បទសម្ភាស

សមាគមសម្ព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា ហៅកាត់ថា (ខេមបូចា) បានប្រកាស នៅថ្ងៃសុក្រទី១៣ធ្នូថា សមាគមនឹងដាក់ឲ្យដំណើរការ ក្របខណ្ឌតាមដាននិងឃ្លាំមើលសុវត្ថិភាពអ្នកសារព័ត៌មាន។ លោក ណុប វី នាយកប្រតិបត្តិសមាគមសម្ព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា បានផ្តល់បទសម្ភាសន៍ដល់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ ដោយបញ្ជាក់ថា ក្របខណ្ឌតាមដាននិងឃ្លាំមើលនេះ ផ្អែកទៅលើផែនការសកម្មភាពរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីសុវត្ថិភាពអ្នកសារព័ត៌មាននិងបញ្ហានិទណ្ឌភាព និងសូចនាករសុវត្ថិភាពអ្នកសារព័ត៌មានរបស់អង្គការយូណេស្កូ។ បើតាមលោកណុប វី ក្របខណ្ឌតាមដាននិងឃ្លាំមើលនេះ នឹងជួយដោះស្រាយបញ្ហាសុវត្ថិភាពអ្នកសារព័ត៌មាន ជាពិសេសលើសេចក្តីរាយការណ៍លើប្រធានបទរសើប។

កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤ ប្រទេសកម្ពុជាបានរៀបចំពិធីប្រកាសផ្សព្វផ្សាយមួយទាក់ទងនឹង«របាយការណ៍ស្តីពីស្ថានភាពប្រជាសាស្រ្ត និងសង្គម-សេដ្ឋកិច្ចរបស់ជនជាតិដើមភាគតិចនៅកម្ពុជា៖ បច្ចុប្បន្នភាពឆ្នាំ២០២៤»។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នាថ្ងៃទី១៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤នេះ លោក នុន សុគន្ធា ប្រធានសមាគមយុវជនជនជាតិដើមភាគតិចកម្ពុជាឲ្យដឹងថា ចំនួនជនជាតិដើមភាគតិចថយចុះ៣៥% ធៀបទៅនឹងទិន្នន័យឆ្នាំ២០០៨ ខណៈដែលឆ្នាំ២០១៩ មានជនជាតិដើមភាគតិចសរុបជាង១៧ម៉ឺននាក់ ឬ១,១១% នៃប្រជាជនកម្ពុជាសរុប។ បើតាមលោក នុន សុគន្ធា ការថយចុះចំនួនជនជាតិដើមភាគតិចនៅក្នុងរបាយការណ៍ បណ្តាលមកពីមូលហេតុមួយចំនួន ដូចជាការប្រើប្រាស់កំរងសំណួរដែលអាចនាំឲ្យមានការភ័ន្តច្រឡំ ការប្រមូលព័ត៌មាន និងជនជាតិដើមភាគតិចខ្លួនឯងមានការខ្មាស់អៀនចំពោះការរើសអើងក្នុងសង្គមជាដើម។

ពិធីបុណ្យសមុទ្រលើកទី១១ ជុំទី៣ នឹងត្រូវធ្វើឡើងរយៈពេល៣ថ្ងៃ គឺពីថ្ងៃទី១៣ ដល់ទី១៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤ នៅខេត្តកំពត។ ពីខេត្តកំពត លោក វ៉ាហេង ដាវុធ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងទេសចរណ៍ និងជាប្រធានអនុគណៈកម្មការកីឡានៃពិធីបុណ្យសមុទ្រលើកទី១១ បានផ្តល់កិច្ចសម្ភាសឲ្យវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI តាមទូរស័ព្ទនៅថ្ងៃទី១២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤ នេះថា មានកីឡាចំនួន ១០ប្រភេទ ត្រូវបានដាក់ឲ្យមានការប្រកួតនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះ។ តាមលោក វ៉ាហេង ដាវុធ ការរៀបចំប្រកួតកីឡានៅក្នុងឱកាសបុណ្យសមុទ្រឆ្នាំនេះមានលក្ខណៈប្លែកជាងមុនៗ ដោយធ្វើយ៉ាងណាឲ្យមហាជនចូលរួមលេង និងកម្សាន្តសប្បាយឲ្យបានច្រើន។

គណៈកម្មាធិការជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើជួញដូរមនុស្សគ្រោងរៀបចំទិវាជាតិប្រឆាំងអំពើជួញដូរមនុស្សឆ្នាំ ២០២៤ នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី១២ ធ្នូ ក្រោមប្រធានបទ «កម្ពុជាប្រឆាំងដាច់ខាតអំពើជួញដូរមនុស្សគ្រប់ទម្រង់ និងគ្រប់មធ្យោបាយក្នុងយុគសម័យឌីជីថល»។ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិនៅថ្ងៃពុធ ទី១១ធ្នូ លោកស្រី ជូ ប៊ុនអេង អនុប្រធានអចិន្ត្រៃយ៍គណៈកម្មាធិការជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើជួញដូរមនុស្សបានឲ្យដឹងថា ក្នុងឆ្នាំ២០២៤ សមត្ថកិច្ចបង្ក្រាបបានបទល្មើសជាក់ស្តែងប្រមាណ ២០% ក្នុងចំណោមបទល្មើសជាង ៤០០ករណី។ តាមលោកស្រី ជូ ប៊ុនអេង នេះជាផ្លែផ្ការបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាដែលតែងព្យាយាមប្តេជ្ញាកំចាត់បទល្មើសជួញដូរមនុស្ស និងថា ការកំចាត់បទល្មើសជួញដូរមនុស្សនឹងមានប្រសិទ្ធិភាពកាន់តែខ្ពស់ បើប្រទេសទាំងអស់ចូលរួមជួយសហការជាមួយកម្ពុជា។

ក្រសួងទេសចរណ៍ និងសមាគមទេសចរណ៍អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកកម្ពុជា(PATA) នឹងរៀបចំកម្មវិធីជំនួបផ្លាស់ប្តូរពាណិជ្ជកម្មទេសចរណ៍កម្ពុជា(CAMBODIA TRAVEL MATCH-CTM) នៅថ្ងៃទី១៤ និង១៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤ នៅខេត្តកំពត។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI លោក ធួន ស៊ីណាន ប្រធានសមាគមទេសចរណ៍អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកកម្ពុជាបានឲ្យដឹងថា ជំនួបផ្លាស់ប្តូរពាណិជ្ជកម្មទេសចរណ៍កម្ពុជា គឺជាឱកាសដ៏មានសារសំខាន់សម្រាប់ភ្ជាប់អ្នកលក់ និងអ្នកទិញនៃទីផ្សារទេសចរណ៍រវាងកម្ពុជា និងបណ្តាប្រទេសមកពីតំបន់អាស៊ាន និងអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក។

នៅ​ថ្ងៃទី៤ ធ្នូ ឆ្នាំ ២០២៤ អង្គការ​យូណេស្កូ​បាន​យល់ព្រម​ដាក់​ក្រមា​ខ្មែរ​ទៅ​ក្នុង​បញ្ជី​បេតិកភណ្ឌ​វប្បធម៌​អរូបី​របស់​មនុស្សជាតិ។ គិត​ត្រឹម​ឆ្នាំ ២០២៤ ក្រមា​ជា​មរតក​វប្បធម៌​អរូបី​ទី៧ របស់​កម្ពុជា​ដែល​បាន​ដាក់​បញ្ជូល​ទៅ​ក្នុង​បញ្ជី​បេតិកភណ្ឌ​វប្បធម៌​អរូបី​របស់​អង្គការ​យូណេស្កូ។ លោក ​ស៊ីយ៉ុន សុភារិទ្ធ អនុរដ្ឋលេខាធិការ​ក្រសួង​វប្បធម៌ និង​វិចិត្រ​សិល្បៈ​ដែល​ចូលរួម​នៅ​ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​របស់​គណៈកម្មាធិការ​បេតិភណ្ឌ​វប្បធម៌​អរូបី​របស់​អង្គការ​យូណេស្កូ​ក្នុង​ប្រទេស​ប៉ារ៉ាហ្កាយ​បាន​ផ្តល់​បទសម្ភាស​តាម​ទូរស័ព្ទ​ឲ្យ​វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ​នា​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ ទី៤ ធ្នូ។ ឆ្លើយ​នឹង​សំណួរ​របស់​ គួច គន្ធារ៉ា លោក​បាន​លើក​ឡើង​ពី​មោទនភាពជាតិ​ដែល​ក្រមាខ្មែរ​ត្រូវ​បាន​ដាក់​បញ្ចូល​ក្នុង​បញ្ជី​បេតិកភណ្ឌ​វប្បធម៌​អរូបី​នៃ​មនុស្សជាតិ។

នៅថ្ងៃទី០៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤នេះ ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិល អ្នកប្រកបរបរសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ សហជីព យុវជន និងប្រជាពលរដ្ឋប្រមាណ៣០នាក់ បាននាំគ្នាធ្វើធម្មយាត្រាដើម្បីអបអរសាទរទិវាសិទ្ធិមនុស្ស១០ធ្នូ លើកទី៧៦។​ ធម្មយាត្រា បានចេញដំណើរពីទីរួមខេត្តកំពត ឆ្ពោះទៅកាន់ទីក្រុងភ្នំពេញ ដោយត្រូវចំណាយពេលវេលាចំនួន៣ថ្ងៃ ​ក្នុងគោលបំណងផ្តល់សារចងចាំដល់មហាជនស្តីពីទិវាសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិថ្ងៃទី១០ ធ្នូ។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំង RFI នាថ្ងៃទី០៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤នេះ លោក សាន់ ម៉ាឡា ប្រធានកម្មវិធីបណ្តាញ និងតស៊ូមតិនៃអង្គការភាពជាដៃគូដើម្បីបរិស្ថាន និងការអភិវឌ្ឍន៍ បានកត់សម្គាល់ថាអាជ្ញាធរគ្រប់ជាន់ថ្នាក់បានជួយសម្រួលឲ្យធម្មយាត្រារបស់ក្រុមលោកធ្វើដំណើរដោយរលូន។

សៀវភៅ «មគ្គុទេ្ទសន៍ទស្សនវិជ្ជា មគ្គុទេសន៍ជីវិត» របស់លោកបណ្ឌិតឈត ប៊ុនថងនឹងចេញជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី០៦ ធ្នូ។ សៀវភៅនេះជាការចងក្រងនូវទស្សនៈរបស់ទស្សនវិទូល្បីៗលើពិភពលោកសម្រាប់ឲ្យអ្នកអានអាចស្រង់យកជាគំនិតទាក់ទងនឹងការគិតបែបវិជ្ជមាន សីលធម៌ តម្លៃ ទំនួលខុសត្រូវ ជំនឿ និងសាសនា។ល។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នាថ្ងៃទី៤ ធ្នូនេះ លោកបណ្ឌិតឈត ប៊ុនថនដែលជាសាស្ត្រាចារ្យផ្នែកទស្សនវិជ្ជាបានបញ្ជាក់ថា សៀវភៅ «មគ្គុទេសន៍ទស្សនវិជ្ជា មគ្គុទេសន៍ជីវិត» នឹងអាចជួយអ្នកអានក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាដែលជួបប្រទះនៅក្នុងជីវិត។

រយៈពេល១១ខែ ឆ្នាំ២០២៤នេះ គ្រឹះស្ថានអង្គររកចំណូលបានសរុបចំនួន ៤២លានដុល្លារ ពីការលក់បណ្ណចូលទស្សនារមណីយដ្ឋានអង្គរ ប្រាសាទកោះកេរ និងកំពង់ផែចុងឃ្នៀស។ ចំនួននេះបានកើនជាង២៨% ធៀបទៅនឹងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ២០២៣។ នៅក្នុងបទសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នាថ្ងៃទី០៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤នេះ លោក លី សែ អគ្គនាយកគ្រឹះស្ថានអង្គរបានថ្លែងឲ្យដឹងថាទេសចរដែលមកពីអាមេរិក អឺរ៉ុប និងអូស្ត្រាលីមានចំនួនសឹងតែប្រហាក់ប្រហែលមុនការរាតត្បាតជំងឺកូវីដ-១៩។ ដោយឡែក ចំពោះទេសចរមកពីតំបន់អាស៊ីវិញ គឺនៅទាបនៅឡើយ ដោយហេតុថាប្រទេសមួយចំនួននៅរងផលប៉ះពាល់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចធ្ងន់ធ្ងរ។ តាមលោក លី សែ ទេសចរ អាមេរិកស្ថិតនៅលំដាប់លេខ១ អង់គ្លេសលេខ២ បារាំងលេខ៣ ខណៈចិន និងកូរ៉េខាងត្បូងបានឈរនៅលំដាប់លេខ៤ និងលេខ៥៕

អ្នកស្រី ហុក ស្រីមុំ ទើប​ទទួល​បាន​ពាន​រង្វាន់​ស្ត្រីនៃ​អនាគត​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍ រៀប​ចំ​ឡើង​នៅ​ប្រទេស​សិង្ហ​បុរី កាល​ពី​ខែ​វិច្ឆិកា​ឆ្នាំ​២០២៤​។​ សហគ្រិន​ស្ត្រី​រូប​នេះ ​គឺ​ជា​អ្នក​បង្កើត​មាតិ​កា​សង្គម​មួយ​រូប​ ដែល​ផ្តោត​ទៅ​លើ​ការ​ផ្តល់​អំណាច​ដល់​ស្ត្រីនៅ​ជន​បទ ដើម្បី​ពង្រីក​អាជីវ​កម្ម​តាម​ផ្ទះ​។ ​មាន​ស្ត្រីខ្មែរ​នៅ​តំបន់​ដាច់​ស្រយាល​ប្រមាណ​៣០០​នាក់ បាន​ផ្លាស់​ប្តូរ និង​មាន​ខ្សែ​ជីវិត​ល្អប្រសើរ​ជាង​មុន ដោយ​សារ​ការ​បង្ហាត់​បង្ហាញ​របស់​អ្នកស្រី ហុក ស្រីមុំ​។ ស្រីមុំ ចាត់​ទុក​ការ​ងារ​សង្គម​មួយ​នេះ ​ជា​ចំណង់​ចំណូល​ចិត្ត​របស់​ខ្លួន​ ក្នុង​ការ​រួមចំណែក​ពង្រឹង​អំណាច​របស់​ស្ត្រីនៅ​ក្នុង​សហគមន៍​។