Pálmi Freyr Hauksson, sviðshöfundur og spunaleikari, flytur verk sitt Istan í Tjarnabíói um helgina. Verkið fjallar um Istam, lítinn bæ á Bretlandseyjum. Pálmi verður gestur Lestarinnar í dag og segir frá. Marta Sigríður Pétursdóttir fjallar um tvær kvikmyndir í þættinum í dag. The Wife eftir sænska leikstjórann Björn Runge, drama sem fjallar um rithöfund sem vinnur Nóbelsverðlaunin í bókmenntum og eiginkonu hans sem leikin er af Glenn Close. Og Óskarsverðlaunamyndina Free Solo, heimildarmynd sem fjallar um ofurhugann Alex Honnold sem kleif fyrstur manna klettavegginn El Capitan í Yosemite-þjóðagarðinum í Kaliforníu, án öryggisbúnaðar. Karl Ólafur Hallbjörnsson fjallar í pistli dagsins um líkamlega hugsun og lýðræði, og rætt verður við Þorbjörgu Jónsdóttur kvikmyndaleikstjóra um kvikmyndina Communion Los Angeles sem kvikmyndaklúbburinn Í myrkri sýnir í Kling og Bang við Grandagarð á morgun, en myndin fjallar hraðbraut 110 í Los Angeles, sem er elsta hraðbrautin í Kaliforníu. Brautin liggur frá San Gabríel-fjallgarðinum að Kyrrahafinu, og fer í gegnum hin ýmsu hverfi þar sem fólk af ólíkum stéttum býr og starfar.

Ásakanirnar komu fyrst fram á níunda áratugnum en við vildum ekki heyra þær. Hummuðum þær fram af okkur. Núna, stíga tveir menn - James Safechuck og Wade robson - fram í heimildarmyndinni Leaving Neverland og segja okkur frá því hvernig Michael Jackson braut ítrekað gegn þeim kynferðislega þegar þeir voru börn. Sum okkar vilja enn ekki hlusta. Fjölmenn mótmæli hafa farið fram vegna myndarinnar, margir aðdáendur Jackson eru reiðir og sárir út í Safechuck og Robson. Þeir eru enda, í augum mótmælenda, að reyna að sverta mannorð sem þeir elska, manneskju sem hefur gefið heiminum svo margt fallegt að hann getur ekki hafa gert neitt svona ljótt. Anna Kristín Newton, sálfræðingur, hefur í starfi sínu unnið með bæði þolendum, gerendum og ástvinum gerenda. Í Lestinni í dag ræðir hún um það þegar hugmyndir okkar um ástvin stangast á við raunveruleikann, skrímslavæðingu og hvaða áhrif hún hefur á upplifanir af kynferðisofbeldi. Í pistli sínum í dag skoðar Tómas Ævar Ólafsson hugtakið flökkusjálf sem lýsir ákveðnum veruhætti eða lífsstíl sem einkennist og mótast af millibilsástandi, það er háþróaður kapítalismi sem laðar fram þetta fyrirbæri þó að nafn þess sé dregið af gamalkunnum hirðingjum. Rætt verður við Svan Kristjánsson stjórnmálafræðing að gefnu tilefni um alþjóðahyggju, kosti hennar og galla, og Halldór Armand Ásgeirsson rithöfundur flytur að venju pistil í Lestinni á þriðjudegi og fjallar um sjónvarpsþætti sem fjalla um lúsera, Samtök atvinnulífsins, föstuna og krossfestinguna.

Það hefur ekki farið framhjá nokkrum manni að menn standa þessa dagana í kjaraviðræðum, verkföll hafa verið boðuð, og raunar hafin nú þegar, og samninganefndir sitja sveittar á fundum frá morgni til kvölds, alla daga vikunnar. Það hefur líka varla farið framhjá þeim sem fylgjast með fréttum að orðræðan í verkalýðsbaráttunni hefur breyst. Menn nota nú orð og hugtök sem þóttu sjálfsögð fyrir einhverjum áratugum, en fóru síðan einhverra hluta vegna úr tísku. Nú nota forkólfar verkalýðshreyfingarinnar orð á borð við stéttabaráttu, auðvald, sósíalismi, stéttavitund og þar fram eftir götunum. Í Lestinni í dag verður rýnt í þessa orðræðu, spurt hvers vegna hún vaknar úr dvala nákvæmlega nú, og hverju hún getur mögulega skilað. Gestir þáttarins verða Friðjón R. Friðjónsson framkvæmdastjóri og Sumarliði Ísleifsson sagnfræðingur og höfundur Sögu Alþýðusambands Íslands. Fimm mislingatilfelli hafa verið staðfest á landinu á síðustu vikum og eðli málsins samkvæmt eru margir áhyggjufullir. Um 2.000 einstaklingar fengu bólusetningu gegn mislingum um helgina á heilsugæslum höfuðborgarsvæðisins en heilbrigðisstofnanir eru þó ekki þær einu sem finna fyrir auknum ágangi þegar smitsjúkdómar koma upp - síðustu daga hefur grein frá árinu 2005 trónað á toppi listans yfir mest lesnu svör vísindavefsins, en greinin sú svarar spurningunni ,,Hvað eru mislingar?" Mislingarnir eru þó ekki eini sjúkdómurinn sem notendur vísindavefsins hafa áhyggjur af; svör um ristil, millirifjagigt og lungnabólgu fylgja í humátt á eftir en svör um blóðþrýsting, berkjubólgu og gyllinæð komast einnig á topp tíu lista dagsins. Jón Gunnar Þorsteinsson, ritstjóri Vísindavefsins, ræðir hlutverk hans í íslensku samfélagi á tímum þar sem sjúkdómseinkennum er gjarnan slegið upp í leitarvél áður en leitað er til læknis. Og Áslaug Torfadóttir fjallar um bandarísku sjónvarpsþættina I'm Sorry.

Vikan byrjað með hvarfi andlits heillar kynslóðar, Keith Flint úr ensku hljómsveitinni Prodigy var allur á mánudaginn. Hann var dansarinn með djöfullega andlitið, djókerinn með eiturgrænu bartana, pönkaði rapparinn með róttæka lífsstílinn, sá sem bar eld að heilli kynslóð. Davíð Roach Gunnarsson fer á hundavaði yfir feril The Prodigy og minnist Keith Flint í Lestarferð dagsins. Tímatalsfræði á sér langa sögu á Íslandi og handrit með tímatali, svonefndum páskatöflum, eru varðveitt allt frá þjóðveldisöld. Í Lestinni í dag verður rýnt í sögu almanaka með Davíði Ólafssyni, sagnfræðingi, og einnig spurt: er tími almanaka liðinn? Einnig verður hugað að tævönskum kvikmyndadögum sem hefjast í Bíóparadís á morgun og rætt við Hrönn Sveinsdóttur, framkvæmdastjóra.

Heimildarmyndin Leaving Neverland eftir breska kvikmyndagerðarmanninn Dan Reed hefur vakið mikla athygli en í henni er fjallað um meint kynferðislegt ofbeldi bandaríska tónlistarmannsins Michaels Jackson gegn ungum drengjum. Myndin, sem var frumsýnd á Sundance-kvikmyndahátíðinni í lok janúar, hefur vakið mikið umtal og neytt aðdáendur til að horfast í augu við arfleifð poppgoðsins. Í Lestinni verður þetta mál skoðað út frá ýmsum sjónarhornum, gestir þáttarins verða tónlistarkonan Berglind María Tómasdóttir, Jón Proppé listfræðingur og Davíð Kjartan Gestsson, ritstjóri Mennningarvefs RUV. Helga Þórey Jónsdóttir er ein þeirra fyrirlesara sem halda erindi á Hugvísindaþingi Háskóla Íslands í ár. Í erindi sínu beinir hún sjónum að íslensku rappsenunni og fjallar um uppgjör og andóf í fagurfræði aldamótakynslóðarinnar. Hlustendur fræðast nánar um vangaveltur hennar í þætti dagsins. Marta Sigríður Pétursdóttir kvikmyndarýnir fjallar um kvikmyndina Burning eftir Suður-kóreanska leikstjórann Lee Chang-dong sem byggð er á smásögu eftir japanska rithöfundinn Haruki Murakami. Og Karl Ólafur Hallbjörnsson fjallar í pistli sínum í dag um Star Trek og vandamál mennskunnar.

Þátturinn hefur kastað hinstu kveðju á marga mæta menn það sem af er ári, raunar virðast minningarorð af einhverju tagi nánast vikulegur viðburður hér á bæ. Á síðustu árum er einhvern veginn eins og frægir einstaklingar, listamenn og önnur átrúnaðargoð, hafi fallið í valinn með hærri tíðni en áður og því er ekki furða að einhverjir spyrji sig: ,,Hvers vegna eru allir að deyja?" Í Lestinni í dag verður leitað svara við þessari spurningu auk þess sem grafið verður í myrkustu afkima internetsins þar sem enn stærri spurning hefur hreiðrað um sig: ,,Hver deyr næst?" Sjávarútvegsráðherra hefur heimilað áframhaldandi veiðar á langreyði og hrefnu næstu fimm árin, til ársins 2023. Eins og svo oft áður eru skiptar skoðanir um hvalveiðar við Íslands strendur, á meðal þeirra sem hafa blandað sér í umræðuna er Högni Egilsson tónlistarmaður sem skrifaði grein í Fréttablaðið í síðustu viku þar sem hann nefnir meðal annars að við höfum skýr merki og teikn á lofti um það að hvalveiðar skaði ímynd Íslands á alþjóðavettvangi. Högni verður gestur Lestarinnar í dag og ræðir um hvalveiðar og mögulega vitundarvakningu meðal listamanna þegar kemur að umhverfismálum í víðum skilningi. Og Halldór Armand Ásgeirsson rithöfundur flytur pistil í Lestinni á þriðjudegi og fjallar í dag um svefnvenjur mikilmenna.

Í Lestinni í dag er meðal annars fjallað um hljómplötuna Kind of Blue með bandaríska trompetleikaranum Miles Davis. Platan er stundum sögð vera einhver albesta jazzplata allra tíma, talað er um að hún hafi breytt tónlistarsögunni, og engin jazzplata hefur selst betur en Kind of Blue. Nákvæmlega sextíu ár voru á laugardag liðin síðan Davis hóf ásamt félögum upptökur á plötunni í hljóðveri Columbia-útgáfufyrirtækisins í New York, upptökudagarnir urðu aðeins tveir, 2. mars og 22. apríl, hljómplatan kom síðan út þann 17. ágúst árið 1959, hlaut frábæra dóma og hafði mikil áhrif á tónlistarmenn úr ólíkum greinum. Í Lestinni í dag verður þessum tímamótum fagnað, gestir þáttarins verða þeir Jakob Frímann Magnússon og Vernharður Linnet. Á föstudaginn verður alþjóðlegur bruggdagur kvenna haldinn hátíðlegur en þá koma konur út um allan heim saman og brugga bjór. Íslensk bruggkvendi komu saman af þessu tilefni í fyrsta skipti í fyrra og varð þá til bjórinn Bríet, nefndur eftir Bríeti Bjarnhéðinsdóttur, en í ár mun nafn bjórsins hafa skírskotun til umhverfisverndar. Bjór er gjarnan tengdur við karlmenn og karlmennsku en hann á sér þó áhugaverða sögu meðal kvenna, eða öllu heldur norna. Þær Ragnheiður “Raxel“ Axel og Þórey Björk Hall­dórs­dótt­ir vita allt um það mál en þær standa á bakvið flökkubrugghúsið Lady Brewery. Og Áslaug Torfadóttir fjallar í dag um bandarísku sjónvarpsþættina True Detective eftir bandaríska rithöfundinn, handritshöfundinn og leikstjórann, Nic Pizzolatto.

Nikulás Stefán Nikulásson og Leikhópurinn X munu setja upp 12 tíma langa uppfærslu af leikritinu Beðið eftir Godot eftir írska skáldið Samuel Beckett í sýningarrýminu Open við Grandagarð í Reykjavík um helgina. Leikhópurinn Ert´ekki að grínast í mér er að hittast á fyrstu æfingu fyrir 12 tíma uppsetningu á Beðið eftir Godot. Hópurinn ætlar sér að notast við sjálflærða spunaaðferð til að vinna uppsetninguna og mun þessi fyrsta æfing vera tilraun til þess að renna í gegnum leikritið á 12 tímum, finna út hver á að leika hvern, rýna í leikritið og kryfja það til mergjar. Nikulás verður gestur Lestarinnar í dag. ,,Í mínum augum er söngur ekki mikilmennska heldur tilraun til að ná til himna þar sem ríkir fullkominn samhljómur," sagði óperusöngkonan Maria Callas. Í þættinum í dag verður sagt frá nýlegri heimildarmynd um grísku goðsögnina; Maria by Callas eftir ljósmyndarann Tom Volf. Tónlistarmaðurinn Agnar Gunnar Agnarsson sem kallar sig Agzilla er þungavigtarmaður í raftónlistarsenu Reykjavíkur en hann tók þátt í að skapa íslensku reiv-senuna snemma á tíunda áratugnum. Agzilla gaf nýlega út plötu hjá útgáfunni Metalheadz, sem lagði línurnar í danstónlist á sínum tíma. Þórður Ingi Jónsson ræðir við Agzilla í þættinum dag um gullöld raftónlistarinnar á Íslandi, reiv-tímabilið goðsagnakennda. Og á föstudaginn gáfu tónlistarmennirnir Tumi Árnason og Magnús Trygvason Eliassen út plötuna „Allt er ómælið.“ Tómas Ævar Ólafsson heimsækir þá félaga á hljómsveitaræfingu og spjallar við þá um verkið, en tvennir útgáfutónleikar eru fyrirhugaðir um helgina.

Umsjón: Anna Gyða Sigurgísladóttir og Eiríkur Guðmundsson.

Lestin minnist í dag enska tónlistarmannsins Marks Hollis sem andaðist á mánudag, 64ra ára að aldri. Hollis var forsprakki hljómsveitarinnar Talk Talk sem naut mikilla vinsælda en ekki síður virðingar á níunda áratug síðustu aldar. Hljómsveitin var starfrækt í tíu ár og gaf á ferli sínum út fimm plötur, á þeim tíma þróaðist tónlistin frá aðgengilegu synta-poppi til tilraunakenndrar tónlistar þar sem saman komu áhrif úr ýmsum áttum, meðal annars frá jazztónlist og klassískri tónlist. Síðustu tvær plötur hljómsveitarinnar hafa löngum þótt marka upphaf tónlistarstefnu sem kennd er við post-rokk, plöturnar voru lítt til vinsælda fallnar á sínum tíma, en hafa í seinni tíð verið hafnar til skýjanna af tónlistaráhugafólki út um allan heim. Mark Hollis gaf út eina sólóplötu árið 1998, plötu sem margir hafa miklar mætur á, en yfirgaf síðan sviðsljósið. Í Lestinni í dag verður fjallað um feril Marks Hollis og hljómsveitarinnar Talk Talk, gestir þáttarins verða tónlistarmennirnir Borgar Magnason og Úlfur Eldjárn. Marta Sigríður Pétursdóttir kvikmyndarýnir fjallar um kvikmyndina Green Book eftir bandaríska kvikmyndaleikstjórann Peter Farrelly, en myndin var valin besta mynd ársins á Óskarsverðlaunahátíðinni sem fram fór um helgina. Og Karl Ólafur Hallbjörnsson fjallar í pistli sínum í dag um tilvistina, mannleika og hið ómannlega.

Umsjón: Eiríkur Guðmundsson.

Í Lestinni í dag verður meðal annars hugað að elstu ljósmyndum okkar Íslendinga, „ógeðslegu samfélagi“ innan gæsalappa, og hinu guðlega, hinu forna og hinu kvenlega. & again it descends to the earth, og aftur stígur það niður til jarðar, er yfirskrift sýningar listakonunnar Kathy Clark sem hefst í Stúdíó Sol um helgina. Í innsetningunni vinnur listakonan með hið forna, guðlega og kvenlega, allt í nýju sýningarrými Dariu Andrews sem jafnframt er heimili hennar. Lestin lítur við í Studio Sol í dag. Nú eru 180 ár frá því að Dagúerreótýpan var kynnt heiminum - með þeirri tækni breiddist ljósmyndin út meðal almennings og síðan þá hefur miðillinn hægt og rólega þróast yfir í það sem við þekkjum mætavel í dag - meðal annars þessa laufléttu myndavél í snjallsímum okkar. Í þætti dagsins verður hugað að því hvernig við lesum í og nálgumst ljósmyndir almennt. Við heimsækjum Ljósmyndasafn Íslands, stofnun sem hefur að geyma sex og hálfa milljón ljósmynda úr íslensku þjóðlífi, og má rekja elstu ljósmynd okkar Íslendinga til sirka 1850. Meira um það hér á eftir.

Halldór Armand Ásgeirsson rithöfundur fjallar um hvort og þá hvers vegna Ísland er „ógeðslegt samfélag“?

Umsjónarmenn: Anna Gyða Sigurgísladóttir og Anna Marsibil Clausen.