បទសម្ភាស

ភ្ញៀវ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​របស់​វិទ្យុ​យើង​នា​រាត្រី​នេះ គឺលោក សុខ ឥសាន អ្នក​នាំ​ពាក្យ​គណបក្ស​ប្រជាជនកម្ពុជា។ គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ ថ្ងៃនេះ បាន​បើក​សន្និបាត​វិសាមញ្ញ​គណៈកម្មាធិការ​កណ្តាល​របស់​ខ្លួន ដើម្បី​ជជែក​ពី​ចំណុច​ខ្លាំង និង​ចំណុចខ្សោយ តាមរយៈ​ការបោះឆ្នោត​ឃុំ-សង្កាត់២០២២​ និង​ដំណើរ​ឆ្ពោះទៅ​រក​ការ​បោះឆ្នោត​ថ្នាក់​ជាតិ​ឆ្នាំ​២០២៣។ លោក សុខ ឥសាន ទទួល​ស្គាល់​ថា ការ​បាត់បង់​សំឡេង​គាំទ្រ​មួយ​ចំនួន​នៃ​ការ​បោះឆ្នោតឃុំ-សង្កាត់ ពេលថ្មី​នេះៗ ព្រោះ​មន្ត្រីមូលដ្ឋាន​ខ្លះ​មិន​ទាន់​យល់​ពី​គោល​នយោបាយ​ស៊ី​ជម្រៅ​របស់​គណបក្ស ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ជូន​ពលរដ្ឋ។ លោកថា សន្និបាត​ពេល​នេះ ក៏​ជា​ដាស់​តឿន​មន្ត្រី​បក្ស ឲ្យ​បង្កើន​សមត្ថភាព​របស់​ខ្លួន កុំ​រង់​ចាំ​តែ​ថ្នាក់ជាតិ​ចុះ​ទៅ​ដោះ​ស្រាយបញ្ហា។

ភ្ញៀវប្រចាំថ្ងៃរបស់យើង​នៅរាត្រីនេះ គឺលោក វណ្ណ ប៊ុនណា ជាអ្នកស្រាវជ្រាវផ្នែកភូមិសាស្ត្រនយោបាយ ។លោកចូលខ្លួនមកវិភាគជុំវិញអ្វីដែលសហរដ្ឋអាមេរិកបន្តបារម្ភពីមូលដ្ឋានកងទ័ពចិននៅកម្ពុជា។ បើតាម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវរូបនេះ ការ​ដែលអាមេរិក​បន្តជំរុញឲ្យកម្ពុជាបង្ហាញតម្លាភាព គឺដោយសារតែ​កម្ពុជារង​ឥទ្ធិពលចិន ខណៈនៅក្នុង​ការ​សម្រេចចិត្តរបស់​កម្ពុជាគឺដឹកនាំដោយគណបក្សតែមួយ។ ប៉ុន្តែលោក​យល់ថា បញ្ហានេះនៅតែអូសបន្លាយ ប្រសិនបើសហរដ្ឋអាមេរិក​នៅតែមិន​បង្ហាញឯកសារ​សំងាត់។

ប្រទេសកម្ពុជាបានរៀបចំធ្វើវិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់ខ្លួនលើកទី១០ ដោយជ្រើសរើសយកមាត្រាចំនួន៨ មកធ្វើវិសោធនកម្ម។ មាត្រាទាំងនោះមានមាត្រា ១៩ថ្មី មាត្រា៨៩ មាត្រា៩៨ មាត្រា១០២ មាត្រា១១៩ថ្មី និងមាត្រា១២៥ រួមនឹងមាត្រា៣ និងមាត្រា៤នៃច្បាប់ធម្មនុញ្ញបន្ថែម។ លោក កើត រិទ្ធ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ បានថ្លែងឲ្យដឹងថាការធ្វើវិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញទាំង១០លើកនេះ គឺសំដៅទៅលើការបំពេញបន្ថែមចន្លោះខ្វះខាតនៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងដើម្បីការពារឧត្តមប្រយោជន៍ជាតិ។ តាមលោករដ្ឋមន្ត្រី ការកែរដ្ឋធម្មនុញ្ញគឺដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាឲ្យល្អជាងមុន មិនខុសពីប្រទេសផ្សេងៗនោះទេ។

ភ្ញៀវប្រចាំថ្ងៃ​របស់វិទ្យុ​យើង​នារាត្រីនេះគឺ​លោក​ ព្រហ្ម វិចិត្រអក្ខរា​ អគ្គលេខាធិការ​រងនៃ​ក្រុមប្រឹក្សា​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ។​ ក្រុម​ប្រឹក្សារដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញ​ នៅថ្ងៃពុធនេះ ​បានឯកភាព​ទាំងស្រុង​លើសំណើស្នើ​សុំវិសោធនកម្ម​រដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញ​ចំនួន៦មាត្រា ​និង​ច្បាប់​ធម្មនុញ្ញ​បន្ថែម២មាត្រា។ ​ក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ទាំង៩សំឡេង​ បានលើក​ដៃអនុម័តថា ​ការធ្វើវិសោធន​កម្ម​នេះ​ «អាចធ្វើទៅបាន»។​ លោក ព្រហ្ម​ វិចិត្រអក្ខរា​ បញ្ជាក់ថា ​ការណ៍​ដែលអាច​ធ្វើទៅបាននេះ​ ព្រោះបច្ចុប្បន្ន​កម្ពុជា​មាន​សន្តិភាព​ ហើយការ​ធ្វើវិសោធនកម្ម​ ក៏មិនប៉ះពាល់​ដល់​ប្រព័ន្ធ​ប្រជាធិបតេយ្យ ​សេរីពហុបក្ស​ និង​របបរាជានិយម​អាស្រ័យ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ។​

ភ្ញៀវ​ប្រចាំថ្ងៃ​របស់​វិទ្យុ​បារាំង​អន្តរជាតិ​RFI​ នៅរាត្រីនេះ​ គឺលោក ជួង ជូងី​ ជាមេធាវី​ការពារក្តី​ លោក​ សុន ឆ័យ។​ អនុប្រធាន​គណបក្ស​ភ្លើង​ទៀនរូបនេះ​ បាន​ចូល​ទៅបំភ្លឺ​នៅតុលាការ​ក្រុងភ្នំពេញ​នៅព្រឹកថ្ងៃ​អង្គារ​នេះទៅតាម​បណ្តឹង​របស់​ គណៈកម្មាធិការ​ជាតិរៀប​ចំការ​បោះឆ្នោត​(គ.ជ.ប)។​ ទោះជា​នៅមិនទាន់​មានការ​សម្រេច​យ៉ាងណា​ពីតំណាង​អយ្យការ​ តែលោក ជួង ជូងី ​ចង់ឃើញ​មានការ​ដកពាក្យ​បណ្តឹង​ប្រឆាំង​លោក ​សុន ឆ័យ ​ខណៈលោក​យល់ថា​ ការ​ប្តឹងនេះ​ដោយសារ​តែ​លោក ​សុន ឆ័យ​ កំពុង​មាន​ប្រជាប្រិយភាព។​

ប្រទេសកម្ពុជាបានចាប់ផ្តើមអនុវត្តរបបសន្តិសុខសង្គមផ្នែកប្រាក់សោធនចាប់ពីថ្ងៃទី០១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២២នេះទៅ ដោយក្នុងអំឡុងពេលនេះក្រសួងការងារបានប្រកាសចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការផ្សព្វផ្សាយរយៈពេល៩០ថ្ងៃ ដល់រោងចក្រ សហគ្រាស និងអ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងអស់នៅក្នុងវិស័យការងារ ដែលស្ថិតក្រោមបទប្បញ្ញត្តិនៃច្បាប់ការងារកម្ពុជា។ លោក អ៊ុក សមវិទ្យា ប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលទទួលបន្ទុកជានាយកបេឡាជាតិរបបសន្តិសុខសង្គម(ប.ស.ស) បានថ្លែងថារបបសន្តិសុខសង្គមផ្នែកប្រាក់សោធនមានអត្ថប្រយោជន៍ដល់បុគ្គលទាំងឡាយណាដែលចូលនិវត្តន៍ត្រឹមអាយុ៦០ឆ្នាំពីការងារវិស័យឯកជន បូករួមនឹងរបបថែទាំសុខភាពផងដែរនៅក្នុងដំណាក់កាលនៃវ័យចំណាស់។

ភ្ញៀវប្រចាំថ្ងៃរបស់វិទ្យុយើងនារាត្រីនេះ គឺលោកស្រី ឱ វណ្ណឌីន អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសុខាភិបាល។ កម្ពុជាចាប់ផ្តើមកត់ត្រា អ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩នៅក្នុងសហគមន៍ឡើងវិញ ក្នុងរយៈពេលជាងមួយសប្តាហ៍មកនេះ។ លោកស្រី  ឱ វណ្ណឌីន បញ្ជាក់ថា ករណីវិជ្ជមានកូវីដ១៩ពេលនេះ គឺជាប្រភេទវីរុសកូវីដ១៩ អូមីក្រុង បំប្លែងខ្លួនថ្មី «B4 និង B5»។ បើតាមអ្នកនាំពាក្យសុខាភិបាល វីរុសកូវីដ១៩អូមីក្រុង បំប្លែងថ្មី មានលទ្ធភាពលឿនទៅវាយលុកប្រព័ន្ធស៊ាំរបស់បុគ្គល។ តទៅនេះសូមស្តាប់បទសម្ភាសរវាងជួប នរក្សា និងលោកស្រី ឱ វណ្ណឌីន៖

នៅ​អំឡុង​ខែ​កក្កដា​នេះ ជា​ពេល​វេលា​នៃ​ការ​ចាប់​ផ្តើម​ពិភាក្សា​ផ្ទៃ​ក្នុង​នៃ​ភាគី​នីមួយៗ​ អំពី​ការ​ចរចា​ប្រាក់​ឈ្នួល​អប្បបរមាកម្មករ ឆ្នាំ២០២៣។ ជិត​១០​ថ្ងៃ​មក​នេះ ភាគី​សហជីព មិន​ទាន់​មាន​ការ​មូល​មាត់​គ្នា សម្រេច​ជា​តួលេខ​ណានៅ​ឡើយ​ទេ។ នេះ​បើ​តាម​ការ​បញ្ជាក់​របស់​លោក អាត់ ធន់ ប្រធាន​សម្ព័ន្ធ​សហជីព​ប្រជាធិប​តេយ្យ​​កម្មករ​កាត់ដេរកម្ពុជា។ ទោះ​យ៉ាង​ណា លោក អាត់ ធន់ បញ្ជាក់​ថា សហជីព​អាចពិភាក្សា​តួលេខ​ប្រាក់​ឈ្នួល​កម្មករ​ឆ្នាំ​២០២៣ ក្នុង​រង្វង់ ២១០​ដុល្លារ ទៅ​២២០​ដុល្លារ។ តួលេខនេះ ជា​ក្តី​សង្ឃឹម​ខ្ពស់ ដ្បិត​ឆ្នាំ​២០២៣ ជា​ការ​បោះឆ្នោត​ថ្នាក់​ជាតិ។

រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកម្ពុជា-ឡាវ នៅថ្ងៃទី០៧ ខែកក្កដានេះ បានជួបប្រជុំគ្នានៅទីក្រុងភ្នំពេញ ដែលជាកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មការចម្រុះសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេរភាគីលើកទី១៤ (14th JCBC)។ លោកបណ្ឌិត ឈាង វណ្ណារិទ្ធ ប្រធានវិទ្យាស្ថានចក្ខុវិស័យអាស៊ី(AVI) កត់សម្គាល់ថាកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មការចម្រុះកម្ពុជា-ឡាវ លើកទី១៤នេះ ក្រៅពីជម្រុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឲ្យស៊ីជម្រៅបន្ថែមទៀត ភាគីទាំងពីរបានផ្តោតសំខាន់ទៅលើបញ្ហាមួយចំនួនដូចជាការប្រយុទ្ធប្រឆាំងកូវីដ-១៩ បញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច-ពាណិជ្ជកម្ម ថាមពល និងបញ្ហាព្រំដែនរវាងប្រទេសទាំងពីរជាដើម។ តាមលោក ឈាង វណ្ណារិទ្ធ ការពង្រីកការអភិវឌ្ឍន៍តាមព្រំដែនប្រទេសទាំងពីរ គឺជាជំហានឆ្ពោះទៅរកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការកាន់តែស៊ីជម្រៅបន្ថែមទៀត។

គណបក្សនយោបាយចំនួន៥ថ្ងៃ នៅថ្ងៃនេះ បានជួបប្រជុំគ្នា សម្រេចអនុម័តសំណើចំនួន៨ចំណុច ដើម្បីតស៊ូមតិរួមគ្នាលើការកែលម្អការបោះឆ្នោតនិងសេរីភាពនយោបាយ។ លោកបណ្ឌិត យ៉ង សាំងកុមារ ប្រធានគណកម្មាធិការនាយកគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋាន ដែលជាគណបក្សបានចូលរួមនោះ បញ្ជាក់ឲ្យដឹងថា សំណើទាំង៨ រួមមាន នីតិវិធីទាក់ទងទៅនឹងការបោះឆ្នោត សមាសភាពនៃគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត និងច្បាប់ស្តីពីគណបក្សនយោបាយ ជាដើម។ បើតាមលោក យ៉ង សាំងកុមារ សំណើទាំង៨នេះ នឹងត្រូវយកទៅជជែកជាមួយ រដ្ឋសភា គ.ជ.ប និងរដ្ឋាភិបាល មុននឹងឈានដល់ការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិឆ្នាំ២០២៣ខាងមុខ ដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាឲ្យ លទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតអាចទទួលយកបានពីគ្រប់ភាគី។