បទសម្ភាស

By RFI ខេមរភាសា / Khmer

បទសម្ភាស episodes

March 12, 2024 លោក ខ្វៃ អាទិត្យា៖ ការវិនិយោគតំបន់ទេសចរណ៍ខ្លះអាចប៉ះពាល់សហគមន៍
ក្រសួងបរិស្ថានបានប្រកាសពីការពង្រឹងការអភិវឌ្ឍគោលដៅលំហែរបៃតងក្នុងតំបន់ការពារធម្មជាតិនៅកម្ពុជា។ ការជំរុញគោលដៅមួយនេះគឺដើម្បីបម្រើដល់ប្រយោជន៍សហគមន៍នៅតាមមូលដ្ឋាន និងការពារតំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិតាមរយៈការកាត់បន្ថយបទល្មើសព្រៃឈើ និងការទន្រ្ទានយកដីតំបន់ការពារធម្មជាតិជាដើម។ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិនៅថ្ងៃទី១២ មីនា ឆ្នាំ២០២៤ លោក ខ្វៃ អាទិត្យា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថានបានបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាមានតំបន់លំហែរបៃតងដែលជាការវិនិយោគរបស់វិស័យឯកជនសរុបចំនួន ៤៧០គម្រោងដោយគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដីទំហំជាង ៤២០០ហិកតា។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថានរូបនេះទទួលស្គាល់ថា ការវិនិយោគតំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិខ្លះអាចប៉ះពាល់សហគមន៍ និងថា គម្រោងទាំងអស់សុទ្ធតែឆ្លងកាត់ការពិគ្រោះជាមួយពលរដ្ឋជាមុន។
17 min
March 08, 2024 លោកស្រី នៅ សុវត្ថា៖ ការគាំពារស្ត្រី និងកុមារីខ្មែរមិនមែនជាកាតព្វកិច្ចរបស់រដ្ឋាភិបាលតែមួយ
ក្នុងថ្ងៃទិវានារីអន្តរជាតិ ៨មីនានេះ អង្គការឃែរកម្ពុជាដែលធ្វើការងារគាំពារ និងលើកកម្ពស់ស្ត្រីនិងកុមារកម្ពុជា បានទទួលស្គាល់ពីសមិទ្ធផលភាពជាអ្នកដឹកនាំ និងភាពធន់របស់ស្ត្រី និងកុមារីខ្មែរ។ ទន្ទឹមគ្នានេះ អង្គការឃែរក៏មើលឃើញដែរថា ស្ត្រីនិងកុមារីខ្មែរនៅតែបន្តជួបឧបសគ្គច្រើនដូចជា ការរើសអើង អំពើហិង្សា និងការរំលោភបំពានផ្សេងៗ។ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ នៅថ្ងៃសុក្រ ទី៨ មីនានេះ លោកស្រី នៅ សុវត្ថា នាយិកាអង្គការឃែរប្រចាំនៅកម្ពុជា លើកឡើងថា ការគាំពារ និងការលើកកម្ពស់ស្ត្រីនិងកុមារីកម្ពុជាមិនមែនជាកាតព្វកិច្ចរបស់រដ្ឋាភិបាលតែមួយទេ ពោលគឺត្រូវមានការចូលរួមពីគ្រប់ភាគីផ្សេងទៀត។
17 min
March 08, 2024 អ្នកស្រីវុន សម្ផស្ស៖ខ្ញុំឆ្លៀតពេលធ្វើការដើម្បីបង់ថ្លៃការសិក្សានៅភ្នំពេញ
ថ្ងៃទី៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤នេះ ជាទិវាសិទ្ធិនារីអន្តរជាតិ៨ មីនា។ ក្នុងឱកាសនេះ វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ សូមបង្ហាញបទពិសោធន៍ជីវិតរបស់អ្នកស្រី វុន សម្ផស្ស អគ្គលេខារងសមាគម (IDEA)។ អ្នកស្រីជាស្រ្តីម្នាក់ធ្លាប់ជម្នះគ្រួសារដែលបង្ខំឲ្យរៀបការក្នុងគ្រាដែលកំពុងនៅសិក្សានៅឡើយ។ ក្រោយចប់បាក់ឌុប ស្រ្តីរូបនេះបានសម្រេចចិត្តមកបន្តការសិក្សានៅភ្នំពេញ។ នៅភ្នំពេញ អ្នកស្រី វុន សម្ផស្ស បានឆ្លៀតធ្វើការងារជាសន្តិសុខ ជាអ្នកអនាម័យតាមផ្ទះ និងជាអ្នកមើលកូនឲ្យគេ ដើម្បីបានលុយសម្រាប់បង់ថ្លៃការសិក្សា៕
12 min
March 06, 2024 កញ្ញា ឈឹម សុខន៖ សហជីពស្នើរដ្ឋមន្ត្រីការងារជួយដោះស្រាយដោយឥតលម្អៀងករណីវិវាទនៅក្រុមហ៊ុនណាហ្គាវើលដ៏
នៅថ្ងៃពុធ ទី០៦ ខែមីនានេះ តំណាងសហជីពទ្រទ្រង់សិទ្ធិការងារបុគ្គលិកកម្មករខ្មែរនៃក្រុមហ៊ុនណាហ្គាវើលដ៍ប្រមាណ ៣០នាក់ បានដាក់ញត្តិនៅក្រសួងការងារ ដើម្បីស្នើឲ្យរដ្ឋមន្ត្រីការងារថ្មីជួយដោះស្រាយវិវាទការងាររបស់ពួកគេជាមួយថៅកែកាស៊ីណូណាហ្គាវើលដ៍ ដែលអូសបន្លាយជិត៣ឆ្នាំមកហើយ។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសន៍ជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរាជាតិ RFI នៅថ្ងៃពុធនេះ កញ្ញា ឈឹម សុខន អនុប្រធានសហជីពទ្រទ្រង់សិទ្ធិការងារបុគ្គលិកកម្មករខ្មែរនៃក្រុមហ៊ុនណាហ្គាវើលដ៍ បានបញ្ជាក់ថាការស្នើសុំរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារថ្មីឲ្យជួយដោះស្រាយវិវាទការងាររវាងបុគ្គលិក និងថៅកែ ក្រុមហ៊ុនណាហ្គាវើលដ៏ដោយឥតលម្អៀង គឺដោយសារក្រុមហ៊ុនបង្កើនការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញមកលើបុគ្គលិកថ្មីៗបន្ថែមទៀត។
9 min
March 05, 2024 លោក ឆាន់ ចំរើន៖ បដិមាព្រះសិវៈរាំធំជាងគេនៅអាស៊ីគ្រោងដាក់តាំងនៅកោះកេរនៅឆ្នាំក្រោយ
ក្រុមអ្នកជំនាញបច្ចេកទេសខ្មែរ និងបារាំងពីសាលាបារាំងចុងបូព៌ា បាននិងកំពុងដំឡើងនិងជួសជុលរូបព្រះសិវៈរាំ ពីបំណែកថ្មតូចធំជាង១ម៉ឺនដុំ ដែលមានប្រភពមកពីតួប្រាសាទក្រហមនៅកោះកេរ នាសតវត្សទី១០។ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងនៅថ្ងៃទី៥កុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ លោក ឆាន់ ចំរើន អនុប្រធាននាយកដ្ឋានគាំពារ និងអភិរក្សសំណង់បុរាណនៃក្រសួងវប្បធម៌នៅអភិរក្សដ្ឋានអង្គរ ឱ្យដឹងថា រយៈពេល៦ឆ្នាំមកនេះ ការផ្គុំថ្មនិងការដំឡើងរូបបដិមារធំជាងគេនៅអាស៊ីនេះ បានសម្រេច៨០%ហើយ ខណៈផ្នែកសេសសល់២០%ទៀត អ្នកជំនាញនឹងបន្តជួសជុល និងបំពេញដោយការប្រើល្បាយថ្មថ្មីជំនួសឱ្យថ្មដែលផ្គុំមិនបាន។ តាមបុរាណវិទូរូបនេះ រូបព្រះសិវៈរាំនឹងមានរូបរាងតាមទម្រង់ដើមវិញនៅឆ្នាំ២០២៥ខាងមុខ និងបើតាមគម្រោងរូបបដិមាដ៏ល្អល្អះនេះនឹងត្រូវដាក់តាំងបង្ហាញជាថ្មី ក្នុងទីតាំងណាមួយក្បែរប្រាសាទក្រហម នៅកោះកេរដដែល។
14 min
March 04, 2024 លោក ជួន សុវណ្ណវាសនា៖ ការបរាជ័យរឿងខ្មែរនៅរោងកុនថៃដោយសារបញ្ហាជាតិនិយម
នៅប៉ុន្មានថ្ងៃនេះ ពលរដ្ឋកម្ពុជាមួយចំនួន ប្រកាសធ្វើពហិកាឈប់មើលភាពយន្តថៃ។ ការធ្វើពហិកានេះគឺបន្ទាប់ពីភាពយន្តខ្មែរ ដែលមានចំណងជើងថា «ម៉ែក្រឡាភ្លើង» ដែលត្រូវបានចាក់បញ្ចាំងនៅថៃគឺទទួលបរាជ័យ៣ថ្ងៃផ្ទួនៗគ្នា ដោយសារតែមិនសូវមានអ្នកចូលទស្សនា។ ពលរដ្ឋថៃខ្លះចោទថា ភាពយន្តខ្មែរ«ម៉ែក្រឡាភ្លើង»នេះ គឺចម្លងចេញពីភាពយន្តថៃ ដែលមានចំណងថា«ខ្មោចនាងណាត»។ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយRFI លោក ជួន សុវណ្ណវាសនា ជាអ្នកដឹកនាំការសម្តែង និងជាអ្នកនិពន្ធរឿងម្នាក់ យល់ថា ការបរាជ័យរបស់ភាពយន្តខ្មែរនៅរោងកុនថៃ គឺដោយសារតែការបំផុសរឿងជាតិនិយមរបស់ពលរដ្ឋថៃមួយចំនួន។
12 min
March 01, 2024 សម្តេច ឈឹង ប៊ុនឈា៖ ព្រះបរមសពសម្តេចសង្ឃរាជ ទេព វង្ស ត្រូវតម្កល់រហូតដល់១០០ថ្ងៃ
សម្តេចព្រះអគ្គមហាសង្ឃរាជាធិបតី ទេព វង្ស បានយាងចូលទិវង្គតនៅថ្ងៃទី២៦ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ ដោយរោគាពាធក្នុងជម្មាយុ ៩៣ព្រះវស្សា។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសន៍ជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នៅថ្ងៃសុក្រ ទី០១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤នេះ សម្តេចព្រះឧត្តមចរិយា ឈឹង ប៊ុនឈា អនុប្រធានគណៈកម្មការរៀបចំពិធីបុណ្យថ្វាយព្រះសពសម្តេចសង្ឃរាជ ទេព វង្ស បានមានសង្ឃដីកាថា ពិធីបុណ្យត្រូវបានបែងចែកជាពីរដំណាក់កាល។ ដំណាក់កាលទី១ គឺពិធីគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធផ្លូវការ ដែលមានរយៈពេល៧ថ្ងៃ ហើយដំណាក់កាលទី២ គឺការបន្តតម្កល់ព្រះសពរហូតដល់១០០ថ្ងៃ។ ដោយឡែក ពិធីបូជាថ្វាយព្រះភ្លើងនឹងត្រូវធ្វើឡើងនៅដើមខែមិថុនា។
9 min
February 28, 2024 ឧកញ៉ាសុង សារ៉ន៖ កម្មវិធីទិញលក់ស្រូវតាមទូរស័ព្ទនឹងជួយកសិកររកទីផ្សារស្រូវ
កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ សហព័ន្ធស្រូវអង្ករកម្ពុជា បានប្រកាសដាក់ឲ្យដំណើរការជាផ្លូវការនូវកម្មវិធីទិញលក់ស្រូវតាមទូរស័ព្ទដៃ(Paddy App) ដើម្បីផ្តល់ភាពងាយស្រួលដល់កសិករក្នុងការដាក់លក់ស្រូវតាមប្រព័ន្ធឌីជីថល។ កម្មវិធីដែលគាំទ្រដោយទីភ្នាក់ងារអភិវឌ្ឍន៍បារាំង AFD មួយនេះ បានដាក់ឲ្យសហគមន៍កសិករជាង៣០ ដែលតំណាងឲ្យជាង១ម៉ឺនគ្រួសារ ធ្វើការសាកល្បងដាក់លក់ផលិតផលរបស់គាត់។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងនៅថ្ងៃពុធ ទី២៨ ខែកុម្ភៈនេះ លោកឧកញ៉ា សុង សារ៉ន ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលសហព័ន្ធស្រូវអង្ករកម្ពុជាបានគូសបញ្ជាក់ថាកម្មវិធីទិញលក់ស្រូវតាមទូរស័ព្ទដៃនេះ ពិតជាមានសារៈសំខាន់ដល់កសិករក្នុងការស្វែងរកទីផ្សារលក់ស្រូវរបស់ពួកគាត់តាមប្រព័ន្ធឌីជីថល។
12 min
February 27, 2024 លោកស្រី កែវ ប៉ូលីន៖កុមារអូទីស្សឹមត្រូវការការអប់រំ និងការរស់នៅគ្មានការរើសអើង
«ផារ៉ត» ជាមត្តេយ្យសិក្សាឯកជនមួយនៅកម្ពុជាដែលកំពុងប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រអប់រំកុមារមានអូទីស្សឹម តាមកម្មវិធីបង្រៀនបច្ចេកទេស ABA (Applied Behavior Analysis) ដោយផ្តោតសំខាន់លើការបន្ថយវិបត្តិអាកប្បកិរិយាកុមារ។ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ លោកស្រី កែវ ប៉ូលីន ស្ថាបនិកមត្តេយ្យសិក្សាផារ៉ុតជឿជាក់ថា វិធីសាស្ត្របង្រៀនបច្ចេកទេសស្តង់ដាអាមេរិកមួយនេះអាចជួយកុមារមានអូទីស្សឹមឪ្យមានម្ចាស់ការលើខ្លួនឯង និងអាចបង្កើតទំនាក់ទំនងជាមួយសង្គមខាងក្រៅបាន។ តាមលោកស្រី កែវ ប៉ូលីន កុមារអូទីស្សឹមត្រូវការការអប់រំឥរិយាបថនិងបំណិនជីវិត និងត្រូវការការរស់នៅដោយគ្មានការរើសអើងពីសង្គម។
13 min
February 26, 2024 លោក ញឹក ប៊ុនឆៃ៖ លទ្ធផលបោះឆ្នោតព្រឹទ្ធសភា ជំរុញឲ្យបក្សខ្មែររួបរួមជាតិ ចូលរួមបោះឆ្នោតពេលខាងមុខ
គណបក្សខ្មែររួបរួមជាតិរបស់ លោក ញឹក ប៊ុនឆៃ ប្រកាសចូលរួមបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សារាជធានី ខេត្ត ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ នាពេលដ៍ខ្លីខាងមុខ។ ការប្រកាសនេះធ្វើឡើងនៅក្នុងអង្គសមាជគណបក្សខ្មែររួបរួមជាតិនៅថ្ងៃទី២៦ កុម្ភៈនេះ។ នៅក្នុងបទសម្ភាសផ្តាច់មុខជាមួយ RFI នៅក្រោយសមាជ លោក ញឹក ប៊ុនឆៃ ថ្លែងថា លទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតព្រឹទ្ធសភាបង្ហាញច្បាស់ពីការបែកសំឡេងរបស់គណបក្សប្រឆាំង។ តាមអតីតមេទ័ពរូបនេះ ការបែកសំឡេងរបស់បក្សប្រឆាំងជាឱកាសមួយជំរុញឲ្យគណបក្សខ្មែររួបរួមជាតិត្រូវតែចូលរួមបោះឆ្នោតអសកលនៅថ្ងៃទី២៦ ឧសភា ឆ្នាំ២០២៤នេះ។
14 min