលទើបនឹងបំបែកថ្មីចំនួន៥ ក្នុងខេត្តកណ្តាល កំពង់ស្ពឺ និងក្រចេះ ដើម្បីជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាក្រុង-ស្រុក។ លោក សោម សូរីដា បញ្ជាក់ថា ស្ថានភាពនៃការបោះឆ្នោតតាមបែបអសកល បានប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូន ដោយមិនមានបញ្ហាមិនប្រក្រតីណាមួយឡើយ។ បន្ថែមពីនេះ អគ្គលេខាធិការរងគ.ជ.ប រូបនេះ បញ្ជាក់ថា ការបោះឆ្នោតក្រុង-ស្រុកបំបែកថ្មីទាំង៥ មិនបានប៉ះពាល់ដល់រចនាសម្ព័ន្ធក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ ដែលបានបោះឆ្នោតកាលពីឆ្នាំ២០២២កន្លងទៅនោះឡើយ។
11 min
April 08, 2023 កញ្ញា មាន លីសា៖ រយៈពេល២ម៉ោងពលរដ្ឋជាង៤០០នាក់គាំទ្រដាក់កោះកុងក្រៅជាឧទ្យានជាតិ
យុវជនមួយក្រុមមានគ្នាប្រមាណជាង១០នាក់ បានប្រមូលផ្តុំគ្នានៅលើសួនច្បារស្តុបក្តាន់ពីរ បណ្តោយផ្លូវសហព័ន្ធរុស្ស៊ី កាលពីម្សិលមិញ និងថ្ងៃនេះបន្តជួបជុំនៅមុខសាលាច្បាប់បឹងត្របែកបន្តទៀត។ យុទ្ធនាការនេះ គឺយុវជនធ្វើការស្ទង់មតិពីសាធារណៈជនចំពោះកោះកុងក្រៅ។ កោះកុងក្រៅដែលត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលប្រគល់ផ្នែកខ្លះទៅឲ្យឯកជនអភិវឌ្ឍ។ ប៉ុន្តែសកម្មជនបរិស្ថាន យល់ថា ការអភិវឌ្ឍន៍នេះធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ធនធានជីវចម្រុះ និងបរិស្ថាន ហើយស្នើឲ្យដាក់កោះកុងក្រៅជាឧទ្យានជាតិសមុទ្រ។
10 min
April 07, 2023 ឧកញ៉ា ហ៊ុន ឡាក់៖ សមាគមឧកញ៉ានឹងជួយពង្រឹងក្រមសីលធម៌ឧកញ៉ា និងផ្តល់ជំនួយផ្នែកច្បាប់ដល់ឧកញ៉ាដែលធ្វើត្រឹមត្រូវ
សមាគមឧកញ៉ាកម្ពុជា ដែលបានបង្កើតឡើងកាលពីចុងឆ្នាំ២០២២ កន្លងទៅនឹងចាប់ផ្តើមធ្វើសកម្មភាពបេញលេញនៅក្រោយពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរខាងមុខនេះ។ លោកឧកញ៉ា ហ៊ុន ឡាក់ អគ្គលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យសមាគមឧកញ៉ាកម្ពុជាបានថ្លែងថាការបង្កើតឲ្យមានសមាគមឧកញ៉ាកម្ពុជានេះឡើង គឺក្នុងគោលបំណងរក្សា និងលើកកម្ពស់ឧត្តមភាពនៃគោរមងារឧកញ៉ា ក៏ដូចជារួមចំណែកក្នុងការអភិវឌ្ឍសង្គម និងសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា។ តាមលោកឧកញ៉ា ហ៊ុន ឡាក់ សមាគមក៏បានបង្កើតគណៈកម្មការចំនួន៤ដែរ ដែលក្នុងនោះគណៈកម្មការវិន័យ និងក្រមសីលធម៌ និងគណៈកម្មការច្បាប់ នឹងដើរតួនាទីសំខាន់ដើម្បីធានាឲ្យគោរមងារឧកញ៉ាមានគុណតម្លៃ។
13 min
April 06, 2023 សោម សូរីដា៖ ប្រជាការពារមិនអាចទៅគំរាមកំហែងអ្នកបោះឆ្នោតបានទេ តែបែរជាជួយសម្រួលសន្តិសុខទៅវិញ
គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះបានបើកកិច្ចប្រជុំមួយជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយខ្លឹមសារនៃសេចក្ដីណែនាំរួមជុំវិញសកម្មភាព និងការរៀបចំភ្នាក់ងារសន្ដិសុខការពារការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ដ្រនីតិកាលទី៧ ឆ្នាំ២០២៣ នេះ ដែលកិច្ចប្រជុំនេះដឹកនាំដោយលោក ស ខេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ និងជាប្រធានគណៈបញ្ជាការសន្តិសុខអចិន្ត្រៃយ៍សម្រាប់ការបោះឆ្នោត។ អ្វីដែលមានការកត់សម្គាល់នោះគឺអង្គការសង្គមស៊ីវិល និងអ្នកនយោបាយពីគណបក្សមួយចំនួន បានសម្តែងនូវការបារម្ភថាការដាក់ប្រជាការពារឲ្យចូលទៅក្នុងការងារសន្តិសុខការបោះឆ្នោត គឺជារូបភាពគំរាមកំហែងមួយទៅលើអ្នកបោះឆ្នោត ដោយសារប្រជាការពាររស់នៅតាមមូលដ្ឋានជាមួយអ្នកបោះឆ្នោត។ ក៏ប៉ុន្តែលោក សោម សូរីដា អ្នកនាំពាក្យគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតយល់ឃើញថា វត្តមានរបស់ប្រជាការពារមិនអាចជាកម្មវត្ថុនៃការគំរាមកំហែងអ្នកបោះឆ្នោតបានទេ។ ផ្ទុយទៅវិញប្រជាការពារបានចូលរួមជួយសម្រួលដល់សន្តិសុខ និងសណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈនៅអំឡុងពេលបោះឆ្នោត។ នេះបើតាមលោក សោម សូរីដា។
11 min
April 05, 2023 លោក ថោង សូលីម៉ូ៖ កម្ពុជា-ចិននឹងបន្តធ្វើសមយុទ្ធ៣ផ្នែករួមគ្នា នៅពេលមូលដ្ឋានទ័ពរាមរួចរាល់
ក្រោយបិទបញ្ចប់«សមយុទ្ធនាគមាសឆ្នាំ២០២៣»រវាងកងទ័ពកម្ពុជា និងចិននៅថ្ងៃ នេះ ភាគីទាំងរំពឹងថា នឹងបន្តធ្វើសមយុទ្ធទ្រង់ទ្រាយធំជាងមុន (ទាំងជើងទឹក ជើងគោក និងជើងអាកាស)រួមគ្នា នៅពេលមូលដ្ឋានកងទ័ពសមុទ្ររាមត្រូវបានអភិវឌ្ឍន៍រួចរាល់។ នេះបើតាមលោកឧត្តមសេនីយ៍ទោ ថោង សូលីម៉ូ។ អ្នកនាំពាក្យអគ្គបញ្ជាការដ្ឋានកងយុទ្ធពលខេមរភូមិន្ទ គូសបញ្ជាក់ថា រាល់ការធ្វើសមយុទ្ធយោធាជាមួយចិនកន្លងមក នឹងពេលខាងមុខគឺមិនមែនជាការគំរាមកំហែងប្រទេសណាទេ។ លោកអះអាងថា កម្ពុជាបើកទូលាយក្នុងការធ្វើសមយុទ្ធជាមួយបណ្តាប្រទេសផ្សេងៗ តែប្រទេសទាំងនោះត្រូវស្នើមកឲ្យស្របតាមគោលនយោបាយកម្ពុជា និងមានផលប្រយោជន៍។
10 min
April 04, 2023 លោក ហោ សារុន៖ ព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេមនៅកម្ពុជាគឺជាបរិយាកាសមួយគ្មានផ្សែងបារី
ការប្រកួតកីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ហៅកាត់ថាស៊ីហ្គេមលើកទី៣២ និងកីឡាអាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេមលើកទី១២ ដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៅខែឧសភាខាងមុខ គណៈកម្មការជាតិរៀបចំការប្រកួតស៊ីហ្គេម នឹងដាក់ឲ្យមានការអនុវត្តគោលការណ៍សំខាន់មួយគឺ«កីឡាគ្មានថ្នាំជក់»។ លោក ហោ សារុន រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងទេសចរណ៍ បានថ្លែងបញ្ជាក់ថាគោលបំណងនៃការដាក់គោលការណ៍«កីឡាគ្មានថ្នាំជក់» អំឡុងពេលនៃការប្រកួតស៊ីហ្គេមលើកទី៣២នេះ គឺកម្ពុជាមិនចង់ឲ្យព្រឹត្តិការណ៍កីឡាដ៏សំខាន់នេះ ក្លាយទៅជាបរិយាកាសបំពុលដោយផ្សេងបារី ខណៈដែលព្រឹត្តិការណ៍នេះ នឹងមានមនុស្សរាប់ម៉ឺននាក់ចូលរួម។
11 min
April 03, 2023 លោក យ៉េង វីរៈ៖ការចាកចេញរបស់សមាជិកមួយចំនួនមិនធ្វើឲ្យបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋានរលាយទេ
បន្ទាប់ពីការចាកចេញរបស់លោកបណ្ឌិត សាម អ៊ីន គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋានបានជ្រើសរើសអ្នកថ្មីឲ្យចូលកាន់ការងារជំនួសភ្លាមៗ។ នេះត្រូវបានលោក យ៉េង វីរៈ ជាប្រធានគណបក្សអះអាងថា ការចាកចេញរបស់សមាជិកមួយចំនួននេះ មិនបានធ្វើឲ្យគណបក្សរលំរលាយទេ។ បើតាម លោក យ៉េង វីរៈ គ.ម.បនេះនៅតែបន្តដំណើរទៅមុខចូលរួមការបោះឆ្នោតនៅខែកក្កដា។ តែគណបក្សនេះនឹងមិនដាក់បេក្ខជននៅគ្រប់មណ្ឌលនោះឡើយ។ តែសម្រាប់មណ្ឌលណាដែលគណបក្សនេះមិនឈរឈ្មោះ គឺអ្នកគាំទ្រអាចទៅបោះឆ្នោតឲ្យគណបក្សផ្សេងទៀត។
13 min
April 02, 2023 លោក ឡុង ឌីម៉ង់៖ ការងារចាំបាច់បន្ថែមរបស់ខេត្តព្រះសីហនុគឺស្តារមុខមាត់ឡើងវិញ
រដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុដាក់ចេញយន្តការបន្ថែមធ្វើយ៉ាងណាស្តារមុខមាត់ខេត្តទេសចរណ៍ជាប់មាត់សមុទ្រនេះឡើងវិញ ក្រោយពីប្រឡូកប្រឡាក់នៃការប្រព្រឹត្តិបទឧក្រិដ្ឋដោយក្រុមជនបរទេសមួយចំនួនដែលមកជ្រកក្នុងខេត្តនេះ។ អ្នកនាំសាលាខេត្តគូសបញ្ជាក់ថា ការលាងសម្អាតមុខខេត្តព្រះសីហនុឡើងវិញគឺដើម្បីទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគពីគ្រប់ទិសទី មិនសំដៅតែចិននោះទេ ខណៈអគារជាច្រើននៅជាប់គាំង។ ប៉ុន្តែ លោក ឡុង ឌីម៉ង់ យល់ថា កិច្ចការនេះត្រូវការសហការពីអន្តរជាតិផងដែរ ដើម្បីទប់ស្កាត់ឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន នាំឲ្យខូចឈ្មោះខេត្តព្រះសីហនុ។
14 min
April 01, 2023 លោក ហេង សុខគង់៖ ការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល មានបញ្ហាប្រឈមទាំងហិរញ្ញវត្ថុ និងធនធានមនុស្ស
ភ្ញៀវប្រចាំថ្ងៃរបស់វិទ្យុយើងនារាត្រីនេះ គឺលោក ហេង សុខគង់ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍។ ក្រសួងឧស្សាហកម្ម ទើបតែបញ្ចប់ទិវាជាតិ «វិទ្យាសាស្រ្ត បច្ចេកវិទ្យា នវានុវត្តន៍» ដែលរដ្ឋាភិបាលចាត់ទុកថា ការអភិវឌ្ឍវិស័យបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល ជាការងារអាទិភាព ដើម្បីលើកកម្ពស់សមិទ្ធកម្ម សង្គម-សេដ្ឋកិច្ច។ លោក ហេង សុខគង់ បញ្ជាក់ថា ក្រសួងឧស្សាហកម្មបានត្រៀមខ្លួនជានិច្ច សម្រាប់ការរៀបចំសហការជាមួយស្ថាប័នដទៃទៀត ក្នុងការអភិវឌ្ឍវិស័យបច្ចេកវិទ្យានៅកម្ពុជា។ តែយ៉ាងណា ការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល មានបញ្ហាប្រឈមមួយចំនួន ទាំងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងធនធានមនុស្ស។
14 min
March 31, 2023 បណ្ឌិត ឆេង គឹមឡុង៖ ពលរដ្ឋត្រូវកាត់បន្ថយការចាយវាយអំឡុងពេលនៃវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចសកលនេះ
ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុធំៗមួយចំនួនដូចជាមូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ(IMF) ធនាគារពិភពលោក(World Bank)ជាដើម បានព្រមានពីការប្រឈមនឹងវិបត្តិនៃសេដ្ឋកិច្ចសកលនៅឆ្នាំ២០២៣នេះ។ លោកបណ្ឌិត ឆេង គឹមឡុង នាយកនៃមជ្ឈមណ្ឌលនវានុវត្តន៍ផ្នែកអភិបាលកិច្ច និងប្រជាធិបតេយ្យនៃវិទ្យាស្ថានចក្ខុវិស័យអាស៊ី បានមើលឃើញថា មកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ នៅមិនទាន់មានសូចនាករណាមួយបង្ហាញថាវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចសកលនេះមានការរាលដាលជាទូទៅដូចកាលពីឆ្នាំ២០០៨-២០០៩ នៅឡើយ។ លោកបណ្ឌិត ឆេង គឹមឡុង បញ្ជាក់ថាវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចសកលពេលនេះ នឹងមិនជះឥទ្ធិពលធ្ងន់ធ្ងរដែលធ្វើឲ្យមានការភ័យបារម្ភទេ ខណៈដែលលោកយល់ថាការទប់ស្កាត់ភាពចលាចល ការកាត់បន្ថយការចំណាយជាដើមគឺជាកត្តាសំខាន់អំឡុងពេលដែលធនធានជាតិ និងឯកជនមានការខ្សត់ខ្សោយ។
12 min