Víðsjá

Í þessum þætti Leðurblökunnar fjallar Vera Illugadóttir um morðið á Mary Rogers í New York en það hefur verið óupplýst í ríflega 170 ár.

Víðsjá 26.9.2019

Víðsjá heimsækir í dag Hafnarhús Listasafns Reykjavíkur en þar verður opnuð á laugardag ný sýning á verkum Magnúsar Pálssonar. Sýningin heitir Eitthvað úr engu en sýningarstjórar hennar eru Sigurður Trausti Traustason og Markús Þór Andrésson. Rætt verður við Markús og listamanninn Magnús Pálsson í Víðsjá dagsins.

Steinunn Sigurðardóttir, skáld og rithöfundur, gegnir starfi Jónasar Hallgrímssonar í ritlist við Háskóla Íslands í vetur. Steinunn fagnar 50 ára rithöfundarafmæli á þessu ári, en fyrsta ljóðabók hennar, Sífellur, kom út árið 1969 og væntanleg er ný ljóðabók eftir Steinunni, sem ber heitið Dimmumót. Rætt verður við Steinunni í Víðsjá í dag.

Gauti Kristmannsson fjallar í dag um sagnasafnið Einmunatíð eftir Orkneyjaskáldið George Mackay Brown en bókin kom nýverið út hjá bókaforlaginu Dimmu, í íslenskri þýðingu Aðalsteins Ásbergs Sigurðssonar. Einnig verður hugað að tónleikahaldi um komandi helgi, nýju starfsári Kammermúsíkklúbbsins, tónleikaröðinni 15/15 hjá Caput hópnum og einleikstónleikum bandaríska píanistans Jeremy Denck í Hörpu.

Umsjón: Eiríkur Guðmundsson og Guðni Tómasson.

Í Víðsjá í dag verður meðal annars litið við í Borgarleikhúsinu þar sem leikverkið HÚH verður frumsýnt á föstudag. Það er leikhópurinn RaTaTam sem stendur að sýninginni þar sem spurt verður meðal annars: Hvað ef við erum ekki nógu fyndin, þroskuð, æðisleg og sexý? Rætt verður við leikstjóra sýningarinnar, Charlotte Böving. Guðmundur Oddur Magnússon, Goddur, segir hlustendum frá hreindýri sem skotið var í óleyfi austur á landi á 19. öld og þeim afleiðingum sem sá atburður hafði en það varð til þess að áhrif frá hönnun og hugsun Williams Morris smituðust inn í íslenskar sjónlistir sem þá voru í frumbernsku. Snæbjörn Brynjarsson, nýr sviðslistagagnrýnandi víðsjár fjallar um danssýninguna Þel eftir Katrínu Gunnarsdóttur, sem Íslenski dansflokkurinn frumsýndi í síðustu viku. Hugað verður að fyrirbærinu Café Lingua sem snýst um tungumál og það að byggja brýr milli menningarheima. Og sagt verður frá nýrri plötu sem inniheldur lög sem kanadíski tónlistarmaðurinn Leonard Cohen skildi eftir sig, en hann andaðist í nóvember árið 2016. Platan nefnist Thank's for the Dance og að gerð hennar komu margir heimsþekktir tónlistarmenn.

Umsjón: Eiríkur Guðmundsson og Guðni Tómasson.

Í Víðsjá dagsins verður hugað að fræðslustarfi íslenskra safna þegar Alma Dís Kristinsdóttir verður tekin tali en hún varði fyrir síðustu helgi doktorsritgerð sína í safnafræði við Háskóla Íslands þar sem hún hefur greint þróun í faglegri nálgun í fræðslumálum safna á síðstu árum og horft til framtíðar hvað þau mál varðar. María Kristjánsdóttir fjallar um leiksýninguna Ör (eða Maðurinn e eina dýrið sem grætur) sem nú er til sýninga í Þjóðleikhúsinu en verkið er byggt á skáldsögu Auðar Övu Ólafsdóttur frá árinu 2016. Hlustendur heyra einnig af bók vikunnar sem að þessu sinni er Krossfiskar, skáldsaga Jónasar Reynis sem út kom á síðasta ári, höfundur verður tekinn tali og les úr bók sinni. Einnig verður í Víðsjá í dag hugað að umhverfishugvísindum, og spurt hvort hugvísindi geti gert gagn þegar kemur að hinum stóru vandamálum sem samtíminn stendur frammi fyrir. Umhverfishugvísindi er fræðasvið sem hefur verið í örum vexti á undanförnum árum en um er að ræða samnefnara fyrir allar greinar húmanískra fræða sem fást við umhverfismál að staðaldri. Viðar Hreinsson bókmenntafræðingur er einn þeirra íslensku fræðimanna sem hafa lagt stund á þessi fræði, hann heldur erindi í Snorrastofu í Reykholti eftir helgina þar sem hann skoðar meðal annars fornsögur frá sjónarhorni umhverfishugvísinda, rætt verður við Viðar í þætti dagsins.

Umsjón: Eiríkur Guðmundsson og Guðni Tómasson.

Í afkimum stuttbylgju útvarpsins má stundum heyra upplestur einkennilegra talnaruna á hinum ýmsu tungumálum. Stöðvarnar sem útvarpa rununum eru kallaðar talnastöðvar og enginn veit í raun og veru hver útvarpar þeim eða hvaðan. Mjög sennilegar kenningar eru þó á lofti um tilgang þeirra.

Í Víðsjá dagsins verður við enska rithöfundinn Ian McEwan sem tók í dag við Alþjóðlegum bókmenntaverðlaunum Halldórs Laxness sem afhent voru í fyrsta sinn í Veröld - húsi Vigdísar Finnbogadóttur í hádeginu.

Í kaffistofu Íslenska dansflokksins í Borgarleikhúsinu verður Katrín Gunnarsdóttir danshöfundur tekin tali en annað kvöld frumsýnir dansflokkurinn nýtt verk eftir hana Þel. Katrín segir frá verkinu og sköpunarferli þess. 

Lárus Jóhannesson, plötukaupmaður, segir hlustendum frá tónleikum með verkum Jóhanns Jóhannssonar tónskálds sem fram fara í Hallgrímskirkju á laugardagskvöld en þar gefst einstakt tækifæri til að heyra verk hans flutt af nánustu samstarfsmönnum Jóhanns. 

Umsjón: Eiríkur Guðmundsson og Guðni Tómasson.

Í Víðsjá í dag heimsækir Víðsjá tvær myndlistarsýningar sem segja má að séu á andlega sviðinu, annars vegar er það einkasýning Styrmis Arnar Guðmundssonar í Berg Contemporary gallerí við Klapparstíg. Sýninguna kallar Styrmir Örn Þrettánda mánuðinn en þar gefur meðal annars að líta, fljúgandi geimverur, huglægt sjálfuprik og flennistórar teikningar innblásnar að sýnum þeirra sem nærri eru dánir. Hin sýningin heitir Fullt af litlu fólki og verður opnuð í Gerðarsafni á morgun fimmtudag. Þar gefur að líta verk fjölmargra listamanna, innlendra og erlendra, sem eiga það sameiginlegt að hafa leitað hins andlega í listum. Rætt verður við tvo sýningarstjóranna Guðrúnu Veru Hjartardóttur og Sigrúnu Halldóru Gunnarsdóttur. 

Og við spyrjum: Vill einhver elska 49 ára gamlan mann? Tónlistarmaðurinn Egill Ólafsson segir að gefnu tilefni söguna á bakvið samnefnt lag Þursaflokksins sem kom út á plötu árið 1982, við tölum um miðaldurskrísu í Víðsjá í dag.  

Umsjón: Eiríkur Guðmundsson og Guðni Tómasson

Á dögunum kom út mikið rit sem nefnist Saga listasafna á Íslandi, greinasafn, eftir 26 höfunda. Í bókinni er fjallað um öll helstu listasöfn þjóðarinnar, markmiðið er að varpa ljósi á tilurð, vöxt og starfsemi listasafna hér á landi, greinarnar eiga það sameiginlegt að gera tilraun til að svara spurningunni: Hvernig hafa söfnin sem sérhæfa sig í að safna list, varðveita hana og gera hana aðgengilegri, þróast hér á landi? Rætt verður við ritstjóra bókarinnar, Sigurjón Baldur Hafsteinsson, í Víðsjá í dag.

Rætt verður við Berglyndi Jónu Hlynsdóttur myndlistarkonu sem hefur komið sér fyrir á þaki Tollhússins við Tryggvagötu með verk sitt Biðin er löng - Tollhúsið 1. bindi sem er hluti af sýningarröðinni Haustlaukar og Listasafn Reykjavíkur stendur fyrir. Í verkinu tekur Tollhúsið sjálft til máls og veltir fyrir sér framtíð sem ekki varð og hvaða væntingar almenningur hefur borið til svæðisins í gegnum tíðina.

Kristín Svava Tómasdóttir segir hlustendum frá bók vikunnar sem að þessu sinni er ljóðasafnið Meðgönguljóð - úrval sem tekur saman efni úr á fjórða tug ljóðabóka sem upprennandi ljóðskáld sendu frá sér á árabilinu 2012-2018 undir merkjum Meðgönguljóða, en serían var á þessum árum þáttur í mikilli vakningu í íslenskri ljóðlist.

Nýr listi breska blaðsins The Guardian yfir bestu myndlistarverk 21. aldar kemur einnig við sögu.

Umsjón: Guðni Tómasson og Eiríkur Guðmundsson

Í Víðsjá í dag verður meðal annars rætt við þá Þorleif Örn Arnarsson og Mikael Torfason, en verk þeirra, Eine Odyssee, sem byggir á Ódysseifskviðu Hómers, verður frumsýnt í Volksbüne í Berlín í kvöld. Rætt verður við Pétur Húna Björnsson félagsmann í Kvæðamannafélaginu Iðunni sem fagnar 90 ára afmæli um þessar mundir, en Pétur ætlar að segja sögur af starfi félagsins í göngu sem farin verður af því tilefni um helgina. Einnig verður hugað að tónleikum Sinfóníuhljómsveitar Íslands sem fram fara í kvöld, þetta eru fyrstu tónleikar starfsársins. Og kanadíski rithöfundurinn Margaret Atwood kemur við sögu í Víðsjá í dag, en á þriðjudag kom út skáldsaga hennar, The Testaments, framhald hinnar vinsælu skáldsögu, The Handmaid's Tale sem kom út fyrir 34 árum, árið 1985.

Alþjóðlega leiklistarhátíðin Lókal hefst um helgina, en þetta er í ellefta sinn sem hátíðin er haldin. Hátíðin var fyrst haldin árið 2008 og þar hefur verið lögð áhersla á að bjóða upp á það markverðasta sem er að gerast í samtímaleikhúsi hér heima og í löndunum í kringum okkur. Að þessu sinni er hátíðin helguð verkum í vinnslu, verkum sem staðsett eru í miðju rannsóknar- eða þróunarferli. Eva Rún Snorradóttir, listrænn stjórnandi Lókal, og Ragnar Ísleifur Bragason, sviðslistamaður, verða gestir Víðsjár í dag og segja frá Lókal. Litið verður við í Þjóðminjasafni Íslands þar sem nú stendur yfir sýning á ljósmyndum eftir breska fiskaupmanninn Pike Ward sem var á Íslandi um aldamótin 1900, rætt verður við Ingu Láru Baldvinsdóttur fagstjóra ljósmynda í safninu. Á dögunum komu út nýjar útgáfur á tveimur þekktustu skáldsögum Halldórs Laxness, Sölku Völku og Sjálfstæðu fólki, sem ætlaðar eru framhaldsskólanemum. Útgáfurnar eru með venjulegri nútímastafsetningu og orðskýringum. Í Víðsjá í dag verður spurt: Er ungt fólk hætt að geta lesið verk Laxness án neðanmálsgreina, og útskýringa? Fyrir svörum verður Oddný Sigurrós Jónsdóttir sem ritstýrir þessum nýju útgáfum. Og Gauti Kristmannsson bókmenntagagnrýnandi Víðsjár fjallar í dag um nýútkomið ljóðaúrval Geirlaugs Magnússonar, 100 ljóð.

Umsjón: Eiríkur Guðmundsson og Guðni Tómasson.