Het Ene Moment

‘Het mooie van geven is, het werkt alle kanten op’

In Onderweg is Eelke Dekens te gast. Hij is een echte optimist. Hij ziet overal kansen en mogelijkheden. Zijn grote droom is dat jongeren zich als vrijwilliger inzetten voor mensen in een kwetsbare situatie in de samenleving. Hij is de directeur van inspiratienetwerk TijdVoorActie. Ook tijdens deze coronacrisis heeft hij niet stilgezeten. Eén van zijn grote helden is Dietrich Bonhoeffer.

Eelke groeit op in de Gereformeerd Vrijgemaakte Kerk in Ede. Hij omschrijft die kerk als ‘een hele warme betrokken gemeente.’ Op een zondag leest Eelke met zijn vrienden na de kerk in de Bijbel over het leven van Jezus. Ze komen tot de conclusie dat hun leven eigenlijk niet zo op dat van Jezus lijkt. En dus is het ‘tijd voor actie’. Er wordt een grote groep vrijwilligers gemobiliseerd die zich gaat inzetten voor kwetsbare mensen. Eelke zegt: ‘Het is prachtig als je denken verbindt aan het handelen, dan gebeurt er wat.’ Met Kerst gaan ze langs bij de opvang van het Leger Des Heils. Tot hun verassing krijgen de vrijwilligers heel veel terug voor wat ze geven. ‘Het mooie van geven is, het werkt alle kanten op’, zegt Eelke. Het initiatief groeit uiteindelijk uit tot ‘Stichting TijdVoorActie’.

Eelke werkt aanvankelijk 1,5 dag in de week voor de stichting, maar inmiddels is hij twintig jaar verder en is dit zijn full time job. De enthousiasteling uit Ede ziet duidelijk Gods leiding in zijn leven. Hij zegt: ‘Ik heb geen plannen en visie. Ze overkomen me.’ Eelke Dekens is een uur lang in gesprek met Elsbeth Gruteke over zijn werk, zijn geloof en zijn leven.

‘Twee weken quarantaine, zalig lijkt me dat!’

In Onderweg is Michelle van Dusseldorp te gast. Zij wil gezonde theologie en gezonde psychologie met elkaar mixen. Zij doet dat met haar stichting ‘Groundwork’, waarmee ze coaches en therapeuten opleidt. Ze omschrijft zichzelf als introvert, toch spreekt ze geregeld grote groepen mensen toe, en dat doet ze ook nog met de nodige humor. Michelle groeide op in Nieuw Zeeland, woonde op Malta, ging terug naar Nieuw-Zeeland maar woont inmiddels al bijna 20 jaar in Nederland. De coronatijd brengt natuurlijk de nodige ongemakken met zich mee. Toch vindt Michelle als introvert persoon het geen ramp dat het sociale leven op een wat lager pitje staat. Ze zegt: ‘Twee weken quarantaine, zalig lijkt me dat!’

Michelle groeit op in wat ze zelf noemt ‘een disfunctioneel gezin’. Ze leert God kennen als zij 17 jaar is tijdens een kloosterretraite. ‘Het was een alomvattende spirituele ervaring’, zegt ze hierover.

Na haar studie gaat ze voor een Bijbelschool naar Malta. Tijdens haar verblijf op het eiland komt ze in aanraking met de zogenaamde ‘Sheparding movement’. Michelle vertelt over deze beweging: ‘Je moest je overgeven aan je geestelijke leider, die bepaalde je grootste besluiten. Alles moest goedkeuring krijgen.’ Dit voelt voor Michelle te benauwend. En dus besluit ze een bijbelschool in Nederland te gaan doen. Daar komt ze haar man Cris tegen. Ze trouwen en verhuizen naar Nieuw-Zeeland waar ze 10 jaar in een opvang met ontspoorde Maorimannen werken.

In 2000 verhuist ze met haar man terug naar Nederland waar ze haar eigen psychologenpraktijk begint, dit groeit uit tot Stichting Groundwork. Onlangs bracht ze samen met Harry van der Pol het boek ‘Goed voelen’ uit. Hierover zegt ze: ‘Er is veel onwetendheid over je hoe je je emoties samen met je geloofd beleefd.’ In dit boek worden hier de nodige handvatten voor aangereikt.

Geloof is nog altijd Michelle’s belangrijkste drijfveer. ‘God is mijn grootste leermeester en papa’. Elsbeth Gruteke is een uur lang in gesprek met Michelle van Dusseldorp over haar geloof, haar werk en haar leven.

Clara Sies: ‘Zoals wij zelf geholpen zijn wilde wij andere ook steunen’

In Onderweg is Clara Sies te gast. Zij is wereldberoemd in Rotterdam. Daar startte zij namelijk samen met haar man Sjaak in 2002 de eerste Nederlandse voedselbank. Het werd een groot succes. Met hun ‘handen uit je mauwen’ mentaliteit’ kreeg het echtpaar veel voor elkaar. Het stel wordt door een vriend als ‘Rotterdamse gelovigen’ omschreven: ‘geen woorden maar daden’. In 2013 was het mooi geweest en stopte ze met hun werk voor de voedselbank. Maar toch niet helemaal. In 2017 werd er namelijk een gaarkeuken geopend. Het bloed kruipt waar het niet gaan kan.

Clara is de dochter van twee Joodse ouders die getraumatiseerd uit de oorlog komen. Ze groeit op in een tehuis. Ze krijgt als tiener verkering met Sjaak, die tien jaar ouder is dan zij. Zij krijgt in haar opvoeding in het tehuis het nodige mee van het Jodendom maar wordt uiteindelijk christen en laat zich dopen.

Clara en Sjaak gaan wonen in Rotterdam en hebben een succesvolle winkel in kleding en sieraden. Maar dan gaat alles fout. Er komen financiële problemen en schuldsanering volgt. In deze tijd ervaren het gezin veel steun van mensen om hen heen. Clara zegt: ‘We zijn op zulke bijzondere manier geholpen in die tijd. Er lag een envelop met 500 euro op de deurmat, we weten nog steeds niet van wie. Ook stond er een keer een zak met Sinterklaascadeautjes voor ons klaar.’ Toen Clara en haar man uit de schulden waren ontstond het idee om een voedselbank te beginnen. ‘Zoals wij zelf geholpen zijn wilde wij andere ook steunen’, zegt ze. Het succes van de Voedselbank zorgt wel voor de nodige druk op hun huwelijk en hun gezin. Daarover vertelt Clara openhartig.

Op dit moment wordt er gewerkt aan een boek waarin Clara en Sjaak hun levensverhaal vertellen. ‘Van kruimels en brood’ wordt de titel. Elsbeth Grutteke is in ‘Onderweg’ een uur lang met Clara Sies in gesprek over haar werk, haar geloof en haar leven.

Marco Batenburg: ‘Als je door de kerk geroepen wordt moet je ja zeggen’

In Onderweg is Marco Batenburg te gast. Hij is preses van de PKN en dominee in de Sintjanskerk in Gouda. Hij staat van nature niet zo graag in de spotlights. Toch zijn er normaal gesproken op zondag velen ogen op hem gericht. Marco was nog maar kort lid van de synode van de PKN toen hij de vraag kreeg preses te worden. ‘Als je door de kerk geroepen wordt moet je ja zeggen’. vertelt hij. Dat de kerken door Corona maanden leeg zouden zijn had hij van tevoren natuurlijk ook niet kunnen weten. Vanaf 1 juni mogen de kerken weer mondjesmaat open. ‘We snakken naar terugkeer’, zegt hij hierover. De samenkomsten moeten aan behoorlijk wat regels voldoen. ‘Ons kerkzijn is gemankeerd maar wij kunnen niet zomaar onze eigen weg gaan. We moeten zorgvuldig zijn. Stel je voor dat er mensen ziek worden, dat kan als een boemerang naar je terugkomen, dat moet je als kerk niet willen.’

Marco Batenburg groeide op in Sliedrecht. Hij studeerde kort wiskunde in Delft maar ging daarna Theologie studeren in Utrecht. Hij werd dominee voor de Gereformeerde bond in Zalk en later in Waddinxveen. Momenteel werkt hij parttime voor de Sintjanskerk in Gouda, een kerk die in tegenstelling tot veel andere kerken in Nederland elke zondag bomvol zit. Toen Marco werd gekozen als preses klonk er ook kritiek. Hij is immers een man en komt ook nog eens uit de behoudende hoek. Daarover zegt hij: ‘Het voelt ongemakkelijk maar je kunt niet echt wat terugzeggen. Beoordeel me maar op hoe ik het doe. Ik zit hier voor het geheel. Ik zit hier niet voor mijn eigen achterland. De kerk is van Christus en daar wil ik ook dienstbaar aan zijn’.

Elsbeth Grutteke is in ‘Onderweg’ een uur lang met Marco Batenburg in gesprek over zijn werk, zijn geloof en zijn leven.

Marjon Moed: ‘Ik kon niet belijden wat ik moest belijden’

In Onderweg is Marjon Moed te gast. Zij krijgt meer bekendheid door de persoonlijke documentaire ‘Single’, waarin ze onderzoekt waarom zij als dertiger nog steeds single is. Sinds kort is er een nieuwe documentaire van haar te zien; de zesdelige reeks ‘Holy Shit’. Hierin onderzoekt ze of zij nog iets wil met het christelijke geloof waarmee ze is opgegroeid. Een vraag die ook veel van haar leeftijdsgenoten bezighoudt. Naast het maken van documentaires doet Marjon nog veel meer; ze acteert, zingt en ontwerpt tassen. Vandaar dat ze zichzelf ‘creatief mogelijkmaker’ noemt. Met al haar talenten wil ze bijdragen aan ‘de dag dat alles goed komt’, vertelt ze aan Elsbeth Gruteke.

Marjon groeit op in het christelijke Ede. Ze heeft een hechte groep van vrienden in de kerk en gaat veel naar christelijke festivals en events. Toch vindt ze het verhaal van Jezus en het kruis altijd al lastig. ‘Ben ik gek, of zijn jullie het?’ Die vraag stelt zij zichzelf vaak. Veel van haar vrienden doen uiteindelijk belijdenis. Marjon vertelt: ‘Ik heb nooit belijdenis gedaan. Ik kon niet belijden wat ik moest belijden.’

Marjon doet in Rotterdam de theateropleiding van Codarts. Het leven buiten de christelijke bubbel bevalt haar goed. In de jaren die volgen verdwijnt de kerk steeds iets verder naar de achtergrond.

In de documentaire ‘Holy Shit’ vraagt Marjon zich af wat ze nog gelooft. Marjon gaat tijdens haar serie in gesprek met diverse mensen; met muzikanten, theologen en kunstenaars. Marjon vertelt dat ondanks alles het geloof haar nog steeds niet kan loslaten. Omdat ze nooit belijdenis heeft gedaan heeft ze een speciaal belijdenislied geschreven waarmee ze de serie afsluit. Stef Bos zegt hierover tegen haar: ‘Over 8 jaar kun je weer een belijdenis schrijven, en acht jaar daarna weer’. Dat is voor Marjon erg geruststellend.

Elsbeth Gruteke is een uur lang met Marjon in gesprek over haar werk, haar geloof en haar leven.

Martijn Rutgers: 'Mijn romantische beeld van de kerk heb ik bij het grofvuil gezet’

In Onderweg is voorganger Martijn Rutgers te gast. Niemand had in zijn jonge jaren durven voorspellen dat hij voorganger zou worden. Als rechtenstudent in Leiden hield hij er een nogal ruige levensstijl op na. Tot die ene avond dat hij met drie bier in zijn handen stond en met zichzelf werd geconfronteerd. Hij kwam tot geloof, werd voorganger in megakerk Crossroads en is vandaag de dag werkzaam in een kleinere multiculturele kerk in Amsterdam Nieuw-West die OASE heet.

Het leven van een voorganger gaat niet over rozen. ‘Mijn romantische beeld van de kerk heb ik bij het grofvuil gezet’ vertelt Martijn. Hij is enorm enthousiast over zijn gemeente in Amsterdam West. Het is een diverse club van uitéénlopende culturen en van arme en rijkere mensen. Toch is er ook veel leed. Martijn heeft ontdekt dat het delen van zijn eigen leed ook belangrijk is. Hij zegt: ‘De Afgelopen 3,5 jaar heb ik mijn eigen gebrokenheid leren kennen.’ Ook is hij meer ruimte in zijn agenda gaan maken voor wandelen: ‘Voor mij is stilte steeds belangrijker geworden’.

Elsbeth Gruteke is een uur lang met Martijn Rutgers in gesprek over zijn werk, zijn geloof en zijn leven.

‘God was een man met een witte baard, dat beeld verdween’

In Onderweg is schrijfster en journalist Anna Krijger te gast. Anna groeit op in een seculier gezin, wanneer zij als correspondent werkt in Jerusalem besluit zij zich aan te sluiten bij een kerk. Aanvankelijk vond ze gelovigen toch een beetje gekkies die bang zijn om dood te gaan. Wanneer zij Arabisch studeert gaat zij zich steeds meer verdiepen in de Islam. Ze leest de Koran en later ook de Bijbel. In Jerusalem vindt ze een geestelijk thuis bij een Lutherse kerk waar de sfeer ongedwongen is en waar plek is voor iedereen. Ze zegt: ‘God was een man met een witte baard, dat beeld verdween’. Elsbeth Gruteke is een uur lang met haar in gesprek.

Anna is naar eigen zeggen enthousiast over religie, dierenrechten, popcorn en geopolitiek. Ze leest bijna elke week een boek want literatuur is voor haar een soort medicatie. Ze heeft maar liefst negen huisdieren. Sinds een jaar is ze moeder van een pleegzoon. Van 2014 tot 2017 werkt ze samen met haar man als correspondent in Israël/Palestina. Over die periode schrijft ze het boek ‘Hipsters, Baarden, Martelaren.’ Momenteel werkt ze voor Trouw en NRC.

Renée van Riessen: ‘Ik zit altijd in de modus van het denken en de betekenis’

In Onderweg is filosoof en dichter Renée van Riessen te gast. Ze geeft christelijke filosofie aan de universiteit Leiden. Ze is al vroeg gefascineerd door het werk van Plato. In 1992 promoveert ze op het proefschrift ‘Erotiek en dood’, waarbij ze dieper ingaat op het werk van de Joodse filosoof Levinas. Renée houdt van muziek, en zit het liefste met een boek in een stil hoekje. Maar door de hectiek van het leven zijn die momenten er maar sporadisch. Elsbeth Gruteke is een uur lang met haar in gesprek.

Renée groeit op in een ‘vrolijk gereformeerd’ gezin in Lunteren. Haar vader is een lezer, haar moeder is meer van de muziek. Van beide heeft ze wel trekjes. Renée herinnert zich nog goed hoe ze als klein meisje christelijke boeken verslindt. Met name het boek “Eva’s Bergtocht’ is haar bijgebleven. Aan de basisschool heeft ze niet erg fijne herinneringen, de middelbare school was een stuk leuker. Renée leeft op als ze het heeft over het dansen op The Beatles. Later gaat ze filosofie studeren aan de Vrije Universiteit in Amsterdam.

‘Deze tijd geeft mij veel te denken’, vertelt ze als het in dit gesprek ook over de Coronacrisis gaat. ‘Er zijn dingen die getallen te buiten gaan. Hoe meer getallen, hoe meer onzekerheid’. Praten over koetjes en kalfjes daar is Renée niet zo van. Ze zegt: ‘Ik zit altijd in de modus van het denken en de betekenis’. Elsbeth Gruteke praat met haar over haar leven, haar werk en haar geloof.

‘Ga aan de slag met jezelf, maar het is ook een keer klaar’

In Onderweg is Eline Hogenboom te gast. Zij staat aan de wieg van meidenplatform ‘Huis van Belle’. Ze schrijft, spreekt, onderneemt en post geregeld op Instagram. Op dit moment werkt ze aan een nieuw project waarmee ze volwassen vrouwen wil inspireren. De naam; Villa Vie. Elsbeth Gruteke is een uur lang met haar in gesprek.

Eline groeit op in het dijkdorp Kapellen aan de IJssel op de Biblebelt, ze heeft er warme herinneringen aan. Ze groeit op met drie broers. ‘Ik was enig meisje, ik heb het zussengevoel wel gemist,’ vertelt ze.

Als Eline 12 is verhuisd het gezin naar Nijkerk. Het is het begin van een donkere tijd. Er zijn moeilijkheden in het huwelijk van haar ouders. Zelf ontspoort ze behoorlijk als puber. Ze spijbelt, rookt jointjes en krijgt steeds meer problemen met haar ouders. Uiteindelijk gaat ze op haar 16e bij haar oom en tante wonen omdat het thuis niet meer gaat.

In de jaren die volgen krijgt ze met behulp van therapie steeds meer grip op haar leven. Ook haar geloof helpt haar hierbij. In dit interview zegt ze: ‘Genade is een moeilijke boodschap, we willen het zelf doen’. Hoewel ze veel aan therapie en zelfonderzoek heeft gehad zegt ze ook: ‘Ga aan de slag met jezelf, maar het is ook een keer klaar.’

Na haar studie journalistiek runt Eline bij Youth For Christ een aantal meidenclubs in de Utrechtse wijk Kanaleneiland. Het brengt haar op het idee om meidenplatform ‘Huis van Belle’ te beginnen. Een online platform waar meiden met al hun vragen en problemen terecht kunnen. Eline heeft zo’n plek juist gemist toen zij zelf tiener was.

Inmiddels staat Eline niet meer aan het roer van het meidenplatform. Ze onderneemt, schrijft boeken en stort zich in allerlei projecten voor christelijke meiden en vrouwen. Elsbeth Gruteke is met haar in gesprek over haar werk, haar geloof en haar leven.

In Onderweg is theoloog Laura Dijkhuizen te gast. Al op jonge leeftijd wordt ze gedreven door idealen. Ze wil werken voor Artsen Zonder grenzen. Ze zegt: ‘Onrecht triggert mij, daar wil ik iets aan doen’. Haar plannen om een universitaire studie geneeskunde te doen gaan niet door. Haar leven neemt een andere wending. Laura komt als dwars punkachtig meisje terecht in de evangelische beweging ‘In De Ruimte’. Ze beleeft daar mooie tijden maar kijkt er ook met gemengde gevoelens op terug.

Jaren later gaat Laura toch weer studeren, ze kiest voor de theologie. Als zij meeschrijft aan het boek ‘Typisch Evangelisch’ valt haar op dat er eigenlijk maar erg weinig vrouwelijke leiders in deze wereld te vinden zijn. Daar mag wat haar betreft wel wat aan veranderen. Vandaar dat zij momenteel promotieonderzoek aan de VU doet naar dit onderwerp.