Lestin

Við skoðum pólitískar afstöður og afstöðuleysi, og siðferðislegar spurningar sem vakna þegar horft er á og fjallað um HM í fótbolta karla sem hófst í Katar þann 20. nóvember síðastliðinn.

Tónlistar- og myndlistarkonan Berglind Ágústsdóttir hefur gefið út tilraunakennt diskó popp undir eigin nafni í árabil. Í september kom ný plata frá henni, Lost at war, sem hún tileinkar vinum sínum Hauki Hilmarssyni og Jóhanni Jóhannssyni. Við gerð plötunnar vann hún úr erfiðum tilfinningum, sorg og missi, og það kveður við nýjan tón. Lost at war er fyrsta plata Berglindar sem hún gefur út undir listamannsnafninu Siggi Ólafsson, sem er alter-egó listakonunnar.

Viktoría Blöndal ræðir við fyrrum atvinnumann í fótbolta, sem glímdi við meiðlsi á ferli sínum, Garðar Gunnlaugsson. Hvað gera fótboltamenn þegar þeir mega ekki og geta ekki spilað. Innslagið er þriðja í röð fjögurra innslaga um fótboltaást.

Þóra Tómasdóttir segir frá þáttum sem eiga það allir sameiginlegt að fjalla um mormóna í Bandaríkjunum, Keep Sweet: Pray and Obey, Three Wives, One Husband og Under the Banner of Heaven.

Patrekur Björgvinsson hefur verið að pæla í listinni í nærumhverfi sínu, veggjakrotinu á Skipaskaga, sígildum skilaboðum á borð við "Look like Barbie, smoke like Marley".

Við ræðum óhefðbundna markaðsherferð rapparanna Drake og 21 savage fyrir plötuna Her Loss.

Og við kynnum okkur rómansk-ameríska kvikmyndahátíð í Bíó Paradís.

Lestin Mathöll hefur opnað. Við kynnnum okkur sögu mathallar-fyrirbærisins á Íslandi. Við ræðum við einn stofnanda mathallarinnar á Hlemmi, sem opnaði á Menningarnótt 2017, sagnfræðiprófessor í Háskóla Íslands sem hefur rannsakað neysluhætti og matarsögu íslendinga, kokk sem hefur rekið veitingastað í mathöll og arkitekt. Við veltum þessu fyrirbæri fyrir okkur útfrá hugmyndum um almenningsrými, millistéttarvæðingu og matarmenningu.

Gunnar Vilhjálmsson, grafískur hönnuður rekur indversk-íslenska leturhönnunarfyrirtækið Universal Thirst. Fyrirtækið er tilnefnt til Íslensku Hönnunarverðlaunanna sem verða afhent á morgun.

Ásrún Magnúsdóttir, danshöfundur, hefur oft sýnt verk á alþjóðlegu danshátíðinni, Reykjavík Dance Festival. Við hringdum í Ásrúnu, sem er stödd erlendis að leikstýra dansverki, og spurðum út í Litlu Systur, hóp ungmenna sem mun stýra dagskrá í Iðnó á RDF, sem hefst í dag og stendur fram á sunnudag.

Við rennum yfir Grammy-tilnefningar sem voru tilkynntar í gær og kynnum okkur íranska klifurkonu, Nasim Eshqi, en heimildarmyndin Climbing Iran frá árinu 2020 verður sýnd í Bíó Paradís á fimmtudag.

Skáldsagan I love dick eftir nýsjálenska rithöfundinn Chris Kraus kom út fyrir 25 árum og er skrifuð að stærstum hluta í formi bréfa - öll stíluð á sama manninn, Dick. Sögumaður bókarinnar Chris Kraus verður ástfangin af prófessornum Dick - sem hún þekkir varla. Ásamt eiginmanni sínum að skrifa ástarbréf til hans. Þetta er skáldsaga um þrá, ást, samskipti konur og karla, gagnkynhneigð, jaðarsetningu og list, völd og höfnun, þráhyggju og útrás. Bókin er umdeild enda er hún byggð á raunverulegu fólki og raunverulegum aðstæðum. Í Lestinni í dag hringjum við til Los Angeles og ræðum við uppáhalds rithöfund Lóu, Chris Kraus, um feminisma, ástina og Dick.

Og í seinni hluta þáttar heldur Viktoría Blöndal áfram að fjalla um fótboltaást í samtímanum. Að þessu sinni pælir hún í Fantasy-fótbolta.

Við Lækjartorg stendur reisulegt hvítkalkað hús með gráu þaki, ein elsta og mest einkennandi bygging Reykjavíkurborgar. Þar fyrir utan stendur leiðsögumaður með hóp túrista og útskýrir, þetta er stjórnarráðshúsið, aðsetur æðsta ráðamanns íslensku þjóðarinnar, þarna á ríkisvaldið heima. En saga hússins er undarlegri og blóðugri en túristahópurinn fær að heyra, en það var upphaflega byggt sem fangelsi, fyrsta fangelsi á íslandi. Þessi saga er rakin í n+yrri skáldsögu eftir Hauk Má Helgason, Tugthúsið.

Guðrún Elsa Bragadóttir kvikmyndagagnrýnandi Lestarinnar fjallar um tvær ólíkar kvikmyndir, Band eftir Álfrúnu Örnólfsdóttur og hinsegin rómantísku gamanmyndina Bros.

Svanhvít Júlíusdóttir er ein þeirra listamanna sem munu sýna verk á sviðslistahátíð RDF og Lókal sem hefst á miðvikudag og er fram á sunnudag. Í verkinu sínu Practicing Love gerir hún tilraun til þess að skapa heim byggðan á kærleik og gagnkvæmni í sambandi manns og kjúklings.

Rapparinn Bassi Maraj gaf á dögunum út fimm laga plötu, Fake Bitch. Við ræðum við Bassa um gerð plötunnar, hvernig hann upplifir það að vera hinsegin rappari og meðferð íslenska ríkisins á hælisleitendum, en í laginu Áslaug Arna af plötunni er skotið fast á fyrrum dómsmálaráðherra.

Davíð Roach Gunnarsson fór á Airwaves og segir frá því sem hann þar sá, heyrði og upplifði.

Þann 12. September síðastliðinn heimsótti Lestin tökustað nýrra íslenskra sjónvarpsþátta. Þetta eru þættir skrifaðir af Aníta Briem auk þess fer hún með aðalhlutverk í þáttunum. Þættirnir eru sambandsdrama um langtímasamband og nefnist Svo lengi sem við lifum. Við fengum að labba um settið, skoða leikmyndina og spjalla við Anítu og leikstjórann Katrínu Björgvinsdóttur.

Jólabókaflóðið er farið í gang og rithöfundar og útgefendur keppast við að sannfæra íslendinga um að þeirra bók sé einmitt sú sem þeir eigi að kaupa lesa og gefa í jólagjöf. Þeir setja andlit rithöfunda á strætóskýli, setja auglýsingar í blöðin, vonast til þess að gagnrýnendur Kiljunnar dásami verkið, það hljóti tilnefningu til verðlauna, eða að almennir lesendur hrósi henni á netinu, á samfélagsmiðlum eða sérstökum bókasíðum eins og Goodreads. Þátturinn er helgaður vefsíðunni Goodreads, þar sem notendur geta haldið utan um bókalestur sinn, skrifað ummæli og gefið bókum stjörnur, líkt og bókagagnrýnendur. Við heyrum í notendum Goodreads, bæði lesendum og höfundum, en milli þessara tveggja hópa getur skapast óþægileg spenna þegar dómar eru neikvæðir.

Á streymisveitunni Spotify er að finna EP-plötuna Reif í dæluna með listamanninum Atlantsolía , sem sagt olíufyrirtækinu og bensínstöðinni. Þessi fjögurra laga plata frá árinu 2021 inniheldur lögin Bið ekki um meira, Bensínhetjuna, Bensínlaus og Dælur víða. Það er Saga Garðarsdóttir, leikkona og grínisti, sem syngur og semur textana og Helgi Sæmundur Guðmundsson úr hljómsveitinni Úlfur Úlfur sem semur tónlistina. Um miðjan október birtist frétt á vef fréttablaðsins með fyrirsögninni 'Olíufélag fær gullplötu fyrir pirrandi heilaorma,' en það var plötuútgáfan Alda Music sem veitti Atlantsolíu gullplötu, í tilefni þess að lögin af plötunni Reif í dæluna eru komin með yfir 60 þúsund spilanir á Spotify. Við skoðum íslenska tónlist sem er samin fyrir auglýsingar, en ná stundum vinsældum.

Nú eru tæpar tvær vikur í heimsmeistaramótið í knattspyrnu karla hefjist í Katar og margir með hugan við boltann. Meðal annars Viktoría Blöndal, skáld og sviðshöfundur, sem hefur spilað fótbolta frá barnsaldri og verið að skoða þessa vinsælu íþrótt. Hún mun flytja innslög í Lestinni næstu þriðjudaga í nóvember um fótboltann sem er elskaður og hataður en aldrei hunsaður.

Kvikmyndaskóli Íslands fagnar 30 ára afmæli í mánuðinum. Að því tilefni fengum við að rölta um skólann með Berki Gunnarssyni sem hefur gegnt embætti rektors undanfarna mánuði frá því að Friðrik Þór Friðriksson hætti. Við kíktum niður á Suðurlandsbraut 18 í húsnæði kvikmyndaskólans.

Kaup suðurafríska auðkýfingsins Elon Musk gekk í gegn á dögunum. Hann hefur nú þegar sagt upp um helmingi starfsfólks og boðar miklar breytingar á samfélagsmiðlunum. Við kíkjum á forritið.

Við ræðum við Ásdísi Thoroddsen kvikmyndagerðarkonu um heimildarmyndina hennar Tímar tröllanna sem er sýnd í Bíó Paradís um þessar mundir.

Gunnar Jónsson fjallar um fjögur mögnuð augnablik í tónlistarsögunni, fjögur augnablik þegar fegurðin hefur virkað sem andóf.

Og við minnumst Mimi Parker úr hljómsveitinni Low.