ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ខ្មែរ by RFI ខេមរភាសា / Khmer

January 03, 2022 តើនឹងអាចកើតមានវិបត្តិសង្គមធ្ងន់ធ្ងរទេ ប្រសិនបើគ្រឿងញៀនជាច្រើនតោនជ្រៀតចូលសហគមន៍?

គ្រឿងញៀនត្រូវបានឧក្រិដ្ឋជនចរាចរណ៍ កាន់តែច្រើនទៅៗ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ស្របពេលដែលពិភពលោក ក៏ដូចជាកម្ពុជាកំពុងជាប់ដៃប្រយុទ្ធនឹងជំងឺកូវីដ-១៩ អស់រយៈពេលពីរឆ្នាំកន្លងទៅនេះ។ កំណើននៃការចរាចរណ៍គ្រឿងញៀន នៅកម្ពុជាពេលនេះ ត្រូវគេសម្គាល់ថាធ្វើឡើងក្រោមរូបភាពធំៗ ទាំងការដាក់ទីតាំងផលិតដោយផ្ទាល់ និងការដឹកជញ្ជូនឆ្លងកាត់ ដែលមានបរិមាណពីរាប់រយគីឡូក្រាមទៅដល់រាប់ពាន់គីឡូក្រាមសម្រាប់ករណីមួយចំនួន។

6 min

December 26, 2021 ដំណើរឆ្ពោះទៅកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ដ្រីរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត

គ្មានការស្រពេចស្រពិលទៀតឡើយ។ បន្តពីលោកនាយករដ្ឋមន្ដ្រី ហ៊ុន សែន អ្នកបន្តតំណែងជាបេក្ខភាពនាយករដ្ឋមន្ដ្រី គឺលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដែលជាកូនប្រុសច្បងរបស់លោក ហ៊ុន សែនផ្ទាល់។ នៅក្នុងការបោះឆ្នោតនាពេលអនាគត លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ក្នុងនាមជាបេក្ខភាពនាយករដ្ឋមន្ដ្រីមកពីគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ប្រហែលជាមិនត្រូវប្រឈមនឹងការប្រកួតប្រជែងតឹងតែងជាមួយគណបក្សដទៃទៀតទេ។ ប៉ុន្តែនៅក្នុងផ្ទៃបក្សវិញ ការជ្រើសតាំងលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ជាអ្នកបន្តតំណែងលោកនាយករដ្ឋមន្ដ្រី ហ៊ុន សែន រំលងសមាជិកបក្សវ័យចំណាស់ដ៏មានឥទ្ធិពលដទៃទៀត ទំនងជាអាចជះឥទ្ធិពលដល់សាមគ្គីភាពផ្ទៃក្នុងបក្សខ្លះដែរ។

7 min

December 20, 2021 មូលដ្ឋានទ័ពជើងទឹករាម៖ អាមេរិកបារម្ភថាកម្ពុជា ក្លាយជាផ្នែកមួយនៃយុទ្ធសាស្ត្រ «ខ្សែកគុជខ្យង» របស់ចិន?

ទំនាក់ទំនងរវាងកម្ពុជានិងសហរដ្ឋអាមេរិក នៅតែបន្តស្ថិតនៅក្នុងភាពតានតឹងនិងមន្ទិល ដោយសារតែសំណុំរឿងមូលដ្ឋានទ័ពជើងទឹកចិននៅកម្ពុជា។ នៅក្នុងរយៈពេល២ខែ ពោលគឺខែវិច្ឆិកា និងខែធ្នូឆ្នាំ២០២១ អាមេរិកបានដាក់ទណ្ឌកម្មលើកម្ពុជាចំនួន២លើក។ លើកទី១ ជាការដាក់ទណ្ឌកម្មលើមន្ដ្រីយោធាកម្ពុជា ដោយចោទប្រកាន់ពីការប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយនៅមូលដ្ឋានកងទ័ពជើងទឹករាម។ និងលើកទី២ ជាការដាក់ទណ្ឌកម្មរឹតត្បិតការលក់ដូរសម្ភារៈយោធានិងអាវុធអាមេរិកមកដល់កម្ពុជា ឆ្លើយតបចំពោះការកើនឡើងនៃឥទ្ធិពលយោធាចិននៅកម្ពុជា។ ទណ្ឌកម្មរបស់អាមេរិកទាំងនេះ ទំនងកើតចេញពីក្ដីបារម្ភដែលថា កម្ពុជាអាចនឹងក្លាយជាផ្នែកមួយនៃយុទ្ធសាស្ត្រ «ខ្សែកគុជខ្យង» របស់ចិន។

6 min

December 13, 2021 កម្ពុជាជា «ប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យមិនពេញលេញ» នៅក្នុងក្រសែភ្នែកអាមេរិកនិងបស្ចិមលោក?

កាលពីសប្ដាហ៍មុន សហរដ្ឋអាមេរិកដឹកនាំដោយលោកប្រធានាធិបតី ចូ បៃដិន បានរៀបចំវេទិកាកំពូលដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ ដោយអញ្ជើញប្រទេសជាង១០០ចូលរួមតាមប្រព័ន្ធវីដេអូ។ ជាការកត់សម្គាល់ នៅក្នុងចំណោមប្រទេសទាំងអស់នោះ អាមេរិកមិនបានអញ្ជើញប្រទេសកម្ពុជាចូលរួមឡើយ បើទោះបីជាកម្ពុជាជាប្រទេសប្រកាន់យករបបប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្ស និងបានអនុវត្តរបបនេះជាប់រហូតមកតាំងពីឆ្នាំ១៩៩៣ហើយក៏ដោយ។ ការមិនអញ្ជើញកម្ពុជាឲ្យចូលរួមនៅក្នុងវេទិកាដ៏មានសារៈសំខាន់នេះ តិចឬច្រើន បានឆ្លុះបញ្ចាំងឲ្យឃើញពីការវាយតម្លៃរបស់អាមេរិកមកលើស្តង់ដារប្រជាធិបតេយ្យកម្ពុជា។ ស្តង់ដារប្រជាធិបតេយ្យកម្ពុជា ដែលអាមេរិក និងប្រទេសលោកខាងលិចមួយចំនួនចាត់ទុកថា «មិនទាន់មានលក្ខណៈពេញលេញ»។

4 min

December 06, 2021 សម្ដេចក្រុមព្រះ នរោត្តម រណឫទ្ធិ និងការផ្សងព្រេងក្នុងឆាកនយោបាយកម្ពុជា

ព្រះសពសម្ដេចក្រុមព្រះ នរោត្តម រណឫទ្ធិ បានយាងដង្ហែមកដល់ប្រទេសកម្ពុជាវិញហើយ នៅថ្ងៃអាទិត្យ ទី០៥ខែធ្នូម្សិលមិញ ពោលគឺមួយសប្ដាហ៍បន្ទាប់ពីទ្រង់យាងសោយទិវង្គត នៅប្រទេសបារាំង កាលពីថ្ងៃទី២៨វិច្ឆិកា។ ការយាងសោយទិវង្គតរបស់សម្ដេចក្រុមព្រះ គឺជាការបាត់បង់តួអង្គនយោបាយមួយរូប ដែលធ្លាប់លោតលេងយ៉ាងសកម្មនៅលើឆាកនយោបាយកម្ពុជា កាលពីជាង៣ទសវត្សមុន។

9 min

November 29, 2021 កម្ពុជានៅចំពោះមុខការលេចឡើងនៃមេរោគកូវីដ១៩បំប្លែងខ្លួន «អូមីក្រុង»

ទើបតែលេចមុខឡើងមែនពិត តែមេរោគកូវីដ១៩បំប្លែងខ្លួនប្រភេទថ្មី ឈ្មោះ «អូមីក្រុង» បានបង្កជាក្ដីបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងដល់ប្រទេសទាំងអស់ នៅទូទាំងពិភពលោក។ ជាបន្តបន្ទាប់ ប្រទេសនានាបានដាក់ចេញវិធានការរឹតបន្តឹង ដើម្បីបង្ការការឆ្លងរាលដាលនៃមេរោគកូវីដ១៩ អូមីក្រុង ចូលមកប្រទេសរបស់ខ្លួន។ ចំណែកអង្គការសុខភាពពិភពលោកប្រចាំកម្ពុជាវិញ ក៏បានប្រាប់ឲ្យកម្ពុជាត្រៀមខ្លួន និងកែតម្រូវវិធានការឆ្លើយតបចំពោះវត្តមាននៃមេរោគកូវីដ១៩បំប្លែងថ្មីនេះផងដែរ។

5 min

November 22, 2021 ១១ឆ្នាំនៃការស្លាប់លើស្ពានពេជ្រ នៅតែបន្សល់ទុកនូវសំណួរជុំវិញ«យុត្តិធម៌ និងការទទួលខុសត្រូវ»

នៅថ្ងៃទី២២ ខែវិច្ឆិកានេះ បើសម្លឹងទៅមើល១១ឆ្នាំមុន ប្រទេសកម្ពុជាបង្ហាញនូវភាពភ្ញាក់ផ្អើលមួយ ដែលមិននឹងស្មានដល់ គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ ដែលមានពលរដ្ឋខ្មែរស្លាប់ជាង៣៥០នាក់ នៅក្នុងថ្ងៃបង្ហើយ នៃព្រះរាជពិធីបុណ្យ អុំទូក អកអំបុក បណ្តែតប្រទីប និងសំពះព្រះខែ។ គឺជាការស្លាប់ច្រើនបំផុតដែលគេមិនធ្លាប់ឃើញ ចាប់តាំងពីមានការដួលរលំនៃរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះ បានបន្សល់ទុកនូវសំណួរ និងភាពចម្រូងចម្រាសជុំវិញការទទួលខុសត្រូវ រវាងមហាជន និងអាជ្ញាធរគ្រប់គ្រងប្រទេស។

5 min

November 15, 2021 ការដោះលែងសកម្មជន បង្ហាញពីជំហរកម្ពុជាកំពុងដោះស្រាយបញ្ហាផ្ទៃក្នុងក្រោមក្រសែភ្នែកអន្តរជាតិឬ?

សកម្មជនបរិស្ថាន សង្គម សកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស និងគណបក្សនយោបាយប្រឆាំង ច្រើនជាង១០នាក់ ត្រូវបានអាជ្ញាធរកម្ពុជា ធ្វើការដោះលែងជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងរយៈពេលប្រមាណ ២សប្តាហ៍ចុងក្រោយនេះ។ ដោយសារការដោះលែងសកម្មជនទាំងអស់នេះ ជួនពេលនឹងប្រទេសកម្ពុជាត្រូវធ្វើម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ី-អឺរ៉ុប និងធ្វើជាប្រធានអាស៊ានប្តូរវេននៅឆ្នាំក្រោយ ជាហេតុនាំឲ្យមានការសន្និដ្ឋានថា ការដោះលែងសកម្មជនទាំងអស់នេះ ទំនងជាជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងព្រឹត្តិការណ៍ធំៗ ដែលជាមុខមាត់កម្ពុជា។

5 min

November 08, 2021 វាជាចេតនាឬ ដែលសកម្មភាពសិល្បៈខ្លះ តែងព្យាយាមប៉ះទង្គិចនឹងវប្បធម៌ សីលធម៌ និងសាសនា?

ចាប់តាំងពីមានការវិវត្តន៍ផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គមមក គេសង្កេតឃើញថាមានសកម្មភាពសិល្បៈ សាសនា ជាបន្តបន្ទាប់ ត្រូវបានគេបង្កើតឡើងក្រោមរូបភាពច្នៃប្រឌិត ដែលរងនូវការរិះគន់ច្រើនជាងការគាំទ្រ ថាវាជាការប៉ះពាល់ដល់វប្បធម៌ និងសាសនារបស់ប្រទេសកម្ពុជា។ ជារឿយៗ អ្នកដែលបង្កើតព្រឹត្តិការណ៍ដ៏គួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នៅតាមបណ្តាញសង្គមទាំងនោះ មិនត្រូវបានដាក់ទោសធ្ងន់ធ្ងរ ឬក៏អនុវត្តទៅតាមច្បាប់របស់ប្រទេសនោះទេ។

6 min

November 01, 2021 សេវាកម្ម និងតម្លៃ អាចជាខ្នាតវាស់កំរិតស្តារឡើងវិញ និងនិរន្តរភាពនៃទេសចរណ៍ក្នុងស្រុក

ប្រទេសកម្ពុជាកំពុងរៀបចំបើកឲ្យដំណើរការទេសចរណ៍ផ្ទៃក្នុងឡើងវិញ បន្ទាប់ពីប្រទេសនេះបានចាក់វ៉ាក់សាំងការពារជំងឺកូវីដ-១៩ ដល់ពលរដ្ឋរបស់ខ្លួនបានភាគច្រើន ធៀបនឹងប្រទេសនៅក្នុងតំបន់ និងនៅលើពិភពលោក។ ការបើកដំណើរការទេសចរណ៍ផ្ទៃក្នុងឡើងវិញនេះ គឺជាផ្នែកមួយជួយសង្គ្រោះដល់សេដ្ឋកិច្ចនៃវិស័យសេវាកម្ម និងទេសចរណ៍ ដែលបានដួលរលំដោយសារតែការរាតត្បាតជំងឺកូវីដ-១៩ អស់រយៈពេលជិត២ឆ្នាំកន្លងទៅនេះ។

6 min