Víðsjá

Víðsjá í dag er helguð Atla Heimi Sveinssyni tónskáldi en á morgun (föstudag) verður Atli áttræður. Atli Heimir er meðal virtustu tónskálda landsins en hann stóð áratugum saman í stafni tónlistarlífsins, ekki síst þegar kom að framúrstefnu í tónlist. Atli fékk til dæmis fyrstur Íslendinga Tónskáldaverðlaun Norðurlanda. Hann hefur samið fjölda tónverka, s.s. einleikskonserta, hljómsveitarverk, kammerverk og einleiksverk. Þá hefur hann samið tónlist fyrir leikhús og hafa þar fæðst margar perlur sem lifa góðu lífi með þjóðinni. Í þættinum er notast við gömul viðtöl við Atla Heimi og dagskrárgerð sem hann vann á árum áður fyrir Ríkisútvarpið, auk þess sem tónlist hans hljómar í þættinum og lesið er úr grein hans Listamannslíf sem birtist í Tímariti Máls og menningar árið 1997.

Umsjón: Guðni Tómasson og Halla Harðardóttir.

Í Víðsjá í dag verður Gyrðir Elíasson rithöfundur heimsóttur og rætt við hann um tengslin milli einangrunar og listsköpunar í tilefni af útkomu nýrrar skáldsögu sem heitir Sorgarmarsinn og Gyrðir sendi frá sér á dögunum. Víðsjá kíkir líka á sýninguna Dauði hlutarins í Marshallhúsinu þar sem Páll Haukur Björnsson veltir fyrir sér fyrirframgefnum hugmyndum okkar um merkingu hluta. Kjartan Óskarsson klarinettuleikari verður tekinn tali um tónverkið Sagan af dátanum (L' Historie du soldat) eftir Igor Stravinsky en verkið verður flutt á fyrstu tónleikum nýs starfsárs hjá Kammersveit Reykjavíkur á sunnudag, en nú eru 100 ár liðin frá frumflutningi verksins. Ennfremur flytur Ragnar Ísleifur Bragason pistil í Víðsjá dagsins sem að fjallar að þessu sinni um mann á opnun.

Umsjón: Guðni Tómasson og Halla Harðardóttir.

Halldóra Thoroddsen gaf nýlega út skáldsöguna Katrínarsögu. Bókin segir af Katrínu, vinum hennar og kunningjum sem berast með straumi tímans um hippadóm og upphaf auðhyggjuskeiðs. Víðsjá sækir Halldóru heim í dag og heyrir af Katrínu.

María Kristjánsdóttir fjallar um leikverkið Allt sem er frábært, eftir Duncan Mcmillan, sem frumsýnt var í Borgarelikhúsinu um liðna helgi.

Við ræðum við Steinunni Sigurðardóttur um bók hennar Ástin fiskanna frá árinu 1993 en hún er bók vikunnar á Rás1.

Frosti Runólfsson segir frá sínu uppáhaldslistaverki og við gluggum í nýja Ikea-bæklinginn.

Umsjón: Guðni Tómasson og Halla Harðardóttir.

Við kíkjum í Gallery Port við Laugaveg og heyrum af nýju samstarfsverkefni þeirra við Mál og menningu, sem miðar meðal annars að því að gera myndlist aðgengilegri almenningi. Árni Már Erlingsson segir okkur af verkefninu sem kallast Upplagt og hefur göngu sína á laugardag með opnun á verkum Ragnars Fjalars Lárussonar.

Annað kvöld verður verkið Allt sem er frábært eftir Duncan Macmillan frumsýnt í Borgarleikhúsinu. Við kíkjum í heimsókn til leikstjórans, Ólafs Egilssonar, og fáum að heyra af þessum einleik sem hefur farið sigurför um heiminn frá því hann var frumsýndur í Edinborg árið 2015.

Þráinn Hjálmarsson tónskáld kemur í þáttinn til okkar og segir frá verkum sínum sem nýlega komu út á nýrri plötu sem hann kallar Influence of Buildings on Musical Tone.

Og okkur mun berast pistill frá Svíþjóð en í dag ætlar Halla Þórlaug Óskarsdóttir að segja okkur frá Ameliu Earhart og samviskubiti í samtímanum.

Umsjón: Guðni Tómasson og Halla Harðardóttir

Á mörkum mennskunar heitir ný bók sem komin er út í ritröðinni Sýnisbók íslenskrar alþýðumenningar. Þar ritar Jón Jónsson þjóðfræðingur um viðhorf til förufólks fyrr á tímum sem birtist í sögnum og samfélagi. Að baki liggur árlöng rannsókn Jóns, sem segir okkur frá í þætti dagsins.

Og í Víðsjá verður hugað að annarri bók sem kom út í vikunni og heitir Amma - draumar í lit og er eftir blaðakonuna Hólmfríði Helgu Sigurðardóttur. Bókin fjallar um Ömmu Fríðu, sem er í senn ósköp venjuleg íslensk kona en á sama tíma algjörlega einstök, eins og kannski allar ömmur. Rætt er við Hólmfríði Helgu um bókina, Raufarhöfn og einstakar ömmur.

Og við heyrum af uppáhaldslistaverki. Það er Erna Ómarsdóttir, listrænn stjórnandi Íslenska dansflokksins sem rifjar upp áhrifamikið listaverk frá 8. áratugnum.

Umsjón: Guðni Tómasson og Halla Harðardóttir.

Björk Bjarnadóttir, umhverfis- og þjóðfræðingur, segir frá sögu kúmens á Íslandi og tilraunum Skúla Magnússonar fógeta til að kenna íslendingum að rækta grænmeti.

Rætt er við Elísu Björgu Þorsteinsdóttur þýðanda um skáldsöguna Allt sundrast, eftir nígerska höfundinn Chinua Achebe, sem er bók vikunnar ár Rás1.

Í síðari hluta þáttarins verður Víkingur Heiðar Ólafsson píanóleikari gestur okkar, en við rétt náðum í skottið á honum um daginn, um það leyti sem hann var að fá fyrstu eintök af nýju plötunni sinni í hendur. Platan sem útgáfufyrirtækið Deutsche Grammaphon gefur út, er önnur einleiksplata Víkings fyrir fyrirtækið og inniheldur tónlist Johanns Sebastians Bachs og umritanir á verkum hans.

Umsjón: Guðni Tómasson og Halla Harðardóttir

Á laugardaginn verður gengin Loftslagsganga í þriðja sinn í Reykjavík þar sem krafist verður aðgerða stjórnvalda í þeim málum. Á sama tíma standa yfir tvær sýningar á höfuðborgarsvæðinu sem fjalla um veður og aðeins lengra í burtu, í New York, var nýlega opnuð sýning sem fjallar um loftslagsbreytingar, og nýlega kom út bók Naomi Klein á íslensku sem fjallar um loftslag á tímum kapítalisma. Við veltum fyrir okkur loftslagskvíða í þætti dagsins.

Nú í vikunni kom út ritið Frelsi mannsins, eftir indverska heimspekinginn Khristnamurti, í íslenskri þýðingu Kristins Árnasonar. Kristinn verður gestur okkar í dag.

Gauti Kristmannsson verður með okkur og mun flytja fyrsta pistil vetrarins. Í dag ætlar hann að fjalla um tungumál, þjóðir, þjóðernishyggju og þjóðarmorð.

Jazzhátíð Reykjavíkur hófst í gær og þangað koma alltaf einhverjir góðir erlendir gestir. Hilmar Jensson gítarleikari mætir til okkar segir frá kollega sínum, bandaríska gítarleikaranum Ralph Towner, sem er gestur Jasshátíðar í Reykjavík og heldur tónleika í Tjarnarbíói annað kvöld.

Umsjón: Guðni Tómasson og Halla Harðardóttir.

Gunnar Þór Bjarnason, sagnfræðingur, flytur erindi um Tómas Sæmundsson, sjálfstæðisbaráttuna og fullveldið, á laugardag að Kvoslæk í Fljótshlíð. Gunnar Þór verður gestur þáttarins í dag.

Í síðustu viku skoraði Þráinn Hjálmarsson tónskáld á Ólöfu K. Sigurðardóttur, safnstjóra Listasafns Reykjavíkur, til að segja hlustendum Víðsjár frá sínu uppáhaldslistaverki. Við heyrum af uppáhaldsverki Ólafar, en það tengist bæði Chicago og Spáni.

Bassaleikarinn Sigmar Matthíasson kemur einnig í heimsókn en hann gaf nýlega út djassplötu sem nefnist Áróra. Sigmar er einn þeirra listamanna sem koma fram á Jasshátíð Reykjavíkur sem hefst í dag.

Og hlustendur heyra líka af tíu þátta heimildamyndaröð um Víetnamstríðið sem hefst í Sjónvarpinu í kvöld og af dularfullu hvarfi rauðu töfraskónna hennar Dórótheu, úr Galdrakarlinum í Oz.

Umsjón: Guðni Tómasson og Halla Harðardóttir.

Við lítum inn á sýninguna Skúlptúr/Skúlptúr í Gerðarsafni í Kópavogi og hittum þar fyrir Klöru Þórhallsdóttur sýningarstjóra og listakonuna Áslaugu Írisi Katrínu Friðjónsdóttur.

Mæðgurnar Anna Þóra Steinþórsdóttir og Erna Kanema verða einnig gestir þáttarins. Þær segja frá heimildarmyndinni Söngur Kanemu sem hlaut fyrstu verðlaun á heimildarmyndahátíðinni Skjaldborg í sumar, og sem verður frumsýnd á morgun í Bíó Paradis.

Og við kynnum til leiks nýjan pistlahöfund Víðsjár, Ragnar Ísleif Bragason. Hann flytur okkur pistil dagsins, sem að þessu sinni er saga af litlum strák.

Guðrún Hannesdóttir, skáld og bókasafnsfræðingur, segir okkur frá Salamöndrustríðunum eftir Karel Capek í þýðingu Jóhannesar úr Kötlum.

Umsjón: Guðni Tómasson og Halla Harðardóttir

Haustsýning Hafnarborgar í ár er sýningin Allra veðra von og mun hún opna dyr sínar á morgun, föstudag. Sýningarstjóri er Marta Sigríður Pétursdóttir en hugmynd hennar að sýningunni var valin úr innsendum sýningartillögum síðastliðið haust. Við ræðum við Mörtu Sigríði í þætti dagsins.

Í dag hefst heiðursdagskrá Sænska sendiráðsins og Bíó Paradís í tilefni af hundrað ára afmæli Ingmars Bergmans. Við ræðum við Oddnýju Sen kvikmyndafræðing um verk leikstjórans og hennar eigin kynni af þessum meistara kvikmyndagerðarlistarinnar.

Halla Þórlaug Óskarsdóttir verður pistlahöfundur Víðsjár í vetur. Í dag ætlar hún að segja okkur frá frá heimsókn sinni á sýninguna Bloomsbury Spirit í Artipelag safninu í sænska skerjagarðinum.

Tónlistin verður fyrirferðamikil hjá okkur í dag því við ætlum að kynna tónlistina sem mun koma fyrir í Klassíkinni okkar- uppáhalds íslenskt, en á morgun verða haldnir stórtónleikar Sinfóníuhljómsveitar Íslands og RÚV í Hörpu, tónleikarnir verða í beinni útsendingu bæði í sjónvarpi og útvarpi.

Umsjón: Guðni Tómasson og Halla Harðardóttir.