Í Víðsjá í dag verður sagt frá gullna naglanum sem rekinn var niður til að festa síðasta járnbrautarteininn í járnbrautinni milli stranda Bandaríkjanna fyrir rétt ríflega 150 árum.

Bók vikunnar er skáldsagan Rotturnar eftir Ragnheiði Eyjólfsdóttur, en hana mætti til dæmis flokka sem spennusögu eða ungmennabók á mörkum vísindaskáldskapar. Rotturnar komu út í fyrra og voru þá tilnefndar til Íslensku bókmenntaverðlaunanna, í flokki barna- og ungmennabóka. Nú hefur bókin verið tilnefnd til Bókmenntaverðlauna Norðurlandaráðs í sama flokki. Rætt verður við höfundinn, Ragnheiði Eyjólfsdóttur, í þætti dagsins og við heyrum brot lesið upp úr bókinni.

Spurt verður hvort við lifum á öld aðgerðarsinna þegar Hallur Þór Sigurðsson lektor við Háskólann í Reykjavík verður gestur þáttarins en hann er einn þeirra sem taka til máls á tilrauna-málstofu um aktivisma sem fer fram við skólann á morgun.

Nú á föstudag verður frumflutt í Tjarnarbíói nýtt íslenskt tónleikhúsverk eftir Gunnar Karel Másson sem nefnist Iður. Verkið fjallar um breska lögreglumanninn Mark Kennedy sem vakti heimsathygli fyrir tæpum áratug þegar upp komst að hann hafði villt á sér heimildir og njósnað meðal umhverfissinna víðsvegar um Evrópu, í meira en sjö ár, meðal annars á Íslandi. Rætt verður við Gunnar Karel, og Sögu Sigurðardóttur, dramatúrg verksins.

Í Víðsjá í dag verður slegið á þráðinn suður til Feneyja þar sem Birta Guðjónsdóttir verður tekin tali en hún er sýningarstjóri á sýningu Hrafnhildar Arnardóttur á myndlistartvíæringnum sem þar er að hefjast.

Sagt verður frá fornleifauppgrefti við ósa Thamesár sem rannsakaður hefur verið í ein 16 ár en stendur nú loks til að miðla og sýna gripina úr í fyrsta sinn.

Hallgrímur Helgason, rithöfundur og myndlistarmaður, verður tekinn tali um sýningu hans Klof & Prís í listhúinsu Tveir hrafnar við Baldursgötu .

Júlía Margrét Einarsdóttir flytur hlustendum einnig pistil um vorboðann ljúfa, köttinn og forvitnast verður um Boðnarþing sem haldið verður á laugardag í Neskirkju sem óðfræðifélagið Boðn stendur fyrir.

Í Víðsjá dagsins verður rætt við Helga Þorgils Friðjónsson myndlistarmann um sýningu hans Heimurinn - eilífið eilífð sem sem nú má sjá í galleríi Listamanna við Skúlagötu.

Kristín Þóra Guðbjartsdóttir grafískur hönnuður velur sitt uppáhalds listaverk og segir hlustendum frá því.

Gauti Kristmannsson fjallar í bókmenntapistli um höfundarrétt.

En við ætlum að byrja á því að fara í heimsókn í Gallerí Port þar sem Óskar Hallgrímsson, ljósmyndari, sýnir þessa dagana myndir frá strandbænum Pattaya á Tælandi, en segja má að borgin sé höfuðborg kynlífsiðnaðar Asíu.. Hello love you forever, nefnist sýningin og nýútkomin bók Óskars með ljósmyndum frá Pattaya. Hann byrjaði á því að segja frá þessari merkilegu borg.

Í Víðsjá í dag verður rótað í safni Ríkisútvarpsins eftir frásögn gömlum íslenskum Robinson Krúsó en nú er þess minnst víða um heim að 300 ár eru liðin frá því að Daniel Dafoe sendi frá sér söguna um ævintýri hans. Okkar Robinson hvu heita Gissur Ísleifs, en þetta fáum við allt nánar útlista að engri annari en Vigdísi Finnbogadóttur, fyrrum forseta, þegar við gröfum í safni Útvarpsins.

Í síðustu viku var tilkynnt hvaða fjórir listamenn eru tilnefndir til Turner-verðlaunanna. Verðlaunin eru árlega veitt sjónlistamanni undir fimmtugu og eru ein eftirsóknarverðustu myndlistarverðlaun Bretlands. Í Víðsjá í dag skoðum við Turner verðlaunin og kynnumst þeim listamönnum sem eru tilnefndir ár.

Hlustendur heyra jafnframt af bók vikunnar á Rás 1 sem að þessu sinni er smásagnasafnið Keisaramörgæsir eftir Þórdísi Helgadóttur, en Þórdís segir frá bókinni og les úr henni.

Við lítum líka við á Kjarvalsstöðum þar sem útskriftarsýning Ba-nema á myndlistar-, og hönnunar- og arkitektadeild fer nú fram.

Í Víðsjá í dag verður rætt við Hauk Má Helgason rithöfund um nýja skáldsögu hans sem heitir Ó - um þegnrétt tegundanna í íslenskri náttúru.

Júlía Margét Einarsdóttir flytur pistil um ofurtrú mannsins á eigin getu og yfirburðum.

Þorvaldur Sigurbjörn Helgason, leiklistargagnrýnandi, segir skoðun sín leikritinu Bæng eftir Marius von Mayenburg sem sýnt er í Borgarleikhúsinu

Í upphafi þattar er rætt við kvæðakonurnar Báru Grímsdóttur og Kristínu Lárusdóttur.

Umsjón Guðni Tómasson og Kristján Guðjónsson.

Í Víðsjá í dag heyrum við að af nýju verki myndlistarmannsins Styrmis Arnar Guðmundssonar,What am I doing with my life? Hvað er ég að gera við líf mitt? Verkið er hljómplata og bók sem er unnin út frá samnefndum rapp-gjörningi sem Styrmir hefur flutt víðsvegar um Evrópu, meðal annars á Feneyjartvíæringnum. Styrmir heimsækir þáttinn í dag, ræðir plötuna og flytur sitt svokallaða læknarapp í hljóðstofu Víðsjár.

Bók vikunnar að þessu sinni er ljóðabókin Tungusól og nokkrir dagar í maí eftir Sigurlín Bjarneyju Gísladótttur frá árinu 2016. Höfundurinn verður tekinn tali og lesið upp úr bókinni.

María Kristjánsdóttir fjallar í leiklistarrýni um Loddarann eftir Moliére sem nú er til sýninga í Þjóðleikhúsinu og loks verður horfið inn í svarthvíta veröld djassins eins og hann birtist breskum sjónvarpsáhorfendum á sjöunda áratug 20. aldar, en í dag er Alþjóðlegi djassdagurinn haldinn hátíðlegur með ýmsum hætti.

Víðsjá í dag er helguð Atla Heimi Sveinssyni tónskáldi en á morgun (föstudag) verður Atli áttræður. Atli Heimir er meðal virtustu tónskálda landsins en hann stóð áratugum saman í stafni tónlistarlífsins, ekki síst þegar kom að framúrstefnu í tónlist. Atli fékk til dæmis fyrstur Íslendinga Tónskáldaverðlaun Norðurlanda. Hann hefur samið fjölda tónverka, s.s. einleikskonserta, hljómsveitarverk, kammerverk og einleiksverk. Þá hefur hann samið tónlist fyrir leikhús og hafa þar fæðst margar perlur sem lifa góðu lífi með þjóðinni. Í þættinum er notast við gömul viðtöl við Atla Heimi og dagskrárgerð sem hann vann á árum áður fyrir Ríkisútvarpið, auk þess sem tónlist hans hljómar í þættinum og lesið er úr grein hans Listamannslíf sem birtist í Tímariti Máls og menningar árið 1997.

Umsjón: Guðni Tómasson og Halla Harðardóttir.

Í Víðsjá í dag ræðir Róbert Haraldsson um Einlyndi og marglyndi, heimspekifyrirlestra Sigurðar Nordal sem hann flutti fyrir öld síðan en ráðstefna verður haldin um efni þeirra í Hannesarholti á laugardag.

Hlustendur heyra brot úr viðtali við Elísu Björgu Þorsteinsdóttur þýðanda um skáldsöguna Etýður í snjó eftir Yoko Tawada en bókin er bók vikunnar á Rás 1 að þessu sinni og höfundurinn væntanleg á Bókmenntahátíð í Reykjavík sem sett verður á morgun.

Inga Björk Margrétar- og Bjarnadóttir flytur pistil um forgengileika, forvörslu og yfirfullar safnageymslur og svo heyrum við brot úr gömlu viðtali við Halldór Kiljan Laxness en í dag er dagur bókarinnar á fæðingardegi Halldórs og jafnframt hundrað ár liðin frá útkomu Barns Náttúrunnar, fyrstu skáldsögu hans.

En fyrst sendum við Atla Heimi Sveinssyni stutta kveðju, en Atli kvaddi þennan heim á laugardaginn síðasta. Hann var fæddur í Reykjavík 21. September 1938 og vitanlega eitt mikilvirkasta tónskáld Íslands á 20. öld, frumkvöðull og forystumaður um framúrstefnu í tónsköpun, notkun nýrra hljógjafa, hljóðfæratækni og hljóðheims