Lestin

Síðar í vikunni verður frumsýnd heimildarmyndin Góði Hirðirinn eftir Helgu Rakel Rafnsdóttur, mynd sem er tekin á Garðstöðum við Ísafjarðardjúp, þar sem Þorbjörn Steingrímsson hefur sankað að sér hundruðum bílhræja.

Við heyrum þriðja innslagið af blaðlauknum frá Jón Torfa Arasyni og Þórdísi Claessen. Í þessum innslögum sínum flysja þau lögin af ýmsum hversdagslegum fyrirbærum, og í dag eru það húsfélög sem þau ætla að fjalla um. Þau ræða við Helga Eirík Eyjólfsson, félagsfræðing sem er formaður í stóru húsfélagi í Laugardalnum.

Og við hringjum í Gísla Darra Halldórsson sem er staddur í Los Angeles þar sem hann mætti á Óskarsverðlaunahátíðina en hann var tilnefndur til verðlaunanna fyrir bestu stuttu teiknimyndina.

Við rýnum í tvær af þeim myndum sem tilnefndar eru til Óskarsverðlaunanna í ár sem besta kvikmyndin. Júdas og hinn svarti Messías og Faðirinn, þar sem Anthony Hopkins leikur aldraðan mann með heilabilun.

Hver Drap Friðrik Dór nefnist nýir íslenskir grínþættir á Sjónvarpi Símans. Júlía Margrét Einarsdóttir hefur verið að horfa og segir okkur henni finnst.

Og við ræðum tengsl fjármálavalds og fótbolta af gefnu tilefni. Stefán Pálsson sagnfræðingur heimsækir Lestina í síðari hluta þáttarins.

Hinar ýmsu lifandi sviðslistir hafa þurft að laga sig að fordæmulausum tímum covidflensunnar. Það hefur svo sannarlega reynt á þolmörk þeirra, hvort þær standi og falli með líkamlegri nálægð áhorfenda, eða hvort hægt sé að laga þær að tímum fjarlægðartakmarkana og fjarfunda. En þetta er ekki í fyrsta skipti sem plágur hafa áhrif á leikhúslífið, við spjölum við Magnús Þór Þorbergsson leiklistarfræðing um áhrif plága á leikhús í gegnum tíðina.

Ingólfur Eiríksson flytur okkur sitt þriðja bréf til Birnu í Lestinni í dag. Að þessu sinni hverfur hann aftur til barnæskunnar, einmanaleiki og vinátta koma meðal annars við sögu, pílagrímsför á Old Trafford og hljóðlátt diskótek í eldfimum ipod nano.

Og við kíkjum upp í Gerðarsafn í Breiðholti þar sem listakonan og Jurgitta Mojti-jún-eijte sýnir verk sín unnin úr ýmiskonar neysluumbúðum. Við ræðum umbúðir sjálfsins, neyslumenningu og stöðu litháa á íslandi í heimsfaraldri.

Við kynnum okkur einnig hvernig alheimurinn níðist statt og stöðugt á söngvaranum þjakaða Morrissey. Nýjasta dæmið er hvernig gert er grín af söngvaranum í nýjasta sjónvarpsþættinum um Simpsons-fjölskylduna

Í síðustu viku heyrðum við fyrsta innslagið af svokölluðum blaðlauk frá Jón Torfa Arasyni og Þórdísi Claessen. Í þessum innslögum sínum flysja þau lögin af ýmsum hversdagslegum fyrirbærum, og í dag er það hversdagsdrykkurinn sjálfur. Kaffi, sem þau ætla að fjalla um. Þau kíkja í kaffi til Lukaszar Stencel sem rekur kaffibrennsluna Kvörn

Bíóklassík dagsins er Djöflaeyjan sem var sýnd í sjónvarpinu í gærkvöldi á eftir heimildarþáttunum Ísland Bíóland. Djöflaeyjan var risastór og dýr mynd um líf stórfjölskyldu í braggahverfi um miðja síðustu öld. Við veltum meðal annars fyrir okkur af hverju sögulegar períóðumyndir á borð við Djöflaeyjuna eru jafnt fátíðar á Íslandi og raun ber vitni.

Hljóð getur haft ýmsa virkni í samskiptum dýra þau synga til að laða að sér maka, þau öskra og æpa til að hræða andstæðinga. Við mannfólkið erum engin undantekning, við njótum þess að hlusta á fallega tónlist en hávær og skerandi hljóð geta verið sársaukafull. Þetta gerir hljóð að vænlegu vopni til að stýra fólki. Þórður Ingi Jónsson skoðar hvernig hljóði hefur verið beitt í hernaði bæði í samtíð og sögu.

Við förum svo yfir það helsta sem gerðist á íslensku tónlistarverðlaununum um helgina

Síðustu tvær vikur hafa Sovétríkin borið óvenjulega oft á góma hér í Lestinni. Í þætti dagsins ætlum við að halda áfram að horfa til austurs en fimmtudagsgestur Lestarinnar er Valur Gunnarsson rithöfundur, sagnfræðingur og blaðamaður. Valur hefur dvalist í Rússlandi, Eistlandi og Úkraínu og heimsótt flest hinna fyrrum Sovétríkjanna og í nýrri bók sinni Bjarmalönd, sem kemur út í dag, notar hann ferðasögur sinar frá þessum slóðum til að lýsa ástandinu í nokkrum fyrrum austantjaldslöndum og segja sögu þeirra.

Hvernig á kirkjan að ná til ungu kynslóðarinnar? Þessi spurning er nánast samgróin starfi þjóðkirkjunnar sem hefur undanfarið leitað ýmissa leiða til að boða ungum eyrum fagnaðarerindið. Séra Dagur Fannar Magnússon, prestur í Heydal í Austfjarðaprestakalli hefur sjálfur reynt ýmislegt í þeim efnum, haldið uppi stuði á TikTok og stýrt hlaðvarpinu Kirkjukastið. Nýjasti þátturinn hefur raunar vakið mikla athygli, þrátt fyrir að vera enn ekki kominn út - en hann fjallar um kristni og kynlíf.

Davíð Roach Gunnarsson segir frá raftónlistarmanninum Andra Eyjólfsson sem gengir undir listamannsnafninu Andi, Nú á dögunum gaf hann út tveggja laga stuttskífinu Á meðan, sem fylgir á eftir hinni frábæru breiðskífu, Allt í einu, sem kom út árið 2018.

En við ætlum að byrja á deilum um ljósmyndir. Kambódíumenn eru margir hverjir ósáttir við írskan listamann sem hefur undanfarið unnið að því að lita svarthvítar ljósmyndir frá Kambódíu og bæta við brosi á andlit fólks sem er ekki alveg nógu glaðlegt að hans mati.

Við kynnum okkur 30 ára gamla rússneska sjónvarpsmynd byggða á Hringadróttinssögu, mynd sem hefur slegið í gegn á Youtube, þrátt fyrir - eða kannski einmitt vegna þess - hversu hrá og heimagerð hún er. Við hringjum á Blönduós og ræðum rússnesku hringadróttinssögu við Rúnar Þór Njálsson, einhvern mesta Lord of the rings aðdáanda landsins.

Þær tröllriðu tíunda áratugnum en hurfu svo nánast með öllu. Núna virðast þær hinsvegar loksins vera að sækja í sig veðrið að nýju. Við spyrjum okkur hvað olli andláti rómantísku gamanmyndanna og hvað það var sem vakti þær upp frá dauðum.

Og Una Björk Kjerúlf flytur okkur pistil um djók og ólíkan húmor kynslóðanna. Um þessar mundir fara átök um það hvað telst gott grín ekki síst fram á Twitter, þar sem hinir yngri grilla en talsmenn eldri kynslóðanna græða sár sín.

Í dag eru nákvæmlega 60 ár liðin frá því að hinn sovéski Yuri Gagarín varð fyrsti maðurinn í geimnum, fór hringinn í kringum jörðina á klukkutíma og 48 mínútum. Við nýtum tilefnið og kíkjum með Atla Þór Fanndal á kaffihús en Atli er verkefnastjóri hjá geimvísinda- og tækniskrifstofunni Space Iceland.

Við höldum áfram að horfa á íslenska bíóklassík meðfram heimildarþáttunum Ísland: Bíóland sem eru sýndir um þessar mundir á RÚV. Í dag spjallar Ásgrímur Sverrisson leikstjóri þáttanna um stemningsmyndina Sódóma Reykjavík sem hefur öðlast stóran sess í dægurmenningu þjóðarinnar.

Og við heyrum um einkennisbúning íslensku húsmóðurinnar á seinni hluta 20. Aldarinnar, Hagkaupssloppinn sem var til á nánast hverja einasta heimili hér á landi.

Silja Hauksdóttir, leikstjóri, sest um borð í Lestina þennan fimmtudaginn. Silja hefur í hátt í tvo áratugi skrifað handrit, leikstýrt kvikmyndum og sjónvarpsseríum: Dís, Stelpurnar, Ríkið, Ástríður, Agnes Joy, Kópavogskrónika og nú síðast Systrabönd, sex þátta sería á Sjónvarpi Símans um þrjár miðaldra æskuvinkonur sem þurfa að takast á við gamlar syndir þegar lík unglingsstúlku finnst í námu á Snæfellsnesi nálægt bænum þar sem þær ólust upp. Við ræðum við Silju um kvenlæga leikstjórn, fjölbreytileika á skjánum og konur sem beita ofbeldi.

Ingólfur Eiríksson flytur okkur sitt annað bréf til Birnu hér í Lestinni á miðvikudegi, að þessu sinni koma nördar, augnlæknar og stafsetningapróf meðal annars við sögu.

Anna Marsibil kynnur sér deilur um nýjasta myndband og lag rapparans Lil Nas X, en í mynbandi við lagið Montero dansar suðurríkjarapparinn við sjálfan djöfullinn í tilraun til að hneyksla góðborgara heimsins.

Og við förum í heimsókn til Þorsteins Úlfars Björnssonar áhugamanns um svepparíkið en hann hefur gefið út bók um þessa mögnuðu lífveru og sambúð manns og sveppa.