Um þessar mundir fagna UNICEF á Íslandi og Te & Kaffi 10 ára samstarfsafmæli. Frá 2008 hafa safnast yfir 40 milljónir króna fyrir börn í neyð með reglulegum söfnunarátökum á þeirra vegum. Steinunn Jakobsdóttir frá UNICEF og Guðmundur Halldórsson, framkvæmdastjóri Tes & Kaffis komu í þáttinn.

Lísa Páls tók sér far með Áka leigubílstjóra sem er félagi í Druidastúku, en hvað eru druidar og fyrir hvað standa þeir. Við fræddumst um druida í gegnum þeirra spjall.

Hópur ungmenna frá Ungmennahúsi Akureyrarbæjar sótti Alþjóðaþing Hringborðs Norðurslóða (Arctic Circle) sem var haldið um síðustu helgi í Hörpu og á sérstakri málstofu sem nefnist Raddir unga fólksins fluttu þrír Akureyringar erindi um brýn hagsmunamál ungs fólks - og að auki að auki tók Ungmennaráð heimsmarkmiða Sameinuðu þjóðanna þátt í málstofunni og kynnti sín markmið. Guðrún Þórsdóttir verkefnastýra Ungmennahúss var í hljóðveri RÚV á Akureyri og sagði frá þinginu og sömuleiðs af Virkinu sem er heiti á þverfaglegri þjónustu við ungt fólk á Akureyri.

Umsjón Margrét Blöndal og Gunnar Hansson

Sjónvarpsþættirnir Líf kviknar, sem fjalla um getnað, meðgöngu, fæðingu og sængurlegu hafa verið frumsýndir hjá Sjónvarpi Símans. Við fáum Andreu Eyland Sóleyjar- og Björgvinsdóttur, stjórnanda þáttarins og tvo þáttakendur, þau Ingólf Hólmar Valgeirsson og Jóhönnu Maríu Þorvaldsdóttur. foreldra sem gáfu leyfi fyrir því að hafa myndatökumann þáttana með í fæðingu barns þeirra, meði þeim í för var einmitt þriggja mánaða dóttir þeirra, Selma.

Þorgerður H. Þorvaldsdóttir hélt fyrirlestur í síðustu viku í fyrirlestrarröð RIKK sem kallaðist Frá drengjakollum til #metoo: Líkamsbyltingar í eina öld. Í honum teygði hún á #metoo umræðunni og setti hana í sögulegt samhengi. Eða eins og segir í kynningartexta: “Miðlægt í þeirri umræðu og í kvennabaráttunni í heild, er auðvita réttur kvenna yfir líkama sínum, í víðasta skilningi, eða líkamsréttindi,“ Þorgerður kom í þáttinn.

Geðhjálp setur í næsta mánuði af stað fræðsluátak um dulin áhrif erfiðrar lífsreynslu í æsku. Anna Gunnhildur Ólafsdóttir, framkvæmdastjóri Geðhjálpar, sagði frá fræðsluátakinu hjá Bergljótu Baldursdóttur á Heilsuvaktinni í dag og við heyrðum líka í Mark Bellis heiðursprófessor við mannvísindadeild Bangor Háskóla í Wales sem var hér nýlega og sagði frá rannsóknum sem sýna að erfið lífsreynsla í æsku getur haft neikvæð áhrif á heilsufar á fullorðinsárum.

Umsjón Margrét Blöndal og Gunnar Hansson

Þátturinn í dag var tileinkaður Kambsmálinu svokallaða. Atburðir sem áttu sér stað í júnímánuði 1953 norður í Árneshreppi urðu kveikjan að bókinni Kambsmálið, engu gleymt, ekkert fyrirgefið. Kristín Einarsdóttir hitti höfund bókarinnar Jón Hjartarson og ræddi við hann um bókina og þessa aðför að fátæku fólki sem við tengjum frekar við fyrri aldir en ekki miðja síðustu öld. Bjóða átti upp býlið Kamb, tvístra systkinunum átta og setja þau á bæi í sveitinni. Heimilisfaðirinn var nýlátin og móðirin lá fársjúk á sjúkrahúsi í Reykjavík.

Seinna í þættinum heyrðum við svo viðtal við tvær elstu systurnar frá Kambi, þær Pálínu 83 ára og Jónu 82 ára, sem rifjuðu upp þennan örlagaríka uppboðsdag, og hvernig þau komust af í kjölfarið, í eldhúsinu heima hjá Jónu í Safamýrinni. Þær sögðu frá þessum erfiða tíma, mánuðunum fyrir uppboðið, uppboðið sjálft og svo mánuðina eftir.

Umsjón Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson

MANNLEGI ÞÁTTURINN MÁNUDAG. 22.oktober

Umsjón Guðrún Gunnarsdóttir og Lísa Pálsdóttir

Konur á einhverfurófi í samstarfi við Einhverfusamtökin efna til málþings. Markmiðið er að vekja athygli á einhverfu hjá stúlkum og konum, vinna gegn fordómum og stuðla að jákvæðum viðhorfum í samfélaginu. Þær vilja varpa ljósi á þá staðreynd að einhverfar konur fá greiningu seint og fjalla um hvað veldur því.

Við heyrum erindi úr safni Útvarpsins sem flutt var í ágúst 1985 en þar las Gerður Magnúsdóttir endurminningar frá stríðsárunum síðari. Gerður fjallar um ýmsa kynlega kvisti mannlífsins, er saman voru komnir í kjallar húss nokkurs í Skuggahverfinu á þessum árum.

Friðrik Þór Friðriksson kvikmyndagerðarmaður er lesandi vikunnar, hann er einnig rektor Kvikmyndaskólans

Föstudagsgestur Mannlega þáttarins að þessu sinni var Arnheiður Jóhannsdóttir framkvæmdastjóri Markaðsstofu Norðurlands. Hún hefur gegnt því starfi í tæp sex ár. Við fræddumst um uppvöxt hennar í Hrísey, skólagöngu, Glasgow og auðvitað ferðamennskuna.

Leikritið Griðastaður er einleikur um dauðleikann, fjöldaframleiðslu húsgagna, Billy-hillur, bældar tilfinningar, mömmur, sænskar grænmetisbollur, fyrrverandi kærustur, krúttlegar skjaldbökur, einsemd, sniðugar kryddhillur, dauðann, Nockeby-sófa, lífið, sorgina og fleira. Við fengum þá Jörund Ragnarson leikara og Matthías Tryggva Haraldsson, höfund verksins í þáttinn og spjölluðum um Griðastað.

Sigurlaug Margrét Jónasdóttir, besti vinur bragðlaukanna, kom með sitt matarspjall í þáttinn í dag. Hún sagði meðal annars frá jógúrtframleiðslu La Fageda á Spáni þar sem kýrnar fá mjög sérstaka lúxusmeðferð og litla veitingastaðnum Can Paixano í Barcelona, þar sem gólfin eru skítug, þjónarnir dónalegir, hávaðinn yfirgnæfandi en maturinn og stemmningin ógleymanleg.

Umsjón Margrét Blöndal og Gunnar Hansson

Vinnueftirlitið stendur fyrir tveimur vinnuverndarráðstefnum í næstu viku sem bera yfirskriftina VINNUVERND ER ALLRA HAGUR - Meðferð hættulegra efna á vinnustað. Í næstu viku er einmitt Vinnuverndarvika EU-OSHA með þáttöku fjölda stofnana og fyrirtækja í yfir 30 Evrópulöndum. Sigurður Einarsson, sérfræðingur í Efna- og hollustuháttadeild Vinnueftirlits ríkisins kom í þáttinn.

Það er óhætt að segja að áhugi á íslenskum landbúnaði hafi sjaldan eða aldrei verið meiri - amk ef marka má gríðarlega aðsókn á landbúnaðarsýninguna sem var haldin í Laugardalshöll um síðustu helgi. Og það er líka margt sem bendir til þess að nýjir tímar séu runnir upp. Hugtök eins og beint frá býli hafa fyrir löngu fest sig í sessi og nú hafa Matarauður Íslands í samvinnu við Bændasamtökin unnið að því að koma REKO hugmyndfræðinni af stað hér á landi. En orðið REKO er tekið úr sænsku og er stytting á vistvænir og heiðarlegir viðskiptahættir. Við heyrðum betur af þessu á eftir þegar við slógum á þráðinn til Hlédísar Sveinsdóttur verkefnastjóra.

Frá árunum 1957 til 1971 var haldin heljarinnar danslagakeppni á Sauðárkróki sem vakti athygli á lansvísu. Mörg laganna voru að týnast, en nú hafa þær Hulda Jónasdóttir og Valgerður Erlingsdóttir grúskað og fundið eitt og annað og því er blásið til tónleika bæði á Sauðárkróki og í Salnum í Kópavogi. Lísa Pálsdóttir rifjaði upp nokkur lög úr keppninni og talaði við þær Huldu og Valgerði í þættinum í dag.

Umsjón Margrét Blöndal og Gunnar Hansson

Félagsráðgjafafélag Íslands vekur athygli á skeytingarleysi stjórnvalda í garð einstaklinga og hópa sem búa við fátækt og eru jaðarsettir í íslensku samfélagi. Í dag er alþjóðlegur baráttudagur gegn fátækt og í tilefni hans stendur Félagsráðgjafafélag Íslands fyrir tvíþættum viðburði: Annars vegar verður hlaupið gegn skeytingarleysi og hins vegar lesið gegn skeytingarleysi. Þær María Rúnarsdóttir, formaður stéttarfélags félagsráðgjafa og Guðrún Helga Sederhólm, formaður siðanefndar félagsins komu í þáttinn og sögðu frá.

Loftslagsbreytingar eru ekki nýtt fyrirbæri sem ógnar lífi á jörðu. Þær hafa orðið oftsinnis í jarðsögunni og í pistli Magnúsar R. Einarssonar í dag rifjaði hann upp hinar gríðarlegu og dramatísku afleiðingar sprengigoss sem varð á eyju í Indónesíu fyrir rúmum tvöhundruð árum.

Heiður er nýútkomin bók eftir Sólveigu Jónsdóttur um Heiði McCarron, sem fær símtal frá bróður sínum í Norður-Írlandi sem hún hefur ekki heyrt stakt orð frá í 28 ár, síðan faðir þeirra fór með hann frá Íslandi sjö ára gamlan. Þetta er örlagasaga fjölskyldu og í bakgrunni eru átökin sem áratugum saman héldu samfélaginu á Norður-Írlandi í heljargreipum og gera kannski enn. Sólveig Jónsdóttir er stjórnmálafræðingur með meistaragráðu í þjóðernishyggju og þjóðernisátökum með áherslu á átökin á Norður-Írlandi, hún kom í þáttinn í dag og talaði um bókina og Norður-Írland.

Umsjón Margrét Blöndal og Gunnar Hansson

Alþjóða geðheilbrigðisdagurinn var í síðustu viku. Að búa við góða andlega og líkamlega heilsu er líklega stærsti þátturinn í því að lifa góðu lífi. Við upplifum öll góða og slæma daga og glíman við þessar sveiflur og leitin að því að lifa í jafnvægi og sátt eru hluti af lífsáskoruninni. En geðheilsa er ekki lengur góð þegar hún skerðir lífsgæði og getu fólks til að taka þátt í samfélaginu. Útmeð'a er forvarnarátak Geðhjálpar og Hjálparsíma Rauða krossins sem stendur yfir þessa dagana. Anna Gunnhildur Ólafsdóttir, framkvæmdastjóri Geðhjálpar og Hrannar Jónsson, formaður stjórnar Geðhjálpar, komu í þáttinn.

“Fyrst og fremst þurfa innviðirnir að vera lagi “segir Þorgeir Pálsson nýráðinn sveitarstjóri Strandabyggðar. Kristín Einarsdóttir, okkar kona á Ströndum, heimsótti Þorgeir og forvitnaðist meðal annars um framtíðarsýn hans fyrir byggðina.

Baujan er leið til að byggja sig upp eftir áfall og álag eða til að auðvelda okkur að komast í gegnum erfiða tíma. Til að auka orku, styrk og byggja sig upp eftir kulnun eða til að varast hana. Guðbjörg Thoroddsen höfundur Baujunnar komur í þáttinn í dag, en hún hefur kennt aðferðina í 20 ár og er enn að.

Umsjón Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson

MANNLEGI ÞÁTTURINN MÁNUDAG. 15.oktober

Umsjón Guðrún Gunnarsdóttir og Lísa Pálsdóttir

Hildur H. Pálsdóttir fer í grunnskóla um allt land með fyrirlestra um forvarnir gegn fíkniefnum en fyrir rúmum þremur árum missti hún dóttur sína úr neyslu en dóttir hennar var þá 15 ára gömul. Hildur undirbjó fyrirlesturinn með því að fara í grunnskóla og leggja spurningarlista fyrir krakkana með spurningum eins og hvernig fyrirlestur um þetta efni þeir hefðu sjálfir áhuga á og út frá svörum þeirra og út frá eigin reynslu,vann hún efnið.

Við heyrum brot úr þætti úr safni Útvarpsins frá árinu 1976 þar sem Jónas Jónasson staldrar við í Þorlákshöfn. Hann ræðir við Benedikt Thorarensen framkvæmdastjóra, um föður hans, Egil, sem talinn er faðir Þorlákshafnar.

Og lesandi vikunnar er Þórunn Jarla Valdimarsdóttir rithöfundur en hún er einnig með nýja bók um Skúla Magnússon fógeta.

Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var tenórinn Gissur Páll Gissurarson. Það er margt framundan hjá söngvaranum á næstu vikum, framkoma á tónleikum, ekki bara jólatónleikum. Verkefnin eru mörg og misjöfn og við forvitnuðumst um þau, æskuna og uppvöxtinn og svo hvenær tenórinn fór að láta á sér kræla hjá honum.

Í dag er bleiki dagurinn - hápunktur Bleiku slaufunnar. En bleika slaufan er tákn Krabbameinsfélagsins í baráttunni gegn krabbameini hjá konum. Hluti af átakinu okkar í ár er ljósmyndasýning þar sem er að finna sögur 12 kvenna um mikilvægi vinahópa í ferlinu þegar kona greinist með krabbamein. Halla Þorvaldsdóttir, frá Krabbameinsfélaginu og Páll Sveinsson gullsmiður komu í þáttinn og sögðu frá þessu átaki og frá uppboði á sérsmíðuðu gullhálsmeni Bleiku slaufunnar sem er í gangi núna á facebooksíðu Bleiku slaufunnar.

Umsjón Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson