បទសម្ភាស

By RFI ខេមរភាសា / Khmer

បទសម្ភាស episodes

February 03, 2022 លោក សោម សូរីដា ៖ គជប កំពុងពិចារណារក្សាទុកទម្រង់រាប់សន្លឹកឆ្នោត១១០២ដូចដើម តាមការស្នើរបស់គណបក្សនយោបាយ
ភ្ញៀវប្រចាំថ្ងៃរបស់យើងនៅរាត្រីនេះ គឺ លោក សោម សូរីដា អគ្គលេខាធិការរងគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត។ លោក សោម សូរីដា បានគូសបញ្ជាក់ថា គជប កំពុងពិចារណាលើសំណើររបស់គណបក្សនយោបាយមួយចំនួន អំពីការរក្សាទុកទម្រង់រាប់សន្លឹកឆ្នោត១១០២ដូចដើម។ បើតាមលោក សោម សូរីដា គជប ចង់កែសម្រួល ទម្រង់១១០២ ដោយមិនរាប់បញ្ចូលសន្លឹកឆ្នោតទាំងអស់ សន្លឹកឆ្នោតដែលសល់ និងសន្លឹកឆ្នោតដែលមិនបានការ ដូចការបោះឆ្នោតកន្លងមកប៉ុណ្ណោះ។
11 min
February 02, 2022 លោកស្រី ម៉េង សុភារី៖ ការបង្ខំឲ្យលោក កឹម សុខា សារភាពបង្ហាញថា គ្មានភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីចោទប្រកាន់គាត់
សវនការលើសំណុំរឿង លោក កឹម សុខា បានបន្តនៅថ្ងៃពុធនេះទៀត គឺជាសប្តាហ៍ទី៣ហើយ នៃការបើកសវនាការឡើងវិញ ក្រោយពីផ្អាកអស់រយៈពេល២ឆ្នាំកន្លងមក។ ប៉ុន្តែសវនាការនៅថ្ងៃនេះ ត្រូវបានលើកទៅធ្វើបន្តទៀតនៅថ្ងៃទី៩សប្តាហ៍ក្រោយនេះ។ ការបន្តអូសបន្លាយសវនាការ ត្រូវបានមេធាវីការពារក្តីលើកឡើងថា ជាចេតនាអូសពេលកាន់យូរ។ ចំណែក ការលើកឡើងថា បើចង់ឆាប់ចប់ គឺលោក កឹម សុខា ត្រូវសារភាព នោះបង្ហាញថា ការចោទប្រកាន់កន្លងមក គ្មានភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់ទេ។ នេះជាការគូសបញ្ជាក់របស់លោកស្រី ម៉េង សុភារី។ សហមេធាវីការពារក្តី លោក កឹម សុខា រូបនេះយល់ថា ដំណោះស្រាយ ដែលលឿនបំផុត គឺតុលាការទម្លាក់ចោលបទចោទប្រកាន់នេះ ដោយសារតែនៅមិនមានភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់។
15 min
February 01, 2022 លោក សេង ឡូត៖ ដីព្រៃលិចទឹកបឹងទន្លេសាប ដែលប្រមូលមកវិញនឹងត្រូវបានរក្សាការពារគ្រប់គ្រងឲ្យបានល្អ
ភ្ញៀវប្រចាំថ្ងៃរបស់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិនៅរាត្រីនេះ គឺលោក សេង ឡូត អ្នកនាំពាក្យក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់។ យុទ្ធនាការទប់ស្កាត់ការទន្ទ្រានយកដីព្រៃលិចទឹកនៅតំបន់បឹងទន្លេសាប បានចាប់ផ្តើមនៅចុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២១កន្លងទៅ។ រយៈពេលជាង២ខែមកនេះ អង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយបានឃាត់ខ្លួនអ្នកពាក់ព័ន្ធមួយចំនួន ហើយក៏មានការប្រគល់ដីឲ្យមកអាជ្ញាធរវិញ។ លោក សេង ឡូត បានឲ្យដឹងថា ដែនដីព្រៃលិចទឹក ដែលប្រមូលបានមកវិញមានទំហំប្រមាណជាង ៦ម៉ឺន២ពាន់ហិចតា។ លោក សេង ឡូត ជឿជាក់ថា ដីព្រៃលិចទឹកនៅតំបន់បឹងទន្លេសាប ដែលប្រមូលបានមកវិញនេះ នឹងត្រូវបានរក្សាការពារគ្រប់គ្រងឲ្យបានល្អ ដើម្បីឲ្យកុំឲ្យមានការទន្ទ្រានបែបនេះតទៅទៀត។
11 min
January 31, 2022 បណ្ឌិត ឈត ប៊ុនថង៖ប្រពៃណីចិនជះឥទ្ធិពលក្នុងសង្គមខ្មែរយ៉ាងជ្រៅដោយសារតែសេដ្ឋកិច្ចចិន
វត្តមានប្រជាជនចិននៅកម្ពុជា មានចាប់តាំងពីចុងសតវត្សរ៍ទី១៣ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។ នៅថ្ងៃនេះគឺប្រជាជនខ្មែរជាប់ខ្សែស្រឡាយចិន បានរៀបចំសែនចូលឆ្នាំចិនយ៉ាងអធិកអធម។ លោកបណ្ឌិត ឈត ប៊ុនថង ប្រធានវិទ្យាស្ថាន ទំនាក់វប្បធម៌ អប់រំ និងទេសចរណ៍ នៃរាជបណ្ឌិតសភាកម្ពុជា បានកត់សំគាល់ថា ប្រពៃណីចិន បានចាក់ឬសចូលជ្រៅទៅដល់សង្គមខ្មែរ ដោយសារតែចិនជាថៅកែនៅតាមក្រុមហ៊ុនឬស្ថាបប័នមួយចំនួន។ ស្ថាប័នមួយចំនួនដែលមានជនជាតិចិនជាម្ចាស់គឺតែងតែ បង្កលក្ខណៈឲ្យបុគ្គលិករបស់ខ្លួនបានចូលរួម ទើបធ្វើឲ្យប្រពៃណីចិនជះឥទ្ធិពលកាន់តែខ្លាំងទៅក្នុងសង្គមខ្មែរ ស្របពេលដែលខ្មែរកាត់ចិនខ្លះមានមុខជាមន្ត្រីរដ្ឋទៀតផង។
13 min
January 30, 2022 លោក ណុប វី ព្រួយបារម្ភពីការវិនិច្ឆ័យរបស់ស្ថាប័នរដ្ឋជុំវិញព័ត៌មានក្លែងក្លាយ
ភ្ញៀវប្រចាំថ្ងៃ របស់យើងនៅរាត្រីនេះ គឺលោក ណុប វី នាយកប្រតិបត្តិ អង្គការ សម្ព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា។ លោកនឹងបំភ្លឺបន្ថែមជុំវិញ របាយការណ៍ កម្រាស់ជាង១០ទំព័រ ស្តីពី ស្ថានភាពវិស័យសារព័ត៌មាននៅស្រុកខ្មែរ។ ឆ្លងតាមការអង្កេត ក្នុងត្រីមាសចុងឆ្នាំ២០២១ គឺ សម្ព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា មើលឃើញពីការរំលោភបំពានសិទ្ធិសេរីភាពសារព័ត៌មាន ដែលនៅតែបន្តមាន ហើយក៏មានដែរ ករណីបៀតបៀនបំពារបំពានរាងកាយនិងផ្លូវភេទ ទៅលើអ្នកកាសែតស្រី។ ដោយឡែក ទិន្នន័យរបស់ ក្រសួងព័ត៌មាន បង្ហាញថា ព័ត៌មានក្លែងក្លាយមានជាង២ពាន់ករណីនៅឆ្នាំចាស់ តែលោក ណុប វី ដាក់ការសង្ស័យទៅលើមូលដ្ឋាននៃការវាយតម្លៃវិនិច្ឆ័យ។ ជុំវិញការរីកចម្រើនកាន់តែច្រើននៃកាសែតចិននៅស្រុកខ្មែរ លោក ណុប វី ព្រួយបារម្ភខ្លាចក្រែងកាសែតចិនទាំងនោះ មិនផ្សាយការពិតពីផលប៉ះពាល់នៃការវិនិយោគរបស់ចិនលើកសង្គមខ្មែរ។
14 min
January 29, 2022 លោកឧកញ៉ា ហ៊ុន ឡាក់៖ បញ្ហាតម្លៃជាចំណុចខ្ទាស់សំខាន់នៃកិច្ចព្រមព្រៀងនាំអង្ករខ្មែរទៅទីម័រខាងកើត
ភ្ញៀវប្រចាំថ្ងៃរបស់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ នារាត្រីនេះ គឺលោកឧកញ៉ា ហ៊ុន ឡាក់ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលសហព័ន្ធស្រូវអង្ករកម្ពុជា។ កិច្ចព្រមព្រៀងនាំចេញអង្ករកម្ពុជាទៅកាន់ប្រទេសទីម័រខាងកើតកំពុងរំកិលទៅមុខ បន្ទាប់ពីមានការជំរុញពីលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ក្នុងជំនួបជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសនៃប្រទេសនេះ កាលពីថ្ងៃទី២៨ធ្នូ។ បើតាមលោកឧកញ៉ា ហ៊ុន ឡាក់ ការចរចាកិច្ចព្រមព្រៀងនាំចេញអង្ករទៅប្រទេសទីម័រខាងកើត កំពុងស្ថិតនៅក្នុងដំណាក់កាលចរចា និងរង់ចាំសេចក្តីសម្រេចពីទីម័រខាងកើតផ្ទាល់។ លោកឧកញ៉ា ហ៊ុន ឡាក់ បានបញ្ជាក់ថា បញ្ហាតម្លៃ នៅតែជាចំណុចខ្ទាស់សំខាន់នៃកិច្ចព្រមព្រៀង ខណៈនាពេលបច្ចុប្បន្ន អង្ករវៀតណាមកំពុងមានវត្តមាននៅលើទីផ្សារអង្ករនៅទីម័រខាងកើតក្នុងតម្លៃថោក បើធៀបនឹងតម្លៃអង្ករខ្មែរ។
11 min
January 28, 2022 លោក ជា វ៉ាន់ដេត៖ មិនមានបទប្បញ្ញត្តិណាមួយស្តីអំពីការចាប់យកទិន្នន័យអ្នកប្រើប្រាស់ និងការរិតត្បិតសេរីភាពបញ្ចេញមតិឡើយ
ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិល កាលពីថ្ងៃពុធបានបង្ហាញពីការព្រួយបារម្ភចំពោះការរិតត្បិតសេរីភាពបញ្ចេញមតិ តាមរយៈការបង្កើតអនុក្រឹត្យស្តីពីច្រកទ្វារអីុនធឺណិតជាតិ ដោយពួកគេលើកឡើងថា អនុក្រឹត្យនេះជាចេតនារបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ដែលអាចចាប់យកទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួនរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ និងរឹតត្បិតសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ។ ក៏ប៉ុន្តែលោក ជា វ៉ាន់ដេត រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ បានថ្លែងបញ្ជាក់ថាអនុក្រឹត្យស្តីពីច្រកទ្វារអីុនធឺណិតជាតិនេះ គឺសំដៅដល់ការអភិវឌ្ឍន៍ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទូរគមនាគមន៍ ពោលគឺមិនមានបទប្បញ្ញត្តិណាមួយស្តីអំពីការចាប់យកទិន្នន័យអ្នកប្រើប្រាស់ និងការរិតត្បិតសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិឡើយ។
11 min
January 27, 2022 លោក ង៉ែត ម៉ូសេ៖ អ្នកប្រើប្រាស់អីុនធឺណិតនៅកម្ពុជាមិនទាន់យល់ដឹងច្រើនពីឯកជនភាព
ភ្ញៀវប្រចាំប្រចាំថ្ងៃរបស់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិនៅរាត្រីនេះ គឺលោក ង៉ែត ម៉ូសេ អ្នកប្រឹក្សាផ្នែកសន្តិសុខឌីជីថល។ កាលពីថ្ងៃម្សិលមិញអង្គការសង្គមស៊ីវិលនៅកម្ពុជាបានរៀបចំសន្និសីទថ្នាក់ជាតិស្តីពីសិទ្ធិឌីជីថល និងសេរីភាពអីុនធឺណិតនៅកម្ពុជា ដែលមានប្រធានបទជាច្រើនក្នុងនោះ ក៏មានការជជែកពីការការពារឯកជនភាពផងដែរ។ តាមការសង្កេត និងបទពិសោធន៍របស់លោកកន្លងមក លោក ម៉ូសេ បានលើកឡើងថា ប្រជាពលរដ្ឋមិនទាន់បានយល់ដឹងច្រើននៅឡើយទេពីឯកជនភាពនៅលើអីុនធឺណិត ហើយត្រូវការការបណ្តុះបណ្តាលបន្ថែមទៀត។
13 min
January 26, 2022 បណ្ឌិត ឈាង វណ្ណារិទ្ធ៖ អាស៊ាននឹងពិបាករកច្រកចេញផ្សេង បើគោលការណ៍ទាំង៥របស់អាស៊ានមិនត្រូវបានគោរពដោយរបបសឹក
នៅរសៀលថ្ងៃពុធនេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ក្នុងនាមប្រធានអាស៊ាន បានជជែកគ្នាតាមប្រព័ន្ធអនឡាញជាមួយមេដឹកនាំយោធាភូមាលោក មីន អ៊ុងឡាំង ដោយលោក ហ៊ុន សែន បានដាក់សំណើចំនួន៤ចំណុចទៅកាន់លោក មីន អ៊ុងឡាំង។ ចំណុចទាំងនោះរួមមានការស្នើឲ្យមេដឹកនាំយោធាភូមាខិតខំអនុវត្តគោលការណ៍ឯកច្ឆ័ន្ទទាំង៥របស់អាស៊ាន បើកផ្លូវឲ្យប្រេសិតពិសេសប្រធានអាស៊ានបានទៅទស្សនកិច្ចនៅភូមា បញ្ឈប់អំពើហិង្សាជាដើម។ លោកបណ្ឌិត ឈាង វណ្ណារិទ្ធ នាយកវិទ្យាស្ថានចក្ខុវិស័យអាស៊ីយល់ថាដំណោះស្រាយបញ្ហាភូមា គឺអាស្រ័យទៅលើឆន្ទៈរបស់មេដឹកនាំរបបសឹកភូមាផ្ទាល់។លោកថា បើមិនមានអ្វីប្រែប្រួលនាពេលខាងមុខ ប្រទេសអាស៊ានមួយចំនួន នឹងបង្វែរទិសទៅគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលរួបរួមជាតិ ដែលប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលយោធាភូមាបច្ចុប្បន្ន។
13 min
January 25, 2022 លោកប៉ិច ពិសី ៖ ការកើនបានពីរពិន្ទុនៅឆ្នាំនេះ ដោយសារសេវាធុរកិច្ចមានភាពល្អប្រសើរ តែកម្រិតពុករលួយនៅធ្ងន់ធ្ងរ
ភ្ញៀវប្រចាំថ្ងៃរបស់វិទ្យុយើងនៅរាត្រីនេះ គឺលោកប៉ិច ពិសី នាយកប្រតិបត្តិអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា។ អង្គការតម្លាភាពកម្ពុជានៅថ្ងៃនេះ បានចេញផ្សាយនូវសន្ទស្សន៍នៃការយល់ឃើញពីអំពើពុករលួយឆ្នាំ២០២១ ដោយកម្ពុជាទទួលបាន២៣ កើនបានពីរពិន្ទុពីឆ្នាំ២០២០។ លោកប៉ិច ពិសី បញ្ជាក់ថា ការកើនបានពីរពិន្ទុនេះ ដោយសារសេវាកម្មផ្នែកធុរកិច្ចមានភាពល្អប្រសើរច្រើន ហើយសេវាសាធារណៈមួយចំនួនក៏កែលម្អ។ តែយ៉ាងណា លោកប៉ិច ពិសី ថា កម្រិតពុករលួយនៅកម្ពុជានៅមានសភាពធ្ងន់ធ្ងរ ដែលទាមទារឲ្យមានការអនុវត្តច្បាប់ដោយប្រសិទ្ធិភាព។
14 min