Á dögunum kom út mikið rit sem nefnist Saga listasafna á Íslandi, greinasafn, eftir 26 höfunda. Í bókinni er fjallað um öll helstu listasöfn þjóðarinnar, markmiðið er að varpa ljósi á tilurð, vöxt og starfsemi listasafna hér á landi, greinarnar eiga það sameiginlegt að gera tilraun til að svara spurningunni: Hvernig hafa söfnin sem sérhæfa sig í að safna list, varðveita hana og gera hana aðgengilegri, þróast hér á landi? Rætt verður við ritstjóra bókarinnar, Sigurjón Baldur Hafsteinsson, í Víðsjá í dag.

Rætt verður við Berglyndi Jónu Hlynsdóttur myndlistarkonu sem hefur komið sér fyrir á þaki Tollhússins við Tryggvagötu með verk sitt Biðin er löng - Tollhúsið 1. bindi sem er hluti af sýningarröðinni Haustlaukar og Listasafn Reykjavíkur stendur fyrir. Í verkinu tekur Tollhúsið sjálft til máls og veltir fyrir sér framtíð sem ekki varð og hvaða væntingar almenningur hefur borið til svæðisins í gegnum tíðina.

Kristín Svava Tómasdóttir segir hlustendum frá bók vikunnar sem að þessu sinni er ljóðasafnið Meðgönguljóð - úrval sem tekur saman efni úr á fjórða tug ljóðabóka sem upprennandi ljóðskáld sendu frá sér á árabilinu 2012-2018 undir merkjum Meðgönguljóða, en serían var á þessum árum þáttur í mikilli vakningu í íslenskri ljóðlist.

Nýr listi breska blaðsins The Guardian yfir bestu myndlistarverk 21. aldar kemur einnig við sögu.

Umsjón: Guðni Tómasson og Eiríkur Guðmundsson

Í Víðsjá í dag verður meðal annars rætt við þá Þorleif Örn Arnarsson og Mikael Torfason, en verk þeirra, Eine Odyssee, sem byggir á Ódysseifskviðu Hómers, verður frumsýnt í Volksbüne í Berlín í kvöld. Rætt verður við Pétur Húna Björnsson félagsmann í Kvæðamannafélaginu Iðunni sem fagnar 90 ára afmæli um þessar mundir, en Pétur ætlar að segja sögur af starfi félagsins í göngu sem farin verður af því tilefni um helgina. Einnig verður hugað að tónleikum Sinfóníuhljómsveitar Íslands sem fram fara í kvöld, þetta eru fyrstu tónleikar starfsársins. Og kanadíski rithöfundurinn Margaret Atwood kemur við sögu í Víðsjá í dag, en á þriðjudag kom út skáldsaga hennar, The Testaments, framhald hinnar vinsælu skáldsögu, The Handmaid's Tale sem kom út fyrir 34 árum, árið 1985.

Alþjóðlega leiklistarhátíðin Lókal hefst um helgina, en þetta er í ellefta sinn sem hátíðin er haldin. Hátíðin var fyrst haldin árið 2008 og þar hefur verið lögð áhersla á að bjóða upp á það markverðasta sem er að gerast í samtímaleikhúsi hér heima og í löndunum í kringum okkur. Að þessu sinni er hátíðin helguð verkum í vinnslu, verkum sem staðsett eru í miðju rannsóknar- eða þróunarferli. Eva Rún Snorradóttir, listrænn stjórnandi Lókal, og Ragnar Ísleifur Bragason, sviðslistamaður, verða gestir Víðsjár í dag og segja frá Lókal. Litið verður við í Þjóðminjasafni Íslands þar sem nú stendur yfir sýning á ljósmyndum eftir breska fiskaupmanninn Pike Ward sem var á Íslandi um aldamótin 1900, rætt verður við Ingu Láru Baldvinsdóttur fagstjóra ljósmynda í safninu. Á dögunum komu út nýjar útgáfur á tveimur þekktustu skáldsögum Halldórs Laxness, Sölku Völku og Sjálfstæðu fólki, sem ætlaðar eru framhaldsskólanemum. Útgáfurnar eru með venjulegri nútímastafsetningu og orðskýringum. Í Víðsjá í dag verður spurt: Er ungt fólk hætt að geta lesið verk Laxness án neðanmálsgreina, og útskýringa? Fyrir svörum verður Oddný Sigurrós Jónsdóttir sem ritstýrir þessum nýju útgáfum. Og Gauti Kristmannsson bókmenntagagnrýnandi Víðsjár fjallar í dag um nýútkomið ljóðaúrval Geirlaugs Magnússonar, 100 ljóð.

Umsjón: Eiríkur Guðmundsson og Guðni Tómasson.

Salman Rushdie lýsir sturluðum samtíma í sinni nýjustu skáldsögu, Quichotte, hann leggur til atlögu við menningu og pólitík í upphafi 21. aldarinnar. Sagan er sú fjórtánda sem Rushdie - einn þekktasti skáldsagnahöfundur í heimi - sendir frá sér og hún kallast meir en lítið á við sautjándu aldar skáldsöguna Don Kíkóta eftir Miguel de Cervantes. Fjallað verður um Quichotte í Víðsjá í dag, og rýnt í viðtökur verksins, en það er tilnefnt til hinna virtu Booker-verðlauna, sem veitt eru fyrir besta skáldverk ritað á ensku, verðlaun sem verða afhent í Lundúnum þann 14. október næstkomandi.

Í þættinum verður Ásmundarsalur við Freyjugötu einnig heimsóttur og rætt þar við myndlistarkonuna Elínu Hansdóttur sem á þar verk á sýningu sem hún kallar Annarsstaðar, en Elín vinnur verkin, skúlptúra og ljósmyndir, útfrá upplifun sinni af húsinu.

Magnea J. Matthíasdóttir þýðandi segir frá bókinni Sapiens eftir Yuval Noah Harari, sem nýlega kom út á íslensku í þýðingu Magneu. Í þessari metsölubók fer höfundur yfir mannkynssöguna í stuttu máli, en bókin er jafnframt bók vikunnar á Rás 1 að þessu sinni.

María Kristjánsdóttir, leiklistarrýnir Víðsjár, segir hlustendum líka skoðun sína á uppfærslu Íslensku óperunnar á Brúðkaupi Fígarós í Þjóðleikhúsinu.

Umsjón með Víðsjá hafa Eiríkur Guðmundsson og Guðni Tómasson

Víðsjá er í dag helguð bandaríska söngvaskáldinu Bob Dylan en á dögunum kom út í íslenskri þýðingu minningabók hans Chronicles: Volume I frá árinu 2004. Verkið nefnist Annálar í íslensku þýðingunni en þýðinguna gerði Guðmundur Andri Thorsson, rithöfundur og alþingismaður. Guðmundur skrifar eftirmála þar sem hann fjallar um feril og helstu einkenni þessa áhrifamikla listamanns, auk þess sem hann fjallar um hverja plötu fyrir sig, og birtir lista yfir 60 bestu lög Dylans að hans mati. Guðmundur Andri verður gestur Víðsjár í dag.

Umsjón: Guðni Tómasson og Eiríkur Guðmundsson

Í Víðsjá dagsins verður rætt við Má Jónsson prófessor í sagnfræði við Háskóla Íslands um hugmyndir um að hefja viðræður við Dani um endurheimt íslenskra handrita úr Árnastofnun í Kaupmannahöfn, en greint var frá því í síðustu viku að ríkisstjórnin hafi veitt Lilju Alfreðsdóttur menntamálaráðherra samþykki til að hefja viðræðurnar.

Silva Þórðardóttir, ung og efnileg djasssöngkona, verður einnig gestur þáttarins en hún er að senda frá sér plötuna Skylark ásamt hljómsveit. Platan geymir nokkra ameríska djassstandarda, en Silva kemur fram á Djasshátíð Reykjavíkur sem hefst formlega í dag í þrítugasta sinn.

Loks verður sjónum beint að óperunni Brúðkaupi Fígarós eftir Wolfgang Amadeus Mozart sem Íslenska óperan frumsýnir í Þjóðleikhúsinu á laugardag. Tveir ævintýramenn sem tengjast óperunni verða sérstaklega til umfjöllunar, leikskáldið Pierre Beaumarchais sem setti fram spurningar um stéttir og forréttindi í leikriti sínu seint á 18. öldog textahöfundurinn Lorenzo da Ponte sem starfaði með Mozart að sköpun þessarar gamanóperu sem á sér engu að síður alvarlegan undirtón.

Umsjón: Eiríkur Guðmundsson og Guðni Tómasson.

Í vikunni kemur út bókin 100 ljóð en hún hefur að geyma úrval ljóða eftir Geirlaug Magnússon. Geirlaugur var fæddur árið 1944 og var eitt helsta ljóðskáld þjóðarinnar af sinni kynslóð. Hann sendi frá sér 17 ljóðabækur sem allar hafa verið ófáanlegar um nokkurt skeið. Í Víðsjá í dag verður rætt af þessu tilefni við dóttur skáldsins, Móheiði Hlíf Geirlaugsdóttur, og Einar Ólafsson sem skrifar ítarlegan eftirmála um feril og ljóðlist Geirlaugs.

Sigrún Alba Sigurðardóttir, deildarstjóri arkitektúr- og hönnunardeildar Listaháskóla Íslands, verður einnig tekin tali en hún bregst við gagnrýni sem kom fram í Tengivagninum í síðustu viku og iðnhönnuðurinn Sigga Heims setti fram um að skólinn væri í litum tengslum við atvinnulíf og þar þætti framleiðsluvæn hönnun jafnvel hallærisleg.

Steinunn Sigurðardóttir segir stuttlega frá bók sinni Heiða fjalladalabóndi en hún er bók vikunnar á Rás 1 þessa vikuna og verður rædd í þættinum á sunnudagsmorgun.

Loks flytur María Kristjánsdóttir pistil um pólitískt leikhús og íslenskt leikhúsfólk í Mið-Evrópu.

Umsjón með víðsjá hafa Eiríkur Guðmundsson og Guðni Tómasson.

Í þessum síðasta Víðsjárþætti fyrir sumarfrí ætlum við að beina sjónum okkar að sorginni, áföllum og úrvinnslu sársaukans sem þeim fylgir. Við ætlum að skoða það hvernig viðbrögð annarra geta haft heilandi áhrif og hvaða áhrif það hefur að skrifa niður frásögn, púsla saman því sem oft er sundurtætt og óljóst í huga þolenda eða þeirra syrgjandi.

Sigrún Sif Jóelsdóttir uppilfði heimilisofbeldi, sagði frá því opinberlega, fyrst í riti og svo í mynd - auglýsingaherferð, raunar, sem á dögunum var tilnefnd til verðlauna á kvikmyndahátíðinni i Cannes. Hún segir að ferlið hafi haft heilandi áhrif á hana.

Hildur Eir Bolladóttir er prestur sem hefur gengið í gegnum mörg sorgarferli, bæði sjálf en einnig sem sálusorgari, og skrifað um þau. Hún hefur horft á þau að utan og innan, rannsakað sorgina, viðbrögð og úrvinnsluna, ef svo mætti segja. Nýlega gaf hún út ljóðabókina Líkn.

Í þætti dagsins heimsækjum við sýninguna Út fyrir sviga þar sem dregin er fram myndlistarsaga sem tekin hefur verið út fyrir sviga í skráningu, nefnilega saga hinsegin myndlistar á Íslandi. Sýningin varpar ljósi á myndlist og sýningar hinsegin myndlistarfólks bæði innan og utan Samtakanna ´78 í áranna rás. Þar gefur að líta myndlistarverk en einnig gögn úr Skjalasafni Samtakanna ´78 sem varðveitt er Borgarskjalasafni Reykjavíkur.

Ynda Gestsson, sýningarstjóri sýningarinnar, hittir okkur í Grófinni. 

Gígja Hólmgeirsdóttir heimsækir Ragnheiði Björk Þórsdóttur, textíllistamann og kennara, á vinnustofu hennar í Listagilinu á Akureyri. 

Bók Ragnheiðar, Listin að vefa, kemur út með haustinu, en þar fjallar hún um vefnað á Íslandi frá upphafi landnáms til okkar daga. Hún er vinnur einnig að því að byggja brú fyrir textíl yfir í stafrænan heim í samstarfi við Textílmiðstöð Íslands á Blönduósi. 

Guðni Tómasson ræðir við Margréti Sveinbjörnsdóttur sem verður með kvöldgöngu um steiktan silung, skyr og rjóma í Þingvallaþjóðgarði annað kvöld. 

Tónlist:

Wrabel - The Village

Umsjón:

Halla Þórlaug Óskarsdóttir

Norðrið verður fyrirferðarmikið í þætti dagsins, við ætlum að horfa til nokkurra listahátíða sem allar eru haldnar í smábæjum á Norðurlöndunum

Það eru UNM - Ung Nordisk Musik - sem verður haldið í N-Svíþjóð, Piteå, en þar verða sjö íslensk verk flutt í ágúst. Katrín Ólafsdóttir, tónskáld og Ragnar Árni Ólafsson, tónlistarmaður og skipuleggjandi TVINNU, tónleika þar sem íslensku tónskáldin eru kynnt, heimsækja þáttinn.

Við heyrum einnig af Festspillene í Nord-Norge, en Ragnheiður Skúladóttir, annar stofnandi alþjóðlegu sviðslistahátíðarinnar Lókal, mun taka við hátíðinni sem er gríðarstór, á næsta ári, en hún er stödd á hátíðinni núna.

Unglingurinn í Reykjavík kallast svo tilraunaverkefni á vegum Reykjavík Dance Festival, þar sem ungu fólki er veitt umboð til að móta listræna sýn hátíðarinnar, meðal annars með því að stýra eigin hátíðum á vegum Reykjavík Dance Festival. Tvær ungar konur, þær Erla Sverrisdóttir og Marta Ákadóttir, fóru til Hangö, smábæjar í S-Finnlandi, í undirbúningsferð fyrir Unglinginn í Reykjavík. Við fáum að heyra samtal þeirra um upplifun þeirra.

Tónlist:

Øystein Drøsshaug - Kjære Harstad

Kælan mikla - Kalt

Egon "Ehom" Lundberg - Byxtorget  

Billy Eilish - Bad Guy

Georg Malmstén - Hangö valsen

UMSJÓN: Halla Þórlaug Óskarsdóttir