បទសម្ភាស

រយៈ​ពេល​៥​ខែ​ឆ្នាំ​២០២២​នេះ គឺ​ជំងឺ​គ្រុន​ឈាម​បាន​សម្លាប់​មនុស្ស​អស់​​៣​នាក់​ នៅគ្រា​ដែល​មនុស្សប្រមាណ​១,៣៥៤នាក់​កើតជំងឺ​គ្រុន​ឈាម ពោល​កើន​ឡើង​ជាង​១០០%​ធៀប​នឹង​ឆ្នាំ​មុន​។​ វេជ្ជបណ្ឌិត លាង ឬទ្ធា ប្រធាន​កម្មវិធី​ជាតិ​ប្រយុទ្ធ​ជំងឺ​គ្រុន​ឈាម អំពាវ​នាវ​ឲ្យ​អាណា​ព្យាបាល​ដែល​មាន​សង្ស័យថា មាន​អ្នក​ឆ្លង​ជំងឺ​គ្រុន​ឈាម​ប្រញាប់​ទៅ​ពិនិត្យ​នៅមន្ទីរ​ពេទ្យ​រដ្ឋ​ពីព្រោះ​បុគ្គលិក​ពេទ្យ​រដ្ឋ​តែង​តែ​ទទួល​បានការ​បណ្តុះ​បណ្តាល​ពី​ជំងឺ​គ្រុន​ឈាម​ហើយ​មាន​ឧបករណ៍​គ្រប់​គ្រាន់​។​

ភ្ញៀវប្រចាំថ្ងៃរបស់វិទ្យុយើងនារាត្រីនេះគឺ លោក អ៊ូ ច័ន្ទរ័ត្ន អនុប្រធានគណបក្សកែទម្រង់កម្ពុជា។ តាមលទ្ធផលបឋមពី គ.ជ.ប គណបក្សកែទម្រង់កម្ពុជា បានទទួលសំឡេងគាំទ្រជិត៨ពាន់សំឡេង នៅក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាអាណត្តិទី៥នេះ។ ជាមួយលទ្ធផលបែបនេះ លោក អ៊ូ ច័ន្ទរ័ត្ន មិនសូវជាសប្បាយចិត្តប៉ុន្មាននោះទេ ដ្បិតខុសពីក្តីរំពឹងរបស់លោក។ តែយ៉ាងណាតាមរយៈលទ្ធផលនេះ លោក អ៊ូ ច័ន្ទរ័ត្ន យល់ឃើញថា ជាការបញ្ជាក់ថា អ្នកមាននិន្នាការប្រឆាំងត្រូវបង្រួបបង្រួមគ្នាជាសំឡេងតែមួយ សម្រាប់ការបោះឆ្នោតពេលខាងមុខ។

នៅក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើងរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់អាណត្តិទី៥ ដែលបានធ្វើឡើងកាលពីថ្ងៃទី០៥ ខែមិថុនាកន្លងទៅ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាបានទទួលសម្លេងគាំទ្រជាង ៥,៣លានសម្លេង ហើយគណបក្សភ្លើងទៀន ដែលជាគណបក្សប្រឆាំងបានសម្លេងគាំទ្រតែជាង ១,៦លានសម្លេងប៉ុណ្ណោះ។ នេះបើតាមលទ្ធផលបឋមផ្លូវការរបស់គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត(គ.ជ.ប)។ តាមរយៈលទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតនេះ គណបក្សក្រៅរដ្ឋាភិបាលមួយចំនួនបានហៅការបោះឆ្នោតនេះ ថាជាការបោះឆ្នោតដ៏អាក្រក់បំផុតជាងពេលណាៗទាំងអស់។ ក៏ប៉ុន្តែលោក សុខ ឥសាន អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ថាវាជាការចាញ់ដ៏អាក្រក់បំផុតរបស់គណបក្សប្រឆាំង និងគណបក្សប្រកួតប្រែជែង ជាហេតុនាំឲ្យមានការវាយតម្លៃការបោះឆ្នោត ដោយមិនផ្តោតទៅលើសភាពការណ៍ជាក់ស្តែង។

នៅថ្ងៃនេះ គណៈកម្មារៀបចំការបោះឆ្នោតថ្នាក់ ឃុំ សង្កាត់ ធ្វើការបិទប្រកាស​លទ្ធផល​បណ្តោះអាសន្ន ដែលគណបក្សនយោបាយទទួលបានសំឡេងឆ្នោត ក្រោយការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់ កាលពីទី៥ ខែមិថុនា។ ស្របពេលដែលបិទប្រកាសលទ្ធផលបណ្តោះអាសន្ននេះ លោក សោម សូរីដា ឲ្យដឹងថា គ.ជ.ប ទទួលបានបណ្តឹងតវ៉ាជាង៧០ ពីគណបក្សមួយចំនួន ដោយ​ប្តឹងទៅលើ២ករណីគឺសំដៅរឿងព្រហ្មទណ្ឌ និង​បណ្តឹងទៅលើភាពមិនប្រក្រតីនៃការបោះឆ្នោត។

គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋានមិនបានថ្លែងចំៗថាមិនទទួលយកលទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់អាណត្តិទី៥នេះទេ ក៏ប៉ុន្តែគណបក្សនេះបានវាយតម្លៃជាទូទៅថាដំណើរការបោះឆ្នោតនៅឆ្នាំ២០២២នេះ វាអាក្រក់ជាងពេលណាៗទាំងអស់។ លោកបណ្ឌិត យង់ សាំងកុមារ ដែលជាប្រធានគណៈកម្មការនាយកគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋានថ្លែងឲ្យដឹងថា គណបក្សរបស់លោកនឹងតស៊ូមតិ មិនអាចបណ្តោយឲ្យមានស្ថានភាពបែបនេះបន្តកើតមានទៀតទេ។ តាមលោកបណ្ឌិត យង់ សាំងកុមារ ការបន្តទាមទារឲ្យមានការកែលម្អរសេរីភាពនយោបាយ ភាពស្មើភាពគ្នានៃការប្រកួតប្រជែង និងការលើកគុណតម្លៃដើម្បីភាពរីកចំរើននៃប្រទេសជាតិ គឺជាបញ្ហាសំខាន់ៗ ដែលគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋានត្រូវបន្តធ្វើនៅថ្ងៃខាងមុខ។

ភ្ញៀវប្រចាំ​ថ្ងៃ​របស់​វិទ្យុ​យើង​​នារាត្រី​នេះគឺ ​លោក សុន ឆ័យ ​អនុ​ប្រធាន​គណបក្ស​ភ្លើងទៀន។​ គណបក្ស​ភ្លើងទៀន​ ដែលគេ​មើល​ឃើញថា ​ជាគណបក្ស​ជំទាស់​មាន​សំឡេង​គាំទ្រ​ខ្លាំង​ បានចេញ​នូវសេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​ សម្តែង​ការសោក​ស្តាយ​ចំពោះ​លទ្ធផល​នៃការបោះ​ឆ្នោត​ឃុំ-សង្កាត់​ អាណត្តិ​ទី៥ ​ដែលថា​ជាលទ្ធផល ​មិន​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ពីឆន្ទៈ​ពល​រដ្ឋ​ខ្មែរ​។ គណបក្ស​ភ្លើង​ទៀន ​បាន​ចាត់ទុក ​ការបោះឆ្នោត​ឃុំ-សង្កាត់ ​អាណត្តិទី​៥​នេះ ​ប្រព្រឹត្ត​ទៅដោយ​មិន​សេរី ​និង​មិន​យុត្តិធម៌។ ​ទោះយ៉ាង​ណា​ លោក ​សុន ឆ័យ ​អនុប្រធាន​គណបក្ស​ភ្លើងទៀន ​គូស​បញ្ជាក់​ថា ​គណបក្ស​គ្មាន​គម្រោង​ធ្វើបាតុ​កម្ម​ប្រឆាំង​នឹង​លទ្ធផល​នោះទេ ​តែបក្ស​នឹង​តស៊ូ​មតិជាមួយ​អ្នកពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការរៀបចំ​ការបោះឆ្នោត ​ដោយសន្តិវិធី។​

ដូចរៀងរាល់ឆ្នាំដែរ អង្គការសមាគមខ្មែរ​កម្ពុជា​តែងតែ​រំឭកខួប​នៃការ​បាត់​បង់​ទឹក​ដី​ខ្មែរ​កម្ពុជា​នៅ​ថ្ងៃទី៤មិថុនាឆ្នាំ១៩៤៩។ រយៈពេល៧៣ឆ្នាំមកនេះ បើតាម​សមាគម​ខ្មែរ​កម្ពុជាក្រោម អាជ្ញាធរវៀតណាមនៅតែ​ធ្វើ​ទុក្ខបុកម្នេញទៅលើសកម្មជនខ្មែរ​កម្ពុជាក្រោមដែលហ៊ានចេញមុខតស៊ូមតិ​ក្នុងការការពារ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ វប្បធម៌ និងអក្សសាស្ត្រខ្មែរ។ លោក សឺន ជុំជួន អគ្គលេខាធិការសមាគមខ្មែរកម្ពុជាក្រោមដើម្បីសិទ្ធិមនុស្ស និងអភិវឌ្ឍន៍ គូសបញ្ជាក់ថា ខ្មែរ​ក្រោម​មិនដែល​ទទួលស្គាល់ថា ទឹកដីកម្ពុជា​ក្រោម​បាន​បាត់​បង់​នោះទេ ប៉ុន្តែ​ពួកគេនៅតែទាមទារឲ្យអាជ្ញាធរវៀតណាម​ទទួលស្គាល់ថា ខ្មែរ​ក្រោមជាជនជាតិ​ដើម និង​ត្រូវ​គោរពសិទ្ធិខ្មែរ​ក្រោម​ទៅតាមអ្វីដែលមានចែងក្នុង​សន្ធិសញ្ញារបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។

នៅថ្ងៃ​ទី​០៣​ ខែ​មិថុនា​នេះ ​គឺជាថ្ងៃ​ចុងក្រោយ​របស់​គណបក្ស​នយោបាយ​ទាំង​១៧ ​ដែលបាន​ចូលរួម​ប្រកួតប្រជែង​ក្នុងការ​បោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​ក្រុមប្រឹក្សា​ឃុំ ​សង្កាត់ ​អាណត្តិ​ទី​៥​នេះ ​ត្រូវបិទបញ្ចប់​យុទ្ធនាការ​ឃោសនា​របស់​ខ្លួន​បន្ទាប់ពី​ចំណាយពេល​អស់​១៣​ថ្ងៃ​កន្លង​ទៅ​។ ​លោក ឌឹម សុវណ្ណារុំ ​សមាជិក ​និង​ជាប្រធាន​ក្រុមប្រតិកម្ម​ព័ត៌មាន​គណៈកម្មាធិការជាតិ​រៀបចំ​ការបោះឆ្នោត​(គ.ជ.ប) ​បាន​ថ្លែងថា​យុទ្ធនាការ​របស់​គណបក្ស​នយោបាយ​នានា​រយៈពេល​២​សប្តាហ៍​កន្លង​ទៅនេះ ​គឺបាន​ប្រព្រឹត្តទៅ​ដោយ​រលូន​។ ​ទោះយ៉ាងណា​សមាជិក​ គ.ជ.ប រូបនេះ ​ក៏បាន​ឲ្យដឹង​ផងដែរ​ពីភាព​មិន​ប្រក្រតី ​ដែលបាន​កើតឡើង​អំឡុងពេល​នៃ​យុទ្ធនាការ​នេះ ​ក៏ប៉ុន្តែ​វាមិន​ធ្ងន់ធ្ងរ​ប៉ះពាល់​ដល់​ដំណើរការ​យុទ្ធនាការ​ឃោសនា​ទាំងមូល​ឡើយ​។ ​ជាងនេះទៅទៀត ​លោក ​ឌឹម សុវណ្ណារុំ ​ក៏បាន​បញ្ជាក់​ដែរ​ថា​អំឡុងពេល​នៃ​យុទ្ធនាការ​ឃោសនា​រក​សម្លេង​ឆ្នោត​នេះ ​មាន​បណ្តឹង​សរុប​ចំនួន​៥២ ​ត្រូវបាន​ធ្វើឡើង​ពីសំណាក់​គណបក្ស​និង​សកម្មជន​គណបក្ស​នានា​ដែល​ប្រជែង​គ្នា ​ក៏ប៉ុន្តែ​ត្រូវបាន​ដោះស្រាយ​រួចរាល់​អស់ហើយ​។

គណបក្ស«ខ្មែរតែមួយ»បានដាក់បេក្ខជនចំនួន៣០ឃុំ នៅខេត្តចំនួន៩។ លោក គុជ លី ប្រធានគណបក្សនេះបានគូសបញ្ជាក់ថា ការចូលរួមបោះឆ្នោតថ្នាក់ក្រោមជាតិនៅអាណត្តិនេះគឺជាការសាកល្បង​គោល​នយោបាយ​គណបក្សខ្មែរតែមួយ។ បើតាមលោក គុជ លី គោលនយោបាយអទិភាព៧​ចំណុច​របស់​គណបក្សនេះគឺផ្តោតលើវិស័យកសិកម្ម តាមរយៈការបង្កើត«សភាកសិករ» ដើម្បីការពារ​តម្លៃស្រូវ​ដែល​កសិករ​ផលិតបាន។​ លើសពីនេះគណបក្សខ្មែរតែមួយបានដាក់ចេញគោលនយោបាយ​ដោយ​ផ្តល់​ប្រាក់​ឧបត្ថម្ភ​ប្រាក់១៥ម៉ឺនរៀល​ដល់មនុស្សចាស់ ឬអ្នកដែលគ្មានទីពឹងផងដែរ។

នៅសល់​តែ​៤ថ្ងៃ​ទៀត​ប៉ុណ្ណោះ ​ដល់ថ្ងៃ​បោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃុំ សង្កាត់​អាណត្តិ​ទី​៥ ​ហើយ​។ មុនបញ្ចប់​យុទ្ធនាការ​រក​សម្លេង​ឆ្នោត​នៅថ្ងៃ​ទី​៣ ​ខែ​មិថុនា​ខាងមុខ ​គណបក្ស​ឯកភាព​ជាតិ​ខ្មែរ​បាន​បង្ហាញ​សុទិដ្ឋិនិយម​ថា​គណបក្ស​ដែលបាន​ដាក់​បេក្ខភាព​លើ​ឃុំ សង្កាត់ ​ចំនួន​១៥​នេះ ​នឹង​ទទួលបាន​ការ​គាំទ្រ​ពី​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដោយសារតែ​នយោបាយ​បង្រួបបង្រួម​ខ្មែរ​។ លោក​ អ៊ុន ជឹម ​ប្រធាន​គណបក្ស​ឯកភាព​ជាតិ​ខ្មែរ​មើលឃើញ​ថា​គណបក្ស​របស់​លោក​គឺជា​ប៉ូល​នយោបាយ​ទី​៣ ​ដែល​មិនធ្វើ​នយោបាយ ​បំផ្លាញគ្នា ​មិនលាប​ពណ៌​គ្នា ដូចដែល​ប្រទេស​កម្ពុជា​ធ្លាប់បាន​ធ្វើ​ចាប់តាំងពី​ការ​បែកបាក់​សម័យ​មហានគរ​រហូត​មកដល់​បច្ចុប្បន្ន​។