បទសម្ភាស by RFI ខេមរភាសា / Khmer

January 24, 2022 លោក ទៀ បាញ់៖ មិនមែនតែនាវាចិនទេ នាវាផ្សេងៗទៀតដែលសមស្របក៏អាចចូលចតកំពង់ផែរាមបានដែរ

នៅក្នុងដំណាក់កាលនៃការធ្វើទំនើបកម្មមូលដ្ឋានកងទ័ពជើងទឹកសមុទ្ររាមក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ សហរដ្ឋអាមេរិកកាលពីពេលថ្មីៗនេះ បានចេញផ្សាយដោយចោទប្រកាន់ថាសកម្មភាពបូមខ្សាច់ ដើម្បីឲ្យមានជម្រៅទឹកជ្រៅ ងាយស្រួលដល់នាវាធំៗចូលចត គឺជាកិច្ចព្រមព្រៀងរវាងកម្ពុជា និងចិន ដែលអនុញ្ញាតឲ្យនាវាយោធាចិនចូលចត។ ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការលើកឡើងរបស់អាមេរិកដូច្នេះ លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ទៀ បាញ់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិបានបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាចាំបាច់ត្រូវតែធ្វើទំនើបកម្មហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធកំពង់ផែរាម ដើម្បីអនុញ្ញាតឲ្យនាវាធំៗអាចចូលចតបាន មិនចំពោះតែនាវារបស់ចិនមួយទេ។

11 min

January 23, 2022 លោក ណុប វី៖ ការតម្រូវឲ្យតម្កល់ប័ណ្ណសម្គាល់ព័ត៌មាននៅឯមន្ទីរខេត្ត ជាការគ្រប់គ្រងការងារអ្នកសារព័ត៌មាន ច្រើនជាងការធ្វើរបាយការណ៍ជូនរដ្ឋមន្ត្រី

ភ្ញៀវប្រចាំថ្ងៃរបស់វិទ្យុយើងនៅរាត្រីនេះ គឺលោក ណុប វី នាយកប្រតិបត្តិនៃសម្ព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា ហៅកាត់ថា CamboJA។ នៅថ្ងៃទី២០មករា មន្ទីរព័ត៌មានខេត្តរតនគិរី បានជូនដំណឹងដល់ភ្នាក់ងារ និងចាងហ្វាងសារព័ត៌មាននៅក្នុងខេត្ត ត្រូវយកប័ណ្ណសម្គាល់ ឬ អាជ្ញាប័ណ្ណរបស់ខ្លួន មកតម្កល់នៅមន្ទីរព័ត៌មាន ដើម្បីធ្វើរបាយការណ៍ជូនថ្នាក់ដឹកនាំ។ ផ្ទុយមកវិញ លោក ណុប វី បានលើកឡើងថា ការធ្វើបែបនេះ គឺមានចេតនាក្នុងការគ្រប់គ្រងការងាររបស់អ្នកសារព័តមាន។ បើតាមលោកណុប វី អាជ្ញាធរនិងមន្ទីរនៅមូលដ្ឋាន គួរតែផ្តល់ការការពារនិងជួយសម្រួលដល់អ្នកសារព័ត៌មាន ជាជាងទាមទារឲ្យពួកគេចុះបញ្ជីអ្វីមួយ។

12 min

January 22, 2022 លោក ជា មុនី៖ សពលោក ជា វិជ្ជា ផ្តាំឲ្យខំរៀន ហើយចេះយកអាសាអ្នកក្រខ្សត់ កុំអាត្មានិយម

ភ្ញៀវប្រចាំថ្ងៃរបស់វិទ្យុបារាំងនៅថ្ងៃនេះ គឺលោក ជា មុន្នី ជាប្អូនប្រុសបង្កើតរបស់ លោក ជា វិជ្ជា អតីតប្រធានសហភាពសហជីពសេរីកម្មករនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលត្រូវគេធ្វើឃាត នៅថ្ងៃទី២២មករាឆ្នាំ២០០៤។ ១៨ឆ្នាំហើយ ការវែកស្វែងរកមុខឃាតករបាញ់សម្លាប់លោក ជា វិជ្ជា នៅតែស្ងាត់ឈឹងសូន្យ។

ឆ្លើយតបនឹងសំណួរវិទ្យុបារាំង លោក ជា មុន្នី ដាក់ការសង្ស័យថា ឃាតកម្មបាត់តម្រុយច្រើនឆ្នាំយ៉ាងនេះ ទំនងជាមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ ហើយកំពុងកាន់តួនាទីផង។

ឆ្លៀតឱកាសនេះ លោក ជា មុន្នី បានរំឮកពាក្យបណ្តាំរបស់សពបងប្រុស ដែលលោក ជា វិជ្ជា បានផ្តាំថា «ឲ្យខំប្រឹងរៀនសូត្រ នៅពេលចេះដឹងនិងមានបានធូរធាហើយ ត្រូវចេះជួយដទៃ ជួយយកអាសាអ្នកក្រខ្សត់ ដោយមិនត្រូវរស់យកសុខតែម្នាក់ឯងទេ»។ សូមស្តាប់បទសម្ភាសរបស់ ហេង ឧត្តម និងលោក ជា មុន្នី៖

15 min

January 21, 2022 បណ្ឌិត ហេង វ៉ាន់ដា៖ ប្លែកពីឆ្នាំទៅសិស្សមានសន្ទុះ និងសប្បាយចិត្តខ្លាំង ចង់ចូលរៀនថ្នាក់ឧត្តមសិក្សា

ក្រោយពីប្រកាសលទ្ធផលបាក់ឌុបកាលពីសប្តាហ៍មុន សិស្សានុសិស្ស បានសម្រុកចុះឈ្មោះចូលរៀននៅតាមគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សានានាយ៉ាងសន្ធឹកសន្ធាប់។ មុខវិជ្ជាសំខាន់ៗនៃគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាខ្លះ ត្រូវបានបិទការទទួលសិស្ស ដោយសារចំនួនមានកំណត់ជាដើម។ ទាំងអស់នេះ ត្រូវបានលោកបណ្ឌិត ហេង វ៉ាន់ដា ដែលជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាកម្ពុជាមើលឃើញថា សន្ទុះនៃការវិលត្រលប់ទៅកាន់សាលារៀនរបស់សិស្សបានងើបឡើងវិញ ខុសពីឆ្នាំមុនៗ បើទោះណាជាកម្ពុជានៅមានការគំរាមកំហែងពីជំងឺកូវីដប្រភេទអូមីក្រុងក៏ដោយ។

9 min

January 20, 2022 លោក គង់ ភោគ៖ មិនមានការធ្វើពហិការណាមួយក្នុងកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាននៅកម្ពុជាទេ

ក្នុងនាមជាប្រធានអាស៊ានប្តូរវេនឆ្នាំ២០២២នេះ ប្រទេសកម្ពុជាកាលពីពេលថ្មីៗនេះ បានប្រកាសលើកពេលកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានដែលគ្រោងធ្វើនៅថ្ងៃទី១៨-១៩ ខែមករានេះ ទៅថ្ងៃក្រោយដោយហេតុផលសមាជិកអាស៊ានមួយចំនួនមានការលំបាកក្នុងការធ្វើដំណើរ។ ជុំវិញបញ្ហានេះ លោក គង់ ភោគ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងការបរទេស និងជាអតីតអគ្គលេខាធិការរងអាស៊ានរយៈពេល៣ឆ្នាំកន្លងទៅ ថ្លែងបញ្ជាក់បន្ថែមថា ការលើកពេលនេះគឺជាការជួយសម្រួលដល់មិត្តអាស៊ានផ្សេងទៀត ដើម្បីឲ្យពួកគេចូលរួមចំណែក និងផ្តល់យោបល់បានពេញលេញ ខណៈប្រទេសអាស៊ានមួយចំនួនធំទៀតបានជូនដំណឹងពីការចូលរួមរួចហើយ ដើម្បីគាំទ្រភាពជាប្រធាន និងស្វែងរកដំណោះស្រាយរួមគ្នា។

14 min

January 19, 2022 សវនាការសំណុំរឿងលោក កឹម សុខា ប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូន និងបន្ថយកំដៅជាងកន្លងទៅ

សវនាការលើសំណុំរឿង«សន្ទិដ្ឋិភាព» ពាក់ព័ន្ធនឹងលោក កឹម សុខា ប្រធានអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បានចាប់ផ្តើមថ្ងៃដំបូងឡើងវិញហើយនៅថ្ងៃពុធនេះ ក្រោយខកខានអស់រយៈពេល២ឆ្នាំ ដោយសារកូវីដ-១៩។ ជាការកត់សម្គាល់សវនាការនេះ ត្រូវគេមើលឃើញថាមិនសូវមានភាពតានតឹងដូចជាសវនាការលើកមុនៗទេ ដោយសហមេធាវីការពារសិទ្ធិចុងចោទអាចធ្វើសំណូមពរទៅក្រុមប្រឹក្សាអង្គជំនុំជម្រះបាន ប្រកបដោយភាពវិជ្ជមាន។ ទោះយ៉ាងណាក្រុមមេធាវីតំណាងដោយអាណត្តិរបស់រដ្ឋាភិបាលក៏មានភស្តុតាង និងទឡ្ហីករណ៍រឹងម៉ាំខាងផ្លូវច្បាប់ផងដែរ នៅក្នុងដំណើរការតទល់ក្តីគ្នានេះ ខណៈមេធាវីការពារសិទ្ធិជនជាប់ចោទសង្ឃឹមថាកូនក្តីរបស់ពួកគេគឺលោក កឹម សុខា នឹងរួចផុតពីការចោទប្រកាន់។

11 min

January 18, 2022 លោក ឡុង ឌីម៉ង់ សង្ឃឹមថា វេទិកាទេសចរណ៍អាស៊ាន គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ប្រកាសបើកគោលដៅទេសចរណ៍ក្នុងតំបន់អាស៊ាន ជាផ្លូវការ

កម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះបើកវេទិកាទេសចរណ៍អាស៊ានលើកទី៤០ ឆ្នាំ២០២២ ដែលថ្ងៃនេះ មានលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ធ្វើជាអធិបតី នៅខេត្តព្រះសីហនុ។ ចំពោះរដ្ឋាភិបាលខ្មែរ វេទិកាទេសចរណ៍អាស៊ាន ជាការបង្ហាញឱ្យឃើញកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង ដើម្បីធ្វើឱ្យវិស័យទេសចរណ៍មានដង្ហើមឡើងវិញ។ រដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ សង្ឃឹមថា ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់នេះ នឹងបើកគោលដៅទេសចរណ៍ក្នុងតំបន់អាស៊ានឡើងវិញជាផ្លូវការ។ ទន្ទឹមនឹងគ្នានេះដែរ អភិបាលរងខេត្ត លោក ឡុង ឌីម៉ង់ ចាត់ទុកថា នេះជាឱកាសអនុញ្ញាតឲ្យខេត្តព្រះសីហនុ អួតបង្ហាញខ្លួន ពីសម្រស់ដ៏ត្រកាល ពីគុណភាព និង តម្លៃ របស់ខេត្តដែលមានការអភិវឌ្ឍដ៏លឿនរហ័សមួយនេះ។

12 min

January 17, 2022 លោក អាត់ ធន់៖ សង្ឃឹមថាប្រធានសមាគមថ្មី នឹងមិនប្រើវិធីទំនាក់ទំនងវិជ្ជាជីវៈ ដែលអន់ថយទៀតទេ

សមាគមរោងចក្រកាត់ដេរនៅកម្ពុជា(GMAC) តាមរយៈសន្និបាតកាលពីចុងសប្តាហ៍មុន បានផ្លាស់ប្តូរប្រធានដឹកនាំថ្មី ដោយលោកឧកញ៉ា គង់ សាង បានឡើងជាប្រធានជំនួសលោកឧកញ៉ា វ៉ាន់ ស៊ូអៀង ដែលបានដឹកនាំសមាគមនេះជាង២០ឆ្នាំមកហើយ។ ក្នុងនាមជាដៃគូវិជ្ជាជីវៈនៃវិស័យកាត់ដេរ លោក អាត់ ធន់ ប្រធានសហភាពការងារកម្ពុជាបានឲ្យដឹងថា ប្រធានសមាគម GMAC ថ្មីគួរតែប្រើប្រាស់វិធីទំនាក់ទំនងវិជ្ជាជីវៈដែលល្អជាងមុន ក្នុងន័យស្ថាបនា ស្មើមុខស្មើមាត់ និងស្របតាមគោលការណ៍របស់អង្គការអន្តរជាតិខាងការងារ។

12 min

January 16, 2022 លោក យឹម ស៊ីណន៖ ការដែលខ្ញុំវិលមករស់នៅកម្ពុជាវិញមិនពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហានយោបាយទេ

អតីតប្រធានចលនាបក្សប្រឆាំង លោក យឹម ស៊ីណន បានសម្រេចចិត្តវិលមករស់នៅប្រទេសកំណើតវិញ បន្ទាប់ពីចាកចេញអស់រយៈពេលប្រមាណ១០ឆ្នាំ។ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិRFI នៅក្នុងពិធីជួបជុំមួយនៅថ្ងៃអាទិត្យនេះ សកម្មជនរួបនេះ នៅមិនទាន់បង្ហាញជំហរច្បាស់លាស់ថា នឹងចូលរួមប្រឡូកជាគណបក្សនយោបាយណាមួយនៅឡើយ។ តែលោក យឹម ស៊ីណន ប្រាថ្នាចង់ឃើញស្ថានភាពនយោបាយនៅកម្ពុជាចុះកម្តៅមកវិញ តាមរយៈការជជែកគ្នារវាងខ្មែរគ្នាឯង។

11 min

January 15, 2022 លោកស្រី អ៊ុក ឆាយ៉ាវី៖ កម្រិតវិញ្ញាសារប្រឡងបាក់ឌុបក្នុងបរិបទកូវីដនេះ គួរតែមើលទៅលើស្ថានការណ៍ជាក់ស្តែង

ភ្ញៀវប្រចាំថ្ងៃរបស់វិទ្យុយើងនៅរាត្រីនេះ គឺលោកស្រី អ៊ុក ឆាយ៉ាវី ប្រធានសមាគមគ្រូបង្រៀនកម្ពុជាឯករាជ្យ។ លោកស្រីបានសម្តែងការអបអរសាទរដល់សិស្សានុសិស្សទាំងអស់ដែលបានទទួលជោគជ័យក្នុងការប្រឡងមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ ឬបាក់ឌុបនៅឆ្នាំ២០២១នេះ ទោះស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពរៀនតាមប្រព័ន្ធអនឡាញក្តី។ បើតាមលោកស្រី អ៊ុក ឆាយ៉ាវី វិញ្ញាសារប្រឡងនៅឆ្នាំនេះ មានការបន្ធូរបន្ថយក៏ពិតមែន តែល្អប្រសើរជាងឆ្នាំមុនដែលក្រសួងសម្រេចអោយជាប់ដោយគ្មានការប្រឡង។ ប្រធានសមាគមគ្រូបង្រៀនកម្ពុជាឯករាជ្យរូបនេះ សង្ឃឹមថា នៅឆ្នាំបន្ទាប់ទៀត ក្រសួងអប់រំនឹងកម្រិតវិញ្ញាសារប្រឡងបាក់ឌុប ដោយមើលលើស្ថានការណ៍ជាក់ស្តែងនៅក្នុងបរិបទកូវីដ។

12 min