Víðsjá

Í Víðsjá í dag verður rætt um hönnun, sjálfbærni, framtíðina, stjórnkerfið og langtímahugsun. Tilefnið er greinaflokkur sem finna má á heimasíðu Hönnunarmiðstöðvar og birtist í prentmiðlum fyrir kosningar. Gestir Víðsjár verða Kristján Örn Kjartansson arkitekt hjá Krads arkitektum og formaður miðstöðvar hönnunar og arkitektúrs og Hrund Gunnsteinsdóttir framkvæmdastjóri Festu - miðstöðvar um samfélagsábyrgð og sjálfbærni, en þau tóku bæði til máls í þessari umræðu á dögunum.

Þann 14. október næstkomandi verður gamanóperan Ástardrykkurinn úr smiðju ítalska tónskáldsins Geatano Donizetti sett á svið í Þjóðleikhúskjallaranum af sviðslistahópnum Óði. En samkvæmt viðburðarlýsingu neitar sviðslistahópurinn Óður að geyma óperur í glerkössum og vilja þau miklu frekar taka þær upp, hrista af þeim rykið og leika sér að þeim, pota í óskrifaðar reglur, skemmta sér og öðrum. Við ræðum við þrjá meðlimi hópsins í þætti dagsins.

Snæbjörn Brynjarsson leiklistargagnrýnandi segir skoðun sína á sýningunni Kjarval á litla sviði Borgarleikhússins sem er barnasýning sem fjallar um drenginn, manninn og listmálarann Kjarval.

Og nýr pistlahöfundur, Snorri Rafn Hallsson tekur til máls en Snorri Rafn bendir á að stórsagan um tæknina segi til um að tæknin skapi manninum nýja möguleika, ný tækifæri, að tæknin sé hér fyrir okkur. Þó er raunin oft önnur þegar tæknin reisir nýja múra, flækir hlutina og er fyrir okkur. Í pistlaröðinni sinni ætlar Snorri að fjalla um sex lík og ólík fyrirbæri sem með einum eða öðrum hætti snerta á þessari klemmu og varpa skugga á stórsöguna.

Umsjón Guðni Tómasson

Víðsjá 4.10.2021

Rætt við Maríu Kjartansdóttur ljósmyndara sem heldur fyrirlestur um mannamyndir, ljósmyndun og myndlist í Þjóðminjasafni Íslands á morgun.

Arnljótur Sigurðsson býður Sóleyju Stefánsdóttur í tónlistarhornið Heyrandi nær

Og haldið á Kjarrvalsstaði til að ræða við Guðnýju Rósu Ingimarsdóttur myndlistarkonu um sýningu hennar Opus-oups.

Umsjón: Guðni Tómasson

Víðsjá 30. september

Víðsjá heldur í dag í heimsókn í Listasafn Íslands þar sem sýning á verkum myndlistarmannsins Muggs, Guðmundar Thorsteinssonar, verður opnuð á laugardag. Sýningarstjórinn Kristín Guðnadóttir hefur safnað saman verkum listamannsins og ritað glæsilega sýningarskrá um Mugg. Víðsjá hittir Kristínu í safninu að þessu tilefni.

Föstudaginn 1. október verður haldin gjörningaveislan Festival for spontaneous Arts í Mengi á Óðinsgötu. Það er Next festival og Rask listamannakollektíf sem standa fyrir viðburðinum og er hann uppskera listamannadvalar listamanna frá Íslandi, Noregi og Slóvakíu hér á landi. Sóley Sigurjónsdóttir og Snæi Jack kíkja til okkar og ræða um viðburðin og Rask listamannakollektíf.

Anna María Bogadóttir arkitekt verður tekin tali um heimildamynd hennar sem heitir Jarðsetning. Myndin, sem er hluti af kvikmyndahátíðinni Riff sem hefst í dag, fjallar um gamla Iðnaðarbankahúsið í Lækjargötu og niðurrif þess.

Og Sigurlín Bjarney Gísladóttir heldur áfram að huga að gráti og tárum í Víðsjá og í þriðja pistli sínum um það efni beinir Sigurlín Bjarney sjónum að tárunum sem flæða um trúarbrögð, goðsögur og bókmenntatexta.

Í Víðsjá verður hugað að endur-frumsýningu á kvikmyndinni Sögu borgarættarinnar eftir samnefndri skáldsögu Gunnars Gunnarssonar sem tekin var upp á Íslandi árið 1919 og frumsýnd í Kaupmannahöfn ári eftir. Nú stendur til að frumsýna myndina að nýju með nýrri tónlist Þórðar Magnússonar tónskálds en frumsýningin fer samtímis fram í Reykjavík, á Akureyri og Seyðisfirði og er sýningin hluti af dagskrá kvikmyndahátíðarinnar RIFF sem hefst á morgun. Skúli Björn Gunnarsson, forstöðumaður Skriðuklausturs, verður tekinn tali um þetta forvitnilega verkefni.

Listahátíðin Sequences fer fram í tíunda sinn dagana 15-24. október næstkomandi. Hátíðin er sjónlistatvíæringur sem hefur verið haldin frá árinu 2006 með sérstaka áherslu á rauntímalistaverk. Yfirskrift sýningarinnar í ár er: Kominn tími til, og í brennidepli verða samtöl listamanna við umhverfi sitt, sögu eða við aðra listamenn. Samtöl sem fléttast meðvitað og o?meðvitað inn i? ti?ðaranda og ri?kjandi hugmyndir i? samfe?laginu. Við heyrum í sýningarstjórum Sequences í þætti dagsins þeim Þórönnu Dögg Björnsdóttur og Þráni Hjálmarssyni.

Snæbjörn Brynjarsson, leiklistargagnrýnandi þáttarins, verður með okkur í dag. Hann skellti sér á sýninguna Þétting Hryggðar eftir uppistandarann, rithöfundinn, víninnflytjandann og áhugaboxarann Halldór Laxness Halldórsson einnig þekktur sem Dóri DNA.

Gauti Kristmannsson bókmenntagagnrýnandi Víðsjár segir frá bókinni Stóra bókin um sjálfsvorkunn eftir Ingólf Eiríksson sem kom út nú á dögunum hjá Forlaginu og segir frá Hallgrími sem hrökklast heim úr leiklistarnámi í erlendri stórborg til að fara á geðdeild.

Umsjón: Guðni Tómasson og Tómas Ævar Ólafsson

Víðsjá 28. september 2021

Í dag kemur út bókin Út að drepa túrista eftir rithöfundinn, myndskreytirinn og leiðsögumanninn Þórarinn Leifsson. Bókin er glæpasaga sem gerist innan íslenskrar ferðaþjónustu um það leyti sem kórónuveiran lamaði öll ferðalög um ísland og heimsbyggðina, vorið 2020. Við ræðum við höfundinn í þætti dagsins.

Árni Heimir Ingólfsson tónlistarfræðingur verður tekin tali um útvarpsþættina Kventónskáld í karlaveldi sem hefjast á Rás 1 á laugardagsmorgun en þar greinir Árni frá ævi og tónlist fjölmargra merkra kventónskálda á nítjándu öld sem margar hverjar hafa fengið stærri sess í sögunni á allra síðustu árum.

Og loks mun Ólöf Gerður Sigfúsdóttir flytja pistil um samsýninguna Iðavöll sem hefur staðið yfir í Hafnarhúsi Listasafns Reykjavíkur á síðustu vikum.

Umsjón: Guðni Tómasson og Tómas Ævar Ólafsson.

Sagnfræðingurinn Davíð Ólafsson gaf nú á dögunum út bókina Frá degi til dags: Dagbækur, almanök og veðurbækur 1720-1920. Í bókinni skoðar Davíð eðli og umfang dagbókaritunar á Íslandi um tveggja alda skeið og byggir þá rannsókn á safni dagbóka sem varðveittar eru í Handritasafni Landsbókasafns Íslands. Færslurnar sem hann skoðar eru allt frá örfáum orðum um veðurfar til langra tilfinningaþrunginna hugleiðinga. Við hittum Davíð uppi í Aðalbyggingu Háskóla Íslands í þætti dagsins.

Ólöf Kristín Sigurðardóttir, safnstjóri Listasafns Reykjavíkur, verður tekin tali um nýja rannsóknarstöðu sem safnið er að koma á laggirnar og snýr að rannsóknum á stöðu íslenskra kvenna í myndlistarlífi og myndlistarsögu landsmanna.

Við höldum áfram að huga að göldrum í Víðsjá. Í síðustu viku skoðuðum við skrifaða dóma og skjöl í galdramálum 17. aldar en í þætti dagsins ætlum við að heyra í Helga Þór Ingasyni, véla- og iðnaðarverkfræðingi, en hann er höfundur söngleikjarins Galdur sem sýndur verður um næstu helgi, nánar tiltekið laugardaginn 2. október klukkan 16 í Langholtskirkju.

Og við heyrum af forvitnilegri samkeppni um list í almannarýminu en í janúar stendur til að myndlistin taki yfir 350 auglýsingaskilti í Reykjavík, í svartasta skamdeginu, eftir jól og fyrir útsölur. Sigurður Atli Sigurðsson hjá Y-gallerí segir okkur frá samkeppninni sem galleríið stendur einmitt fyrir í samstari við Listasafn Reykjavíkur.

Umsjón: Tómas Ævar Ólafsson og Guðni Tómasson

Víðsjá í dag verður að stórum hluta helgur göldrum. En nú á dögunum kom út bókin Galdrar og guðlast á 17. öld eftir Má Jónsson. Í bókinni eru teknir saman og gefnir út allir tilteknir dómar sem komu fyrir rétt og vörðuðu ákæru eða orðróm um galdra á árabilinu 1546-1772. Í þætti dagsins fáum við að ferðast með bókinni aftur á 17. öld og heyra lesin brot úr dómsmáli Klemusar Bjarnasonar en einnig ræðum við við Má Jónsson höfund verksins.

Rithöfundurinn Dagur Hjartarson tekur einnig til máls hér í þætti dagsins, en í Víðsjá ætlar Dagur að mæta aðra hverja viku næstu mánuði til að ræða hér vítt og breytt um listþörfina og ímyndunaraflið.

Við sláum á þráðinn til Sigrúnar Sævarsdóttur Griffiths en hún er að undirbúa námskeið í skapandi tónlistarstjórnun við Nýja Tónlistarskólann næstu helgi.

Umsjón: Guðni Tómasson og Tómas Ævar Ólafsson

Í Víðsjá dagsins verður hugað að Miðgarðskirkju í Grímsey sem brann í nótt og fanga leitað í safni Ríkisútvarpsins um lífið í eyjunni fyrr á tíð.

Rætt verður við Hjörleif Sveinbjörnsson þýðanda um bókina Meðal hvítra skýja en hún hefur að geyma vísur frá Tang-tímanum í Kína á árunum 618-907. Hjörleifur hefur þýtt þessar fornu og heillandi vísur en á þessu tímabili náði kínversk ljóðlist áður óþekktum hæðum og teljast ljóðin til bókmenntagersema heimsins.

Og einnig verður spurt í Víðsjá: Getur verið að við búum í sýndarveruleika? Það er stór spurning sem fræðingar og heimspekingar hafa velt fyrir sér í þónokkurn tíma en sú hugmynd hefur heldur betur fengið byr undir báða vængi á síðastliðnum árum í tengslum við ofurtölvur og skammtafræðilegar tölvur. Þessi tilteknu fræði verða til umræðu uppi í Háskóla nú á fimmtudaginn. Það verður heimspekingurinn Benjamin B. Olshin heldur fyrirlesturinn Heimspeki veruleikans: Vandinn við hermialheima - við tökum hann tali í þætti um veruleikann dagsins.

Og loks fjallar Gauti Kristmannsson um nýja ljóðabók Eydísar Blöndal Ég brotna hundarð prósent niður.

Umsjón: Guðni Tómasson og Tómas Ævar Ólafsson

Í þætti dagsins fær Víðsjá Guðmund Ara Arnalds, tónlistarmann í heimsókn. En hann er einn af forsprökkum tónlistarútgáfunnar Agalma sem stofnað var árið 2019 og hefur gefið út, hvorki meira né minna en 19 plötur síðan. Útgáfan heldur svokallað Label Night í kvöld í Mengi þar sem listamennirnir Þorsteinn Eyfjörð, Szymon Keler & Ronja Jóhannsdóttir stíga á stokk.

Víðsjá forvitnast líka um hvernig upplifun það sé að fara upp á innpakkaðan Sigurboga í París þegar Laufey Helgadóttir listfræðingur verður tekin tali.

Snæbjörn Brynjarsson leiklistargagnrýnandi Víðsjár segir skoðun sína á leikverkinu Ástu sem nú er til sýninga í Þjóðleikhúsinu en þar er á ferðinni leiksýning byggð á ögrandi list og litríku lífshlaupi listakonunnar Ástu Sigurðardóttur.

Umsjón: Tómas Ævar Ólafsson og Guðni Tómasson

Í þætti dagsins hugum við að fönkaðri og kraftmikilli klúbbatónlist þýsk-rúmenska tónskáldsins, hljómsveitarstjórans og básúnuleikarans Peters Herbolzheimer. En nú á miðvikudaginn, þann 22. september stígur Stórsveit Reykjavíkur á stokk í Flóa í Hörpu undir stjórn Samúels Jóns Samúelssonar og leikur verk eftir þetta magnaða tónskáld. Samúel kíkir til okkar í hljóðstofu og segir frá kynnum sínum af Peter Herbolzheimer og komandi tónleikum.

Við heimsækjum líka BERG Contemporary galleríið við Klapparstíg en þar var opnuð um helgina sýningin Upphafið er í miðjunni eða In media Res. Þar sýnir Hulda Stefánsdóttir listmálari verk sín en í hugmyndafræði sinni og leit og umfjöllun um málverkið sem miðil teyjir Hulda sig jafnt aftur í forneskju hellamálverkanna og inn í framtíð þessa heillandi listmiðils.

Arnljótur Sigurðsson býður fram tónlistarhornið sitt góða Heyrandi nær og tekur að þessu sinni upp þráðinn frá því í síðustu. Við heyrum af vangaveltum og sögugrúski Arnljóts um um tengsl skákar og lista, með tilliti til samtíðarmannanna Sergeis Prokofievs og Marcels Duchamp.

Og við minnumst Vilborgar Dagbjartsdóttur sem féll frá síðastliðinn fimmtudag. Við rifjum upp feril hennar og heyrum upplestur hennar á tveimur ljóðum í þætti dagsins.

Umsjón: Guðni Tómasson og Tómas Ævar Ólafsson.