Víðsjá

Í dag eru 30 ár frá því að íranski æðstiklerkurinn, Ayatollah Komeini, kvað upp dauðadóm yfir bresk-indverska rithöfundinum Salman Rushdie fyrir guðlast í skáldsögunni Söngvar Satans. Í Víðsjá í dag hverfum við aftur til ársins 1989 og rýnum nýja útvarpsþáttaröð breska ríkisútvarpsins, BBC, um hina ýmsu anga málsins.

Halla Þórlaug Óskarsdóttir veltir fyrir sér ósmekklegri og ósæmilegri fatahönnun og forréttindablindu sem virðist hrjá einhverja í tískuheiminum.

Og loks verður Rætt við Höllu Helgadóttur, framkvæmdstjóra Hönnunarmiðstöðvar Íslands, um áherslur í því verkefni að koma íslenskri hönnun á framfæri við hinn stóra heim.

Við fáum einnig að vita hvaða myndlistarmenn eru tilnefndir til íslensku myndlistarverðlaunanna fyrir árið 2018, en verðlaunin verða veitt í næstu viku.

Umsjón hafa Guðni Tómasson og Kristján Guðjónsson

Í Víðsjá í dag minnumst við Karólínu Lárusdóttur, myndlistarkonu, sem lést í síðustu viku 74 ára að aldri. Aðalsteinn Ingólfsson, listfræðingur, segir frá list Karólínu. Í mannlífsmyndum sínum dró Karólína upp svipmyndir af þjóðlífinu á árunum eftir stríð, þjóðfélagsrýnandi og höfundur hins nýja Íslands eftirstríðsáranna, segir Aðalsteinn um Karólínu.

Ragnheiður Gyða Jónsdóttir fjallar um töfraheima tungumálsins í pistli sínum í Víðsjá í dag og Magnús Guðmundsson heldur áfram að skoða nokkrar óvæntar hliðar jólabókaflóðsins síðasta, í pistlaröð sem hann nefnir Eftir flóðið.

Margrét H. Blöndal, myndlistarkona, tekur áskorun vikunnar og segir frá sínu uppáhaldslistaverki, Gógódansaranum eftir kúbverska listamanninn Felix Gonzalez-Torres.

Umsjón: Guðni Tómasson og Kristján Guðjónsson.

Ný íslensk vegabréf voru tekin í gagnið í byrjun febrúar með nýrri hönnun og ýmsum nýjungum. Við skoðum nýju íslensku vegabréfin með Margréti Hauksdóttur, forstjóra Þjóðskrár, og Þorvarði Kára Ólafssyni, fagstjóra skilríkjamála.

Við heyrum brot úr bók vikunnar og viðtal við höfundinn, en að þessu sinni er það verðlaunabókin Ör eftir Auði Övu Ólafsdóttur.

Safnanótt fór fram í síðustu viku þar sem yfir 50 söfn á höfuðborgarsvæðinu opnuðu dyr sínar fyrir gestum og gangandi. Tíðindamaður Víðsjár, Stefán Ingvar Vigfússon, hljóp á milli fjölmargra viðburða á safnanótt og segir frá upplifun sinni í þætti dagsins.

Jón Kr. Ólafsson, dægurlagasöngvari frá Bíldudal ætlar að halda upp á 60 ára sviðsafmæli með tónleikum í hátíðarsal FÍH á föstudaginn. Jón Kr. heimsækir Ný vegabréf, Jón Kr í 60 ár, Safnanótt og Víðsjá í dag.

Umsjón: Guðni Tómasson og Kristján Guðjónsson

Valgerður Guðrún Halldórsdóttir, framkvæmdastjóri Tónverkamiðstöðvar Íslands, verður tekin tali um hvernig það gangi að koma tónsmíðum íslenskra tónskálda á framfæri við umheiminn.

Anna María Bogadóttir, arkitekt, heimsækir þáttinn og segir frá uppáhalds listaverkinu sínu. Úr verður reyndar trílógía verka, tvær byggingar í tveimur heimsálfum og myndlistarverkefni um arflefð heimsþekkts arkitekts.

Gauti Kristmannsson flytur pistil um Berthold Brecht að því tilefni að nú eru þýskir kvikmyndadagar í Reykjavík.

Ragnhildur Hólmgeirsdóttir sagnfræðingur krafsar í fortíðina í sínum pistli. Umfjöllunarefni dagsins er heldur betur spennandi: sjóræningar!

Í Víðsjá veltum við líka fyrir okkur samfélagsmiðlum framtíðarinnar. Rætt verður við Magnús Sigurbjörnsson, sem stýrir deild stafrænna miðla og greiningar hjá Tjarnargötunni, um samfélagsmiðla árið 2042.

Umsjón: Guðni Tómasson og Kristján Guðjónsson.

Í Víðsjá í dag veltum við fyrir okkur glæpum og refsingu á Íslandi fyrr á öldum. Steinunn J. Kristjánsdóttir, prófessor í fornleifafræði við Háskóla Íslands heimsækir þáttinn og ræðir um afdrif þjófa og utangarðsfólks á 17. og 18. öld.

Ragnheiður Gyða Jónsdóttir heldur áfram að velta fyrir sér töfrum tungumálanna í þriðja pistli sínum um þau undur og Magnús Guðmundsson heldur áfram að grafa upp bækur sem að urðu undir í jólabókaflóðinu, fær Úlfhildi Dagsdóttur til skrafs og ráðagerða í dag.

Auk þess segir Gunnar Guðbjörnsson frá viðtalstónleikunum Da Capo sem hann mun stjórna á næstu mánuðum en þar er ætlunin að tala við fremstu óperusöngvara þjóðarinnar um list þeirra, en Elmar Gilbertsson tenór verður fyrsti gestur Gunnars á laugardag.

Við veltum líka fyrir okkur máli málanna það sem af er árinu 2019, myndlist.

Í Víðsjá dagsins heimsækjum við Kling og bang galleríi vestur í Marshall húsi úti á Granda og ræðum við Sigurð Ámundason myndlistarmann um sýningu hans Endur-endurreisn.

Jón Hallur Stefánsson þýðandi segir frá skáldsögunni Rauður maður - Svartur maður eftir Kim Leine, sem er bók vikunnar á Rás 1 og Bob Dylan og Job gamla testamentisins ber á góma að gefnu tilefni.

Friðrik Margrétar- og Guðmundsson kemur í Víðsjá og segir hlustendum frá upplifunum sínum á tónlistarhátíðinni Myrkir músík dagar sem fóru fram víða um Reykjavík í síðustu viku

Og María Kristjánsdóttir flytur okkur leiklistargagnrýni um sýninguna Þitt eigið leikrit í Þjóðleikhúsinu, sem er tæknivædd sýning fyrir börn á öllum aldri.

Víðsjá 31.1.2018

Í Víðsjá dagsins verður rætt við myndlistarmanninn Ragnar Kjartansson um myndbandsinnsetningu hans Fígúrur í landslagi. Verkið vann Ragnar fyrir heilbrigðissvið Kaupmannahafnarháskóla en það verður sýnt næstu vikur í i8 galleríi við Tryggvagötu á sýningu sem opnuð verður í dag.

Víðsjá forvitnast einnig um verkefnið Krakkar skrifa í Borgarleikhúsinu þar sem börn spreyta sig á leikritun en þar er á ferðinni samstarf leikhússins og RÚV og KrakkaRÚV, en verk Iðunnar Ólafar Berndsen og Sunnu Stellu Stefánsdóttur verða sýnd á Litla sviðinu í Borgarleikhúsinu um komandi helgi.

Halla Þórlaug Óskarsdóttir ræðir við Anders Björklund, fyrrverandi safnstjóra Etnógrafíska safnsins í Stokkhólmi um forvitnilega sögu tótemsúlu frumbyggja í Kanada sem áður var í eigu sænska safnsins.

Að lokum verður rætt við Sigtrygg Baldursson, framkvæmdastjóra Útflutningsskrifstofu íslenskrar tónlistar, um kynningu á íslenskri tónlist erlendis.

Umsjón: Guðni Tómasson

Ragnheiður Gyðja Jónsdóttir flytur pistil en hún er heilluð af töfrum okkar fjölbreyttu tungumála.

Myndlistarmaðurinn Carl Boutard segir frá uppáhalds listaverki sínu, við sögu kemur kofi sem varð að báti og svo aftur að kofa og var í rauninni siglt inn á safn í Sviss um árið, innsetning eftir breska myndlistarmanninn Simon Starling.

Magnús Guðmundsson flytur pistil um jólabókaflóðið síðasta, og kallar vitanlega Eftir flóðið en Magnús mun skoða nokkrar hliðar þess í pistlum hér í Víðsjá á næstu vikum.

Við heimsækjum gallerí Listamanna við Skúla götu þar sem við ætlum að ræða við Þorgerði Ólafsdóttur myndlistarkonu um sýningu hennar sem þar er uppi og hún kallar News from nowhere, en þar vinnur Þorgerður verk útfrá landnámi franskra blaðamanna árið 1963 í eyjunni sem síðar hlaut nafnið Surtsey.

Umsjón: Guðni Tómasson

Víðsjá 26.1.2019

Brot úr safni útvarps og sjónvarps um fyrstu afhendingu íslensku bókmenntaverðlaunanna fyrir 30 árum.

Hlustendur heyra brot úr spjalli við austurríska tónskáldið Georg Friedrich Haas, sem fram fór á tónlistarhátíðinni Myrkrum músíkdögum um síðustu helgi. Þar var það breski tónlistarhópurinn The Riot Ensemble sem að flutti verk Haas Soltices í algjöru myrkri.

Sagt frá bókinni Etýður í snjó eftir japanska rithöfundinn Yoko Tawada, en sagan er bók vikunnar á Rás 1 þessa vikuna. Elísa Björg Þorsteinsdóttir segir frá bókinni og les brot úr henni.

Þórunn Guðmundsdóttir sagnfræðingur segir frá voveiflegum dauðdaga Kristínar Sigurðardóttur vinnukonu árið 1759 en hún flutti fyrirlestur um þetta efni hjá Sagnfræðingafélagi Íslands í hádeginu í dag.

Umsjón: Guðni Tómasson

Víðsjá 24.1.2019

Sigríður Þorgeirsdóttir, prófessor í heimspeki við Háskóla Íslands, hefur nokkrum sinnum á síðustu árum gefið út dagatalsbækur þar sem hægt er að koma böndum á tímann en jafnframt lesa upp kvenkyns heimsspekinga aftur í aldir og í samtíma okkar. Sigríður vill stunda markvissan uppgröft á þessum menningararfi sem oft á tíðum hefur fallið í skuggann.

Gauti Kristmannsson veltir fyrir sér draugverkjum og jafnvel flogum breska heimsveldisins sem birtast okkur í hinu snúna Brexitmáli. Gauti veltir fyrir sér menningarlegum skaða sem gæti tengst því máli og verið í uppsiglingu.

Ragnhildur Hólmgeirsdóttir, sagnfræðingur, flytur hlustendum pistil um vögguvísur í sögulegu ljósi og spyr hversu raunverulegur menningararfur vögguvísunnar sé.

Við höldum áfram hér í Víðsjá að ræða það verkefni hvernig tiltekst að koma íslenskum listum út til hins stóra heims og nú beinum við sjónum að myndlistinni. Björg Stefánsdóttir, framkvæmdastjóri Kynningarmiðstöðvar íslenskrar myndlistar verður tekin tali um það verkefni, en myndlistin er vissulega öðruvísi “vara“ ef svo má segja en tónlist og bókmenntir til að mynda.

Umsjón Guðni Tómasson