បទសម្ភាស by RFI ខេមរភាសា / Khmer

January 04, 2022 លោក នី សុខា៖ ការបន្តចាប់ខ្លួនបុគ្គលិកណាហ្គាវើល គឺបង្កើនកំហឹងកាន់តែខ្លាំង

យ៉ាងហោចណាស់មេដឹកនាំសហជីពចំនួន៣នាក់ទៀត ត្រូវបានចាប់ខ្លួននៅរសៀលថ្ងៃអង្គារនេះ ខណៈបុគ្គលិកក្រុមហ៊ុនណាហ្គាវើល នៅតែបន្តទៅធ្វើការតវ៉ា។ មនុស្ស៣នាក់ដែលចាប់ខ្លួនបាននៅថ្ងៃនេះ គឺមានកញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ លោក សុខ ណារិទ្ធ និងសុខ គង្គា ដែលរត់គេចខ្លួនកន្លងមក។ លោក នី សុខា ប្រធានសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក ដែលភ្ញៀវប្រចាំថ្ងៃ បានកត់សំគាល់ថា ការតវ៉ារបស់បុគ្គលិកក្រុមហ៊ុននេះ គឺធ្វើឡើងដោយសន្តិវិធី។ លោកថា ការបន្តចាប់ខ្លួនអ្នកតវ៉ា មិនមែនជាដំណោះស្រាយឡើយ ហើយនឹងបង្កើនកំហឹងកាន់តែខ្លាំង និងបង្កើតភាពអយុត្តិធម៌លើរឿងអយុត្តិធម៌។

12 min

January 03, 2022 បណ្ឌិត គី សេរីវឌ្ឍន៍៖ ចំណូលពន្ធដែលមិនមានការធ្លាក់ចុះខ្លាំង គឺបង្ហាញពីភាពធន់នៃថវិកាជាតិ

ចំណូលពន្ធសរុបរបស់ប្រទេសកម្ពុជាប្រចាំឆ្នាំ២០២១កន្លងទៅ គឺមានប្រហែល៥ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងនោះពន្ធដារប្រមូលបាន លើសផែនការដល់ទៅ២៤% ហើយគយប្រមូលបានជាង៩៧% នៃផែនការ។ ទោះយ៉ាងណាចំណូលពន្ធសរុបដូច្នេះក្នុងវិបត្តិកូវីដ-១៩ ត្រូវលោកបណ្ឌិត គី សេរីវឌ្ឍន៍ អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចនៃរាជបណ្ឌិតសភាកម្ពុជាមើលឃើញថា ជាការបង្ហាញនូវភាពធន់មួយនៃកញ្ចប់ថវិកាជាតិ និងអាចទ្រទ្រង់ស្ថានការណ៍បាន។ លោកថា ប្រសិនបើមិនមានការផ្ទុះកូវីដបំប្លែងថ្មីអូមីក្រុងទៀតទេ នោះកញ្ចប់ថវិកានេះ នឹងអាចមានសន្ទុះ និងបង្វែទិសដៅទៅការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធជាតិ។

11 min

January 02, 2022 លោកឧកញ៉ា ហ៊ុន ឡាក់៖កម្ពុជាអាចផលិតបានហើយបន្លែដែលមានសុវត្ថិភាពស្តង់ដារល្អ

ភ្ញៀវប្រចាំថ្ងៃរបស់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិRFIនៅរាត្រីនេះគឺលោកឧកញ៉ា ហ៊ុន ឡាក់ ប្រធានក្រុមហ៊ុនត្រូភីខេម។ គឺជាក្រុមហ៊ុនឯកជនមួយដែលបានបោះទុនវិនិយោគលើការដាំដុះបន្លែសុវត្ថិភាពគំរូមួយកន្លែងនៅក្នុងបរិវេនមន្ទីរពិសោធន៍កសិកម្មបន្ទាយដែកក្នុងស្រុកកៀនស្វាយ។ លោកឧកញ៉ា លើកឡើងថា គោលបំណងនៃការវិនិយោគលើដាំបន្លែសុវត្ថិភាពនេះគឺដើម្បីជំនួសឲ្យការនាំចូលបន្លែពីខាងក្រៅដែលមានប្រើសារធាតុគីមី ឬថ្នាំពុលកសិកម្ម។ បើតាមលោក ហ៊ុន ឡាក់ គឺកម្ពុជាអាចផលិតបានហើយនូវបន្លែដែលមានសុវត្ថិភាពស្តង់ដា តែនៅមានបញ្ហាប្រឈមជាច្រើនទៀតពីរឿងតម្លៃ និងដើមទុនក្នុងការវិនិយោគ។

14 min

January 01, 2022 លោកស្រី យ៉ាង សោភ័ណ្ឌ៖ ការចាប់ខ្លួនអ្នកតវ៉ា កាន់តែបញ្ឆេះកំហឹង និងបង្ហាញថា អាជ្ញាធរកាន់ជើងថៅកែ

មុនបើកឆាកឆ្លងឆ្នាំថ្មី ឆ្នាំសកល២០២២ នគរបាលក្រុងភ្នំពេញ បានព័ទ្ធចាប់ខ្លួនថ្នាក់ដឹកនាំសហជីពនិងអ្នកតវ៉ា ចំនួន៩នាក់ ដែលធ្វើកូដកម្ម ជាង២សប្តាហ៍មកហើយ នៅខាងមុខក្រុមហ៊ុនល្បែងស៊ីសង ណាហ្កាវើលដ៍។ ចៅហ្វាយក្រុងភ្នំពេញ លោក ឃួង ស្រេង បានប្រាប់វិទ្យុបារាំងRFI ថា «ក្រុមអ្នកតវ៉ា ធ្វើបាតុកម្មខុសច្បាប់ ដោយទៅប្រមូលផ្តុំគ្នា នៅលើសួនច្បារ និង បិទផ្លូវ ធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ»។ ភ្លាមៗ លោកស្រី យ៉ាង សោភ័ណ្ឌ ប្រធានសម្ព័ន្ធសហជីពកម្ពុជា បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថ្កោលទោសការចាប់ខ្លួននេះ ហើយ«ទាមទារឲ្យដោះលែង ដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌ»។ លោកស្រី យល់ថា «ការចាប់ខ្លួន គ្មាននាំមកនូវដំណោះស្រាយទេ តែកាន់តែបញ្ឆេះកំហឹងកម្មករ» ហើយនេះ ក៏បង្ហាញកាន់តែច្បាស់ ថា« អាជ្ញាធរកាន់ជើងថៅកែក្រុមហ៊ុន»។

12 min

December 31, 2021 លោក នេត្រ ភក្ត្រា៖ កម្ពុជា និងអង្គការសហប្រជាជាតិបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងបន្ថែមរួចហើយ ដើម្បីបង្ហើយការងារសាលាក្តីខ្មែរក្រហមសេសសល់

សហចៅក្រមស៊ើបអង្កេតនៃសាលាក្តីខ្មែរក្រហម នៅក្នុងខែធ្នូនេះ បានសម្រេចបញ្ជូនសំណុំរឿង ០០៣ និង០០៤ ទៅបោះត្រា ហើយដាក់បញ្ចូលនៅក្នុងបណ្ណសារ ដោយឥតចាត់ការបន្ត ដោយរឿងនេះតុលាការកំពូលផ្តល់ហេតុផលថាគ្មានដីការបញ្ចូនរឿងទាំងនេះទៅជំនុំជម្រះស្ថាពរដែលអាចអនុវត្តបាន។ លោក នេត្រ ភក្ត្រា ប្រធានផ្នែកកិច្ចការសាធារណៈនៃសាលាក្តីខ្មែរក្រហម បានបញ្ជាក់ថាសំណុំរឿងទាំង៤ ដែលមាននៅក្នុងសាលាក្តីខ្មែរក្រហមស្ទើរតែបញ្ចប់អស់ហើយ នៅតែរង់ចាំសាលដីកាតុលាការកំពូលលើករណីបណ្តឹងសារទុករបស់លោក ខៀវ សំផន នៅពេលខាងមុខនេះប៉ុណ្ណោះ។ លោកថាការងារចុងក្រោយដែលនៅសេសសល់គឺការងារកេរដំណែលរបស់តុលាការ ការគ្រប់គ្រងឯកសារនៅក្នុងបណ្ណសារ និងនីតិវិធីមួយចំនួនទៀតដើម្បីបិទបញ្ចប់តុលាការកូនកាត់នេះ ទៅតាមច្បាប់ត្រឹមត្រូវ។

12 min

December 29, 2021 កញ្ញា ឈឹម សុខន៖ សហជីពមិនរំសាយកូដកម្មទេ ទោះនយោជិតបន្តទទួលយកសំណងតាមផ្លូវច្បាប់ពីក្រុមហ៊ុនណាហ្គាក្តី

គិតត្រឹមថ្ងៃទី២៩ធ្នូនេះ គឺរយៈពេល ១២ថ្ងៃហើយដែលកូដកម្មអហឹង្សាពីសំណាក់កម្មករនយោជិត នៅតែបន្តកើតមានឡើងនៅខាងមុខក្រុមហ៊ុន ណាហ្គាវើលដ៏ ខណៈការចរចាសម្របសម្រួលចំនួន ៥ដង ហាក់គ្មានប្រសិទ្ធភាព។ កញ្ញា ឈឹម សុខន អគ្គលេខាធិការសហជីពទ្រទ្រង់សិទ្ធិការងារប្រចាំនៅកាស៊ីណូ ណាហ្គាវើលដ៏ ដែលជាភ្ញៀវប្រចាំថ្ងៃរបស់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ Rfi បានថ្លែងបារម្ភពីសុវត្ថិភាពរបស់កូដករសកម្មមួយចំនួន ដែលបានរងការបំភិតបំភ័យនិងគម្រាមកំហែងដល់ផ្ទះពីជនមិនស្គាល់មុខ។ អ្នកតំណាងនិយោជិតរូបនេះ បន្តថា សហជីពនៅតែរក្សាជំហរ មិនរំសាយកូដកម្មនោះទេ ទោះមានកម្មករនយោជិតប្រមាណ ១០០នាក់បានយល់ព្រមទទួលយកសំណងតាមផ្លូវច្បាប់ពីក្រុមហ៊ុនក្តី។

11 min

December 28, 2021 កញ្ញា សេង ធារី៖ ខ្ញុំមិនចាកចេញពីស្រុកខ្មែរទេ ហើយនៅតតាំងនឹងតុលាការ

ព្រឹកមិញ ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលអប់រំដើម្បីពលរដ្ឋខ្មែរ កញ្ញា សេង ធារី បានចូលបំភ្លឺសាលាដំបូងក្រុងភ្នំពេញ។ សកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស រូបនេះ ត្រូវតុលាការចោទប្រកាន់ពីបទល្មើស«រួមគំនិតក្បត់» និង «ញុះញង់បង្កឲ្យមានភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម» ជាមួយ សកម្មជនគណបក្សសង្គ្រោះជាតិជាច្រើននាក់ទៀត ជុំវិញគម្រោងធ្វើដំណើរចូលស្រុកខ្មែរ របស់លោក សម រង្ស៊ី នៅថ្ងៃទី៩វិច្ឆិកា២០១៩។ ព្រោះតែបញ្ហារឿងភស្តុតាងនិងឯកសារនានាស្មុគស្មាញខ្លាំង, សវនាការត្រូវបន្តទៅសប្តាហ៍ក្រោយទៀត។ ក្នុងពេលនេះ កញ្ញា សេង ធារី បានប្រកាសប្រាប់វិទ្យុបារាំង ថានឹងមិនចាកចេញទៅក្រៅស្រុកទេ ហើយនៅតតាំងនឹងតុលាការខ្មែរ ដែលកញ្ញាចាត់ទុកថា «ល្ខោននយោបាយ»។ ដោយសារតែរវល់នឹងរឿងក្តីក្តាំឡើងតុលាការនេះ កញ្ញាមិនទាន់សម្រេចចិត្តចូលរួមនយោបាយជាមួយគណបក្សណាទេ ប៉ុន្តែ កញ្ញាឲ្យដឹងថា ខ្លួនកញ្ញាតែងតែ គោរព និងស្រឡាញ់ ជំហរនយោបាយរបស់លោក សម រង្ស៊ី។

29 min

December 27, 2021 លោកស្រី អ៊ុក ឆាយាវី៖ បេក្ខជនប្រឡងមានសង្ឈឹមក្រោម៥០% ខណៈការរៀនមិនបានពេញលេញ

ការប្រឡងបាក់ឌុបបានបិទបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី១នេះ ក្រោមការរៀបចំគ្រប់គ្រងការប្រឡងតឹងរឹងដូចអំឡុងមុនពេលមានកូវីដ១៩កើតឡើង។ លោកស្រី អ៊ុក ឆាយាវី ប្រធានសមាគមគ្រូបង្រៀនកម្ពុជាឯករាជ្យ សង្កេតឃើញថា ការប្រឡងបាក់ឌុបឆ្នាំនេះ មានការវាស់កម្តៅត្រឹមត្រូវ តែលោកស្រីនៅតែបារម្ភពីការឆ្លងកូវីដ១៩ ដោយសារតែសិស្សមានការប្រមូលផ្តុំគ្នានៅម៉ោងសម្រាក។ បើតាមការស្ទាបស្ទង់របស់លោកស្រី គឺបេក្ខជនមានសង្ឃឹមប្រឡងជាប់តែក្រោម៥០%ប៉ុណ្ណោះ ខណៈការរៀនមិនបានពេញលេញ។

11 min

December 26, 2021 លោក សៀម ភ្លុក៖ «បើកគណបក្សបេះដូងជាតិមិនបាន ខ្ញុំនឹងទៅចូលរួមជាមួយបក្សណាដែលប្រឆាំងនឹងបក្សកាន់អំណាច»

គណបក្សបេះដូងជាតិ ដែលគេសង្ស័យថាមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងមេដឹកនាំជាន់ខ្ពស់អតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិមួយចំនួន នឹងមិនមានឈ្មោះទេនៅក្នុងការបោះឆ្នោតខាងមុខ បន្ទាប់ពីតុលាការកំពូលទាត់ចោលការស្នើសុំអន្តរាគមន៍ទៅក្រសួងមហាផ្ទៃដើម្បីចុះបញ្ជីស្របច្បាប់។ លោក សៀម ភ្លុក ដែលជាតំណាងស្ថាបនិកគណបក្សបេះដូងជាតិបានថ្លែងថាវាជារឿងធម្មតាទេសម្រាប់អ្នកនយោបាយ ដែលមានការខកចិត្តនៅពេលដែលគណបក្សបេះដូងជាតិរបស់ខ្លួនមិនត្រូវបានទទួលការចុះបញ្ជីពីអាជ្ញាធរ។ លោក សៀម ភ្លុក បញ្ជាក់ថាលោកនឹងមិនបើកគណបក្សថ្មីទៀតទេ តែនឹងទៅចូលរួមជាមួយគណបក្សណា ដែលមាននិន្នាការនយោបាយផ្ទុយពីគណបក្សកាន់អំណាច។

9 min

December 21, 2021 លោក សុខ សុគន្ធ៖ ការជាន់ឈ្លីរូបថតលោក ហ៊ុន សែន ជាការ«បញ្ចេញមតិធម្មតា»

ប្រជាពលរដ្ឋភូមា សម្តែងការខឹងក្តៅក្រហាយ នឹងនាយករដ្ឋមន្ត្រីលោក ហ៊ុន សែន ដែលប្រកាសទៅធ្វើទស្សនកិច្ច នៅប្រទេសភូមា ដើមខែមករា ឆ្នាំ២០២២។ ពួកគេបានធ្វើបាតុកម្ម ដុតរូបថត និងជាន់ឈ្លីរូបលោក ហ៊ុន សែន និងរូបថ្នាក់ដឹកនាំភូមាដែរ។ ចំពោះការជាន់ឈ្លីនិងដុតរូបថតនេះ គឺត្រូវលោក សុខ សុគន្ធ ដែលរស់នៅស្រុកមានសេរីភាព គិតថា ជាការ«បញ្ចេញមតិធម្មតា» និង ពុំមែនជាការប្រមាថអ្វីធំដុំទេ។ អ្នកវិភាគនយោបាយស្រុកខ្មែរ រូបនេះ បញ្ចេញយោបល់ថា ទោះបីជា លោក ហ៊ុន សែន តែបន្តប្រកាន់ជំហរ អញ្ជើញទៅស្រុកភូមា នៅពេលដ៏ខ្លីខាងមុខទៀត ក៏លោកមិនដឹងសង្ឃឹមថានឹងដោះស្រាយបញ្ហាអ្វីរបស់ភូមាបានច្រើនដែរ ពីព្រោះថា វិបត្តិភូមាជាបញ្ហាចាក់ស្រែះដ៏«សែនលំបាក»។

11 min