Víðsjá

Kanadíska skáldið Anne Carson hlaut nóbelsverðlaunin í bókmenntum í dag fyrir djörfung og nýjungagirni í höfundaverki sínu, en með glettnu samtali við hina klassísku hefð hafi henni tekist að skapa nýja tegund samtímabókmennta. Við kynnumst nýja nóbelskáldinu í dag, ræðum við Ragnar Helga Ólafsson, rithöfund, sem hefur gefið út og þýtt verk hennar og rifjum upp rýni Gauta Kristmannssonar í verk hennar; Albertine æfingarnar.

Þá komum við einnig við á sportbarnum Ölveri í Glæsibæ en á morgun verður hægt að fara þangað að sjá fótboltadanssýninguna “Ég er kominn heim” eftir Birtu Ásmundsdóttur. Við ræðum við hitti danshöfundinn Birtu og tvo aðra aðstandendur verksins, þær Ingu Maríu Olsen dansara og Önnu Róshildi Benediktsdóttur Böving, tónskáld.

Við fáum óvenjulega ferðasögu frá Steinunni Þórarinsdóttur í þætti dagsins en hún opnaði nýverið sýningu á stríðsminjasafninu í Kænugarði. Þar sýnir hún verkið Brynjur, sem var fyrst sett upp í New York árið 2018 en hefur ferðast um heiminn síðan.

Ný skáldsaga Steinars Braga, Frelsarinn, kemur út hjá bókaforlaginu Fuglinum í ár en að útgáfunni standa þeir Halldór Armand og Einar Aðalsteinsson. Þeir segja að fyrirkomulag ríkisstyrkja til bókmennta ýti nú höfundum út í útgáfubransann. Við heyrum í Halldóri í þætti dagsins.

Einnig verður rætt við Halldór Guðmundsson um Íslandsklukku Laxness og Karl Ágúst Þorbergsson rýnir í Gunnellu í Tjarnarbíói.

Nína okkar kærasta Nína er titill sýningar sem stendur yfir á Listasafni Reykjanesbæjar. Á sýningunni er ljósi varpað á Nínu Sæmundsson sem hinsegin listamann og eru mörg verk frá ferli Nínu til sýnis, en einnig var starfandi listafólki úr hinsegin samfélaginu boðið að vinna verk á sýninguna út frá verkum Nínu. Sýningarstýrurnar, þær Viktoría Guðnadóttir og Ynda Eldborg segja frá í þætti dagsins.

Heimildamyndin Eyríki eftir Nikolai Galitzine er portrett af Grímsey og óður til fólksins sem hana byggir og elskar. Þegar best lét, bjuggu þar 120 manns en nú er framtíð byggðarinnar tvísýn. Dögg Mósesdóttir, framleiðandi myndarinnar, lítur við.

Og Haukur Þorgeirsson fjallar um Tokkarísku, Indó-Evrópska tungu sem hvarf af vörum fólks fyrir meira en 1000 árum.

Skúli Sverrisson byrjaði ungur að leika á rafbassa. Hann stundaði nám við tónlistarskóla FÍH en samferða námi lék hann með hljómsveit Guðmundar Ingólfssonar, djasspíanóleikara, fyrir dansi í naustinu. Síðar nam Skúli bassaleik við Berkley College of Music í Boston en að loknu námi flutti hann til New York borgar og bjó þar um árabil en heldur nú til í miðborg Reykjavíkur.

Á ferli sínum hefur Skúli komið víða við. Hann hefur gefið út margar plötur undir eigin nafni og starfað með listamönnum á borð við Lou Reed, Laurie Anderson, Ryuichi Sakamoto, Allan Holdsworth, Blonde Redhead, Jóhanni Jóhannssyni og Hildi Guðnadóttur. Skúli hefur þá einnig samið tónlist fyrir kvikmyndir og leikhús sem og stýrt plötuupptökum. Hann er einn af stofnendum plötuútgafunnar og listarýmisins Mengis og hefur verið listrænn stjórnandi staðarins frá upphafi.

„Soldið eins og ef Prúðuleikararnir myndu sjá um kynfræðslu,“ segir Margrét Erla Maack, sviðslistakona og ein af driffjöðrum fullorðinssirkússins Sex Ed sem frumsýndur verður í Borgarleikhúsinu annað kvöld. Í verkinu sameinast íslenska kabarettsenan senunni frá New York, en bandaríski hópurinn Visceral Abstractions lýsir sér sem absúrdísku sirkus- og brúðuleikhúskollektívi sem blandar saman brúðum, líkama, loftfimleikum, húmor og súrrealískri sviðslist. Við ræðum þetta og meira til við Margréti Erlu í þætti dagsins; líkamleika á tímum gervigreindar, áhrif hægri sveiflu á burlesque heiminn, fæðingarþunglyndi og fíflaskap.

Einnig verður rætt við Unu Sveinbjarnardóttur um nýlega plötu hennar Ea Fantasíu, sem hljóðrituð var um hávetur í Reykholtskirkju og svo heyrum við rýni í nýja ljóðabók Jakobs Stachowiak, Meðan borgin blánar.

Í tilefni af 30 ára afmæli Víðsjár flökkum við vítt og breitt í tíma með hjálp tækninnar. Heyrum erindi frá Víðsjárkempum síðustu þrjátíu ára.

Netárásir hafa verið áberandi í íslenskum bókmenntaheimi undanfarnar vikur. Undanfarna daga hafa átt sér stað árásir á bókmenntavefsíðurnar Lestrarklefann, norðdahl.org og Starafugl. Við mælum okkur mót við umsjónarmenn Lestrarklefans sem og Eirík Örn Norðdahl og ræðum þessar árásir.

Karl Ágúst Þorbergsson rýnir í Svikasögur eftir Maríu Reyndal sem frumsýnt var í síðustu viku í Borgarleikhúsinu.

Elísabet Brynhildardóttir segir frá Pollum, nýju útilistaverki sínu sem prýðir almenningsgarð á gamla strætóreitnum í Borgartúni.

Á sunnudag verður haldið verður upp á afmæli Bríetar Bjanhéðisdóttur, sem fæddist á þessum degi fyrir 170 árum. Það er félagið Leikhúslistakonur 50+ sem hafa gert dagskrá af þessu tilefni, sem kallast - Bríet, blómin og Hannes. Edda Þórarinsdóttir leikkona og Kristín Ástgeirsdóttir sagnfræðingur segja frá í þætti dagsins.

Við heyrum rýni Trausta Ólafssonar á kammeróperunni „Ástin ein taugahrúga: enginn dans við ufsaklett“ og fáum meðmæli með góðum haustbókum.