Víðsjá

Í Víðsjá dagsins verður meðal annars rætt við Sigrúnu Pálsdóttur rithöfund sem fékk fyrir helgina íslensku bókmenntaverðlaun Evrópusambandsins fyrir skáldverkið Delluferðin sem kom út 2019. Arnljótur Sigurðsson verður á heimavelli í tónlistarhorninu Heyrandi nær þegar hann hugar að tónleikum Stórsveitar Reykjavíkur sem fram fóru í síðustu viku með nýrri íslenskri tónlist. Jafnframt verður hugað að bakteríum og hlutverki þeirra við að hreinsa alda gömul listaverk.

Umsjón: Guðni Tómasson

Í Víðsjá í dag verður meðal annars fjallað um hljómplötuna The Queen is Dead með ensku hljómsveitinni The Smiths en um þessar mundir eru 35 ár liðin frá útkomu hennar. Þetta var þriðja hljóðversplata hljómsveitarinnar og hún er mörgum talin vera ekki aðeins merkasta plata The Smiths, heldur ein af bestu plötum níunda áratugarins. Rætt verður við Kjartan Guðmundsson kennara og tónlistaráhugamann um plötuna í Víðsjá í dag. Víðsjá leggur einnig leið sína í Hafnarborg í Hafnarfirði og tekur þar tali myndlistarmanninn Arnfinn Amazeen en um helgina verður opnuð þar sýning hans sem Arnfinnur kallar Diskótek. Og Halldór Armand Ásgeirsson rithöfundur heldur áfram að fjalla um mótsagnir í sögu og samtíð, í dag fjallar Halldór um endurminninguna, það hvernig okkur dreymir um veröld sem var ekki, gullöldina sem var ekki okkar.

Í Víðsjá í dag verður meðal annars hugað að sýningarhaldi sumarsins í Glettu, sýningarrými á Borgarfirði eystri þegar Guðrún Benónýsdóttur verður tekin tali. Bók vikunnar á Rás 1 að þessu sinni er verkið Hvað er svona merkilegt við það að vera biskupsfrú? eftir Hildi Hákonardóttur þar sem höfundur nýtir samtalsformið til að rekja sögu löngu horfinna biskupsfrúa og fyrirkvenna. Hlustendur heyra í höfundi bókarinnar í þætti dagsins. Og tveir ólíkir menn, skáldið Jónas Hallgrímsson og bandaríski tónlistarmaðurinn Kanye West koma við sögu að gefnu tilefni í Víðsjá í dag.

Í Víðsjá í dag verður meðal annars fjallað um fræðimanninn, skáldið og þýðandann Hermann Pálsson en á morgun verða hundrað ár liðin frá fæðingu hans. Af því tilefni verður haldið málþing í Veröld - húsi Vigdísar - helgað Hermanni og mikilvægu framlagi hans til norrænna fræða. Hermann kenndi alla sína starfsævi við Edinborgarháskóla og óhætt að segja að fáir af hans kynslóð hafi haft jafn víðtæk áhrif á norræn fræði og hann gerði um sína daga. Rætt verður við Gísla Sigurðsson, sérfræðing á Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum, en hann er einn þeirra mörgu fræðimanna sem fjalla um Hermann og verk hans í Veröld á morgun. Einnig verður í Víðsjá í dag fjallað um nýja skýrslu nefndar um stofnun þjóðaróperu sem mennta- og menningarmálaráðuneyti birti fyrir síðustu helgi. Ólöf Gerður Sigfúsdóttir leggur í sjónlistapistli dagsins leið sína í Hvelfinguna, sýningarrými Norræna hússins, til að sjá sýninguna ?Í síkvikri mótun: vitund og náttúra?. Sýningin er framlag Listaháskóla Íslands til nýafstaðinnar ráðstefnu Háskóla norðurslóða, eða University of the Arctic, þar sem rætt var um loftslagsmál, grænar lausnir, vistkerfi sjávar og málefni íbúa á norðurslóðum. Og tónlistarhornið Heyrandi nær verður á sínum stað í Víðsjá. Í dag ætlar Arnljótur Sigurðsson að heiðra minningu sikileyska tónlistarmeistarans Franco Battiato, sem féll frá í síðustu viku eftir fjölskrúðugan feril sem spannaði ríflega hálfa öld.

Í Víðsjá í dag verður meðal annars farið í heimsókn á kaffihúsið Reykvík Rouster við Kárastíg í Reykjavík en þar stendur nú yfir sýning sem nefnist ,,Hundrað hlutir sem við heyrðum," en þar eru til sýnis hundrað kaffibollar með áletruðum brotum úr hundrað samtölum sem öll hafa átt sér stað á kaffihúsi. Að sýningunni stendur Studio allsber en hún er hluti af Hönnunarmars sem hófst vonum seinna í gær. Fyrir svörum verða vöruhönnuðirnir Agnes Freyja Björnsdóttir, Silvía Sif Ólafsdóttir og Sylvía Dröfn Jónsdóttir en saman fara þær fram undir merkjum Studio allsber. Víðsjá heyrir einnig í ungum einleikurum sem koma fram með Sinfóníuhljómsveit Íslands á tónleikum í kvöld. Sópransöngkonurnar Íris Björk Gunnarsdóttir og Marta Kristín Friðriksdóttir verðar teknar tali, fiðluleikarinn Johanna Brynja Ruminy og básúnuleikarinn Jón Arnar Einarsson. Og nýr pistlahöfundur kveður sér hljóðs í Víðsjá í dag. Kristín Eiríksdóttir er einn athyglisverðasti rithöfundur sinnar kynslóðar, en hún hefur vakið verðskuldaða athygli fyrir verk sín, ljóð, sögur og leikrit. Kristín ætlar á fimmtudögum í Víðsjá að fjalla um skrif frá ýmsum sjónarhornum. Fyrirsögnin hjá Kristínu í dag er: ,,Nokkrar hugleiðingar um hugarburð."

Víðsjá er í dag helguð bandaríska tónlistarmanninum, söngvaskáldinu og Nóbelsverðlaunahöfundinum Bob Dylan sem verður áttræður á mánudag, 24. maí. Fluttur verður í heild sinni Víðsjárþáttur sem gerður var þegar Dylan varð sjötugur, árið 2011. Viðmælendur í þættinum eru Bubbi Morthens, Svanur Kristjánsson stjórnmálafræðingur, Þórunn Jarla Valdimarsdóttir rithöfundur og Þórunn Hrefna Sigurjónsdóttir bókmenntafræðingur.

Í Víðsjá í dag verður meðal annars fræðst um sirkuslistahópinn Hringleik sem vinnur að því að byggja upp og styrkja sirkusmenningu á Íslandi með uppsetningu fjölbreyttra sirkussýninga, námskeiðshaldi og sirkusiðkun fyrir sirkusfólk. Hópurinn frumsýndi í Tjarnarbíói fyrir helgina nýsirkussýninguna Allra veðra von en sýningin er unnin í samstarfi við leikhópinn Miðnætti sem sér um leikstjórn, tónlist, búninga og leikmynd. Karna Sigurðardóttir og Eyrún Ævarsdóttir segja frá sýningunni og starfsemi Hringleiks í Víðsjá í dag. Ásmundarsafn í Laugardalnum verður heimsótt og þar rætt við myndlistarkonuna Sirru Sigrúnu Sigurðardóttur en á nýrri sýningu sem heitir Ef lýsa ætti myrkri á hún í samtali við verk Ásmundar Sveinssonar og bygginguna sjálfa. Gauti Kristmannsson bókmenntagagnrýnandi Víðsjár fjallar um splúnkunýja íslenska skáldsögu, Merki, eftir Sólveigu Johnsen. Og Snæbjörn Brynjarsson leiklistargagnrýnandi þáttarins fjallar í dag um leikritið Veislu sem frumsýnt var í Borgarleikhúsinu fyrir helgi.

Í Víðsjá í dag verður meðal annars rætt við Ólaf Rastrick sagnfræðing um grein sem birt er eftir hann í alþjóðlega tímaritinu Cultural History um móttökur djasstónlistar annars vegar hér á landi og hins vegar í Ástralíu í upphafi þriðja áratugar 20. aldar. Einnig verður Í Víðsjá í dag rætt við Torfa H. Tulinius, prófessor í íslenskum miðaldafræðum við Háskóla Íslands, um grein sem birtist í nýjasta hefti Ritsins, tímariti Hugvísindastofnunar, greinin nefnist ,,Til móts við dauðann í Brennu-Njáls sögu" en í henni nálgast Torfi verkið með hugtökum sálgreiningarinnar, meðal annars út frá hugmyndum Sigmunds Freud um dauðahvötina. Og tónlistarhornið Heyrandi nær verður á sínum stað í Víðsjá á mánudegi. Að þessu sinni fer Arnljótur Sigurðsson með hlustendur í ferðalag til Asíu, viðkomustaðir verða Japan, Suður-Kórea og Malasía.

Í Víðsjá í dag verður meðal annars farið í heimsókn í kartöflugeymslurnar við Ártúnsbrekku en þar vinnur myndlistarkonan Hrafnhildur Arnardóttir - Shoplifter - að því að koma upp sýningu sinni Chromo Sapiens til frambúðar. Sýningin var framlag Íslands á Feneyjatvíæringnum árið 2019 og er ein sú allra vinsælasta sem sett hefur verið upp í sögu Listasafns Reykjavíkur. Hún verður nú hluti af nýju menningarhúsi sem opnað verður í sumar. Hrafnhildur segir frá í Víðsjá í dag. Margrét Bóasdóttir, söngmálastjóri þjóðkirkjunnar, verður sérstakur gestur Víðsjár í dag að gefnu tilefni, en deilur varðandi starfslok Harðar Áskellssonar, kantors og organista við Hallgrímskirkju, hafa verið í umræðunni undanfarna daga. Margrét verður spurð út í stöðu tónlistarinnar innan þjóðkirkjunnar. Og Halldór Armand Ásgeirsson rithöfundur ávarpar hlustendur og talar um mótsagnir í sögu og samtíð. Í dag er Halldór með hugann við vináttu og einkahúmor.

Í Víðsjá í dag verður meðal annars rætt við Önnu Hafþórsdóttur sem gaf á dögunum út skáldsöguna Að telja upp í milljón. Þetta er fyrsta skáldsaga Önnu sem hefur áður sent frá sér smásögur og ljóð. Sagan er önnur tveggja bóka sem báru sigur úr býtum í handritasamkeppni Forlagsins, Nýjar raddir, árið 2021. Einnig verður í þætti dagsins rætt við tónskáldin Gunnar Karel Másson og Ásbjörg Jónsdóttur um sköpun strengjakvartetta en þau eiga bæði ný verk á tónleikum í Salnum í kvöld þegar strengjakvarettinn Siggi frumflytur fjögur ný íslensk tónverk. Ólöf Gerður Sigfúsdóttir fjallar í sjónlistapistli dagsins um fyrirferðarlitla en áhugaverða sýningu í Hafnarhúsinu, sýningin nefnist Öllum hnútum kunnug og hverfist um reipagerð í tveimur ólíkum birtingarmyndum ? köðlum annarsvegar og netum hinsvegar. Sýningin er hluti af HönnunarMars en verður sett upp aftur í Norræna húsinu síðar í mánuðinum. Og Gauti Kristmannsson bókmenntagagnrýnandi Víðsjár fjallar í dag um skáldsöguna Eldur í höfði eftir Karl Ágúst Úlfsson.