បទសម្ភាស

អស់រយៈពេលជិត១ខែហើយ ​ដែលឧទ្ធម្ភាគចក្រយោធា១​គ្រឿងបានធ្លាក់នៅ​តំបន់ជួរភ្នំក្រវាញក្នុង​ខេត្តពោធិ៍សាត់ ដែលបណ្តាលឲ្យស្លាប់​អាកាសយានិក ​២នាក់​។ តាមរយៈ​កិច្ចសម្ភាសន៍​ជាមួយវិទ្យុ​បារាំងអន្តរជាតិ​ RFI នៅថ្ងៃទី​០៧ ខែសីហា ​ឆ្នាំ២០២៤ នេះ​ នាយឧត្តមសេនីយ៍ ​សឹង សំណាង ​អគ្គមេបញ្ជាការរង​ និងជាមេបញ្ជាការ​កងទ័ពជើងអាកាសកម្ពុជា​បានថ្លែងថា ​ជាគោលការណ៍មិនមាន​ការនាំឧទ្ធម្ភាគចក្រ​ធ្លាក់នេះមកវិញទេ ​ព្រោះវាមាន​សភាពខូចខាត​បាក់បែកទៅហើយ។ ​ផ្ទុយទៅវិញ អ្នកជំនាញ​នឹងដោះយកគ្រឿងបន្លាស់​ដែលល្អៗ​មកទុក​សម្រាប់ផ្លាស់ប្តូរ​ឲ្យឧទ្ធម្ភាគចក្រ​ផ្សេងទៀត។ ​ទាក់ទងនឹង​ប្រអប់ថត​ការហោះហើរ​(Fly Recorder) ​ត្រូវបាន​លោក សឹង សំណាង ​បញ្ជាក់ថា​អ្នកជំនាញ​កម្ពុជានឹង​នាំយកទៅឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន​ផលិតឧទ្ធម្ភាគចក្រ​នៅប្រទេសចិន​ក្នុងពេល​ឆាប់​ៗ ​ដើម្បី​បើកមើល​ទិន្នន័យ​ព័ត៌មាន​៕

ដំណាំ​ស្រូវ​ជាង​១​ម៉ឺន​ហិក​តា​នៅខេត្ត​កំពង់ធំ​ប្រឈម​មុខ​នឹង​ការ​ខូច​ខាត​ដោយ​សារ​ជំនន់​ទឹក​ស្ទឹង​សែន​ នាប៉ុន្មានថ្ងៃ​មក​នេះ​។​ តែ​ក្នុង​បទ​សម្ភាស​ជា​មួយ​វិទ្យុ​បារាំង​អន្តរ​ជាតិ​RFI ​នៅថ្ងៃ​ទី​៣ ​ខែ​សីហានេះ​ លោក​ ចាន់ យុត្ថា អះ​អាង​ថា អាជ្ញាធរ​ពាក់​ព័ន្ធ បាន​ព្យាយាម​បង្អាក់​កុំ​ឲ្យ​ទឹក​ជំនន់​ហូរ​សម្រុក​ចូល​ទៅ​បំផ្លាញ​ស្រូវ​ដែល​ជិត​ប្រមូល​ផល​ទាំង​នោះ​ ដោយ​សង្គ្រោះបាន​ជាង​៦០%​ហើយ​។​ បើ​តាម​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​ធន​ធាន​ទឹក​រូបនេះ​ ជំនន់​ទឹក​ស្ទឹង​សែន​នៅ​ឆ្នាំ​នេះ​បាន​ហក់​ឡើង​លឿន​ពេក​លើស​ពី​ឆ្នាំ​មុន​ តែ​ថា​នៅ​មិន​ទាន់​មាន​ការ​ខូច​ខាត​ទៅលើ​ដំ​ណាំ​ផ្សេងៗ​នៅ​ឡើយ។​

សហភាពសហព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជាត្រៀមសម្ពោធសៀវភៅ «ស» មូលដ្ឋានគ្រឹះក្រមសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈនៅថ្ងៃទី០៨ សីហាខាងមុខ។ ជាសៀវភៅដែលចងក្រងអំពីក្រមសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈរបស់អ្នកសារព័ត៌មាន អ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គម និងអ្នកផលិតមាតិកាសម្រាប់ផ្សព្វផ្សាយទៅកាន់សាធារណជន។ នៅក្នុងបទសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ លោកហ៊ុយ វណ្ណៈ ប្រធានសហភាពសហព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជាបញ្ជាក់ថា សៀវភៅនេះបានរៀបចំឡើងដោយយោងលើការវិវត្តន៍នៃបច្ចេកវិទ្យាក្នុងវិស័យសារព័ត៌មានលើសកលលោក និងក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ពិសេសការផលិតមាតិកាតាមបណ្តាញសង្គមដើម្បីទាញរកប្រាក់ចំណូល។ លោកហ៊ុយ វណ្ណៈកត់សម្គាល់ឃើញត្រង់ចំណុចនេះថា មានអ្នកផលិតមាតិកា (MMO) មួយចំនួននៅមិនទាន់ចែកដាច់ថាអ្វីទៅជាក្រមសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈ។

ឧទ្ធម្ភាគចក្រ​យោធា​ដែលបាន​បាត់ខ្លួន​កាលពី​ថ្ងៃទី​១២ ​ខែ​កក្កដា ​ឆ្នាំ​២០២៤ ​ត្រូវបាន​កង​កម្លាំង​យោធា​រកឃើញ​ធ្លាក់​នៅចំណុច​ភ្នំ​យ៉ាវយ៉ៃ​ក្នុងខេត្ត​ពោធិ៍សាត់​នៅថ្ងៃទី​២៩​ ខែ​កក្កដា​។ ​អាកាសយានិក​ទាំង ពីររូបដែលបាន​ធ្វើការ​ហ្វឹកហ្វឺន​ជាមួយ​ឧទ្ធម្ភាគចក្រ​ត្រូវបាន​គេប្រទះឃើញ​បាត់បង់​ជីវិត​ដោយ​ម្នាក់​នៅលើ​កាប៊ីនបើកបរ ​និង​ម្នាក់ទៀត​នៅ​ចម្ងាយ​ជាង​២០០ម៉ែត្រ​ពី​ឧទ្ធម្ភាគចក្រ​ធ្លាក់​។ ​នៅក្នុង​កិច្ចសម្ភាស​ជាមួយ​វិទ្យុបារាំង​អន្តរជាតិ ​RFI​ នាថ្ងៃ​ទី​៣០ ខែ​កក្កដា ​ឆ្នាំ​២០២៤​នេះ ​នាយ​ឧត្តមសេនីយ៍ ​ឈុំ សុជាតិ ​អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួង​ការពារជាតិ​បានដាក់​ការ​សន្និដ្ឋានថា ​កត្តា​អាកាសធាតុ ​និង​ភូមិសាស្ត្រ​ជាហេតុផល​ចម្បង​នៃ​គ្រោះថ្នាក់​ធ្លាក់​ឧទ្ធម្ភាគចក្រ ​និង​ថា​អ្នកជំនាញ​កំពុងបន្តស្វែងរក​មូលហេតុ​ជាក់លាក់​បន្ថែមទៀត​តាមរយៈ​ប្រអប់ខ្មៅ។​ តាមលោក​ ឈុំ សុជាតិ ​សពយុទ្ធជន​ទាំង​២នាក់​នឹងបញ្ចូន​មក​ភ្នំពេញ​ដើម្បី​ធ្វើបុណ្យ​តាម​ប្រពៃណី​៕

កម្ពុជា​បាន​ជួប​ប្រទះ​គ្រោះ​រញ្ជួយដី​ជា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​លើក​ដំបូង​នៅ​ថ្ងៃទី​២៨ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​២០២៤ ​ដែល​ជាឥទ្ធិពល​ឆ្លង​ពី​គ្រោះ​រញ្ជួយ​ដី​កម្លាំង ៥,១រ៉ិច​ទ័រ​នៅប្រទេស​វៀត​ណាម។​ នៅ​ទូទាំង​ខេត្ត​រតនៈគិរី ​រួម​ទាំងក្រុង​សែន​មនោរម្យ​ផង​បាន​ទទួល​រង​ឥទ្ធិពល​នេះដោយមាន​រំញ័រ​ច្រើន​ដង​ក្នុង​រយៈ​ពេល​ខ្លីៗ។​ នេះ​ជាការ​បញ្ជាក់​របស់​លោក ញ៉ែម សំអឿន អភិបាលខេត្តរតនៈគិរី​នៅក្នុង​បទ​សម្ភស​ជា​មួយ​វិទ្យុ​បារាំង​អន្តរ​ជាតិ RFI ​នៅថ្ងៃទី​២៩ ខែ​កក្កដា​នេះ។​ ​តែ​លោក​ថា​ គ្រោះ​រញ្ជួយ​ដី​ជាប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ​គ្មាន​បង្ក​ការ​ខូច​ខាត​អ្វីគួរ​ឲ្យកត់​សម្គាល់​ឡើយ​៕

អ្នករាយការណ៍ពិសេសរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា លោក វីធិត ម៉ាន់តាផន បានបញ្ចប់ទស្សនកិច្ចក្នុងប្រទេសកម្ពុជានៅថ្ងៃសុក្រទី ២៦ កក្កដានេះ។ គឺជាទស្សនកិច្ចដើម្បីស្វែងយល់ពីស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា។ លោកបានធ្វើសន្និសីទសារព័ត៌មាន ដោយសង្ខេបពីបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ថាគ្មានភាពល្អប្រសើរ​ តែអ្នកនាំពាក្យគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា មានការសោកស្តាយចំពោះការលើកឡើងនេះ។ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិនៅថ្ងៃសុក្រ ទី២៦ កក្កដានេះ លោក វីធិត ម៉ាន់តាផន បានអះអាងថា រដ្ឋាភិបាលថ្មីនៅទាន់ស្តារឡើងវិញនូវស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សដែលកំពុងធ្លាក់ចុះនៅឡើយ។ តាមអ្នករាយការណ៍ពិសេសរូបនេះ លំហពលរដ្ឋ និងនយោបាយកម្ពុជានៅតែមិនល្អ ទោះរដ្ឋាភិបាលជំនាន់ថ្មីចូលកាន់តំណែងបានជាង ១ឆ្នាំ។

នៅខេត្តសៀមរាប មានហេតុការណ៍បាក់រលំដើមឈើមួយដើមនៅខ្លោងទ្វារទន្លេអ៊ុំក្នុងតំបន់អង្គរធំ។ ហេតុការណ៍នេះបានបណ្តាលឲ្យស្លាប់មនុស្សម្នាក់ និងរបួស ៣នាក់ ក្នុងនោះមានរបួសធ្ងន់ម្នាក់។ នៅក្នុងបទសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នាថ្ងៃទី២៤ កក្កដានេះ លោកលី វណ្ណៈ នាយករដ្ឋបាលសាលាខេត្តសៀមរាបបានបញ្ជាក់ថា ហេតុការណ៍បាក់រលំដើមឈើគឺដោយសារមានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងលាយឡំនឹងខ្យល់កន្ត្រាក់។ តែលោកលី វណ្ណៈមិនភ្លេចអះអាងថា អាជ្ញាធរខេត្ត និងអាជ្ញាធរជាតិអប្សរានឹងពិនិត្យមើលពីសភាពដើមឈើចាស់ៗក្នុងតំបន់អង្គរដើម្បីបង្ការកុំឲ្យមានគ្រោះថ្នាក់ដូចគ្នាកើតឡើងជាថ្មី។

ក្នុង​ថ្ងៃទី​១៨កក្កដាម្សិលមិញ ក្រសួងព័ត៌មានបានចេញសេចក្តី​​ជូនដំណឹងឱ្យពលរដ្ឋ​រាយការណ៍ទៅ​ក្រសួងព័ត៌មាន ប្រសិនបើ​​​ពួកគេ​ទទួលរងការគំរាមកំហែងដោយ​ការទារ និងគាបសង្កត់ផ្សេងៗ​ពីអ្នកកាសែត​​​ ​អ្នកផលិតមាតិកាតាម​បណ្តាញសង្គម និងអ្នករកស៊ី​តាមអនឡាញ (MMO)។ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិនៅថ្ងៃទី១៩កក្កដា ឆ្នាំ​២០២៤​នេះ​ លោក ទេព​ អស្នារិទ្ធ​ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងព័ត៌មាន លើកឡើងថា ​​ការដាក់ចេញចំណាត់ការនេះ គឺដើម្បី​ពង្រឹងគុណភាពព័ត៌មាន និងសុវត្ថិភាពព័ត៌មាននៅកម្ពុជា។ បើតាម​​លោក ទេព អស្នារិទ្ធ ក្រសួងព័ត៌មានបានកត់សម្គាល់ឃើញថា​ព័ត៌មានមិនពិត និងព័ត៌មាន​បំភ្លៃកំពុង​កើតមានយ៉ាងអាណាធិបតេយ្យ ជាពិសេសតាមបណ្តាញសង្គម​។ ​

សមាគមសម្ព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី១៧កក្កដា បានចេញផ្សាយរបាយការណ៍មួយស្តីអំពីស្ថានភាពសារព័ត៌មាននៅកម្ពុជាប្រចាំត្រីមាសទី២ឆ្នាំ២០២៤។ របាយការណ៍របស់ខេមបូចា បានកត់ត្រាតួលេខនៃករណីយាយីអ្នកសារព័ត៌មានចំនួន៧ករណី ដែលបានកើតឡើងចន្លោះពីខែមេសាដល់ខែមិថុនា។ នៅក្នុងបទសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិនាថ្ងៃទី១៨ ខែកក្កដានេះ លោក ណុប វី ប្រធានសមាគមសម្ព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា បានកត់សម្គាល់ឃើញពីករណីយាយីតាមប្រព័ន្ធច្បាប់ទៅលើអ្នកសារព័ត៌មានកំពុងកើនឡើងគួរឲ្យព្រួយបារម្ភ។ ពោលគឺមានរហូតដល់៦ករណីក្នុងចំណោម៧ករណីដែលខេមបូចាបានកត់ត្រា។ បើតាមលោក ណុប វី ការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធច្បាប់យាយីអ្នកសារព័ត៌មាននឹងធ្វើឲ្យពួកគេមានភាពភ័យខ្លាចក្នុងការធ្វើសេចក្តីរាយការណ៍ ជាពិសេសសេចក្តីរាយការណ៍លើបញ្ហារស៊ើបនៅក្នុងសង្គម។

ជា​សិស្ស​អាស្រ័យ​បាយ​វត្ត​ ជា​អ្នកសារ​ព័ត៌​មាន​ជិះ​តែ​កង់​ ជា​សាស្ត្រាចារ្យ​ និង​បច្ចុប្បន្ន​ជា​ជំនួយ​ការ​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី ទាំង​នេះ​ជា​ការ​វិវត្តន៍​នៃ​ដំណើរ​ជីវិត​របស់​ លោក ​ជា ធីរិទ្ធ ​ដែល​ជា​កូន​កសិករ​ឡើង​ត្នោត​។​ តែ​អ្នក​នយោ​បាយ​វ័យ ៣៣​ឆ្នាំ​រូប​នេះ​នៅ​មាន​មហិច្ឆិតាធំ​មួយ​ទៀត​សម្រាប់​ជីវិត​ចុង​ក្រោយ​របស់​ខ្លួន​ គឺ​ចង់​ក្លាយ​ជា​អ្នក​នយោបាយ​ដ៍​មាន​សក្តា​នុ​ពល​ម្នាក់​ដើម្បី​ជួយ​សង្គម​ជាតិ​។​